28.03.2019 | 
Գիտություն
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՎՈՒՄ ԵՆ «ԱԶԳ-ԲԱՆԱԿ» ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԻ ԳԱՂԱՓԱՐԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՀԻՄՔԵՐԸ
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՎՈՒՄ ԵՆ «ԱԶԳ-ԲԱՆԱԿ» ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԻ ԳԱՂԱՓԱՐԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՀԻՄՔԵՐԸ
ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի քաղաքական գիտության պատմության և տեսության ամբիոնի վարիչ Աշոտ Ենգոյանի կողմից ղեկավարվող գիտական խմբի ««Ազգ-բանակ» հայեցակարգի գաղափարաքաղաքական հիմքերը» թեման ՀՀ ԿԳՆ գիտության կոմիտեի կողմից երաշխավորվել է ֆինանսավորման:

Մեզ հետ զրույցում Աշոտ Ենգոյանը փաստեց, որ «Ազգ-բանակ» հայեցակարգի գաղափարաքաղաքական հիմքերի վերլուծությունը ժամանակակից հայ քաղաքական գիտության կարևոր հիմնախնդիրներից մեկն է. «Չնայած նրան, որ շրջանառություն դրվելու պահից ի վեր այդ հայեցակարգի շուրջ ծավալվող քննարկումները չեն դադարում հասարակական-քաղաքական գործընթացների առանցքը լինելուց, դրա վերաբերյալ մասնագիտական գրականության մեջ խորքային հետազոտությունների սակավություն է նկատվում»:

 

Նրա հավաստմամբ, հայեցակարգի գաղափարաքաղաքական հիմքերի վերհանումը թույլ կտա այն դիտարկել հայոց ազգային գաղափարախոսության համատեքստում, ինչը հիմք կարող է դառնալ բանակ-հասարակություն հոգևոր միասնության, ազգային համախմբման և այդ արժեհամակարգի՝ հասարակական գիտակցության մեջ արմատավորման համար. «Սրանով է պայմանավորված տվյալ թեմայի ընտրությունը և արդիականությունը»:

 

«Մենք շեշտադրումները որոշեցինք դնել գաղափարաքաղաքական հիմքերի վրա, քանի որ առանց դրանց ոչ մի նման ծրագիր, ոչ մի հայեցակարգ չի կարող իրականացվել: Մեր կողմից իրականացված գործնական աշխատանքներն էլ ցույց տվեցին, որ առանց գաղափարների, այդ հայեցակարգը հանգեցնելու է շատ բացասական երևույթների»,- ասաց Աշոտ Ենգոյանը:

 

Նրա կարծիքով, պատահական չէր, որ հայեցակարգը ներդնելուց հետո, պարզ դարձավ, որ այն ընդամենը ֆինանսական խնդիրների լուծման միջոց է և հասարակությանը դեպի ռազմականացում տանող ճանապարհ. «Մենք եկանք այն եզրակացության, որ հայեցակարգի հիմքում գաղափար չկա: Ըստ էության՝ խոսքով շեշտվում էր, որ դա այդպես չէ, բայց գործողությունները ցույց տվեցին, որ մենք գնում էինք այդ ճանապարհով: Գործողություններից մեկը, օրինակ, տարկետումը վերացնելու փորձն էր: Իսկ գիտեք, որ ռազմականացումը, այն էլ 21-րդ դարում, շատ բացասական երևույթ է: Անգամ Իսրայելն այսօր չենք կարող ռազմականացված երկիր համարել»:

 

«Մեր թիմը հետազոտել է Ֆրանսիայի, Շվեյցարիայի և Իսրայելի փորձը, ուսումնասիրել դրանց պատմական կարևոր իրադարձությունները և հասկացել, թե որոնք են այն հիմնական գաղափարները, որոնք սնել են այդ հայեցակարգը: Մենք ուսումնասիրել ենք նաև այս թեմայով գրված հոդվածները և եզրահանգել, որ ընդօրինակվել է միայն կարգախոսը՝ առանց հիմնվելու պատմական փորձի վրա, որն ամենակարևորն է»,- փաստեց ամբիոնի վարիչը:

 

Աշոտ Ենգոյանի համոզմամբ, հայ ժողովուրդը միտված է խաղաղ, արդյունավետ աշխատանքի. «Բացի դրանից՝ հայերը ռոմանտիկ են, ինչի արդյունքում էլ ազգային իդեալները միշտ վառ են պահվում այստեղ, շատ անգամ էլ՝ ցավոք ձևական: Եվ նախորդ իշխանությունները, լավ հասկանալով այդ յուրահատկությունը, անընդհատ խաղում էին հասարակության նուրբ լարերի հետ՝ խոսելով հայրենասիրության մասին: Իսկ դա խոսքով չի առաջանում, պետք է սիրո սերմեր ցանել հայրենիքի նկատմամբ: Եվ առաջին հերթին հենց նյութական պայմանների բարելավմամբ, բայց մեզ մոտ այդ գործընթացին խանգարում էր պետությունը»:

 

 «Մենք առաջարկում ենք, որ հայեցակարգի մեջ եռամիասնության գաղափարը լինի, այսինքն՝ ոչ թե ազգ-բանակ, այլ ազգ-պետություն-բանակ: Դրանք պետք է իրար հետ փոխկապակցված լինեն, պետությունը պետք է պատասխանատվություն ստանձնի: Բացի դրանից՝ սերն առ հայրենիք պետք է  հիմնված լինի լուրջ նյութատեխնիկական, սոցիալ-տնտեսական, սոցիալ-կենցաղային բազայի վրա: Իսրայելցիներն իսկապես նվիրված են իրենց հայրենիքին. ինչո՞ւ, որովհետև նախ ունեն ազգային գաղափարախոսություն, ինչը մեզ մոտ բացակայում է, և միևնույն ժամանակ պետությունը կանգնած է իր յուրաքանչյուր քաղաքացու, զինվորի թիկունքին»,- նշեց գիտական խմբի ղեկավարը:

 

Գիտական ղեկավարի կարծիքով, բանակում ծառայելը պետք է նախևառաջ ինքնակամ լինի. «Բայց զինվորների մոտ կար գիտակցում, թե այդ գործընթացով նրանք պաշտպանում էին որոշակի խավի շահը, նրանց հարստությունը և այլն»:

 

Նրա խոսքով, նախևառաջ պետությունը պետք է պատասխանատվություն ստանձնի և ապա միայն սերմանի նվիրվածություն դեպի հայրենիք. «Հակառակ դեպքում՝ այս հայեցակարգը դառնում է ևս մեկ լծակ՝ ժողովրդին ծնկի բերելու համար: Եթե ապահովվեն բոլոր անհրաժեշտ պայմանները, ժողովուրդն ինքը կհանգի ազգ-բանակ հայեցակարգի իրականացման անհրաժեշտությանն այն ձևով, ինչն ընդունելի է»:

 

«Մենք առաջարկում ենք փոխել նաև քարոզչության ռազմավարությունը: Օրինակ՝ այժմ քարոզվում են ֆիդայիների կերպարներ, հերոսացնում նրանց, ինչը, մեր կարծիքով, սխալ է, քանի որ այդ կերպ նսեմացվում է բանակի՝ որպես պետական կառույցի դերը»,- փաստեց Աշոտ Ենգոյանը:

 

Ի դեպ, գիտական թեման ուսումնասիրող խմբում ներառված են Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի ասպիրանտներ Խոսրովադուխտ Ազատյանը և Առնակ Սարգսյանը:

 

Աշոտ Ենգոյանի հավաստմամբ, ուսումնասիրության ավարտին արդյունքները կհրապարակվեն գրքույկի տեսքով:

 

Քնար Միսակյան

Այլ նորություններ
ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍԵԼ ԱՆԱՀԻՏ ՄԱՆԱՍՅԱՆԻ՝ «ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՅՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՈՐՊԵՍ ԿԱՅՈՒՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԵՎՈՐԱԳՈՒՅՆ ԳՐԱՎԱԿԱՆ» ՄԵՆԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԱՆԳԼԵՐԵՆ ՏԱՐԲԵՐԱԿԸ
Հրապարակվել է ԵՊՀ սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ, իրավ. գիտ. թեկնածու, Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր Անահիտ Մանասյանի՝ «Սահմանադրական կայունությունը՝ որպես կայուն ժողովրդավարության կարևորագույն գրավական» («Constitutional Stability as an Important Prerequisite for Stable Democracy») անգլերեն մենագրությունը:
ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՁԱՅՆԱԳԻՐ ԵՊՀ ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՖԱԿՈՒԼՏԵՏԻ ՈՒ ՄՈՍԿՎԱՅԻ Մ. ԼՈՄՈՆՈՍՈՎԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԱՍՆԱՃՅՈՒՂԻ ՄԻՋԵՎ
Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի ու Մոսկվայի Մ. Լոմոնոսովի պետական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղի միջև այսօր կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր։