07.11.2019 | 
Կրթություն
«ՀՀ ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ԲՆԱԿԱՆ ԱՃԻ ԴԻՆԱՄԻԿԱՆ. ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՄԻՏՈՒՄՆԵՐՆ ՈՒ ԱՌԿԱ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐԸ» ԽՈՐԱԳՐՈՎ ՍԵՄԻՆԱՐ-ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ ԵՊՀ-ՈՒՄ
«ՀՀ ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ԲՆԱԿԱՆ ԱՃԻ ԴԻՆԱՄԻԿԱՆ. ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՄԻՏՈՒՄՆԵՐՆ ՈՒ ԱՌԿԱ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐԸ» ԽՈՐԱԳՐՈՎ ՍԵՄԻՆԱՐ-ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ ԵՊՀ-ՈՒՄ
ԵՊՀ գիտական խորհրդի նիստերի դահլիճում այսօր տեղի է ունեցել «ՀՀ բնակչության բնական աճի դինամիկան. պատմական միտումներն ու առկա մարտահրավերները» խորագրով սեմինար-քննարկում:

Սեմինար-քննարկման կազմակերպիչը ԵՊՀ ՈՒԳԸ-ն էր, որը վարեցին ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Միքայել Մալխասյանը և սոցիոլոգ Արմեն Խաչիկյանը:

Միքայել Մալխասյանն անդրադարձավ ՀՀ-ում բնակչության աճի դինամիկային և տարբեր տարիների «հոգեբանական» շեմերին, ծնունդների և մահվան ընդհանուր թվերին, բնակչության բնական աճի ճգնաժամային անցմանը, համեմատություններ անցկացրեց հարևան պետությունների բնակչության տարիքային կազմի միջև և այլն:

Միքայել Մալխասյանն արձանագրեց, որ 1978 թվականին ՀՀ մշտական բնակչության թիվը կազմել է 3 մլն, 1988 թ.՝ 3.5 մլն մարդ, իսկ հետագայում արտագաղթի պատճառով շարունակական նվազման հետևանքով 2015 թվականին մշտական բնակչության թիվն առաջին անգամ նվազել է 3 միլիոնից:



«2020  թվականին ՀՀ-ում անցկացվելու է հաջորդ մարդահամարը, որի տվյալները կհրապարակվեն 2021 կամ 2022 թվականներին: Ամենայն հավանականությամբ ՀՀ-ում ապրող մշտական բնակչության թիվը կտատանվի 2.700.000-ից  2.750.000 սահմաններում»,- նկատեց Մ. Մալխասյանը:

Վերջինս ներկայացրեց նաև 1989-2018 թթ. ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ-ում ծնունդների և մահերի ընդհանուր թիվը:


Ըստ այդմ՝ բնակչության բնական հավելաճը կազմել է 650.000, ծնելիությունը՝ աշխարհի միջինից 0.63% ցածր, իսկ մահացությունը՝ աշխարհի միջինից 0.08 % բարձր:

 

Անդրադառնալով ՀՀ բնակչության բնական աճի ճգնաժամային անցմանը՝ բանախոսը նշեց մի քանի մտահոգիչ փաստ. «ՀՀ մայրանալու միջին տարիքն աճում է 28-ի, տղամարդկանց թիվը կանանց հարաբերակցությամբ գնալով նվազում է, գրանցվում է ամուսնությունների նվազում, և փոխարենը՝ ամուսնալուծությունների աճ»:

Վերջինս արձանագրեց 2019 թ. առաջին կիսամյակում ՀՀ-ի մարզերի՝ սեղմված վերարտադրության օջախները:

«Լոռիում, Տավուշում, Շիրակում, Վայոց Ձորում և Երևանի մի քանի վարչական շրջաններում 2019 թ. 1-ին կիսամյակում նկատվել է սեղմված վերարտադրություն, այսինքն՝ մահացության գործակիցը գերազանցել է ծնելիության գործակցին»,- նշեց պատմության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալը:


Վիճակագրական այսպիսի տվյալների հրապարակումից և առկա խնդիրների վերլուծությունից հետո Մ. Մալխասյանը կարևորեց ազգային ծրագրի անհրաժեշտության մշակումը, որը ենթադրում է բնական աճի վրա ազդող գործոնների համալիր ուսումնասիրություն և մոդելավորում, ազգային զեկույցի կամ ժողովրդագրական զարգացման հայեցակարգի պատրաստում:


«Այս ամենի շնորհիվ կձևակերպվեն ռազմավարական նպատակները և մարտավարական խնդիրները, կհստակեցվեն համալիր միջոցառումների ցուցակը, ժամանակացույցը և ծախսերը, ինչպես նաև կհաշվարկվեն ակնկալվող քանակական և որակական արդյունքները».- ամփոփեց բանախոսը:



Բանախոսներից Արմեն Խաչիկյանն էլ անդրադարձավ ՀՀ-ում տարբեր ժամանակներում եղած  ընտանիքի մասին պատկերացումների կառուցվածքային փոփոխությանը, որն ազդել է բնակչության թվի փոփոխության և ծնելիության մակարդակի վրա:

Բանախոսի բնորոշմամբ, բնական աճը սոցիալական վարքի արդյունք է:

Նրա պնդմամբ, պետք է հասկանալ, թե ինչպես է ձևավորվում սոցիալական վարքը, ինչպիսի նախադրյալներ են անհրաժեշտ դրա ձևավորման համար: Ա. Խաչիկյանն ընտանիքի մոդելի ձևավորման գործում կարևորեց մեդիայի, հաղորդակցության և գովազդի դերը՝ նշելով դրական և բացասական կողմերը:

Անգին Խաչատրյան

Այլ նորություններ
«ԱՅՆ ՈՒՍԱՆՈՂԸ, ՈՐԸ ՊԱՐՏԱՃԱՆԱՉ Է ԼՍԱՐԱՆԱՅԻՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ, ՊԱՐՏԱՃԱՆԱՉ Է ՆԱԵՎ ԱՌՑԱՆՑ ՀԱՐԹԱԿՈՒՄ». ԱՐԱՄ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՀՀ տարածքում արտակարգ դրություն հայտարարելու որոշմամբ պայմանավորված՝ ԵՊՀ ֆակուլտետներն իրականացնում են առցանց ուսուցում՝ ուսումնական գործընթացի երկարատև ընդհատումից խուսափելու համար։
ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅԱՆ ԱՌՋԵՎ ԾԱՌԱՑԱԾ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԵՎ ԼՈՒԾՄԱՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀՆԵՐԸ. ԱՆՎՃԱՐ ԴԱՍԸՆԹԱՑՆԵՐ ՈԼՈՐՏՈՎ ՀԵՏԱՔՐՔՐՎՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
ԵՊՀ աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի սերվիսի ամբիոնի դոցենտ Գոռ Ալեքսանյանը նախաձեռնել է հեռավար ուսուցմանը լրացնող առցանց անվճար դասընթացներ, որոնց օգնությամբ թե՛ ամբիոնի ուսանողները, թե՛ոլորտով հետաքրքրվողները կիրազեկվեն բնագավառում առկա խնդիրների մասին և կծանոթանան դրանց լուծման ճանապարհներին։