15.04.2009 | 
Հասարակություն, Մշակույթ
ԱՆԴՐԵՅ ԲԻՏՈՎԸ` ՀԱՅԵՐԻ ՄԵԾ ԲԱՐԵԿԱՄ
ԱՆԴՐԵՅ ԲԻՏՈՎԸ` ՀԱՅԵՐԻ ՄԵԾ ԲԱՐԵԿԱՄ
«Հայերի պատմությունը պայքար է ազատագրության համար, եւ այն դեռ չի ավարտվել»…

Ռուս գրող, Երեւանի պատվավոր քաղաքացի, ԵՊՀ պատվավոր դոկտոր, մի շարք մրցանակների դափնեկիր Անդրեյ Բիտովի այս խոսքերը մի քիչ մարգարեական էին հնչում այն տարիներին, երբ նա գրում էր «Հայաստանի դասերը»: Գրքի հրատարակությունից անցել է ուղիղ 40 տարի: Եվ գրքի հեղինակը դարձյալ Հայաստանում է: «Հրանտ Մաթեւոսյան» մշակութային բարեգործական հիմնադրամի եւ ԵՊՀ ռուս բանասիրության ֆակուլտետի հրավերով մեր երկրում գտնվող հայասեր արձակագիրը չմերժեց Երեւանի պետական համալսարանի ուսանողների հետ հանդիպման հրավերը:

 

«Հիմա շատ բան է փոխվել. այլ երկիր է, ժամանակաշրջան, այլ քաղաքականություն եւ տնտեսություն, նույնիսկ հազարամյակն է այլ: Եվ Անդրեյ Բիտովը` ռուս գրականության «պատրիարքը», իր վերջին գրքերում եւ մտորումներում եւս այլ է, բայց ոճի եւ լեզվի նույն նուրբ զգացողությամբ, ժամանակի ընթացքում հղկված սուր մտքով, բայց այլ մարդ, որ այլ գրքեր է գրում` գրականության մեջ նորանոր հարթություններ ստեղծելով»,- ողջույնի խոսքում նկատեց ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը:

 

Անդրեյ Բիտովի տրամադրությունը փիլիսոփայական էր, հուշերը` շատ, ասելիքը` հարուստ, խոսքը` ուսանելի: Պատմում էր, թե ինչպես է առաջին անգամ` 43 տարի առաջ, եկել Հայաստան, եւ հիմա արդեն կորցրել է հաշիվը, թե դրան հաջորդող տարիներին քանի անգամ է այցելել մեր երկիր: Բայց ոչ միայն այցելել է, այլ սիրել է Հայաստանը, եւ ինչպես բնորոշեց ԵՊՀ դասախոս Ռոման Շուբինը, «բացել է այն գրքի պես, կարդացել եւ գրել»:

 

«Ինչ երիտասարդ եւ առողջ էի այն ժամանակ, երբ տեսա Հայաստանը եւ գրեցի: Երբ մարդիկ ասում են, թե ինչ-որ ժամանակ ավելի լավ էր կամ ավելի վատ, ստում են, քանի որ միշտ լավն է այն ժամանակաշրջանը, երբ դու երիտասարդ ես: Հիմա, օրինակ, ես այդ գիրքը չէի գրի: Ամեն ինչ պետք է անել իր ժամանակին»,- ասաց Անդրեյ Բիտովը: Ժամանակի հարաբերականության մասին մտորումները հանգիստ չեն տալիս գրողին: Նա մի քիչ սրտնեղում է, որ «այսքան երկար է ապրել». «Իմ տարիքում Լերմոնտովը 3 անգամ կապրեր, Պուշկինը` երկու: Հետո մտածում եմ, որ նրանք գուցե ինձնից երկու եւ երեք անգամ արագ են ապրել…»:

 

Անդրեյ Բիտովը ծնվել է 1937 թվականին Լենինգրադում: Բլոկադայի ժամանակ տարհանվել է Ուրալ, հետո` Տաշքենդ: 1955-62 թթ., բանակում ծառայելու ընդմիջումով, սովորել է Լենինգրադի լեռնային ինստիտուտում: Գրել սկսել է 1956 թվականից: Պատմվածքների առաջին ժողովածուն` «Մեծ գունդ» վերնագրով (1963 թ.), խստորեն քննադատվել է: Սակայն Բիտովի գրքերը շարունակում էին լույս տեսնել: 1979 թ-ին նա դառնում է «Մետրոպոլ» չգրաքննվող ալմանախի հիմնադիրներից մեկը:

 

Նրա գործերի տպագրությունը ԽՍՀՄ-ում արգելվում է, եւ դա Բիտովի համար նոր հորիզոններ է բացում` արտասահման, դասախոսություններ, հասարակական գործունեություն… 1985-ից հետո նա դարձյալ սպասված հեղինակ է դառնում ԽՍՀՄ-ում: Հանդիպման ավարտին ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը ռուս գրող Անդրեյ Բիտովին շնորհեց ԵՊՀ ոսկե հուշամեդալ` երկու ժողովուրդների մշակութային հարաբերությունների խորացման, ամրապնդման գործում անգնահատելի ավանդ ունենալու համար:

Այլ նորություններ
ԻՍՊԱՆԱՑԻ ԳՐՈՂ, ԵՊՀ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԴՈԿՏՈՐ ԳՈՆՍԱԼՈ ԳՈՒԱՐՉԻ ԲԱՑ ՆԱՄԱԿՆ ԱՀ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐԱՅԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻՆ
Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահ մեծարգո պարոն Արայիկ Հարությունյանին
ԵՊՀ-Ն ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒՄ Է ՄԱՍՆԱԿՑԵԼ ՀԱՄԱԶԳԱՅԻՆ ԴՐԱՄԱՀԱՎԱՔ-ԱՐՇԱՎԻՆ՝ ՓՈԽԱՆՑԵԼՈՎ ԱՎԵԼԻ ՔԱՆ 55 ՄԼՆ ԴՐԱՄ
ԵՊՀ-ն հատուկ բացված հաշվեհամարին փոխանցել է ևս 30 մլն դրամ, Իջևանի մասնաճյուղը՝ 5.5 մլն դրամ, իսկ աշխատակիցները՝ ավելի քան 20 մլն դրամ։