01.06.2020 | 
Հասարակություն
«ԵՍ ԱՎԵԼԻ ԻՐԱՏԵՍ ԵՄ, ՀԱՎԱՏՈՒՄ ԵՄ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆԸ». ԱՐՄԵՆ ՄԱՐՏԻՐՅԱՆ
«ԵՍ ԱՎԵԼԻ ԻՐԱՏԵՍ ԵՄ, ՀԱՎԱՏՈՒՄ ԵՄ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆԸ». ԱՐՄԵՆ ՄԱՐՏԻՐՅԱՆ
ԵՊՀ անօրգանական և անալիտիկ քիմիայի ամբիոնի վարիչ Արմեն Մարտիրյանը ԵՊՀ-ում դասավանդման մեթոդների կատարելագործումը խթանելու, արդի մեթոդների կիրառմանը, ինչպես նաև լավագույն փորձի տարածմանը նպաստելու նպատակով հայտարարված մրցույթի բնագիտական անվանակարգի հաղթողներից է: Պարոն Մարտիրյանի հետ զրուցել ենք մասնագիտության ընտրության, իր կողմից կիրառվող մեթոդների, քիմիայի բնագավառի մարտահրավերների, աշխատաշուկայի պահանջարկի ու նոր հետազոտությունների մասին:

- Ինչպե՞ս Ձեզ հրապուրեց քիմիան: Ինչո՞ւ ընտրեցիք այս մասնագիտությունը:

 

- Դեռևս փոքր տարիքից սիրում էի տեսնել ամեն ինչի հիմքը, քանդել, ուսումնասիրել: Դպրոցում սիրել եմ ֆիզիկան, քիմիան, բայց միջին դասարաններում հրապուրված էի պատմությամբ ու գրականությամբ: Ի դեպ, այսօր էլ կարող եմ պոեմներ անգիր ասել: Ընտանիքիս անդամները հումանիտար մասնագիտություններ էին ընտրել, և ես առաջինն էի, որ դարձա բնագետ: Մեծանալով արդեն գիտակցեցի, որ եթե ցանկանում եմ շատ բան իմանալ, հասկանալ, ապա ճիշտ կլինի ընտրել քիմիան: Իհարկե, ընտրությանը նաև պատահական հանգամանքներ էլ են նպաստել, օրինակ, զինվորական ծառայության ժամանակ ծառայել եմ քիմիական զորքերում՝  ոչ իմ ընտրությամբ: Իմ կարծիքով, քիմիան շատ հետաքրքիր գիտություն է:

 

- «Քիմիան կախարդանք է». համաձա՞յն եք այս մտքի հետ: Ինչո՞վ է այն բացատրվում:

 

- Համաձայն եմ: Այո՛, քիմիան կախարդանք է, եթե տիրապետում ես առարկային ու մեթոդներին: Թեպետ այժմ քիմիան որպես կախարդանք են ներկայացնում՝ գրավելու մյուսներին, ինչպես նաև հաճախ պարզունակ փորձեր կատարելով: Կախարդանքը հարաբերական հասկացողություն է ուղղակի, այն կա ամենուր, եթե հավատում ես: Ի վերջո, սիրահարվածության ժամանակ էլ քիմիական նյութեր են անջատվում: Այսինքն՝ հիմքում էլի քիմիան է: Պարզապես ես ավելի իրատես եմ, հավատում եմ գիտությանը:

 

- Պարո՛ն Մարտիրյան, ի՞նչ մեթոդներ եք կիրառում Դուք, որ քիմիայի ուսուցումն առավել հետաքրքիր լինի:

  

- Ես առաջնորդվում եմ այն սկզբունքով, որ ուսանողներս իրենք իրենց ուժերով պետք է հասնեն որևէ արդյունքի: Դասախոսությունների ժամանակ ես բացատրում եմ տեսական նյութը, գործնական  լաբորատոր պարապմունքների սկզբում բացատրում, թե ինչ պետք է անել, ապա հորդորում իրականացնել, ստեղծագործել, փոփոխություններ անել և ստանալ իրենց արդյունքը: Երբ մարդն իր ուժերով ու իր ձեռքով է ինչ-որ բան ստանում, ոգևորությունն ավելի մեծ է լինում:

 

- Քիմիայում ստեղծագործականություն կա՞:

 

- Թերևս ամենաշատը: Մեր բնագավառը ստեղծագործելու լայն հնարավորություններ է ընձեռում: Պետք է միայն ցանկություն ունենալ:

 

 

- Քիմայի բնագավառում ի՞նչ մարտահրավերներ կան այսօր:

 

-  Թերևս այն, որ Հայաստանում այսօր դպրոցներում բնագիտական առարկաների հիմքը լավ չի դրվում: Ես միշտ նշում եմ, որ դպրոցում երկու հիմնական առարկա պետք է շատ լավ ուսուցանել. մաթեմատիկան՝ բնագիտության լեզուն, և մայրենի լեզուն ու գրականությունը: Եթե այս առարկաները լավ տիրապետում են, ապա հետո՝ բարձրագույն կրթության ժամանակ, ավելի հեշտ է իրականացվում ուսուցումը: Իհարկե, պետք է ունենալ գիտելիքներ քիմիայից, բայց եթե տիրապետում են այդ առարկաներին, ունեն այդ երկու մտածողությունները, ապա շատ լավ մասնագետ դառնալու հավանականությունն ավելի մեծ է: Ես, օրինակ, մաթեմատիկական թեքումով դպրոց եմ ավարտել, իսկ հետո հրապուրվել քիմիայով: Մենք ունենք շրջանավարտներ, որոնք իրենց մասնագիտությամբ չեն աշխատում, բայց քիմիական մտածողությունը, վերլուծելու կարողությունը նրանց մեծապես օգնում է յուրաքանչյուր աշխատանք իրականացնելիս:

 

- Պարո՛ն Մարտիրյան, իսկ ի՞նչ վիճակ է տիրում աշխատաշուկայում: Քիմիկոսների պահանջարկը մե՞ծ է:

 

- Այդ հարցը միշտ տալիս են ինձ: Ես մշտապես ստանում եմ զանգեր տարբեր ընկերություններից ու կազմակերպություններից, որոնք մասնագետների կարիք ունեն, ընդ որում՝ նոր ավարտած և բարձր աշխատավարձով: Պահանջարկ միանգամայն կա: Պարտադիր չէ, որ քիմիական գործարաններ աշխատեն, որպեսզի քիմիկոսներն աշխատանք ունենան: Ցանկացած արտադրություն քիմիկոսի կարիք ունի՝ չհաշված գիտահետազոտական լաբորատորիաները, բժշկական հաստատությունները և այլն: Պետք է նշեմ, որ այսօր պահանջարկն ավելի մեծ է, քան ավարտող ուսանողներն են:  

 

- Հիշո՞ւմ եք գիտական Ձեր առաջին աշխատանքը: Ինչի՞ մասին էր այն:

 

- Հիշում եմ, քանի որ այն մեր ամբիոններում ստացված տարբեր նյութերի էկոլոգիական հետազոտություն էր: Գիտական իմ ուսումնասիրությունները ես սկսել եմ էկոլոգիական հետազոտություններով, այսինքն՝ բնության վրա այդ նյութերի ազդեցությունն եմ ուսումնասիրել:

 

- Ի՞նչ նոր հետազոտություն եք իրականացնում հիմա:

 

- Հիմա իրականացնում եմ տարբեր արտադրվող, ստեղծվող, սինթեզվող նյութերի հակաօքսիդային հատկությունների ուսումնասիրություն, որը և՛ կենսաբանական, և՛ բժշկական, և՛ էկոլոգիական նշանակություն ունի: Դասախոսները պետք է գիտական գործունեություն ծավալեն, որպեսզի չլճանան: Եթե չուսումնասիրվեն նոր միտումները, առաջընթաց չի կարող լինել, իսկ աշխարհն անընդհատ փոփոխվում է:

 

- Ի՞նչ խորհուրդ կտաք նրանց, ովքեր իրենց առաջին քայլերն են անում քիմիայի բնագավառում:

 

- Սովորել, սովորել, սովորել: Ես այս խորհուրդը տալիս եմ բոլորին՝ սկսած առաջին կուրսից: Պետք է հասկանալ նյութերի և երևույթների էությունն ու համոզվել, թե ինչքան հետաքրքիր է քիմիան:

 

Քնար Միսակյան

Այլ նորություններ
«ՀԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ԿԵՐՊԱՐԸ XX ԴԱՐԻ ԵՎ ԱՐԴԻ ՀԱՅ ԱՐՎԵՍՏՈՒՄ» ԳԻՐՔԸ ՀՈԳԵՎՈՐ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻՆ ՄՈՏԵՆԱԼՈՒ ՆՈՐ ՈՒՂԵՆԻՇ
ՀՀ նկարիչների միության մեծ սրահում այսօր տեղի են ունեցել ԵՊՀ հայ արվեստի պատմության և տեսության ամբիոնի դոցենտ, արվեստագիտության թեկնածու Սաթենիկ Վարդանյանի «Հիսուս Քրիստոսի կերպարը XX դարի և արդի հայ արվեստում» գրքի շնորհանդեսը, ինչպես նաև հայ արդի նկարիչների թեմատիկ ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը:
ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԱԿԱՆՆԵՐՆ ԱՄԱՆՈՐԸ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ԱՆՑԿԱՑՆԵԼ ԾԱՂԿԱՁՈՐԻ ՈԻՍՈԻՄՆԱԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ԲԱԶԱՅՈՒՄ
Այս տարի ևս ԵՊՀ հիմնական աշխատակիցներն ու բոլոր ցանկացողներն իրենց ամանորյա տոները 31.12.2020-06.01.2021 թթ. ընկած ժամանակահատվածում կարող են անցկացնել Ծաղկաձորի ուսումնաարտադրական բազայում։