26.06.2019 | 
Գիտություն
ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔՄԵՆԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՄՐԱՊՆԴՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՄ ՄԱՀԹՈՒՄԿՈՒԼԻ ՖՐԱԳԻԻ ՊՈԵԶԻԱՆ ԲԱՑԱՌԻԿ ԴԵՐ Է ԽԱՂՈՒՄ. ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ ԵՊՀ-ՈՒՄ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ԹՈՒՐՔՄԵՆ ՊՈԵՏԻ 295-ԱՄՅԱԿԻՆ
ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔՄԵՆԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՄՐԱՊՆԴՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՄ ՄԱՀԹՈՒՄԿՈՒԼԻ ՖՐԱԳԻԻ ՊՈԵԶԻԱՆ ԲԱՑԱՌԻԿ ԴԵՐ Է ԽԱՂՈՒՄ. ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ ԵՊՀ-ՈՒՄ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ԹՈՒՐՔՄԵՆ ՊՈԵՏԻ 295-ԱՄՅԱԿԻՆ
ԵՊՀ գիտական խորհրդի նիստերի դահլիճում այսօր տեղի ունեցավ «Մահթումկուլի Ֆրագին համաշխարհային մշակույթի պատմության մեջ» խորագրով գիտաժողով:

Գիտաժողովը կազմակերպվել է Երևանի պետական համալսարանի և Հայաստանում Թուրքմենստանի դեսպանատան համատեղ ջանքերով, այն նվիրված էր թուրքմեն մեծ բանաստեղծ և մտածող Մահթումկուլի Ֆրագիի ծննդյան 295-ամյակին:

Միջոցառմանը ներկա էին ԵՊՀ ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր Մենուա Սողոմոնյանը, Գիտական քաղաքականության և միջազգային համագործակցության գծով պրոռեկտոր Արսեն Բաբաջանյանը, գիտական քարտուղար Լևոն Հովսեփյանը, Միջազգային համագործակցության վարչության պետ Ալեքսանդր Մարգարովը, Արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան Ռուբեն Մելքոնյանը, ներկայացուցիչներ պրոֆեսորադասախոսական կազմից, ինչպես նաև Հայաստանում Թուրքմենստանի Արտակարգ և Լիազոր դեսպան Մուհամետգելդի Այազովը, Հայաստանում Ղազախստանի Արտակարգ և Լիազոր դեսպան Տիմուր Ուրազաևը, Թուրքմենստանում Հայաստանի նախկին դեսպան Արամ Գրիգորյանը, հյուրեր տարբեր դեսպանատներից, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Շմավոն Շմավոնյանը, ճանաչված բանաստեղծ-թարգմանիչ Վարուժան Խաստուրը, դասախոսներ, գիտաշխատողներ, ուսանողներ:

Մեզ հետ զրույցում Թյուրքագիտության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Սաֆարյանը նշեց, որ ԵՊՀ-ի համագործակցությունը Թուրքմենստանի գիտակրթական և մշակութային կենտրոնների, հատկապես՝ Թուրքմենստանի Մահթումկուլիի անվան պետական համալսարանի հետ տասնյակ տարիների պատմություն ունի:

«Մենք հաջողությամբ համագործակցում ենք թուրքմեն գործընկերների հետ գիտության, կրթության, մշակույթի ամենատարբեր ոլորտներում: Մեր համալսարանականները Թուրքմենստանում և այլ երկրներում արդեն իսկ հրապարակել են տասնյակ գիտական աշխատություններ անգլերեն, ռուսերեն, հայերեն, թուրքմեներեն և մի շարք այլ լեզուներով՝ նվիրված հայ-թուրքմենական դարավոր մշակութային առնչություններին, դասական և ժամանակակից թուրքմենական գրականությանը»,- նշեց պրոֆեսոր Սաֆարյանը:

Գիտաժողովի մեկնարկին ԵՊՀ ռեկտորի պաշտոնակատար, ակադեմիկոս Գեղամ Գևորգյանի ողջույնի խոսքը ներկաներին փոխանցեց Գիտական քաղաքականության և միջազգային համագործակցության գծով պրոռեկտոր, պրոֆեսոր Արսեն Բաբաջանյանը՝ նշելով, որ 100-ամյա ԵՊՀ-ի ու Թուրքմենստանի գիտակրթական և մշակութային կենտրոնների համագործակցությունը երկար տարիների պատմություն և հարուստ ավանդույթներ ունի:

Նա ներկայացրեց հայ թյուրքագետների, մշակութաբանների, բանասերների և պատմաբանների համագործակցությունը թուրքմեն գործընկերների հետ՝ կարևորելով այն փաստը, որ թուրքմենական ԶԼՄ-ներն ԵՊՀ-ում կազմակերպված նախորդ հայ-թուրքմենական համատեղ գիտաժողովը իրավամբ կոչել են «բարեկամության տոն եղբայրական հայկական հողի վրա»:



«Մեր պրոֆեսորների նախաձեռնությամբ և գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ է լույս տեսել անվանի թուրքմեն բանաստեղծ ու մտածող Մահթումկուլի Ֆրագիի ստեղծագործությունների հայերեն երրորդ հրատարակությունը՝ Թուրքմենստանի նախագահ, ԵՊՀ պատվավոր դոկտոր Գուրբանգուլի Բերդիմուհամեդովի նախաբանով»,- ասաց Արսեն Բաբաջանյանը:

Հայաստանում Թուրքմենստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Մուհամետգելդի Այազովը, շնորհակալական խոսք հղելով ԵՊՀ ղեկավարությանը գիտաժողովի կազմակերպման հարցերում օժանդակելու համար, ներկայացրեց Ֆրագիի ստեղծագործությունների առանձնահատկությունները:

«Պետք է նշել, որ խոսքի վարպետ և մարդասեր Մահթումկուլի Ֆրագիի ճակատագիրը սերտորեն կապված է թուրքմեն ժողովրդի ճակատագրի, կյանքի և պատմության հետ: Ֆրագիի պոեզիայում, որը կարելի է կոչել համամարդկային հոգևոր արժեքների հիմն, առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հասարակական, փիլիսոփայական և բարոյաէթնիկական հարցերը»,- նշեց Մուհամետգելդի Այազովը:

Թուրքմենստանում Հայաստանի նախկին դեսպան Արամ Գրիգորյանը, մեջբերելով Ֆրագիի ստեղծագործությունները, ներկայացրեց նրա դերը թուրքմեն ժողովրդի կյանքում՝ նշելով, որ Ֆրագին թուրքմենների համար նույնն է, ինչ Թումանյանը՝ հայերի, իսկ Պուշկինը՝ ռուսների համար:

Ալեքսանդր Սաֆարյանը նշեց, որ Ֆրագիի ծննդյան 295-ամյակին ընդառաջ «Հայագիտության հարցեր» հանդեսում լույս է տեսել իր և ԵՊՀ ՀՀԻ տնօրեն, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, պրոֆեսոր Արամ Սիմոնյանի «Հայ-թուրքմենական մշակութային կապերի և Հայաստանի և Թուրքմենստանի գիտակրթական համագործակցության մասին» վերնագրով ծավալուն հոդվածը, որի համառոտ հիմնադրույթները ներկայացրեց իր զեկուցման մեջ:



Թուրքմենստանի Մահթումկուլիի անվան պետական համալսարանի թուրքմենական գրականության ամբիոնի վարիչ Ամաննեպես Շիխնեպեսովը մանրամասն խոսեց Ֆրագիի ստեղծագործական ժառանգության՝ թուրքմենական մշակույթի ու պատմության մեջ խաղացած բացառիկմ դերի, հայ և թուրքմեն արևելագետների համագործակցության մասին:

Թյուրքագիտության ամբիոնի ասիստենտ Ամալյա Պետրոսյանը, ով Մահթումկուլիի անվան պետական համալսարանում հաջողությամբ պաշտպանել է իր թեկնածուական ատենախոսությունը թուրքմեներեն ողջունելով հյուրերին, ասաց. «Մահթումկուլիի պոեզիան թուրքմեն ժողովրդի ազգային ոգու գրական արտացոլումն է: Նրա գրական ժառանգությունը դարձել է յուրօրինակ բարեկամական կամուրջ հայ և թուրքմեն ժողովուրդների համար: Թուրքմեն բանաստեղծի մեծարման երեկոն, որը կազմակերպվել է Հայաստանում Թուրքմենստանի դեսպանատան և Երևանի պետական համալսարանի ղեկավարության ջանքերով, ապացույցն է այն բանի, որ հայ-թուրքմենական բարիդրացիական հարաբերությունների ամրապնդման գործում Մահթումկուլիի պոեզիան բացառիկ դեր է խաղում»:



Միջոցառումն ամփոփվեց հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ Վարուժան Խաստուրի՝ Ֆրագիի ստեղծագործությունների ասմունքով և բախշիների՝ թուրքմեն մշակութային գործիչների երաժշտական համարներով:

Նշենք, որ Թուրքմենստանի դեսպանատունը և ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունն Առնո Բաբաջանյանի անվան համերգասրահում այսօր կազմակերպում են նաև հայ-թուրքմենական ազգագրական երաժշտության համերգ:

 

 

Մարի Ռաֆյան

Այլ նորություններ
ԼՈՒՅՍ ԵՆ ՏԵՍԵԼ «ԵՊՀ ՈՒԳԸ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԻ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒ» ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆԻ 2019 ԹՎԱԿԱՆԻ ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՄԱՐՆԵՐԸ
ԵՊՀ գիտխորհրդի նիստերի դահլիճում այսօր տեղի ունեցավ «ԵՊՀ ՈՒԳԸ գիտական հոդվածների ժողովածու» երիտասարդական գիտական պարբերականի Բնական և ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների 1.1 (27), Հումանիտար և հասարակական գիտությունների 1.2 (28) համարների շնորհանդեսը:
ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ-ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ ԵՊՀ-ՈՒՄ. ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍԵԼ «ԳԻՏԱԿԱՆ ԱՐՑԱԽ» ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆԻ ՆՈՐ ՀԱՄԱՐԸ
ԵՊՀ Պալեանների անվան դահլիճում այսօր տեղի է ունեցել «Արցախի երիտասարդ գիտնականների և մասնագետների միավորում» (ԱԵԳՄՄ) հասարակական կազմակերպության «Գիտական Արցախ» պարբերականի խմբագրական խորհրդի անդամների ու հոդվածագիրների հետ հանդիպում-քննարկումը: