01.03.2019 | 
Գիտություն
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՀԵՏԱԶՈՏՎԵԼՈՒ ԵՆ ՖՈՒՆԿՑԻԱՆԵՐԻ ՈՒՆԻՎԵՐՍԱԼՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ԴՐՍԵՎՈՐՈՒՄՆԵՐ
ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՀԵՏԱԶՈՏՎԵԼՈՒ ԵՆ ՖՈՒՆԿՑԻԱՆԵՐԻ ՈՒՆԻՎԵՐՍԱԼՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ԴՐՍԵՎՈՐՈՒՄՆԵՐ
ԿԳՆ գիտության կոմիտեի կողմից ֆինանսավորման երաշխավորված թեմաներից է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ներկայացրած «Դասական համակարգերի նկատմամբ ունիվերսալ ֆունկցիաներ» գիտական ծրագիրը:

Գիտական ծրագրի հեռանկարների և նպատակների մասին զրուցեցինք ծրագրի ղեկավար, ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի բարձրագույն մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչ, ՖԳՀԻ-ի գծային և ոչ գծային մոտարկումների և դրանց կիրառման լաբորատորիայի գիտական ղեկավար Մարտին Գրիգորյանի հետ: 

  

Նա նշեց, որ տարբեր իմաստներով ունիվերսալ ֆունկցիաների գոյությանը նվիրված են հայտնի մաթեմատիկոսների շատ աշխատանքներ, որոնցում ֆունկցիաների ունիվերսալությունը դրսևորված է արգումենտի տեղաշարժերի հաջորդականության, ածանցյալ հարաբերությունների, բարձր կարգի ածանցյալների և Թեյլորի շարքերի միջոցով:

 

Նրա խոսքով, ունիվերսալ ֆունկցիաների և ունիվերսալ շարքերի գոյության խնդիրներով զբաղվում են Ռուսաստանի, Անգլիայի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Բելառուսի և մի շարք այլ երկրների հետազոտական կենտրոններում։

 

Հետազոտական խմբի անդամներն են ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ՖԳՀԻ-ի գծային և ոչ գծային մոտարկումների և դրանց կիրառման լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատողներ, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Սերգո Եպիսկոպոսյանը, ֆիզմաթ. գիտ. թեկնածու, դոցենտ Լևոն Գալոյանը, ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի բարձրագույն մաթեմատիկայի ամբիոնի դոցենտ, ֆիզմաթ. գիտ. թեկնածու Արթուր Կոբելյանը և ֆիզմաթ. գիտ. թեկնածու, ասիստենտ Ստեփան Սարգսյանը:

 

Մարտին Գրիգորյանը, ներկայացնելով գիտական թեման, նշեց, որ ֆունկցիոնալ տարբեր տարածությունների համար կառուցում և կառուցելու են այնպիսի ֆունկցիաներ, որոնց ունիվերսալությունը դրսևորվելու է տրված դասական համակարգով Ֆուրիեի գործակիցների (Ֆուրիեի շարքերի) միջոցով:

 

Ամբիոնի վարիչը նաև հայտնեց, որ հետազոտական խումբը նպատակադրվել է լուծել ֆունկցիոնալ տարբեր դասերի համար դասական (եռանկյունաչափական, Ուոլշի, Հաարի, Շաուդերի, Ֆրանկլինի, Վիլենկինի) համակարգերի նկատմամբ տարբեր իմաստներով ունիվերսալ ֆունկցիաների գոյությանն ու հատկություններին, ինչպես նաև կառուցվածքին առնչվող խնդիրներ:

 

Նրա խոսքով, ուսումնասիրվելու և լուծվելու են նաև դասական համակարգերի նկատմամբ ունիվերսալ զույգերի գոյությանն ու կառուցվածքին վերաբերող խնդիրներ: «Ծրագրում ենք լուծել վերը նշված և ընդհանուր տեսքով ձևակերպված տարողունակ խնդիրները՝ առանձնացնելով կոնկրետ համակարգը, տարածությունն ու ունիվերսալության տեսակը: Նշեմ, որ կոնկրետ առանձնացված դեպքերում մոտեցումները և ակնկալվող արդյունքները տարբերվելու են միմյանցից»,- հավելեց նա:

 

Նշենք, որ վերոնշյալ ուղղությամբ որոշակի հուսադրող քայլեր արդեն կատարվել են, և ստացվել են կոնկրետ արդյունքներ, որոնք արդեն տպագրվել են բարձր վարկանիշ ունեցող, հեղինակավոր մաթեմատիկական հանդեսներում:

 

Ի դեպ, խմբի անդամները, որոնցից 3-ը երիտասարդ ու խոստումնալից մաթեմատիկոսներ են, ակտիվ համագործակցում են ամերիկացի, գերմանացի, ռուս հայտնի մաթեմատիկոսների հետ: Նախատեսվում է, որ նախագծի վերջնարդյունքները նույնպես կտպագրվեն միջազգային հեղինակավոր ամսագրերում:

                                                                                                   Նադեժդա Տեր-Աբրահամյան

Այլ նորություններ
ԵՊՀ ԴՈՑԵՆՏ ՀԱԿՈԲ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՀՈԴՎԱԾԸ «ՆՅՈՒԹԵՐ ՀԻՆ ԵՎ ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ ՄԵՐՁՍԵՎԾՈՎՅԱՆ ՀՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ» ԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՆԴԵՍՈՒՄ
Երևանի պետական համալսարանի համաշխարհային պատմության ամբիոնի դոցենտ, պ.գ.դ. Հակոբ Հարությունյանն իր հերթական հոդվածն է հրատարակել «Նյութեր հին և միջնադարյան մերձսևծովյան հնագիտության և պատմության վերաբերյալ» հայտնի գիտական հանդեսի հերթական համարում:
«ԿԱՆԽԱՐԳԵԼԻՉ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԵՎ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆԱԿԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ԼՈՒԾՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ԽՆԱՅԵԼ ՉԻ ԿԱՐԵԼԻ». ԱՐՄԵՆ ԹՌՉՈՒՆՅԱՆ
Ամբողջ աշխարհն այսօր պայքարում է նոր կորոնավիրուսի (COVID19) դեմ՝ իրականացնելով տարաբնույթ միջոցառումներ: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից հայտարարված աշխարհավարակի պատճառ դարձած կորոնավիրուսով այսօր աշխարհում վարակված է ավելի քան 1 մլն մարդ: Հայաստանում նոր կորոնավիրուսային հիվանդության հաստատված ավելի քան 730 դեպք է գրանցվել: Երկրում հաստատված է արտակարգ դրություն: Ստեղծված իրավիճակի, իրականացվող միջոցառումների արդյունավետության և սպասվող քայլերի մասին զրուցել ենք ԵՊՀ կենսաքիմիայի, մանրէաբանության և կենսատեխնոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, կենսաբ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Արմեն Թռչունյանի հետ: