22.04.2014 | 
Հասարակություն
ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ ՎԵՐԱԾՆՎԵԼ ԵՆ ԳՐՔԻ ՏԵՍՔՈՎ
ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ ՎԵՐԱԾՆՎԵԼ ԵՆ ԳՐՔԻ ՏԵՍՔՈՎ
Այսօր ԵՊՀ-ում տեղի ունեցավ «Եթե լռենք, քարերը կաղաղակեն» գրքի շնորհանդեսը, որում զետեղված են Եղեռնը վերապրած Հրաչյա Գևորգյանի հուշերը:

Գրքի հրատարակությունն իրականացվել է Ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի ռոմանական բանասիրության ամբիոնի վարիչ Հասմիկ Բաղդասարյանի նախաձեռնությամբ: Երեք տարի առաջ նրա ձեռքերում են հայտնվել գրքի անտիպ էջերը, որոնք այսօր արդեն վեպ-հուշագրության տեսքով ընթերցողների ձեռքերին են:

 

Գիրքը պատմում է Վանի նահանգի բնակչության տեղահանության ու կոտորածների մասին: Հեղինակն իր կյանքի պատմությունը ներկայացնում է իրական պատմական իրադարձությունների կիզակետում: Փաստագրական հարուստ նյութի հիման վրա հեղինակը նկարագում է ոչ միայն իր ծննդավայրի, այլև հարևան գյուղերի բնակչության դաժան կյանքը 20-րդ դարասկզբին թուրք և քուրդ ավազակների տիրապետության տակ:

 

«Կարծում եմ՝ պատմական հիշողությունը շատ կարևոր է ազգային ինքնությունը պահպանելու առումով: Մեծ եղեռնի 100-ամյակին ընդառաջ՝ սա մեծ նվեր է հայ ժողովրդին»,- նշեց Ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի դեկան Սամվել Աբրահամյանը:

 

Տիկին Բաղդասարյանը ներկայացրեց հեղինակի կենսագրությունը, խոսեց գրքի առանձնահատկությունների մասին. «Դրանում օգտագործված են և՛ գրական, և՛ խոսակցական ոճերը, շատ են նաև քրդերեն ու թուրքերեն բառերը: Խմբագրելիս աշխատել ենք չհեռանալ հեղինակից: Եղեռնին հաջորդած հասարակական-քաղաքական կյանքը ևս տեղ են գտել գրքում»:

 

Գրքի ծավալուն առաջաբանը գրել է ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը: Խմբագրական աշխատանքները կատարել են Հասմիկ Բաղդասարյանն ու լեզվաբան Փառանձեմ Մեյթիխանյանը, իսկ պատմաբան Գեղամ Բադալյանը կազմել է գրքում առկա տեղանունների բառարան ու դրանց քարտեզները:

 

«Գրքում կան փաստեր, որոնց մասին մենք՝ պատմաբաններս, գիտեինք միայն պատմական աղբյուրներից: Նորդուզի գավառակի Դիմ գյուղում ապրող ցանկացած թուրք կամ քուրդ, ծանոթանալով այս աշխատությանը, վայրկյան անգամ չի կասկածի, որ այն ամբողջությամբ համապատասխանում է իրականությանը, որովհետև 12 տարեկան պատանու պատանեկան հիշողությունների վերարտադրությունն է»,- գրքի պատմական արժեքի մասին է խոսում Աշոտ Մելքոնյանը:

 

 Չարենցի անվան դահլիճում կազմակերպված շնորհանդեսին մասնակցում էին ԵՊՀ պատմության, հայ բանասիրության և ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետների, ՀՀ ԳԱԱ-ի ներկայացուցիչներ, անվանի պատմաբաններ և ուրիշներ:

 

«Գիրքը կարելի է գիտական ուսումնասիրություն համարել, այն սկզբնաղբյուրի նշանակություն ունեցող գիրք է: Եվ ամենակարևոր արժեքներից մեկն էլ այն է, որ պահանջատիրություն է, այլ ոչ թե պարզապես գեղարվեստական ստեղծագործություն»,- ասում է Պատմության ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասյանը, ով մեջբերեց գրքի բազմաթիվ դրվագներ ու որպես պատմաբան՝ տվեց դրանց մեկնաբանությունը:  

 

Ի դեպ, Հրաչյա Գևորգյանը ծնվել է 1902 թ-ին Վանի գավառի Նորդուզ գավառակի Դիմ գյուղում: Կոտորածից փրկվելով՝ հասել է Էջմիածին, այնուհետև տեղափոխվել Երևան: Մանուկ հասակում տեսածն ու զգացածը տարիներ անց նա փոխանցել է թղթին, ինչն էլ նրա թոռները որոշել են վերածել գրքի: Ինքը՝ հեղինակը, մահացել է 1987 թ-ին:

Այլ նորություններ
ԲԱՔՎԻՑ՝ ԱՄՆ. ՄԻ ԿՅԱՆՔԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
Այսօր ԵՊՀ-ում համալսարանականները հանդիպեցին ամերիկահայ գրող, դասախոս, իրավ. գիտ. թեկնածու, հասարակական գործիչ Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթի հետ:
ԵՊՀ-ՈՒՄ ԷՐ ՄՈՍԿՎԱՅՈՒՄ ԻՍՊԱՆԻԱՅԻ ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ԳԼԽԱՎՈՐ ՀՅՈՒՊԱՏՈՍԸ
Համալսարանականների հյուրն էր Մոսկվայում Իսպանիայի Թագավորության գլխավոր հյուպատոս Իստիար Տաբոադան: