12.04.2018 | 
Գիտություն
ՀԱՇՎԵԼՈՒ ԱՐՎԵՍՏ. ՀԱՇՎԵԼ ՄՏՔՈ՞ՒՄ, ԹԵ՞ ՎՍՏԱՀԵԼ ՏԵԽՆԻԿԱՅԻՆ
ՀԱՇՎԵԼՈՒ ԱՐՎԵՍՏ. ՀԱՇՎԵԼ ՄՏՔՈ՞ՒՄ,  ԹԵ՞ ՎՍՏԱՀԵԼ ՏԵԽՆԻԿԱՅԻՆ
Հաշվելն այն արվեստն է, որին առօրյա կյանքում շատերը չեն տիրապետում: Մինչդեռ ամեն քայլափոխի մենք հաշվում ենք, վճարում, իսկ հաշվել չկարողացողը կարող է ձախողել ոչ միայն խնդրի լուծումը, այլև սեփական կյանքը:

Գերմանական Deutsche Welle կայքն անդրադարձել է հաշվելու «խնդրին» և պատմությանը:

 

Եկեք խոստովանենք, որ ժամանակակից մարդը մտքում դժվար է հաշվում: Դժվար է մտքում  «գրել»  6 թիվը՝ չմոռանալով արդեն այնտեղ պահած 4-ի մասին, եթե այս ամենի փոխարեն ընդամենը  կարելի վերցնել հաշվիչը կամ արդեն նաև հաշվիչ դարձած հեռախոսը և հաշվել մտքում պահած բոլոր թվերը:

 

Մտքում հաշվարկ անելը վերացող ունակությո՞ւն

 

Գիտական վերջին հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ աշակերտներն ու ուսանողները հաշվարկ կատարելու նպատակով  առավել դժվարությամբ են իրենց  ձեռքը վերցնում թուղթն ու գրիչը: Նույնիսկ, երբ խոսքը պարզ հաշվարկների մասին է:

 

 

Եթե մարդու ուղեղի որոշակի գործառույթ դադարում է կանոնավոր վարժեցվել, այն հետզհետե բթանում է: Արդյունքում՝ նույնիսկ ամենապարզ «74-40»  հավասարումը մեր մտքի համար վերածվում է խիստ բարդ հաշվարկի: Մարդու ձեռքն արդեն մեխանիկորեն ձգվում է դեպի  հաշվիչը:

 

Հաշվիչ սարքերի պատմությունից

 

Մարդը միշտ էլ ձգտել է  իրեն շրջապատող աշխարհն առավել հասանելի, հարմարավետ ու հաճելի  դարձնել:  Հաշվելու գործընթացը նույնպես չպետք է բացառություն լիներ: Այդ նպատակով մարդը ստեղծեց առաջին համրիչ մեքենան, ինչից էլ սկիզբ առավ թվային սարքերի պատմությունը:

 

Համրիչներ ունեցել են աշխարհի գրեթե  բոլոր ժողովուրդները: Հին հունական աբակը («սալամինյան տախտակ»` Սալամին կղզու անունով, որը գտնվում է  Էգեյան ծովում) ծովային ավազով շաղ տված տախտակ էր: Ավազի վրա կային ակոսիկներ, որոնց վրա քարերով նշվում էին թվերը: Մեկ ակոսիկը համապատասխանում էր  միավորներին, մյուսը` տասնավորներին և այդպես շարունակ:

 

Կորիզների կույտերով երկար ժամանակ հաշվարկներ էին անում Ռուսաստանում:  15-րդ դարից սկսեց  տարածում գտնել  «տախտակե համրիչը», որն, ամենայն հավանականությամբ,  առևտրական մարդկանց նորամուծությունն էր առք ու վաճառքն առավել դյուրին և արագ դարձնելու համար:  Այն համարյա չէր տարբերվում սովորական համրիչից.  շրջանակ էր, որի վրա հորիզոնական ամրացված  էր, որոնց վրա շարված էին սալորի կամ բալի կորիզներ:

 

 

Լոգարիթմական քանոն

 

Ժամանակակից մարդը միայն այս «քանոն»-ի տեսքից , նրա վրա առակա թվերի քանակից ու միջանցիկ շարժվող հատվածից  կարող է շփոթմունքի մեջ հայտնվել: Մինչդեռ նախկին ԽՍՀՄ երկրներում լոգարիթմական քանոնն ամենատարածված գրասենյակային պարագաներից էր:

 

 

Սարքի միայն տեսքն արդեն հուշում է, որ վերջինս այնքան հեշտ ու հարմարավետ չի եղել օգտագործման մեջ, սա է պատճառը, որ նախկինում մաթեմատիկա առարկայի կողքին եղել է նաև հաշվարկներ անելու մասին հատուկ դաս, որի շրջանակում աշակերտները սովորում էին նաև  լոգարիթմական քանոնի օգտագործման հմտությունները: Այն ակտուալ էր,  քանի դեռ մարդը չհորինեց գրպանի հաշվիչ:

 

Թվերն ու ժամանակակից կյանքը

 

Տեխնիկան մարդու ամենահավատարիմ ընկերներից է, միայն թե բոլոր գործառույթները բարդելով տեխնիկայի վրա՝ մարդը վտանգում է սեփական մտքի կարողությունների զարգացման առաջընթացը:

 

Հաշվարկների մասին խոսելն ու Էյնշտեյին շրջանցելը տրամաբանական չէ: Հաշվարկներ մասին Էյնշտեյն ասում է՝ այն, ինչն իսկապես  կարելի է հաշվել, ենթադրություն է:

 

Հաճախ հաշվե՛ք, բայց աշխատե՛ք բոլոր գործողությունները կատարել գլխում:

Անի Պողոսյան

Այլ նորություններ
«ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՅՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՈՐՊԵՍ ԿԱՅՈՒՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԵՎՈՐԱԳՈՒՅՆ ԳՐԱՎԱԿԱՆ». ԵՊՀ-ՈՒՄ ՏԵՂԻ ՈՒՆԵՑԱՎ Ա. ՄԱՆԱՍՅԱՆԻ ԳՐՔԻ ՇՆՈՐՀԱՆԴԵՍԸ
ԵՊՀ Պալեանների անվան դահլիճում այսօր տեղի ունեցավ ԵՊՀ սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ, Արդարադատության ակադեմիայի պրոռեկտոր, իրավ. գիտ. թեկնածու Անահիտ Մանասյանի «Սահմանադրական կայունությունը՝ որպես կայուն ժողովրդավարության կարևորագույն գրավական» մենագրության շնորհանդեսը:
ԱՆՀՆԱՐԻՆ Է ՉՍԻՐԱՀԱՐՎԵԼ ՀԱՄՇԵՆԻՆ. «ՀԱՄՇԵՆԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՁԵՌԱԳՐԵՐՈՒՄ» ՄԵՆԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ՇՆՈՐՀԱՆԴԵՍ ԵՊՀ-ՈՒՄ
ԵՊՀ Չարենցի անվան դահլիճում այսօր տեղի ունեցավ ԵՊՀ ՀՀԻ հայ-օսմանական առնչությունների բաժնի ղեկավար, ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի թյուրքագիտության ամբիոնի դոցենտ, բան. գիտ. թեկնածու Լուսինե Սահակյանի «Համշենը հայկական ձեռագրերում» մենագրության շնորհանդեսը: