19.09.2019 | 
Հասարակություն
«K2-18 B» ԷԿԶՈՄՈԼՈՐԱԿԸ, ՈՐԻ ՎՐԱ ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐԸ ՋՈՒՐ ԵՆ ՀԱՅՏՆԱԲԵՐԵԼ, ԿԱՐՈՂ Է ԲՆԱԿԵԼԻ ԼԻՆԵԼ
«K2-18 B» ԷԿԶՈՄՈԼՈՐԱԿԸ, ՈՐԻ ՎՐԱ ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐԸ ՋՈՒՐ ԵՆ ՀԱՅՏՆԱԲԵՐԵԼ, ԿԱՐՈՂ Է ԲՆԱԿԵԼԻ ԼԻՆԵԼ
Աստղագետները 2015 թ. առաջին անգամ ջուր են հայտնաբերել «K2-18 b» էկզոմոլորակի մթնոլորտում, որը պտտվում է կարմիր գաճաճ աստղի շուրջ և վերջինից «բնակելի» տարածության վրա է գտնվում, ինչը մեծացնում է մոլորակի վրա կյանքի առկայության հավանականությունը:

Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի (ESO) գիտնականների մի խումբ 2016 թ. հայտարարեց, որ հայտնաբերել է Երկիր մոլորակի նման մոլորակ, որը գտնվում է Երկրից 111 լուսային տարի հեռավորության վրա:

 

Ըստ www.bbc.com կայքի՝ «Proxima b»-ից հետո «K2-18 b»-ը բարեխառն կլիմա ունեցող երկրորդ էկզոմոլորակն է (արտաարեգակնային մոլորակ, որը պտտվում է Արևից տարբերվող աստղի շուրջ), որի վրա հայտնաբերված ջուրը և բարենպաստ ջերմաստիճանը նշանակում են, որ մոլորակի վրա հնարավոր է ապրել:

 

Նախկինում աստղագետները ջուր հայտնաբերել էին նաև այլ մոլորակներում, որոնք, սակայն, գտնվել են բնակելի գոտուց դուրս, իսկ ջերմաստիճանը շատ ցածր է եղել կամ չափազանց բարձր՝ կյանքը պահպանելու համար:

 

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են «Nature Astronomy» ամսագրում:

 

Երկիր մոլորակի զանգվածից երկու անգամ մեծ «K2-18 b»-ի վրա ջերմաստիճանը 0-ից 40 աստիճան Ցելսիուսի սահմաններում է, ինչի շնորհիվ ջուրը մոլորակի վրա մնում է հեղուկ վիճակում:

 

Համակարգչային մոդելավորումը թույլ է տալիս ենթադրել, որ նշված մոլորակի մթնոլորտի մինչև 50%-ը կազմված է ջրից:

 

Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի պրոֆեսոր Ջովաննա Թինեթին, որը հետազոտական խմբի անդամ է, հայտնագործությունն անվանում է «խելահեղ». «Առաջին անգամ մենք ջուր ենք հայտնաբերել մի մոլորակի վրա, որը գտնվում է բնակելի գոտում, որտեղ ջերմաստիճանը չի բացառում կյանքի առկայությունը»:

 

«Այս հայտնագործությունը մեզ ավելի է մոտեցնում այն հիմնարար հարցի պատասխանին, թե արդյոք Երկիր մոլորակը եզակի է»,- ասում է հետազոտության մասնակից դոկտոր Անջելոս Ցիարասը:

 

Թեև «K2-18 b» մոլորակի պայմանները կարող են բարենպաստ լինել կյանքի համար, այնուամենայնիվ աստղագետները շեշտում են՝ ջրի հայտնագործումը չի նշանակում, որ մոլորակի վրա կյանքը կարող է պահպանվել, քանի որ այն, հավանաբար, չունի պինդ մակերես կամ մթնոլորտ: Գիտնականների կարծիքով, նոր տիեզերական աստղադիտակները առաջիկա 10 տարում կկարողանան պարզել՝ արդյոք «K2-18 b» մոլորակի մթնոլորտում պարունակվող գազերն արտադրվում են կենդանի օրգանիզմների կողմից:

 

Ուսումնասիրության մասնակից դոկտոր Ինգո Վալդմանն ասում է, որ մնում է միայն սպասել 2020-ականների նոր սերնդի տիեզերական աստղադիտակներին, որոնց շնորհիվ հնարավոր կլինի վերլուծել «K2-18 b» մոլորակի մթնոլորտում պարունակվող գազերի բաղադրությունը. «Սա գիտության գլխավոր խնդիրներից մեկն է: Մենք միշտ ցանկացել ենք պարզել՝ արդյոք միայնակ ենք Տիեզերքում: Հաջորդ 10 տարվա ընթացքում կարող ենք պարզել, թե մոլորակի մթնոլորտում կան քիմիական տարրեր, որոնք արտադրված են կենդանի օրգանիզմների կողմից»:

 

Ակնկալվում է, որ «K2-18 b»-ն դիտարկվելու է Ջեյմս Վեբի տիեզերական աստղադիտակով, որը գործարկվելու է 2021 թվականին, և «ARIEL» տիեզերական աստղադիտակով, որը նախատեսվում է գործարկել 2028 թվականին: Երկուսն էլ կրելու են գործիքներ, որոնք նախատեսված են էկզոմոլորակի մթնոլորտի բաղադրությունը որոշելու համար:

 

Պատրաստեց Հասմիկ Ասլանյանը

 

Այլ նորություններ
ԳԻՏԱԿԱՆ ՆՈՐ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ՝ ԱՐԴԵՆ ՏՊԱԳԻՐ․ ԼՈՒՅՍ ԵՆ ՏԵՍԵԼ ԵՊՀ ՈՒԳԸ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԻ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒԻ ՆՈՐ ՀԱՏՈՐՆԵՐԸ
Լույս են տեսել «ԵՊՀ ՈՒԳԸ գիտական հոդվածների ժողովածու» երիտասարդական գիտական պարբերականի Բնական և ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների 1.1 (31), Հումանիտար և հասարակական գիտությունների 1.2 (32) համարները։
ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐ ԵՎ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔ․ ԱՇՆԱՆԱՅԻՆ ԴՊՐՈՑՆԵՐ ԻՐԱՎԱԳԵՏՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի և Միջազգային իրավական համագործակցության գերմանական հիմնադրամի (IRZ) հետ համատեղ կազմակերպվել և մեկնարկել է իրավունքի աշնանային դպրոցների շարք, որին մասնակցում են ինչպես ԵՊՀ, այնպես էլ այլ բուհերի ուսանողներ։