09.04.2018 | 
Գիտություն
ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԱԿԱՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ Է ՖԻԶԻԿԱՅԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՐԹԱԿՈՒՄ
ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԱԿԱՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ Է ՖԻԶԻԿԱՅԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՐԹԱԿՈՒՄ
ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի 2-րդ կուրսի մագիստրանտ Տիգրան Մկրտչյանն ակտիվ ուսանող է, խոստումնալից երիտասարդ գիտնական, ով համագործակցում է «ՑԵՌՆ» միջուկային հետազոտությունների եվրոպական կազմակերպության հետ:

Ժնևում տեղակայված խոշոր գիտական կենտրոնում Հայաստանը ներկայացնող համալսարանականը ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետ է ընդունվել 2012 թ.-ին՝ մասնագիտական ողջ ներուժը կենտրոնացնելով միջուկային ֆիզիկայի ուսումնասիրության վրա: Ուսումնառության 2-րդ կուսրում՝ կուրսային աշխատանքների թեմաների հստակեցման ժամանակ, Տիգրանի դասախոս  Ռոմեն Գրիգորյանը նրան ծանոթացնել է Արտեմ Ալիխանյանի անվան Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի պրոֆեսոր Հրաչյա Հակոբյանի հետ, ով էլ երիտասարդ ֆիզիկոսին ընդգրկել է միջուկային հետազոտությունների եվրոպական կազմակերպության կողմից իրականացվող ծրագրերում:

 

Պատմում է ինքը՝ Տիգրան Մկրտչյանը. «Այդպիսի խոշոր միջազգային կազմակերպությունում աշխատելը բավականին պատասխանատու գործ է: Մասնավորապես ընդգրկված էի «ՑԵՌՆ»-ի հիմնարար գիտությունն ուսումնասիրող «ԱՏԼԱՍ» ծրագրում, որը միկրոսկոպիկ մակարդակում ուսումնասիրում է ֆիզիկայի բոլոր ճյուղերը՝ ընդհուպ տիեզերքը, մութ նյութն ու էներգիան: Եվ այդ բոլոր ուսումնասիրություններն իրականացվում են գործնական դաշտում, ինչը թույլ է տալիս հաշվարկել, ճշգրտել ու հաստատել տեսական ֆիզիկայի կողմից առաջ քաշված խնդիրները: Տարրական մասնիկների ուսումնասիրության ուղղությամբ գոյություն ունի ստանդարտ մոդել, որը ներառում է մինչ օրս հայտնի տեսություններն ու ֆիզիկական գործընթացները: Մեր հիմնական նպատակն է ստուգել, փորձարկել և գրանցել այդ տեսությունները: Պետք է նշեմ, որ «ԱՏԼԱՍ»-ը միջազգային գիտական կոլաբորացիա է, որը համախմբում է աշխարհի տարբերի երկրների մասնագետներին՝ մոտավորապես 7.000 տոննա քաշ ունեցող սարքի միջոցով  փորձարկելով տեսական ֆիզիկայի տարբեր գործընթացներ: Եվ Հայաստանը համագործակցում է գրեթե բոլոր ուղղություններով: Երբ  2015 թ.-ին ղեկավարս մահացավ, հայկական խումբը, այդ թվում և ես, բավականին դժվար կացության մեջ հայտնվեցինք, կապը կարծես թե խզվեց: Այնուամենայնիվ, քանի որ անձամբ տարբեր աշխատանքների արդյունքներ էի ներկայացրել միջազգային կառույցի ղեկավարներին ու դրական արձագանքների արժանացել, կարողացա վերականգնել կապը: Ներկայումս գործուղումների և հեռավար համագործակցության միջոցով  անմիջական կապ եմ պաշտպանում նրանց հետ: Վերջին հանդիպումս «ՑԵՌՆ»-ի ներկայացուցիչների հետ եղել է 2017 թ.-ին: Ժնևում ներկայացրի մագիստրոսական թեզիս շրջանակում կատարված աշխատանքներս, որի գործնական հատվածը «ԱՏԼԱՍ» սարքի  օգնությամբ հենց «ՑԵՌՆ»-ում է իրականացվել: Ներկայումս միջազգային ընկերությունում արդիականացման փուլ է ընթանում, որի շրջանակում մինչև 2023 թ.-ը պետք է լուրջ տեխնիկական փոփոխություններ կատարվեն: Նշանակում է, որ մեր համագործակցությունը կազմակերպության հետ դեռ երկար կշարունակվի, քանի որ նրանք երիտասարդ մասնագետների կարիք շատ ունեն: Դա չի ենթադրում, որ մի օր կտեղափոխվեմ Ժնև և հիմնական աշխատանքի կանցնեմ: Ծրագրում եմ ուսումս շարունակել Հայաստանում՝ Մայր բուհում, զարգացնել ոլորտը և հայ երիտասարդների մեջ հետաքրքրություն արթնացել դեպի ֆիզիկան»:

 

Երիտասարդ ֆիզիկոսը վստահ է, որ ֆունդամենտալ գիտության զարգացումը տնտեսության բոլոր ճյուղերում աճ գրանցելու հիմնական գրավականն է. «Հայաստանում ոլորտը զարգացնելու խիստ պահանջ կա: Միջին տարիքի մասնագետ գրեթե չունենք, ուստի նախատեսում եմ դառնալ այն միջանկյալ կետը, որը կկապի երիտասարդներին և արդեն կայացած մասնագետներին: Երիտասարդները հիմնականում եկամտաբեր մասնագիտություններ են ընտրում, սակայն ֆիզիկայով հետաքրքրվողների թիվն էլ քիչ չէ: Ֆիզիկան՝ մանավանդ գիտության ֆունդամենտալ հատվածը, միշտ իր ուրույն տեղն է գրավում զարգացման գործընթացում: Հենց հիմնարար գիտելիքների վրա են կառուցվում մյուս բոլոր ճյուղերում նորարարությունների մշակումն ու ներդրումը»:

 

Հավելենք, որ Տիգրան Մկրտչյանն ամերիկյան և եվրոպական հեղինակավոր գիտական ամսագրերում հայտնի մասնագետների հետ համահեղինակությամբ տպագրել է մի շարք հոդվածներ, որոնք բարձր գնահատականի են արժանացել ակադեմիական տարբեր հարթակներում:

 

Վարդուհի Զաքարյան

Այլ նորություններ
«ԴԱՎԻԹ ԱՆԱՆՈՒՆԻ ՄԵՋ ԳԻՏՆԱԿԱՆԸ ՄԻՇՏ ՄՆՈՒՄ ԷՐ ԱՌԱՋԻՆ ՏԵՂՈՒՄ». ՀՈՎԻԿ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Պատմական գիտությունների թեկնածու, ԵՊՀ դոցենտ Հովիկ Գրիգորյանի ներկայացրած «Դավիթ Անանունի կյանքը և պատմագիտական ժառանգությունը» գիտական թեման արժանացել է ՀՀ ԿԳՆ գիտության կոմիտեի պայմանագրային (թեմատիկ) ֆինանսավորման:
«ԳՐԱԲԱՐՅԱՆ ԴԱՐՁՎԱԾՔՆԵՐԸ ՊԵՏՔ Է ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՎԵՆ ԼԵԶՎԱԲԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴԻ ՄՈՏԵՑՈՒՄՆԵՐԻՆ ՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆ». ԱՆՆԱ ԱԲԱՋՅԱՆ
Բանասիրական գիտությունների պրոֆեսոր,ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի վարիչ Աննա Աբաջյանի «Գրաբարյան դարձվածքների ձևաիմաստային և կառուցվածքային քննություն. դրանց դրսևորումները արդի արևելահայերենում» գիտական թեման արժանացել է ՀՀ ԿԳՆ գիտության կոմիտեի պայմանագրային (թեմատիկ) ֆինանսավորման: