06.03.2018 | 
Հասարակություն
ՍԿՅՈՒՏԱՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՍԻԲԻՐ ՁԳՎՈՂ ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԱՄ ԶԱՊԵԼ ԵՍԱՅԱՆԻ ՀԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔԸ
ՍԿՅՈՒՏԱՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՍԻԲԻՐ ՁԳՎՈՂ ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԱՄ ԶԱՊԵԼ ԵՍԱՅԱՆԻ ՀԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔԸ
Այսօր Հայաստանի ազգային գրադարանում տեղի ունեցավ ականավոր գրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ Զապել Եսայանի ծննդյանի 140-ամյակին նվիրված միջոցառում, որն ուղեկցվեց գրողի երկերի ցուցադրությամբ:

Հայաստանի ազգային գրադարանի և ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի ՈՒԳԸ-ի նախաձեռնությամբ կազմակերպված հուշ-ցերեկույթին ներկա էին ականավոր գրականագետներ, ԵՊՀ դասախոսներ, ուսանողներ և հյուրեր:

 

«Զապել Եսայանն ապրեց իր ժողովրդի ցավերով և կարողացավ արժանվույն գնահատել Հայաստանի բնակիչներին, որի վառ վկայությունը նրա թողած գրական ժառանգությունն է և ծավալած հասարակական գործունեությունը: Ճշմարիտ արվեստագետ էր նա և գրականության մեջ գեղեցիկի նրա իդեալը բխում էր մարդու և ժողովրդի նկատմամբ ունեցած հավատից»,- միջոցառման սկզբում ասաց Հայաստանի ազգային գրադարանի աշխատակցուհի Անահիտ Մանուչարյանը:

 

20-րդ դարի սկզբին հայ գրականությանը նոր շունչ հաղորդած Զապել Եսայանի կյանքը նույնպես բացառիկ էր, քանի որ նա եղել է հայ ազգի նոր պատմության կարևորագույն փուլերում ներգրավված վկան: Գրողը վերապրել է կիլիկյան ջարդերը, 1915 թ.-ի հայերի ցեղասպանությունը, ականատեսը դարձել Հայաստանի առաջին Հանրապետության ծնունդին,  հայկական Սփյուռքի ձևավորմանը: Նա եկավ հայրենիք՝ քիչ անց  դառնալով  ստալինյան բռնապետության  զոհերից մեկը:

 

Ի դեպ, Զապել Եսայանը, երբ եկել է Երևան, աշխատանքի է անցել ԵՊՀ արտասահմանյան գրականության ամբիոնում՝ վարելով եվրոպական և ֆրանսիական գրականության դասընթացը: 

 

«Զապել Եսայանը մեր մեծերից մեկն է նախևառաջ իր գրական-ստեղծագործական նկարագրով: Նա օժտված մարդ էր և գրականության նվիրյալ: Բացի այդ՝ նա ծավալել է տարաբնույթ գործունեություններ, որոնք ծառայել են ազգափրկիչ գաղափարների իրագործմանը: Զապել Եսայանի ձևավորման միջավայրը մասամբ է Պոլիսը եղել, հիմնականում մեծ ազդեցություն է ունեցել Փարիզը»,- միջոցառման ընթացքում նշեց գրականագետ, բան. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Դավիթ Գասպարյանը:

 

 

Գրականագետը պատմեց նաև, որ գրողն առաջին անգամ Խորհրդային Հայաստան է եկել 1926 թ.-ին, որից հետո երազել է այստեղ վերադառնալու մասին. «Ընդ որում՝ դժվարին ժամանակահատված էր՝ ավերված երկիր, մեծաքանակ գաղթականներ, իշխանափոխություններ և այլն: Ի դեպ, շատ աղբյուրներում նշվում է, որ Զապել Եսայանը Հայաստան տեղափոխվել է 1933 թ.-ին, բայց նրա դատական գործերում նշվում է, որ նա այստեղ է եկել 1932 թ.-ի վերջին»:

 

Դավիթ Գասպարյանն ուշագրավ փաստ էլ ներկայացրեց՝ ասելով, որ Հայաստան այցելած ժամանակահատվածում Զապել Եսայանը մասնակցել է Չարեցի դատավարությանը, որը սկսել էր դեռևս 1926 թ.-ի սեպտեմբերի 5-ին. «Այդ նույն թվականի նոյեմբերի 9-ին էլ տեղի ունեցած դատավարությանը մասնակցել է գրողը և իր ստեղծագործության մեջ բավականին մեծաթիվ էջեր նվիրել հենց այդ դատավարության ընթացքին»:

 

Միջոցառման ընթացքում Զապել Եսայանի հեղափոխական կյանքին և ողբերգական մահվան, նրա գրական, հասարակական, քաղաքական գործունեությանն անդրադարձան նաև բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի և լրագրող Կարինե Խալաթովան, գրականագետներ Հռիփսիմե Գասպարյանը, Գոհար Աքելյանը: Ելույթով հանդես եկան նաև «Կանանց ռեսուրսային կենտրոն» ՀԿ-ի տնօրեն Լարա Ահարոնյանը և ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի ՈՒԳԸ նախագահ Դիանա Գևորգյանը: Միջոցառման մշակութային մասն էլ ապահովեցին ՈՒԳԸ անդամներ Վարդուհի Բարսեղյանը և Դիանա Էվինյանը:

Այլ նորություններ
ՆՈՐ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏՈՒՄ ԿԱԼԻՖՈՐՆԻԱՅԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ՀԵՏ
Այսօր ԵՊՀ ռեկտորը հյուրընկալել էր Կալիֆորնիայի համալսարանի կանցլեր Ջեն Բլոկին և պրոֆեսոր Էրիկ Իսրայելյանին:
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՖԱԿՈՒԼՏԵՏԻ ԱՆՎԱՆՈՒՄԸ՝ ԹԵԺ ՔՆՆԱՐԿՄԱՆ ԹԵՄԱ
Այսօր Պալեանների անվան դահլիճում ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի ուսանողները և «Ռեստարտ» ուսանողաքաղաքացիական նախաձեռնությունը կազմակերպել էին համաֆակուլտետային հանդիպում-քննարկում: