27.09.2017
ԱՐԱՄ ՎԱՐՏԻԿՅԱՆ. «ՄԱՆԿԱԿԱՆ «ԽԱՂԱԼԻՔ» ԵՐԱԶԱՆՔՆԵՐՆ ԱՄԲՈՂՋ ԿՅԱՆՔՈՒՄ ԷԼ ՄՆՈՒՄ ԵՆ»
Այս անգամ «Lսարանից դուրս» խորագրի ներքո բացահայտել ենք ԵՊՀ սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի միգրացիայի ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնօրեն, դասախոս, սոց. գիտ. թեկնածու Արամ Վարտիկյանին:

- Ծննդյան թիվը և վայրը…

- Երևան, 1980 թվական:

- Ծնողները…

- Ծնողներս գիտնականներ են ֆիզիկայի ու կենսաբանության բնագավառներում: Հայրիկիս անունը Ռոբերտ է, մայրիկիս անունը՝ Սուսաննա: Արդեն շուրջ 20 տարի չեն աշխատում, նրանք այն սերնդից են, որոնց հասուն երիտասարդությունը եղավ 1970-ականների վերջին և 80-ականների սկզբին շատ յուրահատուկ՝ խորհրդային գիտական մտավորականության միջավայրում: Հիմա էլ իմ երեխաների տատիկ-պապիկն են:

- Կրթությունը…

- Կրթությունս շատ խառն է: Երկու դպրոցում եմ սովորել. նախ՝ համար 119 ֆրանսիական դպրոցում, երկրորդը «Քվանտ» վարժարանն էր: Հետո ընդունվեցի ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետ: Այն ժամանակ սիրահարված էի ֆիզիկային, թեպետ դպրոցում՝ մինչև «Քվանտը», ֆորմալ կրթությունն այնքան էլ չեմ սիրել: Մինչև հիմա էլ ֆիզիկան իմ խաղաղ տարիների գագաթն է: Երբ բակալավրիատն ավարտեցի, մագիստրատուրա գնալուց առաջ իմացա, որ կա մթնոլորտի ֆիզիկա, այստեղից-այնտեղից փախցրած տեղեկություններ կարդացի: Ինձ ասացին, որ համալսարանում ֆիզիկական աշխարհագրության բաժին կա, որը զբաղվում է մոտավորապես նրանով, ինչով ես հետաքրքրվում եմ: Գնացի այնտեղ, հետո ցանկացա ասպիրանտուրա գնալ, բայց ասպիրանտական տեղի խնդիր առաջացավ, սակայն, բարեբախտաբար, ընդունվեցի Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի ասպիրանտուրա և տեսա, որ այդտեղ էլ գլուխդ «չի ժանգոտվում»: Հետագայում էլ պարզվեց, որ իմ՝ գլուխ աշխատեցնելու նախորդ միջավայրերից դա ամենաբարդն է:

- Աշխատանքային փորձը…

- 2003 թ.-ից սկսել եմ աշխատել Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում: Հենց սկզբից դասավանդել եմ: Չհաշված մի քանի մանր-մունր ծրագրեր՝ աշխատել եմ միայն Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում: Նույնիսկ եթե աշխատել էլ եմ ուրիշ տեղ, ապա միայն որպես ֆակուլտետի ներկայացուցիչ:

- Ձեր երկրորդ կեսը…

- Նախ չեմ սիրում այդ արտահայտությունը, անտրամաբանական է: Դրա համար կասեմ «իմ կինը»: Նա Արմինեն է, ում հետ ծանոթացել եմ Աշխարհագրության ֆակուլտետում սովորելիս: Ընդհանուր դասեր ունեինք, որ միասին էինք նստում, նույն տեսակի ոգևորություններ, ըմբոստություններ, նույն տեսակի դժգոհություններ ունեինք աշխարհից և այլն: Եվ այդպես սկսեցինք հանդիպել, հետո ամուսնացանք: Հիմա նա աշխատում է իր մասնագիտությամբ, ոլորտի լավագույն մասնագետներից մեկն է, հրաշալի մարդ, շատ համբերատար ու շատ սիրուն:

- Ձեր զավակները…

- Երկու տղաներ՝ Արեգն ու Ռոբը… Մեծը շուտով կլինի 4.5 տարեկան, փոքրն էլ՝ 1.5-ից մի քիչ ավելի:

- Փոքր ժամանակ ի՞նչ եք երազել դառնալ:

- Ամեն ինչ: Ու ասեմ, որ այդ երազանքները միգուցե հիմա պասիվացել են, բայց պարապ ժամանակ մեկ էլ արթնանում են: Մանկական չկատարված, «խաղալիք» երազանքներն ամբողջ կյանքում էլ մնում են: Մինչև վերջին դասարանները երազում էի բժիշկ դառնալ, երկընտրանքն էլ հենց դրա ու ֆիզիկայի միջև էր: Սակայն այդ բյուրեղյա երազանքը մինչև հիմա էլ կա իմ մեջ: Փոքր ժամանակ շատ էի սիրում ինքնաթիռներ, դրանց մասին գրքեր, հատուկենտ մոդելներ ունեի: Դա «խաղալիք» երազանք էր: Առաջինը բժիշկն էր, երկրորդը՝ ֆիզիկոսը և… ճարտարագիտությունը: Ճարտարագիտության վերաբերյալ հույսերս չեմ կորցրել. հիմա միտք ունեմ խորացնել գիտելիքներս ճարտարապետության սոցիոլոգիայի մեջ, որը շա՜տ հետաքրքիր է:

- Ամենաթանկ խորհուրդը, որ երբևէ ստացել եք:

- Ես համոզված եմ, որ այդ կենսական նշանակության խորհուրդներն առասպելական ինչ-որ բան են: Մի՞թե որևէ մեկը կարող է տալ մի խորհուրդ, որը կվերցնես ու ամբողջ կյանքում դրանով կապրես: Ամեն մեկն իր փորձը հավաքում է իր ցավով ու արյամբ. արդյո՞ք դա կարող է ուրիշին էլ վերաբերվել: Մի խոսքով՝ կյանքն ինչ-որ մեխանիզմներով այնպես է անում, որ ինքդ քո աներևույթ խորհրդատուն դառնաս:

- Ի՞նչ երբեք չեք անի:

- «Երբեք»-ը շատ ինքնավստահ բառ է: Կարող եմ ասել՝ ինչ չէի ուզենա անել. չէի ցանկանա մարդկանց հուսախաբ անել, դավաճանել, նեղացնել…

- Ինչի՞ց եք վախենում:

- Չէի ասի վախենալ, բայց չեմ սիրում միայնություն:

- Ինչի՞ համար եք ափսոսում:

- Սովորաբար ափսոսում ես, եթե ինչ-որ բան չունես, չի ստացվել, կուզենայիր, որ լինի: Սակայն, երբ մտածում ես՝ ինչու չի ստացվել… Իմ պարագայում շատ բան չի ստացվել, որովհետև չեմ ուզել, որ ստացվի: Դրա համար, սակայն, պետք չէ ափսոսալ. դա չի ստացվել, փոխարենն ուրիշն է ստացվել: Ափսոս է, որ կարող էիր ավելի շատ սիրել, բայց չես սիրել:

- Զգացողություն, որ կուզենայիք ապրել:

- Ինձ համար բոլոր լավ զգացողություններն ապրել եմ: Ես ամեն ինչի խաղաղն եմ սիրում, այդ թվում՝ զգացողությունների:

- Սիրած գիրքը…

- Սիրած բաներին երբեք շատ ձեռք չեմ տալիս, որովհետև մաշվում են, քրքրվում: Գիրքը, որ փոքր ժամանակվանից սիրում եմ, կարդացել եմ մյուս գրքերից շատ, առջևից, հետևից, Էքզյուպերիի «Փոքրիկ իշխանն» է, բայց պարզ է, որ միայն դա չէ: Սիրած գրքեր շատ ունեմ. դա այն գրականությունն է, որի բովանդակությունը հումանիզմն է, մարդն է:

- Կարդացած վերջին գիրքը…

- Ես միշտ զուգահեռաբար մի քանի գիրք եմ կարդում: Սիրահարված կարդացող չեմ, բայց կարդում եմ շատ, կարդում եմ գլխավորապես մասնագիտական գրականություն, գեղարվեստականի ժամանակ չի մնում:

- Տարվա սիրած եղանակը…

- Բոլոր եղանակներին էլ սիրելու բան կա: Երևանում աշնանը տարօրինակ լռություն է լինում. ա՛յ, դա եմ սիրում:

- Սիրած մարզաձևը…

- Սիրում եմ ուժային մարզաձևեր՝ ծանրամարտ, բռնցքամարտ, բազկամարտ: Ֆուտբոլ տանել չեմ կարողանում: Զբաղվել եմ սուսերամարտով, վազքով, հաջողություններ եմ ունեցել:

- Սիրած տոնը…

- Տոներ սիրում եմ: Խնջույքներ շատ եմ սիրում, ծնունդս, հարազատներիս ծնունդներն եմ սիրում, Նոր տարին եմ շատ սիրում և Մայիսի 9-ը՝ որպես նշանակալի իմաստ ունեցող տոն:

- Սիրած երգը, երաժշտությունը…

- Արվեստի ձևերից ամենաշատը սիրում եմ երաժշտություն: Ցանկացած ոճում, եթե երգեցիկ երաժշտություն կա, սիրում եմ: Բարձր երգել եմ սիրում: Եվրոպական բարոկկո եմ սիրում: Ե՛վ ռոքը, և՛ ջազը հանճարեղ բաներ են, որոնք վայելում եմ՝ ըստ տրամադրության:

- Սիրած ուտեստը և հատկապես ո՞ւմ պատրաստածը…

- Ցանկացած ուտեստ՝ բանջարեղենամսային, ձկնային, որը լավ է պատրաստված, սիրում եմ: Նաև քաղցրակեր եմ:

- Ամենից շատ գործածվող արտահայտությունը Ձեր խոսքում…

- Ինձ շատ են ասում, որ իմ խոսելու ձևն է տարբերվում: Լավ, հումորով ուսանողները նույնիսկ հումորներ են անում դրա մասին, և եթե դա արվում է տեղին ու համով, շատ եմ ուրախանում:

- Նախընտրած հանգստի վայրը և ձևը…

- Ծովը: Հանգստի ակտիվ ձևերից զզվում եմ, հանգիստը պետք է լինի հանգիստ, բայց էմոցիոնալ որոշակի լարմամբ, որ գլուխս աշխատի:

- Սիրած քաղաքը…

- Շատ չեմ ճանապարհորդել, որ ընտրեմ ինչ-որ քաղաք: Երևանում կան որոշ վայրեր, որ շատ եմ սիրում:

- Սիրած ճարտարապետական կառույցը Հայաստանում և Հայաստանից դուրս…

- Սիրածս կառույցն այն է, որտեղ հարմարավետության զգացողություն կա: Էմոցիոնալ մակարդակում իմ մանկության թաղամասն եմ շատ սիրում՝ Կայարանը:

- Սիրած կենդանին…

- Կենդանիներ սիրում եմ: Կատու եմ սիրում (ժպտում է): Կատուն ինձ նման է. ծույլ է, սիրում է ուտել ու քնել, ոգևորությունը զուսպ է, կատաղության ժամանակ բոլորն իմանում են, որ կատաղել է…

- Ի՞նչ սեփականություն ունեք:

- Բնակարան ունեմ ԵՊՀ երիտասարդ մասնագետների շենքում:

- Նախընտրած փոխադրամիջոցը…

- Տաքսի: Եվ գնացք եմ սիրում՝ այն հին, խորհրդայինը:

- Նախընտրած հագուստի ոճը…

- Մեր ոլորտի «բանվորական» հագուստ՝ հարմար կոշիկներ, գրպաններով հագուստ, որ ձեռքերս ազատ լինեն:

- Վերջին ֆիլմը, որ դիտել եք:

- Կինո շատ սիրում եմ, բայց հազվադեպ եմ հատուկ նստում՝ ինչ-որ ֆիլմ դիտելու: Վերջինը եղել է Տորնատորեի «Baaria»-ն: Կինոն նայում եմ՝ սիմվոլիզմը կարդալով, սիրում եմ կինոն մասնատել…

- Եթե Աստծուն հարց տալու հնարավորություն ունենայիք, ի՞նչ կհարցնեիք:

- Աստծուն հանդիպելիս հարց չէի տա, որովհետև հարցով իրավիճակը կփչացնեի: Պարզապես ձեռքը կսեղմեի…

- Բոլոր ժամանակների նկարիչներից ո՞ւմ կնախընտրեիք, որ պատկերեր Ձեր դիմանկարը:

- Ով էլ նկարեր, լավ կլիներ… սակայն երևի իմպրեսիոնիստները:

- Ձեզ երջանիկ համարո՞ւմ եք:

- Ծիծաղելի կլինի, եթե որևէ մեկն ասի՝ այո՛: Երջանկությունը գոյանում է այն ժամանակ, երբ մի քանի բաղադրիչներ, իրարից անկախ, համընկնում են: Երջանկությունը կենսական պահերի մեջ է պետք գտնել:


Զրուցեց

Ծովինար Կարապետյանը

Տարվա այլ հրապարակումներ