Օրացույց

Հեղինակի որոնում

Ա | Բ | Գ | Դ | Ե | Զ | Է | Ը | Թ | Ժ | Ի | Լ | Խ | Ծ | Կ | Հ | Ձ | Ղ | Ճ | Մ | Յ | Ն | Շ | Ո | Չ | Պ | Ջ | Ռ | Ս | Վ | Տ | Ր | Ց | ՈՒ | Փ | Ք | Օ | Ֆ

Նորություններ

Գերժամանակակից սարքավորումներով հագեցած լաբորատորիան կրում է ֆրանսահայ կենսաբան, դոկտոր Քրիստոֆ Թերզյանի անունը։

Գենետիկայի, էվոլյուցիոն և մոլեկուլային կենսաբանության բնագավառներում հայտնի ֆրանսահայ մասնագետ Քրիստաֆոր Թերզյանն իր ամբողջ կյանքը նվիրել է հետազոտություններ կատարելուն: Ապրելով Ֆրանսիայում՝ նա ամեն կերպ աջակցել է Հայաստանում գիտության զարգացմանը: Թերզյանն ակտիվորեն մասնակցել է Գիտական համագործակցության ֆրանս-հայկական ասոցիացիայի (AFACS) գործունեությանը, որը նույնպես նպաստել է Հայաստանում գիտության զարգացմանը:

 

Հայազգի գիտնականը բազմաթիվ զեկուցումներով հանդես է եկել ԵՊՀ-ի կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնում: Լինելով համալսարանում և ամբողջ Հայաստանում այս ոլորտի զարգացման նվիրյալը՝ նա մահից առաջ նշանակալի գումար է նվիրաբերել ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնին:

 

Նրա՝ համալսարանին նվիրաբերած միջոցներով, ինչպես նաև «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի ֆինանսավորմամբ Մոլեկուլային գենետիկայի լաբորատորիան ամբողջովին վերազինվել է գերժամանակակից սարքավորումներով:

 

 

Լաբորատորիայի հանդիսավոր բացմանը ներկա գտնվելու համար Հայաստան էին ժամանել Քրիստոֆ Թերզյանի մայրը՝ Ժակլին Թերզյանը, և երկու դուստրերը: Միջոցառմանը ներկա էին նաև ԵՊՀ պրոռեկտորներ Ալեքսանդր Գրիգորյանը, Գեղամ Գևորգյանը, Ռուբեն Մարկոսյանը, Կենսաբանության ֆակուլտետի դեկան Էմիլ Գևորգյանը, Գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնի վարիչ Ռուբեն Հարությունյանը, ֆակուլտետի դասախոսներ և ուսանողներ, ինչպես նաև «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի ներկայացուցիչներ, Բժշկական գենետիկայի և առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնի մասնագետներ։

 

Ռուբեն Հարությունյանն իր խոսքում հիշեց, թե ինչ դժվար էին ֆակուլտետում լաբորատոր հետազոտություններ կատարում 90-ականներին. «Դոկտոր Քրիստոֆ Թերզյանը հենց այդ ժամանակահատվածում հաճախ այցելում էր Հայաստան, դասախոսություններ կարդում համալսարանում և հույս հայտնում, որ Հայաստանում գենետիկան նույնքան կզարգանա, որքան Ֆրանսիայում և եվրոպական այլ երկրներում։ Վստահ եմ, որ Մոլեկուլային գենետիկայի լաբորատորիայի բացմամբ Թերզյանի երազանքը մոտ ապագայում կիրականանա»։

 

ԵՊՀ գիտական քաղաքականության և միջազգային համագործակցության գծով պրոռեկտոր Գեղամ Գևորգյանն ասաց, որ շատ ուրախալի է, երբ համագործակցության արդյունքն այսպես տեսանելի է լինում. «Թերզյանն այնքան նվիրված է եղել իր գործին, որ ցանկացել է՝ իր մահից հետո էլ շարունակվեն իր երազանքի իրականացման աշխատանքները: Ես վստահ եմ, որ այս սարքավորումները նշանակալի արդյունքներ կտան»:

 

ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի դեկան Էմիլ Գևորգյանն էլ հավելեց, որ այս նշանակալի իրադարձությունը ոչ միայն գիտական նվաճումների նոր սկիզբ կդառնա, այլև հայրենասիրության դրսևորման լավագույն օրինակ կծառայի:

 

Ֆրանսիայից ժամանած Թերզյանի դուստրերը լրագրողների հետ զրույցում նշեցին, որ շատ ոգևորված են, որ իրենց հայրիկի գործն այսուհետ շարունակվելու է համալսարանականների կողմից։ Թերզյանի մայրը՝ Ժակլին Թերզյանը, լաբորատորիայի բացումը խորհրդանշող կարմիր ժապավենը կտրելուց հետո փաստեց, որ շատ ուրախ է լինել որդու անվան լաբորատորիայում։

 

 

Հայ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի նախաձեռնությամբ և ՀՀ ԿԳՆ գիտության պետական կոմիտեի հովանավորությամբ կազմակերպված միջոցառմանը ներգրավված էին հանրապետության տարբեր բուհերի, ինչպես նաև Արցախի, Վրաստանի, Սիրիայից Հայաստան ներգաղթած երիտասարդներ:

 

Ծրագրի նպատակն էր հանրապետության երիտասարդ գիտնականների, ասպիրանտների, հայցորդների, մագիստրոսների համար ճանաչված լեզվաբանների կողմից գիտական զեկուցումներ, դասախոսություններ, հաղորդումներ ներկայացնելը: Զեկուցումները վերաբերում էին հայոց լեզվի զարգացման տարբեր փուլերին առնչվող զանազան հիմնահարցերի, հնչյունաբանական, բառապաշարային, քերականական, լեզվաոճական տարբեր իրողությունների, վիճահարույց խնդիրների:

 

Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ Հայ բանասիրության ֆակուլտետի դեկան Արծրուն Ավագյանը, ով իր խոսքում անդրադարձավ հայ ժողովրդի ինչպես ներկա, այնպես էլ հետագա գոյության հարցում լեզվի ունեցած կարևոր դերին և նշանակությանը:

 

Միջոցառմանը ներկա էր նաև ԿԳՆ գիտության պետական կոմիտեի գիտական գործունեության կազմակերպման վարչության պետ Ռուզան Ասատրյանը: Վերջինս միջոցառման մասնակիցներին ներկայացրեց կոմիտեի նախագահ Սամվել Հարությունյանի ողջույնի խոսքը:

 

Հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Աննա Աբաջյանը, ողջունելով միջոցառման մասնակիցներին, կարևորեց երիտասարդ գիտնականների դպրոց կազմակերպելու գաղափարը. «Կարծում ենք՝ այս միջոցառումը օգտակար և շահեկան կլինի ունկնդիրների համար իրենց գիտահետազոտական աշխատանքներն իրականացնելիս, կարդացվելիք զեկուցումները նոր գիտելիքներ կփոխանցեն երիտասարդներին»:

 

Ամբիոնի վարիչը հանդես եկավ «Լեզվական մեղանչումներ» թեմայով զեկուցմամբ: Լեզվաբանը անդրադարձել էր մի շարք լեզվական խնդիրների, որոնք աղավաղում են մեր լեզվի անաղարտությունը. «Լեզվական մեղանչումների դեմ պայքարին պետք է աջակցի նաև երիտասարդ լեզվաբանների այս լսարանը»: 

 

Միջոցառման ավարտին տեղի ունեցավ քննարկում, որի ժամանակ ներկաներին հուզող հարցերին զեկուցման հեղինակները տվեցին սպառիչ պատասխաններ:

Հայկական մաթեմատիկական միությանհերթական համագումարի ժամանակ, որը ղեկավարում էր ԵՊՀ գիտական քաղաքականության և միջազգային համագործակցության գծով պրոռեկտոր Գեղամ Գևորգյանը, տեղի ունեցան ՀՄՄ-ի նոր ղեկավար մարմնի ընտրություններ, որի արդյունքում կազմվեց ՀՄՄ-ի նոր խորհուրդ՝ կազմված 40 անդամներից, որոնցից 16-ը արտերկրի քաղաքացիներ են:

 

ՀՄՄ-ի նոր նախագահ ընտրվեց Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի հանրահաշվի և երկրաչափության ամբիոնի պատվավոր վարիչ, պրոֆեսոր Յուրի Մովսիսյանը, ով կղեկավարի ՀՄՄ-ն առաջիկա երեք տարիներին:

 

Համագումարի ընթացքում անցած երեք տարիների գործունեության վերաբերյալ հաշվետվությամբ հանդես եկավ ՀՄՄ-ի նախկին նախագահ, պրոֆեսոր Տիգրան Հարությունյանը:

 

Յուրի Մովսիսյանն էլ իր ելույթում նշեց, որ մենք ապրում ենք համակարգչային գիտությունների զարգացման դարաշրջանում, երբ արժևորվում է մաթեմատիկական գիտությունների հիմնարար դերը. «Եվ պատահական չէ, որ մեր շրջանավարտները եվրոպական և ամերիկյան համալսարաններում ունեն փայլուն հաջողություններ: Մենք պետք է ակտիվացնենք մեր գիտական համագործակցությունը միջազգային ասպարեզում՝ ընդգրկելով երիտասարդ մասնագետների»:

 

Մեզ հետ զրույցում ՀՄՄ-ի նոր նախագահը, խոսելով առաջիկա ծրագրերի մասին, նշեց, որ հաջորդ տարի նախատեսվում է Հայաստանում կազմակերպել միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված մաթեմատիկայի դասականներից մեկի՝  հայազգի Էմիլ Արթինի ծննդյան 120-ամյակին: ՀՄՄ-ն կհայտարարի նաև հատուկ տարեկան մրցանակ՝ երիտասարդ մասնագետների լավագույն աշխատանքի համար:

 

Երևանի պետական համալսարանի, ՀՀ Սփյուռքի նախարարության և Համազգային հայ կրթական և մշակութային միության համագործակցության շրջանակում կազմակերպված միջոցառման նպատակն էր արժևորել վաստակաշատ գրողի գրական, հասարակական գործունեությունը, ով մեծ ջանքեր է գործադրել Հայկական հարցի հետամտման, Հայաստանի առաջին Հանրապետության կայացման համար։ Գաղտնիք չէ, որ նրա գրական ստեղծագործությունները 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ հեղափոխական սերնդի ներշնչման ու պայքարի աղբյուր էին:

 

Գրքի շնորհանդեսին ներկա էին ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը, Համազգային հայ կրթական և մշակութային միության կենտրոնական վարչության ատենապետ Մկրտիչ Մկրտչյանը, տարբեր ֆակուլտետների դեկաններ, գրականագետներ, պատմաբաններ և ուրիշներ:

 

 

ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը շնորհակալություն հայտնեց Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությանը երկար տարիների համագործակցության համար և նշեց, որ Ավետիս Ահարոնյանի գործունեությունը վերլուծող այս ժողովածուն լավագույն աշխատանքներից մեկն է. «Ե՛վ խորհրդային շրջանում, և՛ հիմա մենք ունենք տարբեր տեսակի կոչումներ, բայց կա մեկը, որն ունի առանձնակի նշանակություն: Այն ազգի նվիրյալի կոչումն է, իսկ Ահարոնյանը եղել է նվիրյալ: Մեր երիտասարդությունն այսօր այլ հերոսներ ունի։ Կան երևելիներ, որոնց մասին շատերը չգիտեն: Մենք պետք է այդ մարդկանց հիշողության փոշին հանենք։ Պետք է ամեն ձևով քարոզենք նրանց և նրանց գործերը»։

 

Համազգային հայ կրթական և մշակութային միության ներկայացուցիչ Նարե Միքայելյանը փաստեց, որ գրողի արժևորումը չի հասել իր գագաթնակետին. «Ժողովածուում տեղ գտած հոդվածներով փորձ է կատարվել բացահայտելու Ահարոնյանի կյանքի որոշ փակ էջեր: Թեև նախկինում նման փորձեր կատարվել են, բայց այս ժողովածուն գալիս է ցույց տալու մի անհատի, ով երկար ճանապարհ է անցել, արել հնարավորն ու անհնարը գրականագիտական մտքի զարգացման գործում»:

  

 

Տեղեկացնենք, որ ժողովածուն կարող է օգտակար լինել ինչպես մասնագետների, այնպես էլ բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Ավետիս Ահարոնյանի գրական և ազգային-պետական գործունեությամբ:

 

Գրքի շնորհանդեսին հաջորդեց գրող Հակոբ Կարապենցի անվան կրթաթոշակի տրամադրման արարողությունը։ Այդ կրթաթոշակը տրվում է Հակոբ Կարապենցի կտակով սահմանված կարգով։ Արդեն մի քանի տարի է, ինչ տարբեր բուհերի ուսանողներ հնարավորություն են ունենում արժանանալու այս կրթաթոշակին:

 

Ստորև ներկայացնում ենք 2016-2017 ուստարվա մրցանակակիրներին՝

Վահագն Ամիրջանյան - ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետ, 2-րդ կուրս

Առլինա Սարգսյան - ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետ, մագ. 2-րդ կուրս

Աննա Թորոսյան - ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ, մագ. 1-ին կուրս

Լուսինե Աթաբեկյան - ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ,  3-րդ կուրս

Համլետ Ղուկասյան - Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարան, 4-րդ կուրս

2016-2017 թթ. ուսումնական տարվա երկրորդ կիսամյակի ՈՒԳԸ գործունեությունն ամփոփելուց առաջ «Քաղաքացի Թումանյանը» թեմայով դասախոսությամբ հանդես եկավ Հ. Թումանյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Նարինե Թուխիկյանը: Նա ուսանողներին ներկայացրեց ուշագրավ դեպքեր և հետաքրքիր պատմություններ Թումանյանի կյանքից, որոնք բացահայտեցին Թումանյանին իբրև քաղաքացի:

 

«Հովհաննես Թումանյանը, ապրելով այնպիսի ժամանակահատվածում, երբ Հայաստանը պետականություն չի ունեցել, դարձել է ապագա անկախ Հայաստանի քաղաքացու հիանալի մոդել: Նա «մարդ-պետություն» էր, ով հիանալի անհատ էր, օրինակելի քաղաքացի, ռազմական գործիչ, ղեկավար ու դիվանագետ»,- դասախոսության ընթացքում ասաց Նարինե Թուխիկյանը:

 

Բանախոսի հավաստմամբ՝ քաղաքացի Թումանյանի համար ամենակարևորը արդարությունն էր. «Արդարություն յուրաքանչյուր ոլորտում ու յուրաքանչյուր մակարդակում: Նա իսկապես արդարության մարտիկ էր ու միշտ պայքարում էր դրան հասնելու համար»:

 

 

Նարինե Թուխիկյանն ուսանողներին պատմեց նաև, որ Թումանյանն է առաջինը խոսել Արցախի ինքնորոշման մասին. «1919 թ.-ին՝ Շուշիում տեղի ունեցած ջարդերից հետո, Թումանյանը հավաք կազմակերպեց, ելույթ ունեցավ և խոսեց ինքնորոշման մասին՝ ասելով, որ Արցախի ժողովուրդը ինքը պիտի որոշի իր ճակատագիրը՝ փաստարկելով նաև, որ Արցախը չի կարող ապրել Ադրբեջանի տիրապետության տակ, քանի որ երբեք պատմականորեն այդպես չի եղել»:

 

Թումանյանին ավելի լավ ճանաչելու համար Նարինե Թուխիկյանն ուսանողներին խորհուրդ տվեց շատ կարդալ նրա մասին, ուսումնասիրել նրա հոդվածները, նրա կյանքն ու գործունեությունը. «Թումանյանն ունի բոլոր հարցերի պատասխանները: Նա իսկապես մեծ է ու խորը և հիրավի արժանի է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ» կոչմանը»:

 

Դասախոսությունից հետո տեղի ունեցած նիստին ԵՊՀ ՈՒԳԸ նախագահ Մհեր Հակոբյանը, անդրադառնալով ՈՒԳԸ գործունեությանը, նշեց, որ այս կիսամյակի ընթացքում տեղի են ունեցել կադրային փոփոխություններ ինչպես կենտրոնական ՈՒԳԸ-ի կազմում, այնպես էլ ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ներում:

 

Մհեր Հակոբյանի հավաստմամբ՝ այս կիսամյակում կազմակերպվել են ավելի քան 260 միջոցառումներ, որոնց մեծ մասը եղել են սեմինարների և դասախոսությունների ձևաչափով. «Կազմակերպվել են նաև գիտաժողովներ, աշխատաժողովներ, օլիմպիադաներ և դատախաղեր, գիտաճանաչողական այցեր, ֆիլմի դիտումներ և այլ միջոցառումներ»:

 

Կարևոր միջոցառումներից ԵՊՀ ՈԻԳԸ նախագահն առանձնացրեց «Գիտախոս» գիտահանրամատչելի զեկուցումների մրցույթը և տեղեկացրեց, որ ամենակարևոր միջոցառումներից մեկը՝ ՈՒԳԸ տարեկան գիտական նստաշրջանը, այս տարի կունենա միջազգային բնույթ և տեղի կունենա հոկտեմբերի 2-ից 6-ը. այն նվիրված կլինի ԵՊՀ ՈՒԳԸ հիմնադրման 70-ամյակին:

 

 

Անդրադառնալով ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ների գնահատմանը՝ Մհեր Հակոբյանը նշեց, որ այս կիսամյակում «գերազանց» գնահատականի արժանացել են 3 ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ներ, «գերազանց վերապահումով»՝ 8, «լավ»՝ 2, իսկ «բավարար»՝ 3 ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ներ:

 

ԵՊՀ ՈՒԳԸ կիսամյակային ընդլայնված նիստի ժամանակ պարգևատրվեցին նաև ՈՒԳԸ ակտիվ գործունեություն ծավալած անդամները և պարտաճանաչ քարտուղարները: