Օրացույց

Հեղինակի որոնում

Ա | Բ | Գ | Դ | Ե | Զ | Է | Ը | Թ | Ժ | Ի | Լ | Խ | Ծ | Կ | Հ | Ձ | Ղ | Ճ | Մ | Յ | Ն | Շ | Ո | Չ | Պ | Ջ | Ռ | Ս | Վ | Տ | Ր | Ց | ՈՒ | Փ | Ք | Օ | Ֆ

Նորություններ

Եվրոպական այս զարգացած երկրում չիպերը գնալով ավելի անհրաժեշտ ու ցանկալի են դառնում։ Օրեցօր ավելի շատ մարդիկ են կցում այս «փոքրիկին» իրենց մարմնին՝ ազատելով իրենց գրպանները գումարից, անցաթղթերից, տարբեր փաստաթղթերից և նմանատիպ այլ իրերից, ինչպես նաև պաշտպանվելով գրպանահատներից։ Արդեն իսկ չիպավորված մարդիկ ասում են, որ այս սարքերը շատ հարմար են ու զգալիորեն հեշտացնում են կենցաղը։



Բժիշկները տեղեկացնում են, որ չիպավորման գործընթացը բավական հեշտ է և գրեթե անցավ։ Պատառաքաղի մեկ ատամիկի չափ սարքը հատուկ ասեղի միջոցով ներարկվում է մաշկի տակ՝ բթամատի և ցուցամատի արանքում։ Այս թեթև վիրահատությունից հետո մարդը ձեռքի մեկ հպումով կարողանում է վճարումներ կատարել կամ, օրինակ, ակտիվացնել անցաթուղթը։ NFC-չիպի կողմնակիցները պնդում են, որ նմանօրինակ փոքր սարքի միջոցով նրանք պաշտպանված են գողությունից ու զերծ որևէ փաստաթուղթ մոռանալուց։

Իսկ որտե՞ղ կարելի է օգտագործել նման չիպերը. առաջին հերթին՝ ցանկացած վայրում վճարում կատարելիս, աշխատավայր մտնելու անցաթղթի փոխարեն, ինչպես նաև որպես անձը հաստատող փաստաթուղթ՝ տարբեր գործարքներ կատարելու համար։



Վերջին տվյալներով՝ 4 հազար շվեդ արդեն օգտվում է մաշկի տակ պատվաստված չիպից։

Սակայն պետք է տեսնել նաև մեդալի հակառակ կողմը։ Չիպավորումը միանշանակ չի ընդունվում բոլոր քաղաքացիների կողմից, կան նաև բացասական կարծիքներ։ Շվեդիայի բնակչության մի մասը կարծում է, որ չիպավորումը խախտում է անձնական կյանքի գաղտնիությունը։ Բացի սրանից՝ թեև շատ բժիշկներ պնդում են, որ չիպերն անվտանգ են, սակայն ոմանց կարծիքով՝ դրանք կարող են վնասել իմունային համակարգը և վիրուս ներմուծել մարդու մարմին։



Իհարկե, ժամանակը կանգ չի առնում, բայց արդյո՞ք այն աշխատում է հօգուտ մեզ։

 

Մարինա Առաքելյան

Ուսումնասիրությունն իրականացնող խմբի ղեկավարը ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, իրավ. գիտ.  դոկտոր, պրոֆեսոր, ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի դեկան Գագիկ Ղազինյանն է: Խմբի կազմում ներառված են  իրավ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Արա Գաբուզյանը, իրավ. գիտ. դոկտոր, դոցենտ Աննա Մարգարյանը և իրավ. գիտ.  թեկնածու Տաթևիկ Սուջյանը:

 

Ըստ մասնագետների՝ անչափահասների հանցավոր կամ դեվիանտ վարքագծի դեմ պայքարը, դրան հակազդելու արդյունավետ մեխանիզմների մշակումը ժամանակակից հանրության ուշադրության կենտրոնում գտնվող առավել սուր սոցիալ-իրավական խնդիրներից է:

 

Նրանց հավաստմամբ, այս երևույթի դեմ պայքարը ենթադրում է անչափահասների հանցավորության կանխարգելման ոլորտում պետական իշխանության տարբեր մարմինների, քաղաքացիական հասարակության տարբեր ինստիտուտների կողմից համատեղ ջանքերով կազմակերպաիրավական բնույթի համալիր միջոցառումների իրականացում, որոնք թույլ կտան ոչ միայն կանխարգելելու անչափահասների կողմից հանցավոր կամ շեղվող վարքագծի դրսևորումը, այլև ընտրելու և կիրառելու վերջիններիս կողմից նման վարքագիծ դրսևորելու դեպքերում պատշաճ արձագանքման մեխանիզմներ՝ հաշվի առնելով երեխայի լավագույն շահը:

 

«Այս հիմնախնդրի արդիականության մասին է վկայում այն, որ ՀՀ դատական և իրավական բարեփոխումների 2018-2023 թվականների ռազմավարությունը և դրանից բխող գործողությունների ծրագիրը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության որոշման նախագծում անչափահասների արդարադատության հասանելիության ապահովման համտեքստում, իբրև ռազմավարական նպատակ, նախատեսված է անչափահասների իրավունքների և օրինական շահերի համապարփակ պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմների զարգացումը»,- մեզ հետ զրույցում ասաց Գագիկ Ղազինյանը:

 

Ըստ նրա՝ քննարկվող խնդրի լուծման լավագույն ուղիներից մեկը կարող է լինել անչափահասների հանցավորության քրեաիրավական, քրեադատավարական, քրեակատարողական և կրմինալոգիական հիմնախնդիրների համակարգային վերլուծությունը, տեսական, գործնական և օրենսդրական խնդիրների վերհանումը և դրանց լուծմանն ուղղված գործնական առաջարկների մշակումը. «Այս տեսանկյունից կարևոր է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով խնդրի առնչությամբ բազմաթիվ միջազգային իրավական փաստաթղթերի առկայությունը»:

 

Ուսումնասիրությունը մեկնարկել է 2018 թվականի սեպտեմբերից, և դրա իրականացման 8 եռամսյակների ընթացքում աշխատանքային խմբի կողմից խնդիր է դրվել իրականացնել ՀՀ-ում անչափահասների հանցավորության վիճակի ուսումնասիրություն, անչափահասների հանցավոր կամ դեվիանտ վարքագծի պատճառ կամ պայման հանդիսացող գործոնների բացահայտում, անչափահասին մեղսագրվող հանցանքի վերաբերյալ գործով վարույթի առանձնահատկությունների, անչափահասների նկատմամբ նշանակվող պատիժների համակարգի ուսումնասիրություն, անչափահասների նկատմամբ կիրառվող դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների դերի, նշանակության և արդյունավետության վերլուծություն և այլն:

 

Այդ խնդիրների լուծման համար գիտական խմբի կողմից ուսումնասիրվելու են տեսական, օրենսդրական աղբյուրներ, միջազգային փորձ, դատական պրակտիկա, իրականացվելու են փորձագիտական հարցումներ, կազմակերպվելու են այցեր քրեակատարողական հիմնարկներ:

 

Գագիկ Ղազինյանը հավաստիացրեց, որ հետազոտության արդյունքները հրապարակայնացնելու համար ծրագրվում է նաև տպագրել հետազոտության արդյունքներն ամփոփող մենագրություն, մեթոդական ուղեցույցներ, կազմակերպել քննարկումներ նաև օտարերկրյա գործընկերների մասնակցությամբ:

 

Քնար Միսակյան

Նշենք, որ Ձեռնարկությունների ինկուբատոր հիմնադրամը (ՁԻՀ) «PMI Science»-ի աջակցությամբ ԵՊՀ-ում դեկտեմբեր 28-ին անցկացրել է ֆակուլտետային հետազոտական մրցանակաբաշխություն համալսարաններում և հետազոտական ինստիտուտներում առկա հետազոտական թիմերին աջակցելու համար:

 

Խումբը մրցանակը ստացել է կիրառական ֆիզիկայի ոլորտում «Խիրալ ֆոտոնիկ հեղուկ բյուրեղների և մետանյութային հիմքով ֆոտոնիկ բյուրեղների վրա հիմնված ղեկավարվող օպտիկական սարքեր» հետազոտական նախագծի համար: ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի գիտահետազոտական խմբում ընդգրկված են երիտասարդ ասիստենտներ և գիտաշխատողներ: Խմբի ղեկավարն Ակադեմիկոս Վ. Համբարձումյանի անվան ընդհանուր ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ, ֆիզմաթ գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Գևորգյանն է:

 

Ֆակուլտետային հետազոտական մրցանակաբաշխության արդյունքում համալսարանները և հետազոտական ինստիտուտները ներկայացնող 7 գիտահետազոտական խմբերը ստացել են դրամական պարգևներ 7500 ԱՄՆ դոլարի չափով:

 

Ընտրված 7 գիտահետազոտական խմբերից 3-ը ներկայացնում են ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի, կենսաբանության և ֆիզիկայի ֆակուլտետները:

Խմբերի ընտրությունը կատարվել է տեղական և միջազգային փորձագետներից ձևավորված ժյուրիի կողմից: Հայտերը գնահատվել են ըստ առաջադրված խնդրի բարդության, հետազոտության արդիականության և կիրառելիության ոլորտի, փորձարարական լուծումների և տեսական մասի համադրման մակարդակի, միջազգային հրապարակումների և հղումների առկայության:

 

Գիտահետազոտական խմբի ղեկավարի խոսքով, խմբի կողմից ներկայացված ծրագիրը նվիրված է ֆոտոնիկային. ֆոտոնիկան համանման է կիսահաղորդչային էլեկտրոնիկային, որն ազդանշաններ հաղորդելու նպատակով էլէկտրոնների փոխարեն օգտագործում է ֆոտոններ և զբաղվում է լուսային ազդանշանների այնպիսի ֆոտոնային տեխնոլոգիաների մշակմամբ, որոնք ունեն ինֆորմացիայի փոխանակման մեծ արագություններ և էներգիայի փոքր ծախսեր, և հետևաբար օժտված են մեծ արագագործությամբ, օպտիկական սարքերի չափսերը փոքրացնելու մեծ հնարավորություններով ու փոքր կորուստներով: 

 

Աշոտ Գևորգյանը նշեց, որ նախագծի շրջանակում խումբը ծրագրում է կատարել տեսական և փորձարարական մի քանի հետազոտություններ. նախատեսվում է փորձնականորեն ուսումնասիրել գրադիենտական քայլով խոլեստերինային հեղուկ բյուրեղների շերտով լույսի ասիմետրիկ անցման առանձնահատկությունները, անշրջելի անցման հաճախային տիրույթը և հաճախային դիրքն արտաքին էլեկտրական ու ջերմային դաշտերով ղեկավարելու հնարավորությունները։

 

Խումբը մտադիր է նաև ուսումնասիրել արտաքին մագնիսական դաշտի օգնությամբ մագնիսական ֆոտոնիկ բյուրեղների գոտիական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, նրա անշրջելիության առանձնահատկությունները։

 

Ակադեմիկոս Վ. Համբարձումյանի անվան ընդհանուր ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի ամբիոնի վարիչի խոսքով, այսօր անհրաժեշտ է, որ նմանօրինակ դրամաշնորհները շատ լինեն, սակայն այն գիտության առաջընթացին փրկություն չէ. «Պետք է գիտությամբ զբաղվող մասնագետների աշխատավարձը բարձրացնել և խրախուսել այն գիտնականներին, որոնք մեծ ներուժ և հնարավորություններ ունեն»:

 

Ըստ պրոֆեսորի՝ գիտության մեջ երիտասարդներին ներգրավելու համար այսօր անհրաժեշտ է նաև ֆակուլտետում ներդնել ժամանակակից մասնագիտացումներ: «Ֆակուլտետում արդեն իսկ մշակվում են նոր մասնագիտացումներ ներդնելու ծրագրերը: Հույս ունենք, որ նոր մասնագիտացումները կխթանեն, որ երիտասարդներն ընդունվեն մեր ֆակուլտետ»,- հավելեց նա:

 

Աշոտ Գևորգյանի խոսքով, Ֆիզիկայի ֆակուլտետի ուսանողները միշտ էլ մրցունակ են եղել աշխարհում, դրա համար ֆակուլտետն ամեն ինչ պետք է անի, որ ուսանողներն ուսումնական և գիտական դաշտում ավելի մրցունակ դառնան:

 

Նադեժդա Տեր-Աբրահամյան

Ըստ մասնագետների՝ ներկայումս ագարիկոմիցետային սնկերի կենսաբանական՝ մորֆոլոգիական, էկոլոգիական, ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների, կենսաակտիվ միացությունների և դեղաբանական հատկությունների գենետիկական մեխանիզմների ուսումնասիրման, ինչպես նաև կենսատեխնոլոգիական աճեցման նկատմամբ գիտական հետաքրքրությունը, այդ թվում նաև Հայաստանում, զգալիորեն բարձրացել է:

 

ՀՀ ԿԳՆ գիտության կոմիտեի կողմից ֆինանսավորման երաշխավորված գիտական թեմայի ղեկավար Սուսաննա Բադալյանի հավաստմամբ, այն պայմանավորված է դեղագործական, սննդի և կոսմետիկ արտադրության մեջ լայնորեն կիրառվող սնկային ծագման ֆերմենտների, կենսաակտիվ միացությունների և կենսատեխ արտադրանքների նկատմամբ աճող պահանջարկով:

 

Գիտական ուսումնասիրություններ իրականացնող խմբի առաջարկած թեման ուղղված է մի շարք հիմնարար և կիրառական խնդիրների լուծմանը:

 

Մեզ հետ զրույցում խմբի ղեկավարը փաստեց, որ ուսումնասիրության շրջանակում իրականացվելու է Հայաստանի տարածքում բազիդիալ ագարիկոմիցետային դեղասնկերի միկոբիոտայի ժամանակակից կարգաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունների վերլուծություն, տեսակների ցուցակագրում դրանց բնական ռեսուրսների գնահատման նպատակով, ինչպես նաև Հայաստանում տարածված ագարիկոմիցետային դեղասնկերի հեռանկարային տեսակների կենսաակտիվ միացությունների և դեղաբանական հատկությունների ուսումնասիրում, միցելիալ կուլտուրաների հավաքածուների ու պտղամարմինների հերբարիումի ստեղծում՝ դրանց կենսատեխնոլոգիական պոտենցիալի գնահատման և գենետիկական ռեսուրսների պահպանման նպատակով:

 

Ներկայացված ծրագրի նորարարությունը, ըստ պրոֆեսորի, առաջին անգամ Հայաստանի ագարիկոմիցետային դեղասնկերի միկոբիոտայի ժամանակակից կարգաբանական և էկոլոգիական վերլուծության նպատակաուղղված իրականացումն է, դրանց ռեսուրսային նշանակության գնահատումը բժշկության, սննդի և կոսմետիկ միջոցների  կենսատեխնոլոգիական արտադրության մեջ կիրառման հեռանկարների բացահայտման նպատակով:

 

«Ագարիկոմիցետային դեղասնկերի միկոբիոտայի ուսումնասիրությունը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Հայաստանի մակրոսկոպիկ սնկերի կենսաբազմազանության ուսումնասիրման տեսանկյունից: Ծրագրի նորարարական բնույթը մասնավորապես վերաբերվում է առաջին անգամ դեղասնկերի բնական ռեսուրսների և դրանց կիրառական նշանակության բազմակողմանի գնահատմանը, ինչպես նաև սնկերի կարգաբանության, էկոլոգիայի, գենետիկայի, կենսաքիմիայի և կենսատեխնոլոգիայի բնագավառներում միջդիսցիպլինային ժամանակակից հետազոտությունների իրականացմանը»,- ասում է ծրագրի ղեկավարը:

 

Ներկայացված ծրագրում, որպես ուսումնասիրման առարկա, առաջարկվում է Հայաստանի տարածքում աճող ագարիկոմիցետային դեղասնկերը, որոնք պատկանում են բազիդիոմիցետների ինչպես տարբեր կարգաբանական (կարգ Agaricales, Boletales, Polyporales, Hymenochaetales և այլն), այնպես էլ էկոլոգիական (քսիլոտրոֆներ, սապրոտրոֆներ, միկորիզային սնկեր և այլն) խմբերին:

 

Ծրագրի իրականացման արդյունքում  մասնագետներն ակնկալում են ունենալ Հայաստանի ագարիկոմիցետային դեղասնկերի միկոբիոտայի ժամանակակից կարգաբանական և էկոլոգիական վերլուծությունը, ցուցակագրել Հայաստանի տարածքում աճող  դեղասնկերը՝ ըստ ֆլորիստական շրջանների, ստեղծել պտղամարմինների հերբարիում և համալրել միցելիալ մաքուր կուլտուրաների հավաքածուն, հիմնադրել դեղասնկերի կենսաբանական ռեսուրսների տվյալների բազա և գենետիկական բանկ,  գնահատել Հայաստանի դեղասնկերի ռեսուրսային նշանակությունը և այլն:

 

Պրոֆեսոր Բադալյանը նշեց, որ նախատեսվում է ծրագրի արդյունքների տպագրությունը միջազգային գրախոսվող ամսագրերում հոդվածների և գիտաժողովների զեկուցումների ձևով, ինչպես նաև «Հայաստանի դեղասնկերի կենսաբանական ռեսուրսները» մենագրության պատրաստում:

 

«Ստացված արդյունքները կիրառելի կլինեն բնության պահպանության և անտառային ռեսուրսների օգտագործման ոլորտներում, ինչպես նաև բուհական մասնագիտական դասընթացներում»,- հավաստիացրեց խմբի ղեկավարը:

 

Տեղեկացնենք նաև, որ գիտական թեման  իրականացնելու նպատակով պրոֆ. Ս. Մ. Բադալյանի թիմում ընդգրկված են նաև կենսաբ. գիտ. թեկնածու, ավագ գիտաշխատող Նարինե Ղարիբյանը, կրտսեր գիտաշխատող Տաթևիկ Շահբազյանը և մագիստրոս Անի Գասպարյանը:

 

Քնար Միսակյան

Կենսաբժշկության ոլորտում ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի գիտահետազոտական խմբի կողմից ներկայացված «Պրոտոնային ԱԵՖազը և թաղանթակապ հիդրոգենազները որպես տարբեր դեղերի թիրախ» հետազոտական ծրագիրն արժանացել է մրցանակի։

Նշենք, որ մրցանակաբաշխությունը ԵՊՀ-ում տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 28-ին:

 

Ֆակուլտետային հետազոտական մրցանակաբաշխության արդյունքում համալսարանները և հետազոտական ինստիտուտները ներկայացնող 7 գիտահետազոտական խմբերը ստացել են դրամական պարգևներ 7500 ԱՄՆ դոլարի չափով:

 

Ընտրված 7 գիտահետազոտական խմբերից 3-ը ներկայացնում են ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի, կենսաբանության և ֆիզիկայի ֆակուլտետները:

Կենսաբանության ֆակուլտետից դրամաշնորհը ստացած գիտահետազոտական խմբի ղեկավարը Մանրէաբանական կենսատեխնոլոգիաների և կենսավառելիքի նորարարական կենտրոնի տնօրեն Կարեն Թռչունյանն է: Գիտահետազոտական խումբը կազմված է 4 անդամից, որի մեջ ընդգրկված են ուսանողներ և ասպիրանտներ:   

 

Նշենք, որ խմբերի ընտրությունը կատարվել է տեղական և միջազգային փորձագետներից ձևավորված ժյուրիի կողմից: Հայտերը գնահատվել են ըստ առաջադրված խնդրի բարդության, հետազոտության արդիականության և կիրառելիության ոլորտի, փորձարարական լուծումների և տեսական մասի համադրման մակարդակի, միջազգային հրապարակումների և հղումների առկայության:

 

Գիտահետազոտական խմբի ղեկավար Կարեն Թռչունյանի խոսքով, այս դրամաշնորհը խթան կհանդիսանա, որպեսզի երիտասարդները շարունակեն զբաղվել գիտությամբ, ինչպես նաև այն կնպաստի խմբի երիտասարդ անդամների մասնագիտական աճին. «Այս ծրագրի շրջանակում իրականացվող գիտահետազոտական փորձերի ընթացքում երիտասարդները ձեռք կբերեն բազմաթիվ նոր հմտություններ, կծանոթանան նոր սարքավորումների հնարավորություններին»:  

 

Կ. Թռչունյանը նաև ողջունելի է համարում երիտասարդների մասնակցությունը տարբեր գիտահետազոտական ծրագրերին. «Քանի որ այսօր երիտասարդները քիչ են զբաղվում գիտությամբ, ապա այդ ոլորտին տրամադրվող դրամաշնորհները նպաստում են նոր գիտական հետազոտություններ իրականացնելուն»:  

 

Ըստ բանախոսի՝ այսօր Հայաստանում գիտահետազոտական դրամաշնորհները քիչ են, ուստի անհրաժեշտ է, որ գիտության ոլորտին դրամաշնորհներ տրամադրեն ոչ միայն պետական կառույցները, այլև դոնոր կառույցները:

 

Կ. Թռչունյանը, խոսելով մրցանակ ստացած ծրագրի մասին, նշեց, որ «Պրոտոնային ԱԵՖազը և թաղանթակապ հիդրոգենազները որպես տարբեր դեղերի թիրախ» հետազոտական ծրագրի շրջանակում նախատեսվում է հետազոտել աղիքային ցուպիկի պրոտոնային ԱԵՖազի հիդրոգենազների և թաղանթակապ այլ սպիտակուցների վրա տարբեր հակաբիոտիկների կամ դեղերի ազդեցությունը, որոնք ունեն հակամանրէային ակտիվություն:

 

«Բացահայտելով նման ազդեցությունները՝ հնարավոր կլինի առաջարկել պրոտոնաշարժ ուժի կարգավորման միջոցով մանրէների դեմ պայքարի նոր մեխանիզմներ և հնարավորություններ»,-հավելեց Մանրէաբանական կենսատեխնոլոգիաների և կենսավառելիքի նորարարական կենտրոնի տնօրենը։

 

Նադեժդա Տեր-Աբրահամյան