Օրացույց

Հեղինակի որոնում

Ա | Բ | Գ | Դ | Ե | Զ | Է | Ը | Թ | Ժ | Ի | Լ | Խ | Ծ | Կ | Հ | Ձ | Ղ | Ճ | Մ | Յ | Ն | Շ | Ո | Չ | Պ | Ջ | Ռ | Ս | Վ | Տ | Ր | Ց | ՈՒ | Փ | Ք | Օ | Ֆ

Նորություններ

Ամառային դպրոցը կազմակերպվել է Տեսական ֆիզիկայի և փորձարարական մասնիկային ֆիզիկայի ռեգիոնալ ասպիրանտական ծրագրի (RDP) շրջանակում «Volswagenstifung»-ի («Volkswagen» հիմնադրամ), «ICTP»-ի  (International Centre of Throretical Physics) և «ANSEF»-ի  (Armenian Natioanal Science & Education Fund) աջակցությամբ:

 

Ամառային դպրոցի առաջին 4 օրերը բաղկացած են լինելու դասախոսություններից և ուսանողների համար նախատեսված աշխատաժողովներից, այնուհետև՝ երկու օր անընդմեջ, տեղի են ունենալու աշխատաժողովներ և քննարկումներ, որոնց կմասնակցեն նաև հրավիրված հատուկ հյուրերը:

 

Դասախոսություններով հանդես են գալու Էլիաս Քրիսթսիսը (Կրետեի համալսարան), Հերբերտ Դրեյները  (Բոննի համալսարան), Դանիել Վոլդրամը (Լոնդոնի կայսերական քոլեջ) և Կարապետ Մկրտչյանը  (Պոստդամի Ալբերտ Էյնշտեյնի ինստիտուտ):

 

Կազմակերպիչների հավաստմամբ՝ ամառային դպրոցի հիմնական նպատակներից մեկը կազմակերպիչ կողմերի միջև համագործակցության ամրապնդումն ու հետագա ծրագրերի իրականացման համար հնարավորություններ ստեղծելն է:

Ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ  Հրանտ Ավանեսյանը ելույթի իր խոսքում անդրադարձավ  հանդեսի ստեղծման նախապատմությանը, ինչպես նաև խոսեց վերջինիս շարունակական լինելու մասին:

 

«Գիտական հանդեսի նախապատմությունը սկզբնավորվել է դեռևս տասը տարի առաջ, երբ  մենք որոշեցինք  ԵՊՀ-ում  կազմակերպել  միջազգային գիտաժողով,- ասաց Հրանտ Ավանեսյանը,- այդ տարիներին մեզ մեր արտասահմանցի  գործընկերները թերահավատորեն էին վերաբերվում: Բայց գիտաժողովը կայացավ, ու դրա ամենավառ ապացույցն այն է, որ հովանավոր գտնելու շնորհիվ բացվեց նաև Կիրառական հոգեբանության կենտրոնը: 2009 թվականին  տեղի ունեցած գիտաժողովը մեծ թվով  մասնակիցներ ուներ, և որի նյութերը ժողովածուների տեսքով մենք տպագրում էինք:  Սկզբից մտածեցինք, որ այդ նյութերը պետք է թեզիսների տեսքով ներկայանան, բայց հետո որոշեցինք  թեզիսները թողնել էլեկտրոնային տարբերակով, իսկ ժողովածուները տարիների ընթացքում ավելացան և հրատարակեցինք «Արդի հոգեբանություն» գիտական հանդեսը»:

 

Խոսելով գիտական հանդեսի ստեղծման նպատակների մասին՝  Հրանտ Ավանեսյանը նշեց, որ այն պետք է լուծի երկու հիմնական խնդիր: Առաջինը պետք է ապահովի գիտական հոդվածների գիտականությունը: Հանդեսի խմբագրական խորհուրդը կարևորելու է նաև ճիշտ հղումներ տալու փաստը և բացառելու է գրագողությունը:

 

 

Հաջորդ կարևոր խնդիրը երիտասարդներին օգտակար լինելն է: «Հանդեսը ամենաառաջինն օգտակար է լինելու երիտասարդներին, ովքեր դեռևս գիտական ճանապարհ են անցնելու, օգնելու է գիտական աշխատանքները պատշաճ ներկայացնելու հարցում»,- իր խոսքում շեշտեց Հրանտ Ավանեսյանը:

 

Մի կարևոր հավելում ևս, որը հետագայում նույնպես կլինի հանդեսի ուշադրության կենտրոնում, այն է, որ այսուհետ հանդեսում տեղ են գտնելու նաև Հայաստանում բոլոր ոլորտներին մասին վերլուծական  հոդվածները:  Առաջին համարում արդեն իսկ անդրադարձ է եղել սպորտի հոգեբանությանը, մեդիային  և այլն:

 

Վերջում ներկաները շնորհավորեցին գիտական հանդեսի խորհրդի անդամներին և մաղթեցին հաջողություն հաջորդ հանդեսի ստեղծման և տպագրման գործում:

Հանդիպմանը ներկա էին նաև ԵՊՀ պրոռեկտորներ Ալեքսանդր Գրիգորյանը և Գեղամ Գևորգյանը, Միջազգային համագործակցության վարչության պետ Ալեքսանդր Մարգարովը և Արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան Ռուբեն Մելքոնյանը:

 

ԵՊՀ ռեկտորը Չինաստանից ժամանած հյուրերին ներկայացրեց Մայր բուհի ուսումնագիտական գործունեությունը, միջազգային համագործակցությունը, ինչպես նաև բուհի զարգացման հիմնական ուղղություններն ու հեռանկարները. «Գիտական արտադրանքի ծավալով զիջելով միայն ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիային՝ ԵՊՀ-ն տալիս է երկրի համախառն հետազոտական արդյունքի 1/3-ը, որն ավելին է, քան մյուս բոլոր բուհերինը միասին վերցրած»:

 

Արամ Սիմոնյանը չինացի գործընկերներին ասաց նաև, որ համալսարանի ուսանողների շրջանում չինարենը և չինական մշակույթը մեծ հետաքրքրություն են վայելում. «Մեր համալսարանի Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետում գործում է Չինարենի և չինական մշակույթի կենտրոնը, որն իրականացնում է չինարենի դասընթացներ, որոնց ընթացքում կենտրոնի սաներն ուսումնասիրում են ոչ միայն չինարենը, այլև չինական մշակութային արժեքներն ու ավանդույթները»:

 

Այնուհետև ԵՊՀ ղեկավարությունը և Չինաստանի հասարակական գիտությունների ակադեմիայի պատվիրակության անդամները քննարկեցին ԵՊՀ-ում չինարենի և չինագիտության կենտրոն ստեղծելու հարցը և որոշեցին, որ ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետում կբացվի կենտրոն, որը գիտական ուղղվածություն կունենա:

 

Կենտրոնը, ըստ նախնական պայմանավորվածության, կբացվի աշնանը: Այն կունենա համահամալսարանական բնույթ, որտեղ կկարողանան գործունեություն իրականացնել տարբեր ֆակուլտետներից ուսանողներ:

 

Չինացի գործընկերները պատմեցին, որ տարբեր երկրներում արդեն բացվել են նմանօրինակ կենտրոններ, որոնց կայացման գործում իրենք մեծ ներդրում են ունեցել, և այժմ էլ կարող են իրենց փորձով և խորհուրդներով օգտակար լինել ԵՊՀ-ում կենտրոնի գործունեությունն արդյունավետ կազմակերպելու համար:

 

Երկու համալսարանների ներկայացուցիչները որոշեցին առավել մանրամասն քննարկել կենտրոնի գործունեության աշխատանքները և ներկայացնել դրա ստեղծման և կայացման ճանապարհային քարտեզը:

 

Քնար Միսակյան

Գիտաժողովը կազմակերպվել  է  երեք համալսարանների՝ Երևանի պետական, Հայաստանի ամերիկյան և Բեյրութի հայկազյան, ինչպես նաև «Հանուն ժողովրդավարության զարգացման» ՀԿ-ի, «Կոնրադ Ադենաուեր» հիմնադրամի, «Բուն TV» առցանց ալիքի, Խնկո Ապոր անվան մանկական գրադարանի հետ համագործակցությամբ և «Գալուստ Գյուլբեկյան» հիմնադրամի աջակցությամբ։

 

Գիտաժողովին հրավիրվել են ինչպես հայ, այնպես էլ արտասահմանցի մասնագետներ՝ նպատակ ունենալով ուսումնասիրելու նաև միջազգային փորձը:

 

ԵՊՀ  դոցենտ, Հումանիտար հետազոտությունների հայկական կենտրոնի հիմնադիր Աշոտ Ոսկանյանը գիտաժողովին բացման խոսքով ողջունեց ներկաներին՝ ուրախությամբ հայտելով, որ «Հայաստան 2018. իրողություններ և հեռանկարներ» խորագիրը կրող գիտաժողովում ելույթ ունեցողները մեծամասամբ հայեր են, քանի որ Հայաստանում տեղի ունեցած իրողությունները պետք է քննարկել այն մարդկանց հետ, ովքեր այդ ամենին ականատես են եղել:

 

«Վերջերս շատ էին անդրադառնում Հայաստանին,- ասաց Աշոտ Ոսկանյանը,- բայց կար մի  ներքին անհանգստություն, որ այն ինչ պաշտոնապես ներկայացվում էր, միշտ  չէր, որ արտացոլում էր այն, ինչ իրականում կար: Երկրում հիմնականում ծավալվում  էր երկու տեսակի դիսկուրս՝ ազգային և արևմտյան: Կարծես՝ իրականությունը հոսում էր մատների արանքից: Եվ մենք մտածեցինք՝ արդյոք հնարավոր է մի այնպիսի հանդիպում կազմակերպել, որը բացարձակապես գիտական մակարդակով կներկայացնի Հայաստանն այնպես, ինչպես այն կա»,- հավելեց Ա. Ոսկանյանը:

 

Ողջույնի խոսքով ելույթ ունեցավ նաև ԵՊՀ պրոռեկտոր Գեղամ Գևորգյանը, ով անդրադարձավ  ինչպես Հայաստանում տեղի ունեցած  ներկա իրադարձություներին, այնպես էլ նախկինում վերլուծական դաշտում թույլ տրված սխալներին: «Իմ կարծիքով՝ մեր անցած երեսուն տարիների ընթացքում մեր իրականությունն ունեցել է  երկու հիմնական թերություններ, որոնք զգալի խոչընդոտել են մեր առաջընթացին: Առաջինն այն է, որ մենք  մեր ներքին խնդիրների լուծման  հետաձգումը պայմանավորել ենք արտաքին խնդիրների առկայությամբ:  Երկրորդ դիտարկումը, որը նույնպես զգալիորեն խոչընդոտել է երկրի ու հասարակության զարգացմանը, այն երևույթն է, որ հասարակական, քաղաքական, սոցիալական, մի խոսքով,  հասարակագիտական վերլուծություններում  գերիշխել են սև ու սպիտակ գույները, լավը կամ վատը: Սրանցից զատ՝ այլ բնորոշում դժվար է գտնել: Մինչդեռ այս և մյուս բոլոր խնդիրների լուծման համար կարևոր է կատարել բալանսավորված անդրադարձ, որտեղ լավի կողքին կլինի վատը, իսկ թերության կողքին կնշվի նաև առավելությունը:

 

Իր խոսքի վերջում  Գեղամ Գևորգյանն առաջարկեց մասնակիցներին կես կատակ և կես լուրջ կանխատեսումների ծրար գրել  «Հայաստան. 2020»  վերնագրով: Մասնակիցները նշեցին, որ դա բավականին բարդ առաջադրանք է, որովհետև ընդամենն ամիսներ առաջ ոչ ոք,  անգամ ամենահամարձակ երևակայություն ունեցող մարդը չէր կարող Հայաստանում իրադարձությունների նմանատիպ ընթացք կանխատեսել:

 

Հետաքրքրական է նաև այն, որ երբ գիտաժողովի կազմակերպման աշխատանքներն են սկսվել, Հայաստանում բոլորովին այլ քաղաքական միջավայր է եղել, և գիտաժողովի նպատակն է եղել ակադեմիական միջավայրում սահմանել Հայաստանի քաղաքական ներկան, իսկ հիմա արդեն առաջադրանքը փոխվել է: Գիտաժողովի կարևոր նպատակներից մեկը փողոցում ձևավորված քաղաքական պայքարն ակադեմիական դաշտ բերելն ու քննարկումներ հարթակ ձևավորելն է : Այս խնդրի կարևորության մասին խոսեց նաև «Համագործակցություն հանուն ժողովրդավարության» ՀԿ նախագահ Ստեփան Դանիելյանը, ով մտահոգիչ համարեց այն փաստը, որ հեղափոխությունից հետո է, երբ պետք է սկսվեին քաղաքական բանավեճերի ծավալումը,  ստեղծված իրավիճակի հեռուստատեսային և հասարակական քննարկումները, մինչդեռ նշվածներից ոչ մեկը տեղի չի ունենում, փոխարենը մարդիկ սպասում են ԱԱԾ-ի հերթական բացահայտմանը:

 

«Ապագայի մասին կանխատեսումները այնքան էլ անիրական կամ անհավատալի չեն լինի, եթե մենք կարողանանք հասկանալ ու վերլուծել մեր ներկան: Պետք է հասկանալ՝ ինչպիսի հասարակությունում ենք մենք ուզում ապրել, ինչ ենք մենք կառուցում և որն է ապագայի մեր տեսլականը»,- իր խոսքում ասաց Ստեփան Դանիելյանը:

 

Այսօր և վաղը գիտաժողովի մասնակիցները զեկույցներ և քննարկումներ են ունենալու  հայաստանյան հասարակության տնտեսական, քաղաքական  և հանրային իրողությունների մասին՝ փորձելով դրանց զարգացման համար հնարավոր մոդելներ մշակել:

Անի Պողոսյան

«Հայոց լեզու. Մաշտոցից մինչև մեր օրեր» խորագիրը կրող միջոցառումը կազմակերպել էր ԵՊՀ հայոց լեզվի պատմության ամբիոնը:

Հայ արձակագիր Հակոբ Կարապենցի անվան կրթաթոշակն ուսանողները ստանում են 2000 թվականից: Ամեն տարի ԵՊՀ հայ բանասիրության և ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետներից, ինչպես նաև Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետից լավագույն առաջադիմություն, հասարակական ակտիվություն և ստեղծագործելու ունակություն ցուցաբերած ուսանողներն արժանանում են այս կրթաթոշակին: Հայ արձակագիրն իր կտակում ցանկություն էր հայտնել, որ տաղանդավոր ուսանողներին խրախուսելու նպատակով կրթաթոշակ տրվի: «Հակոբ Կարապենցն ամբողջ կյանքում ապրել է հայրենիք ունենալու երազանքով», - իր խոսքում նշեց Համազգային հայ կրթական և մշակութային հիմնադրամի տնօրեն Նարե Միքայելյանը:

 



Այս տարի Հակոբ Կարապենցի անվան կրթաթոշակի են արժանացել Տաթև Նադարյանը (ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ, 2-րդ կուրս), Հռիփսիմե Սարգսյանը (ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետ, մագիստրատուրա 2-րդ կուրս), Վալտեր Բերբերյանը (ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետ, 3-րդ կուրս), Սամվել Եղիազարյանը (ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետ, 2-րդ կուրս), Տաթև Երեմյանը (ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ, մագիստրատուրա 1-ին կուրս) և Լիլիթ Պապեյանը (ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետ, 4-րդ կուրս):

Միջոցառումը սկսվեց ԵՊՀ հայ բանասիրության դեկան Արծրուն Ավագյանի ողջույնի խոսքով, որի ընթացքում նա նշեց հայոց լեզվի խորքային ուսումնասիրման անհրաժեշտության, ինչպես նաև խոսեց երիտասարդների շրջանում հայոց լեզվի հանդեպ հետաքրքրության աճի մասին:



Այսպիսի միջոցառումները նպատակ ունեն անդրադառնալ ոչ միայն հայերենի պատմական ավանդույթներին, այլև լեզվի զարգացման ժամանակակից խնդիրների վերաբերյալ գիտական հետազոտություններին:

«Հայոց լեզու. Մաշտոցից մինչև մեր օրեր» խորագիրը կրող միջոցառման ընթացքում զեկույցներով հանդես եկան ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի վարիչ Աննա Աբաջյանը, ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի տնօրեն Վիկտոր Կատվալյանը, Հայ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ Յուրի Ավետիսյանը, բ.գ.դ., պրոֆեսոր Լալիկ Խաչատրյանը, բ.գ.թ., դոցենտ Հովհաննես Զաքարյանը, բ.գ.թ., դոցենտ Նարինե Դիլբարյանը, բ.գ.թ., դոցենտ Վարդան Պետրոսյանը, բ.գ.թ., դոցենտ Նորայր Պողոսյանը:

Զեկույցների թեմաները բազմազան էին՝ արդի արևելահայերենի դերանուններից մինչև բայի երկրորդ հիմքի բառակազմական արժեքը գրաբարում: Զեկուցողները անդրադարձան նաև լեզվի և հասարակության, արդի հայերենի կետադրության տարակարծությունների, օտար լեզուներից հայերեն տառադարձության խնդիրներին և հարցերին;

Միջոցառման ընթացքում ներկաներն իրենց հարցերն էին ուղղում զեկուցողներին:

 

Մարի Ռաֆյան