Օրացույց

Հեղինակի որոնում

Ա | Բ | Գ | Դ | Ե | Զ | Է | Ը | Թ | Ժ | Ի | Լ | Խ | Ծ | Կ | Հ | Ձ | Ղ | Ճ | Մ | Յ | Ն | Շ | Ո | Չ | Պ | Ջ | Ռ | Ս | Վ | Տ | Ր | Ց | ՈՒ | Փ | Ք | Օ | Ֆ

Նորություններ

Դ. Սաքայանը, որն աշխարհում ճանաչում է գտել հատկապես հայագիտությանը և կիրառական լեզվաբանությանը նվիրված իր գործերով, առաջինն էր, որ Կանադայում ուղի է հարթել հայագիտության զարգացման համար։ Չնայած պատկառելի տարիքին՝ նա շարունակում է նույն եռանդով ստեղծագործել և զարգացնել հայագիտությունը՝ օտարախոս աշխարհին ներկայացնելով հային ու հայկականը: 20 տարուց ավելի է, որ նա ամեն տարի գալիս է հայրենիք՝ ամեն անգամ իր հետ բերելով մի նոր հայագիտական գիրք կամ մի գրքի ձեռագիր, որը պատրաստ է տպագրվելու ԵՊՀ հրատարակչությունում։ Հաճախ նա գալիս է նաև կազմակերպելու միջազգային մի գիտաժողով կամ մասնակցելու լեզվաբանական գիտաժողովների, որոնցից երկուսը նվիրված են եղել նրա ծննդյան 65-ամյակին (1996 թ.) և 85-ամյակին (2016 թ.):

Ysu.am-ը հարցազրույց է ունեցել լեզվաբան ու թարգմանիչ Դ. Սաքայանի հետ։ Թեմաներն էին նրա վերջերս լույս տեսած գիրքը, ծավալած գրական գործունեությունը, հայագիտության զարգացման հարցում նրա ունեցած ավանդը և ապագա անելիքները:



Գրքերի շապիկներն անգամ հայկական են:

«Վերը նշված ֆրանսերեն առածանին ամենավերջին գիրքս է, այնքան վերջին, որ մինչև Հայաստան գալս դեռևս լույս չէր տեսել, և ինձ «UPS» փոստով այստեղ են ուղարկել գրքից տասն օրինակ: Աշխատությունն ընդգրկում է հայ առած-ասացվածքների մասին 50-էջանոց մի ներածություն և 2.500 հայկական ժողովրդական առածներ, որոնք թարգմանվել են ֆրանսերեն։ Ունեմ այդ գրքի 2009 թ. անգլերեն տարբերակը, և շուտով պետք է հրատարակվի նաև նմանօրինակ գերմաներեն մի առածանի: Ի դեպ, գրքերի շապիկների գույներն էլ հայկական դրոշի գույներն ունեն՝ կարմիր, կապույտ և ծիրանագույն: Ֆրանսերեն առածանու շնորհանդեսը դեռ տեղի չի ունեցել, նախատեսում եմ այն անցկացնել Նոր տարուց առաջ նախ Կանադայում և ապա ֆրանսախոս տարբեր երկրների կենտրոններում»,- ասաց Դ. Սաքայանը:

Օտար աշխարհում և օտարների համար բացահայտելով հային ու հայկականը:

Հայագիտական գործունեության մասին խոսելիս Դ. Սաքայանը նշեց, որ օտար երկրներում հայագիտության նկատմամբ հետաքրքրությունը շատ մեծ է, բայց դրա մասին օտարալեզու տեղեկագրությունը՝ խիստ սահմանափակ. «Երանի՜ թե շատ լինեին մարդիկ, որոնք օտարախոսներին կներկայացնեին մեր արժեքները: Անցյալ դարի 50-ական թվականներից մինչև 70-ական թվականները մոտ 20 տարի ԵՊՀ-ում գերմանագիտություն դասավանդելուց և միաժամանակ 10 տարի համահամալսարանական Օտար լեզուների ամբիոնը ղեկավարելուց հետո՝ 1975 թ., ես Կանադա մեկնեցի և այդ երկրի լավագույն՝ ՄակԳիլի համալսարանում աշխատանքի անցա որպես գերմանագիտության պրոֆեսոր։ Շուտով ես այնտեղ սկսեցի հայագիտությամբ զբաղվել. հայագիտական դասընթացներ ստեղծեցի, Հայագիտական 5-րդ միջազգային գիտաժողովը կազմակերպեցի և հայագիտական մենագրություններ ու հոդվածներ գրեցի: ՄակԳիլի համալսարանը ոչ միայն չառարկեց, այլև ինձ խրախուսեց և աջակցեց, քանի որ դա մի նոր ոլորտ էր, որը պետք է Կանադայում զարգանար»:

Հայագիտական գործունեության արդյունքում ստեղծվեցին երկու կարևոր գրքեր՝ «Արևելահայերենը անգլախոս աշխարհի համար» և «Արևմտահայերենը անգլախոս աշխարհի համար», որոնք շատ մեծ ճանաչում գտան։ Դրանցով են այսօր հայերեն ուսուցանում Միացյալ Նահանգների Հարվարդ համալսարանում և այլուր, ինչպես նաև Գերմանիայի, Իտալիայի, Բրազիլիայի և այլ երկրների հայտնի համալսարաններում։ Այդ դասագրքերի պահանջարկն այնքան մեծ է, որ այժմ դրանք սպառվել են և պետք է վերահրատարակվեն:

«Գերմանագիտական ամբիոնում ամրապնդվելուց հետո իմ նպատակը միշտ եղել է օտարախոս աշխարհին ներկայացնել հայոց լեզուն, հայոց բանահյուսությունը, պատմությունը և Հայոց ցեղասպանությունը»,- ասաց Դ. Սաքայանը:

Թեև գրում ու թարգմանում է մի քանի լեզուներով, բայց ամենահարազատը մայրենին է:

Նա երեք տասնյակից ավելի գրքերի ու թարգմանությունների հեղինակ է, գրում և թարգմանում է մի քանի լեզուներով՝ գերմաներեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, հունարեն, ռուսերեն, գիտի նաև թուրքերեն, սակայն ամենաշատը ստեղծագործում է՝ արևելահայերենով ու արևմտահայերենով:

Ի դեպ, Դ. Սաքայանի ու ԵՊՀ հրատարակչության համագործակցությունն արդեն երկար տարիների պատմություն ունի։ Նա այժմ ունի 12 անուն գիրք՝ հրատարակված ԵՊՀ հրատարակչության կողմից։ Հայագետը տպագրվում է նաև աշխարհի տարբեր կենտրոնների անվանի հրատարակչություններում, ինչպես «L’Harmattan»-ը Ֆրանսիայում, «Hueber»-ը, «Gunter Narr»-ը և «Harrassowitz»-ը Գերմանիայում, «Kitab»-ը Ավստրիայում և այլն։ 1996 թ. հեղինակը Մոնրեալում հիմնել է իր սեփական՝ «Arod Books» հրատարակչությունը, որտեղ հրատարակում է իր, երբեմն էլ իր հայաստանցի գործընկերների հայագիտական գործերը։

Հայոց պատմությամբ կամ ցեղասպանագիտությամբ զբաղվելու մտադրություն չի ունեցել, բայց պատահական գտածոն նրան ցեղասպանագետ է դարձրել:

Հեղինակը Հայոց ցեղասպանությամբ սկսել է հետաքրքրվել, երբ պատահաբար իր ձեռքն է ընկել մայրական կողմից պապիկի՝ բժիշկ Կարապետ Խաչերեանի օրագիրը, որը նկարագրում է Զմյուռնիայի 1922-ի աղետը։ Այսօր «Զմյուռնիա 1922» գիրքն ամենաշատ թարգմանված ցեղասպանագիտական գիրքն է՝ մինչև օրս թարգմանված 9 լեզուներով, այդ թվում նաև՝ թուրքերեն։ Այդ շարքի գլխավոր խմբագիրը եղել է Դ. Սաքայանը։ Ի դեպ, օրագրի գերմաներեն ու անգլերեն թարգմանությունները նա անձամբ է կատարել, իսկ հունարեն, ֆրանսերեն ու ռուսերեն տարբերակների թարգմանչական աշխատանքներին նույնպես լրջորեն մասնակցել է։ «Զմյուռնիա 1922» գիրքն աշխարհում մեծ տարածում է ստացել, որի հաջողությունից ոգևորված՝ հեղինակը սկսել է աշխարհի գրադարաններում ու արխիվներում փորփրել ու նորանոր նյութեր հայտնաբերել Հայոց ցեղասպանության մասին:

«Ու այսպես, սկսեցի Գերմանիայի գրադարաններից բերել ցեղասպանությանը վերաբերող նյութեր և դրանք իմ նախկին ուսանողուհի Էվելինա Մակարյանի հետ թարգմանել գերմաներենից հայերեն, ապա լույս ընծայել ԵՊՀ հրատարակչությունում։ Դրանցից են Վիլհելմ Բաումի «Թուրքիան և նրա քրիստոնյա փոքրամասնությունները» մենագրությունը, Յակոբ Քյունցլերի երկու գրքերը՝ «Արյան և արցունքի երկրում» ու «Երեսուն տարի ծառայություն Արևելքում», Գյունթեր Ֆուքսի և Հանս-Ուլրիխ Լյուդեմանի «Մարդասպանի սպանությունը» (գրական գործ Սողոմոն Թեհլերյանի սխրանքի և դատավարության մասին)»,- նշեց հայագետը:

Ցեղասպանության թեմայով հայտնի է հեղինակի խմբագրած 2010-ի մեկ այլ գիրք՝ «ՅՈՒՇԱՐՁԱՆ Ապրիլ 11-ի», որ լույս է տեսել Ստամբուլի «Belge» հրատարակչությունում։ Այն Թեոդիկի համանուն վերնագրով հայերենով գրված գրքի երկրորդ և այս անգամ երկլեզու՝ հայերեն-թուրքերեն հրատարակությունն է, որը նվիրված է Հրանտ Դինքի հիշատակին։ Այդ գրքում երկու լեզուներով ներկայացված են ցեղասպանության առաջին 761 նահատակների կենսագրությունները։

Ցեղասպանության թեմայով հեղինակի ստեղծագործություններից ամենավերջինը և ամենահայտնին «Նրանց քշում են անապատները…» գիրքն է։ Աշխատության հիմքում ընկած են Դ. Սաքայանի կողմից շվեյցարական արխիվներից հավաքած և գոթական ձեռագրերից վերծանած, Հայոց ցեղասպանության ականատեսների՝ շվեյցարացի ամուսիններ Կլարա և Ֆրից Զիգրիստ-Հիլթիների վկայությունները։ «Նրանց քշում են անապատները...» գիրքը Սաքայանը նախ գերմաներեն է հրատարակել 2016 թ. «Limmat Verlag» շվեյցարական հայտնի հրատարակչությունում։ Գիրքը բաղկացած է երեք գլխից. առաջին երկու գլուխները նվիրված են շվեյցարացի զույգի, իսկ երրորդը՝ նրանց օգնությամբ սպանդից փրկված Հայկ Արամյանի պատմությանը։

«Գրքի հերոսուհի Կլարա Հիլթին երեք տարի շարունակ (1915-1918) օրագիր է պահել, և ես 100 տարի անց վերծանել եմ նրա ձեռագրերը: Օրագրի բովանդակությունը նորություն էր  նույնիսկ նրա թոռների համար, որոնք այդ ձեռագրերը թեպետ ունեին, բայց չէին կարողանում կարդալ, քանի որ գոթական ձեռագիրը, որով գերմանախոս երկրներում գրում էին մինչև անցյալ դարի 20-ական թվականները, նրանց անծանոթ էր»,- ասաց Դ. Սաքայանը: Գիրքն այնքան մեծ արձագանք է գտել գերմանախոս երկրներում, որ մեկը մյուսին հետևել են մինչև օրս գրված 12 դրական գրախոսականները։

«Նրանց քշում են անապատները…» գիրքը Դ. Սաքայանն անմիջապես թարգմանել է հայերեն, և գրքի հայերեն տարբերակի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2017 թ. հունիսին ԵՊՀ-ում:

Այս օրերին Դ. Սաքայանն ավարտել է նաև այդ գրքի անգլերեն թարգմանությունը, թեև այն դեռևս անտիպ է:

Այնուհետև հայագետը տեղեկացրեց, որ «Նրանց քշում են անապատները…» գիրքն այսօր գերմաներեն բնագրից թարգմանվում է թուրքերեն. «Պայմանագրով որոշվել է, որ ես հսկելու եմ թարգմանության ողջ ընթացքը, որպեսզի ամեն ինչ բնօրինակին համապատասխան թարգմանվի: Թուրքերեն տարբերակի հրատարակիչները հույս ունեն, որ թարգմանությունը կտարածվի ոչ միայն Թուրքիայում, այլև ամբողջ աշխարհում՝ բոլոր թրքախոս գաղութներում»։

Այն հարցին, թե գրքի տարածումը Թուրքիայում որքանով կնպաստի Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը, նա պատասխանեց. «Թեկուզ և մեկ փոքրիկ քար էլ տեղից շարժվի, Հայ դատի համար դա օգուտ պետք է համարել»:



Շարունակելով օտարախոս աշխարհին ներկայացնել հայ գրականության լավագույն նմուշները:

Ինչ վերաբերում է անելիքներին, հեղինակը պատմեց, որ վերջերս անգլերեն է թարգմանել Հովհ. Թումանյանի քառյակներից 62-ը, գրել է գեղեցիկ նախաբան և պատրաստվում է անգլախոս աշխարհին ներկայացնել երկլեզու գրքույկ:

Դ. Սաքայանի մեծ ցանկությունն է, որ մեր երկրում լույս տեսած գրքերը ճիշտ տեղաբաշխվեն նախ Հայաստանում ու Արցախում և նաև ամբողջ աշխարհում։ «Ցավոք, այդ աշխատանքը մեր երկրում լավ չի կազմակերպված, և երբեմն գրքերը չեն հասնում նույնիսկ մինչև մեր մայրաքաղաքի գրախանութները»,- ասում է նա և շարունակում. «Հրաշալի է, որ մենք՝ հայերս, շատ ենք սիրում գրքեր գրել և հրատարակել, բայց մենք պետք է ջանանք, որ այդ գրքերը լճացած չմնան ինչ-որ պահեստներում։ Պետք է տարածել մեր գրքերը մեր երկրում և ամենուր, ընդ որում՝ տարածել թե՛ տպագիր, թե՛ թվայնացած, որպեսզի արագորեն հասու դառնան նաև Սփյուռքի հեռավոր անկյուններում գտնվող հայախոս և օտարախոս մեր հայրենակիցներին»:

 

Հասմիկ Ասլանյան

Մեզ հետ զրույցում Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամի («Fast») ավագ հետազոտող-վերլուծաբան Ռուբինա Առաքելյանը փաստեց, որ Գլոբալ նորարական եռօրյա ֆորումն («GIF») արդեն երկրորդ տարին է կազմակերպվում. «Հիմնադրամի կողմից նախաձեռնվող բոլոր ծրագրերի, այդ թվում՝ ֆորումի առաջնային նպատակն է նպաստել Հայաստանի տեխնոլոգիական զարգացմանը»:

 

«Մենք նպատակ ունենք հավաքագրելու և կուտակելու օտար երկրներում ստեղծագործող ու աշխատող հայ գիտնականների միտքը, ինչպես նաև այն ներդնելու Հայաստանի զարգացման գործում»,- ասաց Ռուբինա Առաքելյանը:

 

Նրա փոխանցմամբ, ֆորումին մասնակցում են աշխարհի գիտակրթական, տեխնոլոգիական տարբեր ինստիտուտների, գործարար աշխարհի, հեղինակավոր ստարտափների ներկայացուցիչներ, որոնք իրենց փորձը և գիտելիքը ներդնելու են Հայաստանում. «Բացի դրանից՝ ֆորումը հնարավորություն կտա հաստատելու նոր ծանոթություններ, ընդլայնելու համագործակցության սահմանները և գեներացնելու նոր գաղափարներ»:

 

 

Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամի ներկայացուցիչն ասաց, որ այսօր կազմակերպված քննարկումների ձևաչափով միջոցառումներ իրականացվում են նաև հայաստանյան այլ բուհերում և ինստիտուտներում. «ԵՊՀ-ում այսօր դասախոսություններով հանդես են գալիս Արտեմ Օգանովը, որն առաջին անգամ չէ այստեղ, և Առնակ Դալալյանը, որը Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտ է»:

 

ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի կողմից հյուրընկալված Արտեմ Օգանովի հետ հանդիպմանը մասնակցում էին համալսարանի տարբեր ֆակուլտետների պրոֆեսորադասախոսական կազմի ներկայացուցիչներ, ուսանողներ և հյուրեր:

 

ՌԴ Սկոլկովոյի գիտության և տեխնիկայի ինստիտուտի պրոֆեսորը դասախոսության ընթացքում ներկայացրեց իր կողմից մշակված «USPEX» մեթոդը, որը թույլ է տալիս կանխատեսելու նոր նյութեր, դրանց կառուցվածքը և հատկությունները: Նրա կողմից մշակված բյուրեղային կառուցվածքի կանխատեսման եզակի մեթոդը ներկայումս կիրառում են աշխարհի բազմաթիվ հետազոտողներ:

 

 

Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի կողմից հյուրընկալված Առնակ Դալալյանի հետ հանդիպմանը ներկա էին ՀՀ ԲՈԿ-ի նախագահ Սմբատ Գոգյանը, պրոֆեսորադասախոսական կազմի ներկայացուցիչներ և ուսանողներ:

 

Դասախոսության ընթացքում ներկայացվեցին և քննարկվեցին առանձնացված մասի մոդելավորման և տարբեր մեթոդների հուսալիության չափման համար մաթեմատիկական տարբեր հիմքեր:

 

Քնար Միսակյան

Գիտաժողովը կազմակերպել էր ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, որը նվիրված էր ֆակուլտետի հիմնադրման 20-ամյակին:

ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի դեկան Նաղաշ Մարտիրոսյանը գիտաժողովի սկզբում ողջունեց մասնակիցներին և օտարերկրյա հյուրերին՝ մաղթելով արդյունավետ աշխատանք:

 

«Այսօրվա գիտաժողովին մենք պատրաստվել ենք դեռևս նախորդ տարվա հոկտեմբերից, այն իր ընդգրկման ծավալով, բնույթով և զեկուցումների թվով աննախադեպ է լինելու»,- ասաց Նաղաշ Մարտիրոսյանը:

Վերջինս հույս հայտնեց, որ գիտաժողովը կդառնա ամենամյա, և աստիճանաբար կավելանա դրա մասնակիցների թիվը:

«Մենք պետք է ամեն ինչ անենք, որ հետագա տարիների ընթացքում գիտաժողովը դառնա միջազգային և աշխարհի տարբեր երկրներից ավելի մեծ թվով մասնակիցներ ներառի»,- շեշտեց դեկանը:

 

 

Գիտաժողովի մասնակիցների զեկուցումները և դրանց լրամշակված տարբերակները հրապարակվելու են «Ժուռնալիստիկա և հաղորդակցություն» գիտական ժողովածուի հերթական համարում:

Մեզ հետ զրույցում Նաղաշ Մարտիրոսյանը նշեց, որ այժմ մենք ապրում ենք տեղեկատվական դաշտի վերափոխումների ժամանակահատվածում, և արհեստավարժ լրագրությունը կանգնած է լուրջ մարտահրավերներ հաղթահարելու առջև:

«Ժամանակակից լրագրության հետազոտության թեմա պետք է դառնա նաև վստահության ճգնաժամի խնդիրը, որն այսօր ապրում են ավանդական մամուլն ու լրատվամիջոցներն ամբողջ աշխարհում»,- նշեց ֆակուլտետի դեկանը:

Հիշեցնենք, որ ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի հիմնադրման 20-ամյակի միջոցառումները մեկնարկել են երեկ՝ հայ առաջին տպագիր պարբերականի՝ «Ազդարարի» հիմնադիր Հարություն քահանա Շմավոնյանի կիսանդրու մոտ ծաղիկներ խոնարհելու արարողությամբ և շարունակվելու են մինչև հոկտեմբերի 18-ը:

Գիտաժողովը, որին մասնակցում են 15 երկրի 70 համալսարանի ներկայացուցիչներ, կազմակերպել էր ԵՊՀ փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետը:

Գիտաժողովի սկզբում բացման խոսքով հանդես եկավ ԵՊՀ ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Հրանտ Ավանեսյանը:

Ողջունելով և բարի գալուստ մաղթելով ներկաներին՝ Հրանտ Ավանեսյանը նշեց, որ թվով 7-րդ գիտաժողովը խորհրդանշական է, քանի որ անցկացվում է հարյուրամյա համալսարանում:

Այնուհետև ներկաներին ԵՊՀ ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատարի՝ Գեղամ Գևորգյանի, ինչպես նաև իր անունից ողջունեց Հումանիտար և հասարակագիտական մասնագիտությունների գծով պրոռեկտոր Էլինա Ասրիյանը՝ շեշտելով, որ միջազգային գիտաժողովն առանձնահատուկ նշանակություն և կարևորություն ունի, քանի որ տեղի է ունենում 100-ամյա պատմություն ունեցող համալսարանում:

«Այսօր ԵՊՀ-ում են հավաքվել հոգեբաններ և փիլիսոփաներ՝ 14 երկրի 70 համալսարանից,-փաստեց նա,- ավանդույթ դարձած միջազգային այս գիտաժողովը մեզ միավորում է տարբեր հիմնախնդիրների շուրջ, երբ հայացք ենք գցում գիտաժողովի նյութերին, մեզ համար պարզ է դառնում, որ հոգեբանությունը պետք է զարգանա ոչ թե ըստ բնագավառների, այլ ըստ հիմնախնդիրների»:

Էլինա Ասրիյանը, անդրադառնալով գիտաժողովի մյուս կարևոր խնդրին, նշեց, որ այն վերաբերում է միջգիտակարգային հետազոտություններին. «Մենք շատ ենք լսել, որ ապագան միջգիտակարգային հետազոտություններինն է, այն փաստը, որ այսօր մենք միավորել ենք փիլիսոփայությունն ու հոգեբանությունը մեկ գիտաժողովի համատեքստում, ևս մեկ անգամ ապացուցում է միջգիտակարգայնության միտումը, որն այսօր կա գիտության մեջ»:

Ելույթում Էլինա Ասրիյանը խոսեց նաև գիտաժողովի վերնագրում արտացոլված խնդրի մասին:

«Վերնագրում արդեն նշված է՝ տեսական և կիրառական հոգեբանության հիմնախնդիրները,-մանրամասնեց պրոռեկտորը,- այստեղ ես տեսնում եմ երկար տարիների պատմություն ունեցող հարցադրումը. որն է ավելի կարևոր՝ հիմնարա՞ր, թե՞ կիրառական գիտությունը»:

 

Ըստ Էլինա Ասրիյանի՝ արդիական խնդիրների լուծումը թույլ կտա խոսել կիրառական հոգեբանության կարևորության մասին, բայց, եթե խոսք գնա մարտահրավերների և ապագայի խնդիրների լուծման մասին, ապա հիմնարար գիտությունն ունի իր շատ կարևոր դերը:

«Եվս մեկ անգամ պետք է նշեմ, որ մեկն առանց մյուսի պարզապես գոյություն ունենալ չի կարող»,- շեշտեց  վերջինս:

Վերջում ԵՊՀ պրոռեկտորն անդրադարձավ նաև հաջողությունների պատմություններին:

Այստեղ խոսքն այն մասին է, թե ինչպես են որոշակի գաղափարներ կարևոր դառնում և երբեմն վերածվում աշխարհայացքի:

 

«Ես մաղթում եմ, որ այս միջազգային գիտաժողովի ընթացքում բարձրացված խնդիրներն ունենան իրենց հաջողությունների պատմությունը»,- խոսքը եզրափակելով՝ ասաց Էլինա Ասրիյանը:

Միջազգային գիտաժողովի անցկացման հարցում ցուցաբերած աջակցության համար  շնորհակալագիր հանձնվեց Ուրարտու համալսարանի ռեկտոր, հոգեբանության դոկտոր, պրոֆեսոր Սեդրակ Սեդրակյանին, որն իր ելույթում նշեց, որ նմանօրինակ գիտաժողովները լավ հնարավորություն են նաև նոր կապեր հաստատելու համար, որոնք համատեղ  հետազոտությունների հիմք են դառնում:

Շնորհակալագրեր հանձնվեցին նաև Ամերիկյան վարքագիտական ասոցիացիայի նախագահ Հարոլդ Թաքոշյանին, «Անտարես» հրատարակչությանն ու «Մայրի» բուժական մանկավարժության և սոցիալական թերապիայի կենտրոնին:

Գիտաժողովի անցկացման և ԵՊՀ հարյուրամյակի կապակցությամբ շնորհավորանքներ հնչեցին նաև Ռուսական կրթության ակադեմիայի հոգեբանական ինստիտուտի ներկայացուցիչ Վարվառա Մոռոսանովայի կողմից:

Վերջինս նշեց, որ հայ գիտնականների հետ իրենց ինստիտուտը միշտ էլ ջերմ հարաբերություններ և արդյունավետ համագործակցություն է ունեցել:

«Համալսարանի հիմնադրման հարյուր տարին բուռն զարգացման, գիտական բացահայտումների և ձեռքբերումների ժամանակահատված է, և մաղթում ենք, որ դուք կանգ չառնեք ձեռքբերածով և նոր հաջողություններ գրանցեք»,- ասաց Վարվառա Մոռոսանովան: 

Ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Հրանտ Ավանեսյանը մեզ հետ զրույցում նշեց, որ  գիտաժողովն անցկացվում է 2007 թվականից, որին միշտ մասնակցում են աշխարհի  առաջատար հոգեբաններ:

 

«Այս գիտաժողովում մենք համադրել ենք երկու կարևոր բնագավառ՝ հոգեբանական տեսություն, այսինքն՝ այն, ինչ մենք իրականացնում ենք կրթական համակարգում, և կիրառական հիմնախնդիրներ, որոնք շատ անհրաժեշտ են հոգեբանի պատրաստման և մասնագիտական գործունեություն իրականացնելու համար»,- նշեց ամբիոնի վարիչը:

Հրանտ Ավանեսյանն ավելացրեց, որ զուգահեռաբար յուրաքանչյուր տարի ավելանում է նաև սփյուռքահայ հոգեբանների մասնակցությունը գիտաժողովին, և այս տարի նախատեսվում է ստեղծել համահայկական հոգեբանների համացանց, որը համագործակցության հարթակ կլինի:

Վերջում Հրանտ Ավանեսյանն առանձնահատուկ շնորհակալություն հայտնեց ֆակուլտետի այն ուսանողներին, որոնք այս օրերին ջանք ու եռանդ չեն խնայել միջազգային գիտաժողովը հավուր պատշաճի անցկացնելու համար:

Միջոցառմանը ներկա էին Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի դեկան Ալեքսան Բաղդասարյանը, «Ապագա» հոգեբանական կենտրոնի տնօրեն Արմեն Բեջանյանը, Կոլումբիայի համալսարանի ուսուցիչների քոլեջի հոգեբանության «Meaningfulworld» ծրագրի նախագահ և հիմնադիր, պրոֆեսոր Անի Քալաջյանը, Ֆորդհեմի համալսարանի պրոֆեսոր, Ամերիկայի հոգեբանական ասոցիացիայի ներկայացուցիչ Հարոլդ Թաքուշյանը, Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի դասախոսներ և ուսանողներ:

Միջոցառման սկզբում ողջույնի խոսքով հանդես եկավ Ընդհանուր հոգեբանության ամբիոնի վարիչ Հրանտ Ավանեսյանը: Նա ողջունեց ներկաներին և ասաց, որ Հոգեկան առողջության համաշխարհային ֆեդերացիայի նախաձեռնությամբ, 1992 թվականից սկսած, հոկտեմբերի 10-ին նշվում է Հոգեկան առողջության միջազգային օրը:



Ամբիոնի վարիչը նշեց, որ օրվա կարևոր իրադարձություններից է նաև պրոֆեսոր Անի Քալաջյանի «Անմոռուկ» մենագրության շնորհանդեսը:

Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի դեկան Ալեքսան Բաղդասարյանը. «Այս օրերին մենք տոնում էին Երևանի պետական համալսարանի հիմնադրման 100-ամյակը: ԵՊՀ-ն առանցքային դերակատարում ունեցավ բոլորիս համար և՛որպես քաղաքակրթական միջավայրի ստեղծող, և՛ որպես հոգևոր-մշակութային կյանքի կազմակերպիչ»:



Կոլումբիայի համալսարանի ուսուցիչների քոլեջի հոգեբանության «Meaningfulworld» ծրագրի նախագահ և հիմնադիր, պրոֆեսոր Անի Քալաջյանը, ողջունելով ներկաներին, նշեց, որ շատ ուրախ է ԵՊՀ-ում գտնվելու համար: Նա ասաց, որ առողջության կարևորագույն բաղադրիչը հոգեկան առողջությունն է:

«Կարևոր է զարգացնել ոչ միայն միտքը, այլև սիրտը: Այն գիտությունը, որը միայն մտքի մեջ է ներկայանում, գիտություն չէ»,- ասաց բանախոսը:

Սեմինարի ընթացքում մասնակիցները տեղեկություն ստացան հոգեկան առողջությանը վերաբերող խնդիրների, դրանց կանխարգելման միջոցների ու բուժման ձևերի մասին:

Միջոցառման ժամանակ ներկայացվեց պրոֆեսոր Անի Քալաջյանի «Անմոռուկ» մենագրությունը, որն առաջարկում է յոթ քայլ՝ մարմինը, միտքը, ոգին և հայրենիքը բուժելու համար:



Սեմինարի վերջում ուսանողներն ու պրոֆեսորադասախոսական կազմի ներկայացուցիչները հնարավորություն ունեցան հարցեր հղելու ներկաներին:

Մարինա Առաքելյան