Օրացույց

Հեղինակի որոնում

Ա | Բ | Գ | Դ | Ե | Զ | Է | Ը | Թ | Ժ | Ի | Լ | Խ | Ծ | Կ | Հ | Ձ | Ղ | Ճ | Մ | Յ | Ն | Շ | Ո | Չ | Պ | Ջ | Ռ | Ս | Վ | Տ | Ր | Ց | ՈՒ | Փ | Ք | Օ | Ֆ

Նորություններ

Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ Նիկոլ Դումանի 150-ամյակին նվիրված գիտաժողովը, որն անցկացվեց այսօր, հերթականն է մեծն արցախցու հոբելյանին նվիրված միջոցառումների շարքում:

 

Նիկոլ Դումանի գործունեության տարբեր շրջանների, Արցախի և ընդհանրապես Հայաստանի պատմության մեջ ունեցած դերի մասին պատմում էին ոչ միայն ԵՊՀ-ի, այլև Արցախի պետական համասարանի դասախոսներն ու ուսանողները: Գիտաժողովին ներկա էին նաև ԱրՊՀ-ի հայագիտական կենտրոնի ներկայացուցիչները:

 

«Մենք վերջերս ենք Արցախի պետական համալսարանում անցկացրել Դումանի 150-ամյակին նվիրված գիտաժողով ու այնտեղ ևս ներկայացրել նրա կյանքն ու գործունեությունը: Մեր ֆակուլտետը շատ սերտ համագործակցում է Արցախի պետական համալսարանի հետ, առաջիկայում էլ պատրաստվում ենք նրանց հետ համագործակցության հուշագիր ստորագրել, որը ենթադրում է ոչ միայն համատեղ գիտաժողովների անցկացում, այլև ուսանողների փոխանակում, դասախոսների վերապատրաստում, մեթոդական աջակցություն և այլն»,- նշեց Պատմության ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասյանը:

 

Գիտաժողովի ընթացքում հատուկ անդրադարձ եղավ Նիկոլ Դումանի «Նախագիծ ժողովրդական ինքնապաշտպանության» ռազմագիտական ձեռնարկին, Խանասորի արշավանքում նրա ունեցած դերին, Բաքվի ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը և այլն:

 

Ելույթներից հետո ԵՊՀ 6-րդ մասնաշենքի դահլիճում ցուցադրվեց «Նիկոլ Դուման» փաստավավերագրական ֆիլմը:

 

Նիկոլ Դումանը (Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան) ծնվել է 1867 թ.-ին Արցախի Ղշլաղ գյուղում: Ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը, եղել է ուսուցիչ Հյուսիսային Կովկասի հայկական դպրոցներում, Թավրիզի և Սալմաստի վարժարաններում։ 1894-1896 թթ. մասնակցել է Դերիկի կռիվներին։ Բողասքյասանի մարտում էլ վաստակել է «Դուման» մականունը։

1895 թ.-ին խմբով (50 հոգի) անցել է Վան։

 

1904 թ.-ին փորձել է հասնել ապստամբ Սասունին օգնության, սակայն սահմանի վրա կռվի է բռնվել և տեղ չի հասել։1905 թ.-ի հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ ղեկավարել է Երևանի նահանգում և Արարատյան դաշտում գործող ուժերը, կարողացել հմտորեն կազմակերպել հայերի պաշտպանությունը։ 1910 թ.-ին մասնակցել է 2-րդ ինտերնացիոնալի Կոպենհագենի կոնգրեսին։ Իրանում հեղափոխության ժամանակ ղեկավարել է Թավրիզի պաշտպանությունը։

 

Թոքախտով հիվանդ Նիկոլ Դումանը, զգալով, որ չի կարող մասնակցել 1914 թ.-ին սկսված պատերազմում ծավալված հայկական կամավորական շարժմանը, 1914 թ.-ի սեպտեմբերի 27-ին ինքնասպան է եղել:

Գիտաժողովը կազմակերպել էր «Հայաստանի պատմագետների միություն» հասարակական կազմակերպությունը ՀՀ ԿԳՆ գիտության պետական կոմիտեի աջակցությամբ և ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի (ՀՀԻ), ՀՀ ԳԱԱ-ի, Հայաստանի պետական մանկավարժական, Հայ-ռուսական (Սլավոնական) համալսարանների, ՀՀ ազգային արխիվի, ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների և պատմության ֆակուլտետների, Վանաձորի և Արցախի պետական համալսարանների հետ գործակցությամբ:

 

Գիտաժողովին բացման խոսքով հանդես եկավ ԵՊՀ ռեկտոր, ՀՀԻ տնօրեն Արամ Սիմոնյանը: Նա նշեց, որ պատմագիտության այն հարցերը, որոնք պահանջում են նոր մոտեցումներ և հակասական ներուժ են կրում, պետք է քննարկվեն կլոր սեղանների, գիտաժողովների միջոցով և ստանան որոշակի պատասխաններ՝ հետագա գործընթացները կազմակերպելու համար:


«Շնորհակալ ենք, որ արձագանքեցիք մեր կոչին և հետաքրքրություն ցուցաբերեցիք գիտաժողովի թեմայի հանդեպ: Այս խնդիրը բոլորիս մշտապես հետաքրքրել և այսօր էլ հետաքրքրում է: Պատմության պարբերացման մոտեցումների բազմազանությունը շփոթ է առաջացրել պատմագիտության մեջ, և միշտ էլ եղել են տարբեր մոտեցումներ՝ սկսած հին աշխարհից, հին հունական և հռոմեական պատմիչներից, մարդկանցից, ովքեր թվում է, թե պատմության հետ որևէ առնչություն չունեն, օրինակ՝ Պյութագորասը, ով նույնպես անդրադարձել է այս խնդիրներին»,- նշեց Արամ Սիմոնյանը:

 


Գիտաժողովի ընթացքում ներկայացվեցին 6 զեկուցումներ: Քննարկման թեմաները առնչվում էին Հայաստանի հելլենիզմի առանձնահատկությունների, պատմության միջնադարի ժամանակահատվածի պարբերացմանը:

 

Գիտաժողովի ավարտին տեղի ունեցավ քննարկում, որի ընթացքում մասնակիցները հնարավորություն ստացան հարց ու պատասխանի միջոցով պարզաբանել մտահոգող հարցերը:

 

Հավելենք, որ գիտաժողովը կշարունակվի նաև վաղը, որի ընթացքում կներկայացվեն մնացած 4 զեկուցումները, որոնք վերաբերում են Խորհրդային Հայաստանի և Հայաստանի երրորդ Հանրապետության պատմության պարբերացմանը: Առանձին զեկուցումով անդրադարձ կկատարվի նաև Սփյուռքի պատմության շրջափուլերին: 

Արդեն ավանդական դարձած գիտաժողովն այս տարի անցկացվում է 4-րդ անգամ, կազմակերպիչն էլ Միջմշակութային հաղորդակցության անգլերենի ամբիոնն է: Այս անգամ կազմակերպիչներն իրենց առջև խնդիր են դրել խթանել համալսարանում օտար լեզվի դասավանդման նորագույն մեթոդների կիրառումը՝ հիմնվելով լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածության վրա:

 

Միջմշակութային հաղորդակցմանն ու լեզվի դասավանդման տարբեր ասպեկտներին նվիրված գիտաժողովի մեկնարկը տրվեց Եղիշե Չարենցի անունը կրող դահլիճում: Այնտեղ հավաքված դասախոսներին, ուսանողներին և հյուրերին նախ ողջունեցին ԵՊՀ գիտքարտուղար Մենուա Սողոմոնյանն ու Ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի դեկան Սամվել Աբրահամյանը:

 

«Գիտաժողովին ներկայացված զեկուզումների թեմաները խիստ արդիական են և մեր ուսանողների համար շատ օգտակար: Այս գիտաժողովում միշտ բարձրացվում են հարցեր, որոնք ուղղված են օտար լեզուների ճիշտ ընկալմանը և ուսուցման մեթոդներին: Երևի պատճառներից մեկը, որ Միջմշակութային հաղորդակցության անգլերենի ամբիոնը մեր ուսանողների շրջանում մեծ հեղինակություն ունի, հենց այդ կարևոր ուղղություններով զբաղվելն է»,- նշեց պարոն Աբրահամյանը:

 

Մենուա Սողոմանյանն էլ միջմշակութային հաղորդակցությունը մեկնաբանեց իր մասնագիտության՝ միջազգային հարաբերությունների տեսանկյունից. «Ինչպե՞ս են հարաբերվում պետությունները: Հարաբերվում են իրենց ճանաչածի սահմաններում: Իսկ այդ ճանաչողությունը ձեռք է բերվում հաղորդակցության և մասնավորապես միջմշակութային հաղորդակցության միջոցով»:   

 

Գիտաժողովին մասնակցելու էին եկել անգլերենի մասնագետներ տարբեր բուհերից, ուսումնական կենտրոններից, Հայաստանում խաղաղության կորպուսի ներկայացուցիչներ և ուրիշներ: Միջմշակութային հաղորդակցության անգլերենի ամբիոնը սերտորեն համագործակցում է նաև Հայաստանի անգլերենի ուսուցիչների ասոցիացիայի հետ, որի ղեկավար Աննա Առաքելյանը ևս ներկա էր գիտաժողովին և ներկաներին պատմեց կազմակերպության հիմնադրման, գործունեության ու առաջիկա անելիքների մասին: 

 

«Մենք ուզում ենք մեր ուսանողների մեջ զարգացնել բազմամշակութային մտածողություն: Մենք ուզում ենք մեր ուսանողներին հանդուրժողականություն սովորեցնել, հանդուրժողականություն այլոց մշակութային արժեքների նկատմամբ՝ առանց սեփական մշակութային ինքնությունից հեռանալու: Այդ պատճառով այս տարի որոշեցինք ծրագրում ավելացնել ևս մեկ թեմա, որի շրջանակներում կքննարկենք հայկական մշակութային ինքնությունը»:  

 

Գիտաժողովի զեկուցումների թեմաները բազմազան էին՝ անգլերենի դասավանդման մեջ տարբեր մեթոդների կիրառում՝ ժամանակակից տեխնոլոգիաների վերառմամբ, հայկական միջավայրում անգլերենի դասավանդում, հաղորդակցման հմտությունների զարգացում և այլն:

Գիտաժողովը կազմակերպվել էր ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի քաղաքական գիտության պատմության և տեսության ամբիոնի ու ՌԴ Եկատերինբուրգ քաղաքի Հաղորդակցման ուղիների Ուրալի պետական համալսարանի նախաձեռնությամբ:

 

Արդեն երկրորդ տարին անցկացվող գիտաժողովին մասնակցում էին երկու համալսարանների դասախոսներ, ասպիրանտներ և ուսանողներ: Նպատակն էր ամրապնդել կապը երկու համալսարանների միջև, իրականացնել գիտական փորձի փոխանակում:

 

Գիտաժողովի սկզբում ողջույնի խոսքով հանդես եկավ ԵՊՀ քաղաքական գիտության պատմության և տեսության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Աշոտ Ենգոյանը և տեղեկացրեց, որ ինչպես նախորդ գիտաժողովի պարագայում, այս անգամ նույնպես նախատեսվում է հրատարակել հոդվածների ժողովածու:

 

Համատեղ գիտաժողովի ընթացքում հնչեցին 14 զեկուցումներ, որոնք վերաբերում էին երկու երկրների միջազգային ինտեգրման գործընթացներին, համագործակցություններին, խնդիրներին և դրանց հետ կապված տնտեսական ու քաղաքական ասպեկտներին:

 

ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի մագիստրատուրայի 2-րդ կուրսի ուսանողուհի Գայանե Անանյանը, հանդես գալով «Հայաստանը միջազգային ինտեգրման գործընթացներում» զեկուցմամբ, նշեց, որ այս համատեքստում պետք է քննարկել Հայաստանի հարաբերությունները Եվրոպական միության և Եվրասիական տնտեսական միության հետ:

 

«Հետազոտությունների արդյունքում կարելի է արձանագրել, որ Հայաստանն ունի ներուժ, որով կարող է հարաբերություններ հաստատել և՛ Եվրոպական միության, և՛ Եվրասիական տնտեսական միության հետ՝ դառնալով կապող երկիր ինտեգրման   երկու կազմակերպությունների համագործակցության համար»,- ասաց Գայանե Անանյանը:

 

Հաղորդակցման ուղիների Ուրալի պետական համալսարանի փիլիսոփայության և պատմության ամբիոնի դոցենտ Ալեքսեյ Կոնովն էլ իր զեկուցման ընթացքում նշեց, որ Հայաստանը կամուրջ է հարավային Ասիայի ու Եվրոպական տարածաշրջանի միջև. «Այն շատ կարևոր տարածք է բոլոր առումներով՝ թե՛ ռազմական, թե՛ տնտեսական և այլն»:

 

Տեղեկանցնենք, որ զեկուցումների ավարտին հետևեց քննարկումը:

Հանրապետական եռօրյա գիտաժողովը նախաձեռնել էին ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի հայ արվեստի պատմության և տեսության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամբիոնը և ֆակուլտետի ուսանողական գիտական ընկերությունը: Մասնակցում էին բարձր կուրսերի ուսանողներ, ամբիոնի դասախոսներ, ասպիրանտներ և շրջանավարտներ ոչ միայն Մայր բուհից, այլև տարբեր ուսումնական հաստատություններից: Գիտաժողովը բաղկացած էր երեք բաժանմունքներից, որոնցում այս և առաջիկա երկու օրերին ընդհանուր առմամբ կներկայացվի 30 զեկուցում:

 

ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան, պրոֆեսոր Էդիկ Մինասյանը ողջունեց և շնորհավորեց ներկաներին ամբիոնի հիմնադրման 20-ամյակի կապակցությամբ, ապա պատմական ակնարկ կատարեց Արվեստաբանության ամբիոնի անցած ուղու և գործունեության մասին: Նա կարևորեց շրջանավարտների դերը, ովքեր աշխատում են մշակութային տարբեր ոլորտներում: Դեկանն ընդգծեց նաև, որ ամբիոնի դասախոսական անձնակազմը պարբերաբար մասնակցում է հանրապետական և միջազգային գիտաժողովների:

 

«Ամբիոնը ստեղծվեց անկախության տարիներին և չափազանց ծանր պայմաններում: Այդ գործում մեծ ներդրում ունի ամբիոնի հիմնադիր, պրոֆեսոր Լևոն Չուգասզյանը: Պատմության ֆակուլտետն առանց այս ամբիոնի աղքատ կլիներ: Պետք է նշեմ, որ ամեն տարի այս մասնագիտությունն են ընտրում շուրջ 60 ուսանողներ»,- հավելեց պարոն Մինասյանը:

 

Հայ արվեստի պատմության և տեսության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամբիոնի վարիչ Լևոն Չուգասզյանը, խոսելով ամբիոնի ստեղծման դժվարությունների մասին, նշեց, որ այն ստեղծելիս հաշվի են առել ոլորտի խնդիրներն ու մարտահրավերները: Ամբիոնի վարիչը կարևորեց նաև երիտասարդների դերը, ովքեր այսօր կանգնած են լուրջ մարտահրավերների առաջ:

 

«Մենք պետք է մեզ ճանաչենք, իսկ եթե չենք ճանաչում, ապա դառնում ենք անդեմ զանգված: Այս ամենը լավ հասկանալու համար պետք է ուսումնասիրենք նաև արվեստաբանությունը: Մեր արվեստը ցրված է աշխարհի տարբեր թանգարաններում: Բոլոր երկրներում պակասում են արվեստի հայ մասնագետները»,- ասաց Լևոն Չուգասզյանը:

 

ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի ՈՒԳԸ նախագահ Գեղամ Ասատրյանն էլ նշեց, որ գիտաժողովի առանձնահատկությունն այն է, որ ՈՒԳԸ-ն, լայն համագործակցություն ունենալով ամբիոնի հետ, կյանքի կոչեց այս գիտաժողովը. «ՈՒԳԸ-ի միջոցներով տպագրվելու են գիտաժողովի շրջանակում ներկայացված լավագույն զեկուցումները»:

 

Նշենք նաև, որ գիտաժողովի շրջանակներում ծրագրի մասնակիցներն ապրիլի 15-ին այցելելու են Մակարավանք, որտեղ կանցկացնեն արշավ-ուխտագնացություն: