Культурология

Магистерская программа

Учебный план

Уровень образования (бакалавр/магистр):
Магистр
Название образовательной программы и код специальности:
031501.01.7 - Մշակութաբանություն
Специализация:
031501.01.7 - Մշակութաբանություն
Присвоенная квалификация:
Մշակութաբանության մագիստրոս
Учебный год начала программы:
2026/2027
Форма обучения (очная/заочная):
Полная занятость
Язык обучения:
Հայերեն

Общеобразовательный модуль

Код кафедры Название обязательного курса Кредиты
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
15 ժամ դասախոսություն, 15 ժամ գործնական աշխ.
Обязательный
1107/Մ01
1. Цель курса
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ հումանիտար և սոցիալական ոլորտում հետազոտության մեթոդաբանության առանձնահատկությունների մասին:
· ներկայացնել հետազոտության և գիտականության սկզբունքների վերաբերյալ ժամանակակից մոտեցումներն ու չափանիշները:
· ամրապնդել ձեռք բերած տեսական գիտելիքը և մեթոդները պրակտիկ աշխատանքի օգնությամբ:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· ներկայացնել «հետազոտություն» և «գիտականություն» հասկացությունների հիմնական բովանդակությունը, հետազոտման մեթոդաբանության վերաբերյալ ժամանակակից մոտեցումներն ու տեսական դրույթները.
· նկարագրել հումանիտար և սոցիալական գիտություններում կիրարկվող մեթոդաբանության առանձնահատկությունները,
· ներկայացնել գիտական հետազոտության հետ կապված մեթոդաբանական, արժևորման, էթիկական և այլ խնդիրները
· բացատրել գիտական հետազոտության պլանավորման հետ կապված բոլոր հիմնական քայլերը:
· Ներկայացնել գիտական տեքստի ստեղծման հիմնական սկզբունքներն ու չափանիշները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· կիրառել հետազոտության և գիտականության մասին յուրացրված գիտելիքները ուսանողական գիտական գործունեության մեջ,
· գործնականում իրականացնել գիտական տեքստի ստեղծման ձեռք բերած հմտությունները,
· մշակել և կիրառել ուսուցողական հետազոտության պլանավորումն ու իրականացումը:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
· կիրառել գիտելիքներ պրակտիկայում, ձևակերպել հետազոտական խնդիրներ, կազմել գիտական հետազոտության հայտ, պլանավորել գիտական աշխատանքն ըստ փուլերի:
· ցուցաբերել հմտություններ տվյալների վերլուծության և տարբեր ժանրերի գիտական տեքստեր ստեղծման ուղղությամբ:
3. Описание
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ հումանիտար և սոցիալական ոլորտում հետազոտության մեթոդաբանության առանձնահատկությունների մասին:
· ներկայացնել հետազոտության և գիտականության սկզբունքների վերաբերյալ ժամանակակից մոտեցումներն ու չափանիշները:
· ամրապնդել ձեռք բերած տեսական գիտելիքը և մեթոդները պրակտիկ աշխատանքի օգնությամբ:
4. Стили и методы преподавания и обучения
· դասախոսություններ,
· հիմնական թեմաների ներկայացում համակարգչային պրեզենտացիաների միջոցով,
· ինտերակտիվ քննարկումներ ուսանողների կողմից ընտրված թեմաների շուրջ,
· հիմնական գրականության և հետազոտությունների էլտարբերակների հանձնում ուսանողներին:
· Գործնական աշխատանքների իրականացում:
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն երկուսը.
9 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ 4 և 5 միավոր, դասընթացի սեմինարի առկայության դեպքում 8 միավոր հատկացնել ընթացիկ ստուգումներին (ընթացիկ ստուգումներին կարելի է կազմակերպել ռեֆերատր ձևով, որի դեպքում երկու ընթացիկ քննությունները կարելի է անցկացնել բանավոր), և 3 միավոր մասնակցությանը։
6. Список основной литературы
  • Հովհաննիսյան Գ., Գալստյան Ն., Սողոմոնյան Մ., Մալխասյան Մ. Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու սկզբունքները, Ե., 2014:
  • Бурда А.Г. Основы научной деятельности, Краснодар, 2015
  • Новиков А. М., Новиков Д. А. Методология научного исследования, М., 2010
  • Բrew A. The nature of research. Inquiry in academic contexts, London, New York, Routledge, 2001
7. Основная часть курса
1. Գիտական հետազոտության նպատակներն ու սկզբունքները: Գիտական հետազոտության արժևորման խնդիրը:
2. Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների ոլորտում հետազոտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները և էթիկական խնդիրները:
3. Գիտական հետազոտության բաղադրամասերն ու փուլերը:
4. Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների ոլորտում հետազոտության աղբյուրների և նրանց վավերացման խնդիրները:
5. Հումանիտար և սոցիալական գիտություններում գիտական վերլուծության սկզբունքներն ու տեսակները:
6. Գիտական ծրագրի ձևավորման և գիտական հայտի գրելու սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները:
7. Գիտական տեքստի ստեղծման սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները.
Գիտական տեքստերի ժանրերը:
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
2201/Մ02
1. Цель курса
. ձևավորել մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների նպատակային, կիրառական և պատասխանատու օգտագործման կարողություններ՝ մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համար։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. բացատրել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման դերը մասնագիտական ոլորտներում,
2. նկարագրել տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության հիմնական սկզբունքները,
3. ներկայացնել հանրային հասանելի տվյալների բազաների կառուցվածքը և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները,
4. բացատրել արհեստական բանականության (LLM և Generative AI) գործիքների աշխատանքի հիմնարար սկզբունքները, հնարավորությունները և սահմանափակումները,
5. քննարկել թվայնացման և AI-ի կիրառման հետ կապված էթիկական, իրավական և տվյալների պաշտպանության հիմնախնդիրները,
6. տարբերակել և մեկնաբանել MS Office գործիքների (հատկապես MS Word և MS Excel) կիրառման հնարավորությունները մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համատեքստում։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
7. կիրառել Zotero, Mendeley կամ համանման գործիքներ՝ ակադեմիական աղբյուրների կառավարման և հղումների ձևավորման համար,
8. ձևակերպել և օպտիմալացնել հրահանգներ (prompt-ներ) արհեստական բանականության գործիքների արդյունավետ օգտագործման համար՝ տարբեր մասնագիտական խնդիրների լուծման համատեքստում,
9. կիրառել արհեստական բանականության գործիքներ (LLM և Generative AI)՝ հետազոտական, վերլուծական, տեքստային և վիզուալ բովանդակության ստեղծման և մշակման համար,
10. իրականացնել տվյալների վիզուալիզացիա՝ կիրառելով համապատասխան թվային գործիքներ (օր.՝ MS Excel, PowerPoint, Canva, Tableau, Google Data Studio/Looker Studio) և ներկայացնելով արդյունքները գրաֆիկների, աղյուսակների և ինֆոգրաֆիկաների միջոցով,
11. կառուցել և կիրառել տվյալահեն և AI-ով օժանդակված աշխատանքային հոսքեր (workflows) կոնկրետ մասնագիտական խնդիրների լուծման համար,
12. կիրառել MS Excel գործիքները տվյալների հավաքագրման, կառուցման, մշակման և վերլուծության համար,
13. մշակել և ձևավորել ակադեմիական և մասնագիտական տեքստեր MS Word-ում՝ կիրառելով կառուցվածքային և հղումների ավտոմատացման գործիքներ,
14. օգտագործել հանրային տվյալների բազաներ՝ տվյալների որոնման, ընտրության և վերլուծության նպատակով:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
15. վերլուծել և գնահատել թվային և AI գործիքների կիրառման արդյունավետությունը տարատեսակ մասնագիտական խնդիրների լուծման գործընթացում,
16. քննադատորեն գնահատել AI գործիքներով ստացված արդյունքների հավաստիությունը և սահմանափակումները,
17. ընտրել և հիմնավորել համապատասխան թվային գործիքների կիրառումը՝ ելնելով խնդրի բնույթից,
18. ինքնուրույն կազմակերպել ուսումնառության և աշխատանքի գործընթացը՝ օգտագործելով թվային և AI գործիքներ,
19. արդյունավետ համագործակցել թիմում՝ կիրառելով առցանց համատեղ աշխատանքի հարթակներ,
20. ստեղծել (design/produce) տվյալահեն և տեխնոլոգիապես հիմնավորված մասնագիտական լուծումներ և ներկայացնել դրանք տարբեր լսարանների համար հասկանալի ձևով։
3. Описание
. ձևավորել մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների նպատակային, կիրառական և պատասխանատու օգտագործման կարողություններ՝ մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համար։
4. Стили и методы преподавания и обучения
Դասընթացը հիմնված է համակցված ուսուցման (blended learning) և առաջադրանքահեն (task-based) մոտեցումների վրա, որտեղ տեսական գիտելիքը անմիջապես ամրապնդվում է գործնական առաջադրանքների կատարման միջոցով։ Դասընթացը կառուցված է այնպես, որ յուրաքանչյուր ուսումնական հանդիպում ներառի ինչպես թեմայի բովանդակային հատվածի համակարգված ներկայացում դասախոսի կողմից, այնպես էլ համապատասխան թվային կամ AI գործիքների անմիջական փորձարկում և դրանց կիրառմամբ առաջադրանքների իրականացում։
Առաջադրանքները նախատեսվում են իրականացնել տարբեր ձևաչափերով՝ անհատական, զույգային և խմբային, ինչը միտված է ոչ միայն գործնական հմտությունների զարգացմանը, այլև համագործակցային աշխատանքի, հաղորդակցության և թիմային փոխգործակցության կարողությունների ձևավորմանը։

Մասնավորապես, դասավանդման ընթացքում կիրառվում են ուսումնառության հետևյալ ձևերն ու մեթոդները.
· Դասախոսություններ և տեսասահիկների միջոցով ներկայացում` անդրադառնալով հիմնական հասկացությունների, գործիքների և մեթոդների համակարգված ներկայացմանը,
· Գործնական պարապմունքներ և վարժանքներ՝ MS Office, տվյալների վերլուծության, վիզուալիզացիայի և AI գործիքների կիրառման հմտությունների զարգացում,
· Փորձնական վարժություններ՝ ուսանողների կողմից թվային և AI գործիքների անմիջական օգտագործում՝ կոնկրետ խնդիրների լուծման նպատակով,
· Խմբային և համատեղ աշխատանք՝ առաջադրանքների իրականացում զույգերով կամ փոքր խմբերով, համատեղ թվային հարթակների (օր.՝ Google Drive, OneDrive, Dropbox, այլ) կիրառմամբ,
· Քննարկումներ և ռեֆլեքսիա՝ թվայնացման, AI-ի կիրառման, էթիկական և մասնագիտական հարցերի շուրջ կարծիքների փոխանակում և քննադատական մտածողության զարգացում,
· Դեպքերի վերլուծություն՝ իրական կամ մոդելավորված մասնագիտական իրավիճակների ուսումնասիրություն, վերլուծություն և լուծման սցենարների ձևակերպում,
· Նախագծային ուսուցում՝ փուլային առաջադրանքների միջոցով ամբողջական աշխատանքի իրականացում՝ տվյալների հավաքագրումից, տեքստերի ձևավորումից, տվյալների վերլուծությունից մինչև արդյունքների վիզուալիզացիա և ներկայացում։

Դասընթացում կիրառվում են նաև իննովացիոն ուսուցման մոտեցումներ, այդ թվում՝
· AI-ով օժանդակված ուսուցում (AI-assisted learning)՝ արհեստական բանականության գործիքների օգտագործում ուսուցման, վերլուծության և ստեղծագործական աշխատանքի փուլերում,
· աշխատանքային հոսքերի մոդելավորում՝ մասնագիտական խնդիրների լուծման ամբողջական գործընթացների կառուցում և փորձարկում,
· արագ փորձարկման մոտեցում՝ գաղափարների արագ մշակման և բարելավման պրակտիկա՝ թվային և AI գործիքների կիրառմամբ,
· ինքնուրույն ուսումնառության խթանում՝ ուսանողների կողմից թվային գործիքների ինքնուրույն ուսումնասիրություն և կիրառություն դասից դուրս։

Այս մեթոդների համադրումը ապահովում է ուսանողների ակտիվ ներգրավվածություն, համագործակցային ուսուցում և կիրառական հմտությունների կայուն զարգացում՝ համապատասխան ժամանակակից կրթական, ակադեմիական և աշխատաշուկայի պահանջներին։
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացի գնահատումն իրականացվում է կուտակային սկզբունքով՝ ուսանողների կատարած գործնական առաջադրանքների և եզրափակիչ աշխատանքի կատարման հիման վրա։ Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով։

Մասնավորապես, դասընթացի շրջանակում առանձնացվում են առաջադրանքի երկու հիմնական բաղադրիչներ.
Գնահատման բաղադրիչներն են՝
1. Ընթացիկ առաջադրանքներ՝ յուրաքանչյուր դասի շրջանակում նախատեսված գործնական առաջադրանքների կատարում, որոնք ուղղված են կոնկրետ թվային և AI գործիքների կիրառմանը (MS Word, MS Excel, տվյալների բազաներ, վիզուալիզացիայի գործիքներ, AI գործիքներ և այլն), այդ թվում
տվյալների հավաքագրման, մշակման, վերլուծության և վիզուալ ներկայացման հմտությունների համակցված կիրառում՝ կոնկրետ խնդրի շրջանակում։
2. Եզրափակիչ աշխատանք՝ մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդրի ընտրություն և դրա լուծում՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառմամբ, ներառյալ տվյալների վերլուծություն, արդյունքների ձևակերպում և ներկայացում։

Գնահատման չափանիշներն են.
· առաջադրանքների ամբողջական և ժամանակին կատարում,
· թվային և AI գործիքների նպատակային և արդյունավետ կիրառում,
· տվյալների հետ աշխատանքի ճշգրտություն և հիմնավորվածություն,
· վերլուծական և քննադատական մտածողություն,
· արդյունքների հստակ, կառուցվածքային և վիզուալ ներկայացում,
· ակադեմիական ազնվության պահպանում և աղբյուրների ճիշտ օգտագործում,
· համագործակցային աշխատանքի դեպքում՝ թիմային մասնակցություն և ներդրում։
6. Список основной литературы
  • Գրականության ցանկ
  • Ընդհանրական աղբյուրներ
  • Eubanks, B. (2018). Artificial Intelligence for HR. Kogan Page.
  • Eubanks, B. (2025). Artificial Intelligence for HR (3rd ed.). Kogan Page.
  • Strohmeier, S. (Ed.). (2022). Handbook of Research on Artificial Intelligence in Human Resource Management. Edward Elgar Publishing.
  • Wisskirchen, G. et al. (2018). Artificial Intelligence and Robotics and Their Impact on the Workplace. IBA Global Employment Institute.
  • Henman, P. (2022). Digital Social Policy: Past, Present, Future. Journal of Social Policy, 51(3), 535-550.
  • Henman, P. (2011). Conditional Citizenship? Electronic Networks and the New Conditionality in Public Policy. Policy & Internet.
  • Տվյալների և թվային գործիքների գրականություն
  • Watt, A. (2014). Database Development Process. Pressbooks.
  • Knaflic, C. N. (2015). Storytelling with Data: A Data Visualization Guide for Business Professionals. Wiley.
  • Few, S. (2012). Show Me the Numbers: Designing Tables and Graphs to Enlighten. Analytics Press.
  • Evergreen, S. D. H. (2017). Effective Data Visualization. SAGE Publications.
  • Ակադեմիական գրագիտություն և հետազոտություն
  • Booth, W. C., Colomb, G. G., & Williams, J. M. (2016). The Craft of Research (4th ed.). University of Chicago Press.
  • Ridley, D. (2012). The Literature Review: A Step-by-Step Guide for Students. SAGE.
  • Zotero Documentation.
  • Mendeley Reference Manager Guide.
  • Արհեստական բանականություն և ժամանակակից գործիքներ
  • Mollick, E. (2024). Co-Intelligence: Living and Working with AI. Portfolio.
  • OpenAI (2024-2025). ChatGPT and Generative AI Documentation.
  • Google AI (2024-2025). Gemini Documentation.
  • Anthropic (2024-2025). Claude AI Documentation.
  • Գործիքների ցանկ
  • Արհեստական բանականության (AI) գործիքներ՝ լեզվային մոդելներ (LLM)
  • ChatGPT (OpenAI)
  • Gemini (Google AI)
  • Claude (Anthropic)
  • NotebookLM (Google)
  • Generative AI գործիքներ
  • DALL·E / Imagen - պատկերների գեներացում
  • Canva AI - վիզուալ բովանդակության ստեղծում
  • Gamma - ներկայացումների ավտոմատ գեներացում
  • Genspark AI Workspace - ներկայացումների ավտոմատ գեներացում
  • Տվյալների մշակման և վերլուծության գործիքներ
  • MS Excel
  • Google Sheets
  • Looker Studio (Google Data Studio)
  • Tableau
  • Ակադեմիական աղբյուրների կառավարման գործիքներ
  • Zotero
  • Mendeley
  • Google Scholar
  • Ամպային ծառայություններ և համագործակցային աշխատանքային միջավայրեր
  • Google Drive
  • OneDrive
  • Dropbox
  • Տեքստերի մշակման և ներկայացման գործիքներ
  • Հիմնարար գործիքներ՝ MS Word, PowerPoint
  • Համագործակցային գործքիներ՝ Google Docs, Microsoft Sharepoint
  • AI-աջակցվող` Gamma, Grammarly
  • Ստեղծագործական՝ Canva, Adobe Express
  • Հանրային տվյալների աղբյուրներ
  • ՀՀ վիճակագրական կոմիտե (Armstat Տվյալների բազա)
  • World Bank Open Data
  • UN Data
  • Eurostat
  • OECD Data
  • UNDP Data / Human Development Reports
  • WHO Data (Global Health Observatory)
  • Our World in Data
7. Основная часть курса
Դասընթացը կառուցված է երկաստիճան մոդելով՝ ներառելով ընդհանրական (հիմնարար) և մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչներ։ Բաղադրիչների բաշխումը հետևյալն է.
· Ընդհանրական (հիմնարար) բաղադրիչ - 70%
· Մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչ - 30%
Նման բաշխումը հնարավորություն է տալիս ապահովելու բազային համընդհանուր կարողությունների ձևավորում՝ միաժամանակ պահպանելով դրանց մասնագիտական ուղղվածությունը։

I. Ընդհանրական բաղադրիչ. Այս բաժինը միտված է ձևավորելու ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառման համընդհանուր հիմքային կարողություններ։
1. Թվայնացում և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը. Թեման ներառում է թվայնացման հիմնական միտումների, դրանց ազդեցության և ռիսկերի քննարկում մասնագիտական ոլորտներում։ Ուսանողները վերլուծում են թվայնացման ազդեցությունը ծառայությունների հասանելիության, կառավարման և որոշումների կայացման վրա, ինչպես նաև քննարկում են տվյալների պաշտպանության և մարդու իրավունքների հարցերը։
2. Արհեստական բանականության հիմունքներ և էթիկա. Ուսանողները ծանոթանում են AI-ի հիմնական տեսակներին (LLM, Generative AI), դրանց կիրառման հնարավորություններին և սահմանափակումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալների անվտանգությանը, bias-ին, hallucinations-ին և պատասխանատու օգտագործմանը։
3. LLM գործիքներ և prompt engineering. Այս բաժնում ուսանողները սովորում են կիրառել ժամանակակից լեզվային մոդելներ (օր.՝ ChatGPT, Gemini, NotebookLM) հետազոտական և վերլուծական խնդիրների լուծման համար, ինչպես նաև ձևակերպել և բարելավել արդյունավետ prompt-ներ՝ տարբեր նպատակների համար։
4. Տվյալների հավաքագրում և վերլուծություն (MS Excel). Ուսանողները սովորում են աշխատել տվյալների հետ՝ օգտագործելով հանրային տվյալների բազաներ (օր.՝ Armstat), կառուցել տվյալների աղյուսակներ, իրականացնել պարզ վերլուծություն և ձևակերպել եզրակացություններ։
5. Տվյալների վիզուալիզացիա. Թեման ներառում է տվյալների ներկայացման գործիքների (MS Excel, PowerPoint, Canva, Tableau, Looker Studio) կիրառություն՝ գրաֆիկների, ինֆոգրաֆիկաների և այլ վիզուալ նյութերի ստեղծման միջոցով։
6. Ակադեմիական գրագիտություն և տեքստերի մշակում (MS Word). Ուսանողները սովորում են կառուցել և ձևավորել ակադեմիական և մասնագիտական տեքստեր՝ կիրառելով MS Word գործիքը, ինչպես նաև օգտագործել Zotero, Mendeley և այլ համակարգեր հղումների կառավարման համար։
7. Generative AI և բովանդակության ստեղծում. Այս բաժնում ուսանողները կիրառում են AI գործիքներ տեքստերի, վիզուալ նյութերի և ներկայացումների ստեղծման համար՝ զարգացնելով ստեղծարար և հաղորդակցական հմտությունները։
8. AI-ով օժանդակված աշխատանքային հոսքեր (workflows). Ուսանողները սովորում են կառուցել ամբողջական աշխատանքային գործընթացներ՝ խնդիրների ձևակերպումից մինչև արդյունքների ներկայացում՝ համադրելով տվյալների վերլուծությունը և AI գործիքների կիրառումը։
9. Թվային համագործակցություն. Թեման ներառում է համատեղ աշխատանքի կազմակերպումը թվային հարթակներում (օր.՝ Google Drive, OneDrive), թիմային աշխատանքի հմտությունների զարգացումը և տեղեկատվության արդյունավետ կառավարումը։

II. Մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչ. Մասնագիտահեն բաղադրիչը կազմակերպվում է թեմատիկ ուղղությունների շրջանակում՝ ապահովելով տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը տարբեր ոլորտների մասնագիտական խնդիրների լուծման մեջ։
Այս բաղադրիչը ներառում է հետևյալ հիմնական ուղղությունները.
1. Հասարակագիտական և հումանիտար ուղղություն. Այս ուղղությունը ներառում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և AI գործիքների կիրառումը հասարակագիտական և հումանիտար ոլորտներում՝ շեշտադրելով սոցիալական և հանրային հիմնախնդիրների վերլուծությունը։
Հատուկ ուշադրություն է դարձվում՝
· սոցիալական գործընթացների և հիմնախնդիրների տվյալահեն վերլուծությանը,
· սոցիալական քաղաքականության և հանրային ծառայությունների արդյունավետության գնահատմանը,
· հանրային քաղաքականության հետազոտություններին և վերլուծական փաստաթղթերի մշակմանը,
· հանրային հասանելի տվյալների բազաների օգտագործմանը և դրանց հիման վրա եզրակացությունների ձևակերպմանը։
2. Կառավարման ուղղություն. Այս ուղղությունը կենտրոնանում է կառավարման և կազմակերպական գործընթացներում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառման վրա՝ ապահովելով տվյալահեն և արդյունավետ որոշումների կայացում տարբեր կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ միջավայրերում։ Ուշադրությունը դարձվում է՝
· կառավարման գործընթացների թվայնացմանը և դրանց արդյունավետության բարձրացմանը,
· տվյալների վրա հիմնված վերլուծության և որոշումների կայացման գործիքների կիրառմանը,
· կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ մակարդակներում աշխատանքային հոսքերի (workflows) կառուցմանը և օպտիմալացմանը,
· ռազմավարական պլանավորման, հաղորդակցության և կառավարման գործընթացների թվային աջակցմանը։

3. Հաղորդակցության և մեդիայի ուղղություն. Այս ուղղությունը ներառում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և AI գործիքների կիրառումը հաղորդակցության, մեդիայի և հանրային կապերի ոլորտներում։ Այն ընդգրկում է՝
· հաղորդակցական ռազմավարությունների մշակում տվյալների հիման վրա,
· բովանդակության (տեքստ, վիզուալ, մուլտիմեդիա) ստեղծում Generative AI գործիքներով,
· հանրային հաղորդակցության և PR արշավների պլանավորում և վերլուծություն։

4. Տվյալների և հետազոտությունների ուղղություն. Այս ուղղությունը կենտրոնանում է տվյալների հետ աշխատանքի և հետազոտական կարողությունների զարգացման վրա՝
· հանրային և մասնագիտական տվյալների բազաների որոնում և օգտագործում,
· տվյալների վերլուծություն և մեկնաբանություն,
· հետազոտական արդյունքների վիզուալ ներկայացում և հաղորդակցում,
AI գործիքների կիրառում հետազոտական գործընթացներում (ամփոփում, սինթեզ, վերլուծություն)։
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/ շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1602/Մ03-1
1. Цель курса
· կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ,
· զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ ընկալել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը,
2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ,
3. ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար (անգլերեն) լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն,
5. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ,
6. գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/ զեկույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը,
7. լսելով ընկալել և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
8. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով:
9. Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին:

3. Описание
· կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ,
· զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
2. անհատական և խմբային աշխատանք,
3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք,
4. ինքնուրույն աշխատանք,
5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում),
6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում,
7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝
1. մասնագիտական տեքստի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում,
2. մասնագիտական բառապաշարի ստուգում,
3. զրույց մասնագիտական թեմաների շուրջ,
4. բանավոր ներկայացում (պրեզենտացիա) մասնագիտական խնդրի վերաբերյալ:
6. Список основной литературы
  • John M.Swales,Christine B. Feak “English in Today’s Research World’’ a Writing Guide. The
  • University of Michigan Press, USA, 2003
  • John M Swales and Christine B. Feak, “Academic writing for Graduate Students’’ 2000, USA
  • Academic English for students in sciences( Сафроненко О.И., Резникова С.Ю.)
7. Основная часть курса
1. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները:
2. Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար (անգլերեն) լեզվով գրավոր ու բանավոր հաղորդակցման գործընթացում:
3. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները:
4. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1705/Մ03-2
1. Цель курса
· զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում
· ապահովել արդեն ձեոք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով
· ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ցուցաբերել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի խորացված իմացություն
2. սահմանել լեզվի գիտական ոճի ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությ ունները
3. ներկայացնել մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր ձևերը
4. դրսևորել մասնագիտական տեքստի պլաններ, ամփոփագրեր կազմելու սկզբունքների իմացություն
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. վերլուծել ունկնդրած/կարդացած մասնագիտական տեքստը՝ տարանջատելով հիմնական բովանդակությունը երկրորդականից, ինքնուրույն կազմել տեքստ մասնագիտական թեմայով
5. տիրապետել մասնագիտական տեքստի թարգմանության հմտություններին
6. կիրառել մասնագիտական տեքստի հետ աշխատելու հնարքներ՝ տեքստի համառոտ և ընդարձակ նկարագրում, տարբեր տեսակի պլանների կազմում
7. կազմել մասնագիտական թեմաներով ռեֆերատաներ, զեկույցներ, գիտական տեքստերի ամփոփագրեր
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
8. ընդարձակել տեղեկատվություն ստանալու հնարավորությունները ռուսալեզու աղբյուրներից
9. քննարկել և վերլուծել մասնագիտական խնդիրներր ռուսերենով
3. Описание
· զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում
· ապահովել արդեն ձեոք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով
· ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ
4. Стили и методы преподавания и обучения
· գործնական պարապմունք
· ինքնուրույն աշխատանք
· թիմային աշխատանք
· բանավոր ներկայացում
· գրավոր և բանավոր հարցում
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն անցկացվում է բանավոր և հիմնված է կիսամյակի վերջում ամփոփիչ գրավոր ստուգողական աշխատանքի արդյունքների վրա:
6. Список основной литературы
  • Амиантова Э.И. Лексика русского языка. Сборник упражнений. Москва, Наука, 2006
  • Аникина М.А. Синтаксис сложноподчиненного предложения, Москва, Русский язык, 2000
  • Балыхина Т.М. Формы работы над учебным текстом по специальности// Методические рекомендации к обучению учебно-профессиональному общению студентов-иностранцев и специалистов в вузах нефилологического профиля, Донецк, 1990
  • Демидова А.К. Пособие по русскому языку. Научный стиль речи. Оформление научной работы, Москва, Русский язык, 1991
  • Ласкарева Е.Р. Чистая грамматика, СПБ, Златоуст, 2006
  • Хавронина С.А, Клобукова Л.П, Михалкина И.В. Курс для деловых людей, Москва, ПАИМС, 1993
7. Основная часть курса
1. Ընդհանուր գիտական և նեղ մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկությունները
2. Գիտական ոճի ձեաբանական առանձնահատկությունները
3. Գիտական ոճին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները
4. Տարբեր իմաստային կապերի արտահայտման միջոցները գիտական տեքստում
5. Մասնագիտական տեքստի համառոտ և րնդարձակ ներկայացում
6. Գիտական ոճի ժանրեր՝ ռեֆերատ, զեկուցում, հոդված, ամփոփագիր
7. Ռեֆերատների, զեկուցումների, ամփոփագրերի շարադրման սկզբունքները
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1604/Մ03-3
1. Цель курса
· հարստացնել ուսանողների բառապաշարը,
· խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել),
· ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. կազմել մենախոսական և երկխոսական մասնագիտական և ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով,
2. տարբերել մայրենի և ուսումնասիրվող օտար լեզվի անհամապատասխանությունները, հասկանալ երկու լեզուներում դրանց փոխադրման միջոցները,
3. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն,
5. տեքստի ունկնդրման կամ ընթերցման ընթացքում գրառումներ կատարել հետագայում գրավոր խոսքում օգտագործելու նպատակով՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով:
7. գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը
3. Описание
· հարստացնել ուսանողների բառապաշարը,
· խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել),
· ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
2. անհատական և խմբային աշխատանք,
3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք,
4. ինքնուրույն աշխատանք,
5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում),
6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև գերմաներենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը:
6. Список основной литературы
  • DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016.
  • Gabrieljan J. u. a., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017.
7. Основная часть курса
1. Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում և մասնագիտական ոլորտում:
2. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները:
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/ շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1608/Մ03-4
1. Цель курса
· զարգացնել ուսանողների բակալավրից ից ստացած բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններն ու գիտելիքները, հասնելով դրանց միջինից բարձր մակարդակը՝ ինտերակտիվ, լսողական և տեսալսողական վարժությունների օգնությամբ,
· ընդլայնել ծրագրային բառապաշարը,
· ներկայացնել քերականական կառույցներ և կաղապարներ, որոնք գտնելւ են իրենց գործնական կիրառությունը գրավոր և բանավոր խոսքի մեջ:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. զարգացնել ուսանողների օտարալեզու խոսք լսելու, ընկալելու և ինքնուրույն վերարտադրելու հմտություններ, քննարկումներ ծավալել և ինքնուրույն կարծիք հայտնել տարբեր թեմաների շուրջ՝ օգտագործելով համապատասխան բառապաշարը,
2. բացատրել բառային միավորների խոսքաիրավիճակային իմաստները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. կիրառել ձեռք բերված գիտելիքները հաղորդակցական տարբեր համատեքստերում,
4. վերլուծել տարատեսակ քերականական դրսևորումները բանավոր և գրավոր հաղորդակցման ժամանակ,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ.
5. վերլուծել ոլորտին առնչվող համացանցային ռեսուրսներից (գիտական պարբերականներ, միջազգային գիտական շտեմարաններ, և այլն) քաղված նյութը,
6. շարադրել (գրավոր և բանավոր) ֆրանսերեն հարուստ բառապաշարով տեքստեր՝ կիրառելով ստեղծագործական հմտություններ։
3. Описание
· զարգացնել ուսանողների բակալավրից ից ստացած բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններն ու գիտելիքները, հասնելով դրանց միջինից բարձր մակարդակը՝ ինտերակտիվ, լսողական և տեսալսողական վարժությունների օգնությամբ,
· ընդլայնել ծրագրային բառապաշարը,
· ներկայացնել քերականական կառույցներ և կաղապարներ, որոնք գտնելւ են իրենց գործնական կիրառությունը գրավոր և բանավոր խոսքի մեջ:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, ինքնուրույն և տնային աշխատանքների կատարում:
2. Ինտերակտիվ մեթոդներ, մասնակցություն քննարկումներին:
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով:
6. Список основной литературы
  • Tendances B1, J. Girardet-J. Pécheurm C : Gibbe- Marie-Louise Parizet ; CLE nternational
  • Claire M., Vite et bien 2, niveau B1, Paris, CLE internationale, 2009.
  • Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, Paris, CLE internationale, 2009.
  • Barféty M., Compréhension écrite /orale A2+/B1, CLE internationale, Paris, 2007
7. Основная часть курса
1. Աշխատանք և գրասենյակային գործ,
2. Դրամ և բանկային համակարգ,
3. Խանութներ և գնումներ,
4. Անձի ի միջ,
5. Ճամփորդություն,
6. Ընկերական շփումներ,
7. Դատական հայց,
8. Ինտեգրում մասնագիտական միջավայրում,
9. Սպառում։
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1604/Մ02-3
1. Цель курса
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
2. Результаты обучения по программе
մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը,
2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ,
3. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ:

բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. բանավոր կապակցված խոսք կառուցել նկարագրելով երևույթներ, իրադարձություններ, հիմնավորելով իր տեսակետը,
5. վերլուծել մասնագիտությանն առնչվող թեմաներ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով:
7. գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը:
8. Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B1+ - B2 մակարդակին:
3. Описание
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
2. անհատական և խմբային աշխատանք,
3. անհատական և թիմային աշխատանք,
4. ինքնուրույն աշխատանք,
5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում),
6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում,
7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև գերմաներենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը:
6. Список основной литературы
  • DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016.
  • Gabrieljan J. u. a., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017.
7. Основная часть курса
1. Մասնագիտական տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
2. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները:
3. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1705/Մ04-2
1. Цель курса
· զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը
· ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները
· ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ցուցաբերել սուբյեկտիվ գնահատման արտահայտման միջոցների իմացությունը
2. ցուցաբերել ռուսաց լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2 մակարդակ)
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. մասնակցել մասնագիտական թեմաներով բանավեճերի, ձևակերպել և հիմնավորել սեփական տեսակետերը, հերքել զրուցակցի տեսակետը
4. կատարել թեստային աշխատանք՝ կազմված միջազգային չափանիշների B2 մակարդակին համապատասխան
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5.օգտագործել ռուսաց լեզվի իմացությունը մասնագիտական գործունեության ոլորտում
3. Описание
· զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը
· ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները
· ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները
4. Стили и методы преподавания и обучения
· գործնական պարապմունք
· ինքնուրույն աշխատանք
· թիմային աշխատանք
· բանավոր ներկայացում
· թեստային աշխատանք
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է թեստավորմամբ (В2 մակարդակ)։
6. Список основной литературы
  • Андрюшина Н.П., Жорова А.П., Макова М.Н. Тренировочные тесты по русскому языку как иностранному, 2008-2010
  • Ильина С.А., Коломейцева Е.М, Попова Т.В. Синтаксис письменной книжной речи, Москва, Русский язык, 2002
  • Кирейцева А.Н., Селиверстова Е.И., Химик В.В. Сборник тестовых заданий по русскому языку для иностранцев: Грамматика. Лексика. СПБ, 1998
  • Типовой тест по русскому языку как иностранному. II сертификационный уровень общего владения русским языком /под ред. Поповой Т.А., Роговой К.Л./, СПБ, 1998
  • Химик В.В., Шкурина Н.В. 10 уроков по языку специальности. Учебные задания. Л., 1991
7. Основная часть курса
1. Սուբյեկտիվ եղանակավորության արտահայտման միջոցները, միջանկյալ բառեր, բառակապակցություններ, նախադասություններ
2. Իմաստային կապերը և նրանց արտահայտման միջոցները պարզ և բարդ նախադասության մեջ. կապ, կապական բառեր
3. Պարզ նախադասությունները բարդ նախադասությունների փոխակերպելու կանոնները
4. Լեզվի իմացության В2 մակարդակի միջազգային չափորոշիչներ
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/ շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1608/Մ04-3
1. Цель курса
· համակարգել ֆրանսերենի նորմատիվ քերականության գիտելիքները,
· ընդլայնել թեմատիկ խոսքային իրավիճակներին համապատսխան բառային միավորների իմաստային դաշտը,
· կատարելագործել բանավոր խոսքի (մենախոսություն և երկխոսություն) կարողությունները.
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրել խոսքային գործունեության 4 տիպերի լեզվաոճական ընդհանրություններն ու տարբերությունները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
2. զրուցել ծրագրային թեմաների շուրջ,
3. հաղորդակցվել (գրավոր և բանավոր) գործարար շրջանակներում (դիվանագիտական, իրավաբանական, տնտեսագիտական, հասարակական, քաղաքական).
գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ
4. կատարել ինքնուրույն ուսումնասիրություններ և ներկայացնելո բանավոր և գրավոր զեկույցներ,
5. ակտիվորեն մասնակցել քննարկման և բանավեճի
3. Описание
· համակարգել ֆրանսերենի նորմատիվ քերականության գիտելիքները,
· ընդլայնել թեմատիկ խոսքային իրավիճակներին համապատսխան բառային միավորների իմաստային դաշտը,
· կատարելագործել բանավոր խոսքի (մենախոսություն և երկխոսություն) կարողությունները.
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, ինքնուրույն և տնային աշխատանքների կատարում,
2. ինտերակտիվ մեթոդներ, մասնակցություն քննարկումներին:
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով:
6. Список основной литературы
  • Tendances B2, J. Girardet-J. Pécheurm C : Gibbe- Marie-Louise Parizet ; CLE international
  • Poisson-Quinton S., Mimran R., Compréhension écrite 4 / B2 /, CLE international, Paris 2009
  • Barféty M., Compréhension orale 4 /B2-C1 /, CLE international, Paris 2013
  • Boularès M., Frérot J., Vocabulaire du Français, niveau perfectionnement, CLE international, Paris 2012
  • Miquel C., Grammaire en dialogues /B2-C1/, CLE international, Paris 2013
7. Основная часть курса
1. հասարակություն և քաղաքականություն
2. մշակութային ժառանգություն
3. շրջակա միջավայր
4. արժեքների պաշտպանություն
5. բանավեճեր և զրույցներ
6. անհատականություն և վարք
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/ շաբ.
30 ժամ գործնական
Обязательный
1602 /Մ04-4
1. Цель курса
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը,
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1),
2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքնեևը և պահանջները:

բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. գործնականում կատարել թեստային աշխատանքներ` կազմված համաեվրոպական չափանիշների B2-C1 մակարակին համապատասխան
4. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները

3. Описание
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը,
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
2. անհատական և խմբային աշխատանք,
3. ինքնուրույն աշխատանք,
4. գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում:
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է TOEFL նախնական թեստավորման միջոցով:
6. Список основной литературы
  • Debora Philips “ Longman Preparation Course for the TOEFL IBT” Longman 2007
  • Bruce Rogers “ The Complete Guide for TOEFL IBT Test Preparation”, Thomson 2007
  • Boston Educational Services “Official ITEP Preparation Guide”, Create Space Independent Publishing Platform 2014
  • ETS “The Official Guide to the TOEFL Testing”, McGraw-Hill Education 2012
  • Pauline Cullen “The Official Cambridge Guide to IELTS”, Cambridge English 2014
  • Kaplan “IELTS Premier”, Kaplan Publishing 2016
7. Основная часть курса
1. օտար լեզվի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները,
2. լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները (CEFR) և թեստավորման հիմանական սկզբունքները,
3. լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը,
4. միջազգային թեստերի (TOEFL, IELTS, ITEP) առանձնահատկությունները:

Специализированный модуль

Код кафедры Название обязательного курса Кредиты
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Обязательный
1107/Մ05
1. Цель курса
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ մշակութային հետազոտություններով զբաղվող գիտական հայեցակարգերի տեսական և մեթոդաբանական մերօրյա ձեռքբերումների վերաբերյալ,
· ներկայացնել հայ մշակույթի պատմության, հայ հասարակության մշակութային ներկա գործընթացների և հայաստանյան մշակութաբանության էական խնդիրների քննությունը,
· ամրապնդել՝ ձեռք բերած տեսական գիտելիքի և հետազոտական մեթոդների օգնությամբ՝ հայ մշակութային համալիրների և մեխանիզմների ավանդական և ներկա դրսևորումները, հարևան մշակույթների և մշակութային նորամուծությունների հետ փոխհարաբերությունները, արտաքին ազդեցության ազդակները և զարգացման հեռանկարները ինքնուրույն քննելու հմտությունները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել հայ մշակույթի հիմնական կերպարը, նրա ազգային և էթնիկ առումները, առանձին բնորոշումները հայ հանրույթի և մշակույթի վրա տարածելու բարդությունները մշակույթի հիմնական տեսական բնութագրերի ու բաղկացուցիչների նորագույն բնորոշումների լույսի ներքո,
2. դասակարգել և բնութագրել հայ մշակութային համալիրների և մեխանիզմների ավանդական և ներկա դրսևորումները,
3. ներկայացնել համաշխարհային և հարևան մշակույթների հետ փոխհարաբերությունները, արտաքին ազդեցության մեխանիզմները և զարգացման միտումները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. քննել և ներկայացնել հայաստանյան մշակութաբանության էական խնդիրները,
5. կատարել հայաստանյան արդի հիմնական մշակութային գործընթացների ինքնուրույն քննություն,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
6. ներկայացնել մշակույթի հիմնական բնութագրերի և բաղկացուցիչների նորագույն բնորոշումները,
7. ցուցաբերել համապարփակ գիտելիքներ մշակույթն ուսումնասիրող ժամանակակից գիտական համակարգերի (կուլտուրոլոգիա, մշակութային մարդաբանություն, մշակութային հետազոտություններ) և դրանցից բխող տեսական-մեթոդաբանական և պրակտիկ խնդիրների վերաբերյալ:

3. Описание
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ մշակութային հետազոտություններով զբաղվող գիտական հայեցակարգերի տեսական և մեթոդաբանական մերօրյա ձեռքբերումների վերաբերյալ,
· ներկայացնել հայ մշակույթի պատմության, հայ հասարակության մշակութային ներկա գործընթացների և հայաստանյան մշակութաբանության էական խնդիրների քննությունը,
· ամրապնդել՝ ձեռք բերած տեսական գիտելիքի և հետազոտական մեթոդների օգնությամբ՝ հայ մշակութային համալիրների և մեխանիզմների ավանդական և ներկա դրսևորումները, հարևան մշակույթների և մշակութային նորամուծությունների հետ փոխհարաբերությունները, արտաքին ազդեցության ազդակները և զարգացման հեռանկարները ինքնուրույն քննելու հմտությունները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ,
2. հիմնական թեմաների ներկայացում համակարգչային պրեզենտացիաների միջոցով,
3. հիմնական գրականության և հետազոտությունների էլտարբերակների հանձնում ուսանողներին:
5. Методы и критерии оценки
Ստուգարքն ընդունվում է բանավոր հարցման միջոցով:
6. Список основной литературы
  • Պատմություններ աղքատության մասին, հ. 1, Երևան, 2001:
  • Պետրոսյան Հ., Ընտանեկան-ազգակցական և հարևանական համակարգերը համայնքային համագործակցության համատեքստում//Հայաստանյան համայնքն այսօր. մասնակցային զարգացման վճռորոշ գործոններն ու խնդիրները (սեմինարի նյութեր), Երևան, Համաշխարհային բանկ, 2003, էջ 36-41:
  • Պետրոսյան Հ., Հայ ինքնության խորհրդանշանները և դրանց մերօրյա դրսևորումները. տապանակիր լեռը և կորուսյալ դրախտը//Հայկական ինքնության խնդիրները 21-րդ դարում, Գիտաժողովի նյութեր, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2013, էջ 123-138:
  • Костина А. В. Теоретические проблемы современной культурологии: Идеи, концепции, методы исследования, М., 2009.
  • Petrosyan H. Name and Prestige: Self-Designation, Outsider-Designation, and the Search for a Neutral Designation (On the System of Ethnonims of the Armeinain Gypsies) - Anthropology & Archeology of Eurasia, vol. 41, no. 1 (Summer, 2002), pp. 16-25).
7. Основная часть курса
1. Մշակույթի սահմանումները և դրանցից բխող տեսական-մեթոդաբանական և պրակտիկ խնդիրները:
2. Գլոբալացում, մշակույթ, ինքնություն, քաղաքացիական հասարակություն:
3. Էթնիկն ու ազգայինը, մշակույթն ու ինքնությունը, իրականն ու խորհրդանշականը: Ազգային պետության «հայկական ընկալումը»:
4. Գոյատևման ավանդական մեխանիզմների հետազոտման խնդիրները. ընտանեկան-ազգակցական համակարգը, համայնքը, գենդերային փոխատեղման մեխանիզմները, աղքատության մշակույթը:
5. Մոնոէթնիկ հանրույթի էթնոցենտրիկ դրսևորումների քննության պրոբլեմները. հայ գնչուներ:
6. Մշակութային ժառանգության տեսական և պրակտիկ ներուժը. պահպանությամբ տարվելը և առաջընթացի կասեցումը, մշակութային ժառանգության հետազոտությունը և «ազգային շահը»:
2-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար
Обязательный
1107/Մ11
1. Цель курса
· ուսանողի մոտ գիտելիքներ ձևավորել ինքնություն եզրի, հայ և այլ ժողովուրդների ինքնության շուրջ ծավալվող ժամանակակից դիսկուրսի վերաբերյալ,
· քննարկել ինքնության և ազգայնականության հետ առնչվող տարբեր հարցեր,
· լուսաբանել ուսանողին ժամանակակից հայ ինքնության մշակութաբանական առանձնահատկությունները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. «ազգային ինքնություն» հասկացության ձևավորման տարբեր մեխանիզմների մասին, ազգային ինքնության և ազգակառուցման ժամանակակից մոտեցումների մասին
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
2. կողմնորոշվել մերօրյա մշակութային գործընթացների հետ կապված ինքնության վերահաստատման և ձևափոխման ձևաչափերում

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)

3. Описание
· ուսանողի մոտ գիտելիքներ ձևավորել ինքնություն եզրի, հայ և այլ ժողովուրդների ինքնության շուրջ ծավալվող ժամանակակից դիսկուրսի վերաբերյալ,
· քննարկել ինքնության և ազգայնականության հետ առնչվող տարբեր հարցեր,
· լուսաբանել ուսանողին ժամանակակից հայ ինքնության մշակութաբանական առանձնահատկությունները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Ինտերակտիվ բնույթի դասախոսություններ և սեմինարներ
2. Ստեղծարար կոմպոնենտ պարունակող ինքնուրւյն աշխատանք
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ գնահատումով դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ և եզրափակիչ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն մեկը.
8 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ յուրաքանչյուրը 4-ական միավոր, 9 եզրափակիչ քննություն (քննաթերթիկը պարունակելու է 3 հարց, յուրաքանչյուրը գնահատվելու է 3 միավոր) և մասնակցությունը՝ 3 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Աբրահամյան Լ., Միասնության շուրջպարը ազգագրագետի տեսանկյունից // Ավանդականը և արդիականը հայոց մշակույթում, Եր., 2014, էջ 207-216:
  • Դավթյան Հ., Նո՞ւյնն են արդյոք իբերները, քարթվելները և վրացիները. զուտ վրացական հավակնություններ, Երևան, 2014:
  • Մարության Հ., Հայ ինքնության պատկերագրությունը: Հատոր 1. Ցեղասպանության հիշողությունը և Ղարաբաղյան շարժումը, Եր., 2009.
  • Սահակյան Ա., Քրիստոնեության պետականացման նախադրյալները և պատճառները Մեծ Հայքում III դարի երկրորդ կեսին // Սահակյան Արծրունի, Հին աշխարհից միջնադար բանահյուսական եվ գրական հետագծերով, Եր., 2019, էջ 11-33։
  • Абрамян Л. Конструктивисты раннего средневековья: Случай Aрмении // Антропология социальных перемен: сборник статей / отв. ред. Э.Гучинова, Г.Комарова. М., 2011, с. 87-114.
  • Тревор-Ропер Х. Изобретение традиции: традиция горцев Шотландии // Неприкосновенный запас, N 104 (6/2015) / http://www.nlobooks.ru/node/6831.
7. Основная часть курса
1. Ներածական: Ինքնություն. ձևակերպման դաշտը և ուսումնասիրման եղանակները
2. Ազգային ինքնության կերտման և հաստատման չորս մոդելները
3. Երևակայվող հանրություններ և ավանդույթի հորինում
4. Ազգային ինքնության խորհրդանիշները
5. Անվանման և վերանվանման ազգային ռազմավարությունները
6. Մայրենի լեզուն և ինքնությունը
7. Կրոն և ինքնություն
8. Հայ ազգայնականության վաղնջակության հարցը
9. Չհիշե՛լ հուշարձանը. պայքար հիշողության և հուշարձանների դեմ
10. Թանգարանը որպես ինքնության հայելի և գեներատոր
11. Քաղաքը և ազգային ինքնությունը
12. Մեկ ազգ` բազմաթիվ մշակույթներ։ Հայրենիք և սփյուռք
13. Հայերը Արևելքի և Արևմուտքի միջև
2-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար
Обязательный
1107/Մ10
1. Цель курса
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ հայ մշակույթի քաղաքակրթական բնութագրի, նրա պատմական դրսևորումների և ինքնութենապահպան գործառույթների վերաբերյա,
· ներկայացնել հայ աշխարհընկալման և ինքնության ավանդական (հեթանոսական, ժողովրդական, քրիստոնեական) համալիրները, գործառնական մեխանիզմները, լանդշաֆտային, ծավալային և պատկերագրական դրսևորումները,
· մանրամասնել հայաշխարհն ու կենսընթացը նկարագրող ու պատկերող հիմնական համալիրները, հայ խորհրդանշանների պատմական և ժամանակակից դրսևորումները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել հայ մշակույթի ակունքները, զարգացման պատմական ընթացքը, հայ աշխարհընկալման համալիրները, գործառնական մեխանիզմները,
2. մանրամասնել մշակութային ժառանգության սահմանումները, նրա պահպանությանն ու դերակատարմանն ուղղված միջազգային հռչակագրերը, հայաստանյան իրողությունները, հայ մշակութային իմիջի և ժառանգության հանդեպ բռնայուրացման նկրտումները, մեթոդներն ու պրակտիկաները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. ինքնուրույն ներկայացնել հայ աշխարհընկալման և ինքնության ավանդական համակարգը՝ ներառյալ նրա կոնկրետ-ժամանակային, նկարագրական և պատկերագրական դրևորումները,
4. կատարել հայ մշակույթի ավանդական և ժամանակակից դրսևորումների վերաբերյալ ինքուրույն քննություն,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. նկարագրել և վերլուծել աշխարհընկալմանն ու ինքնությանը առնչվող պատմա- մշակութային և ժամանակակից դրսևորումները:

3. Описание
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ հայ մշակույթի քաղաքակրթական բնութագրի, նրա պատմական դրսևորումների և ինքնութենապահպան գործառույթների վերաբերյա,
· ներկայացնել հայ աշխարհընկալման և ինքնության ավանդական (հեթանոսական, ժողովրդական, քրիստոնեական) համալիրները, գործառնական մեխանիզմները, լանդշաֆտային, ծավալային և պատկերագրական դրսևորումները,
· մանրամասնել հայաշխարհն ու կենսընթացը նկարագրող ու պատկերող հիմնական համալիրները, հայ խորհրդանշանների պատմական և ժամանակակից դրսևորումները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ,
2. հիմնական թեմաների ներկայացում համակարգչային պրեզենտացիաների միջոցով,
3. ինտերակտիվ քննարկումներ ուսանողների կողմից ընտրված թեմաների շուրջ,
4. հիմնական գրականության և հետազոտությունների էլտարբերակների հանձնում ուսանողներին:
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ գնահատումով դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ և եզրափակիչ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն մեկը.
8 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ յուրաքանչյուրը 4-ական միավոր, 9 եզրափակիչ քննություն (քննաթերթիկը պարունակելու է 3 հարց, յուրաքանչյուրը գնահատվելու է 3 միավոր) և մասնակցությունը՝ 3 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Ինքնության հարցեր / խմբ. Ա. Ստեփանյան, Երևան, Զանգակ, 2002:
  • Կյանքի մատյանը հայ մշակույթում. գաղափարաբանություն և պատկերագրություն // Թանգարան, 2012, էջ 40-50:
  • Պետրոսյան Հ. Անանիա Շիրակացու «Խրախճանականքը» և միջնադարյան խնջույքը - Հայաստանը և Քրիստոնյա Արևելքը, Երևան, 2000, էջ 356-361:
  • Պետրոսյան Հ. Գլոբալացումը և հայ ինքնության ավանդական խորհրդանշանները. Տապանակիր լեռը, Նոյի այգին, Կորուսյալ դրախտը - Քաղաքակրթությունների երկխոսություն. ժողովրդավարություն և խաղաղություն, Երևան, 2002, էջ 169-180:
  • Petrosyan H. Symbols of Armenian Identity - in.: Armenian Folk Arts, Culture and Identity, Indiana Univ. Press, 2001, pp. 25-70.
  • Պետրոսյան Հ., Ողջերը և մեռածները. մահը և անմահությունը հայ ավանդական աշխարհընկալման համակարգում - Գիտություն և տեխնիկա, 2003, թիվ 6-7, էջ 54-60։
  • Petrosyan H. The Book of Life in Armenian Christian Culture: Ideology and Iconography, Museums and Written Communication, Tradition and Innovation, Cambridge Scholars Publishing, 2018, pp. 215-227.2001.
7. Основная часть курса
Աշխարհընկալումը, մտահայեցակարգը և ինքնությունը պատմական հոլովույթում: Ինքնության տիպաբանությունը: Էթնիկ և ազգային ինքնություն: Մշակութային լանդշաֆտը: Տարածության ընկալումն ու համալիրները: էթնիկ տարածքը. հայրենիքը և Թորգոմյան տունը: Իդեալական կենսատարածքի ընկալումն ու պատկերագրությունը. աշխարհը որպես այգի: Տիեզերքի հայկական առասպելական մոդելի բնութագրման շուրջ. սրբազան լեռը: Մշակութային լանդշաֆտը: Տաճարը և կոթողը. փակ և բաց սրբազան տարածքների կազմակերպումը: ժամանակը: Շրջանը և վեկտորը. ժամանակի հեթանոսական և քրիստոսաբանական ընկալումը: Վերջի մասին առասպելը և հայ մշակույթի կատարածաբանական ուղղվածությունը: Պատմության առաջնակարգ նշանակությունը կենսընթացի կանխատեսումների գործում: Կենսընթացն ու կենսաձևը. արտաքինն ու ներքինը. հայ կյանքը արտաքին նշանի ներքո, օտարն ու թշնամին, հերոսը և նահատակը, երկրագործը, այգեպանը, հովիվը, արհեստավորն ու արվեստագետը, առևտրականը, իմաստունը, մեծատունն ու աղքատը: Վարվելակարգը, ընտանիքը, համայնքը և հասարակությունը, տղամարդը և կինը, հյուրասիրությունը, հանդուրժողականությունն ու անհանդուրժողականությունը, լռելը և խոսելը: Հիշատակը և կենաց մատյանը։ Ողջերը և մեռածները, սգի մշակույթ։
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Обязательный
1107/Մ9
1. Цель курса
Դասընթացի նպատակն է ուսանողի մոտ ձևավորել կայուն գիտելիքներ մարդկային համընդհանրական վարքային դրսևորումների կենսաբանական հիմնաշերտի, նրա ժառանգաբանական մեխանիզմների և այդ վարքի մշակութային արտահայտությունների վերաբերյալ` գոյութուն ունեցող գիտական մեթոդների համատեքստում:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. մարդու վարքի ընդհանրական և կոնկրետ դրսևորումների (առաջատարություն, ագրեսիա, հանդուրժողականություն, հույզեր, միմիկա, ժեստեր և այլն), նրանցից յուրաքանչյուրի էվոլյուցիոն ճանապարհով ձևավորման, զարգացման պատմության և մշակութային դրսևորումների մասին:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
2. Դասընթացի ընձեռած տեղեկատվությունը կարող է կիրառվել ներքին և արտաքին քաղաքականության ոլորտում։ Ագրեսիայի, հաշտարարության, խուճապի, ինտելեկտուալ և ֆիզիկական առանձնահատկությունների և այլ վարքային նկարագրերի տվյալների համահավաքների կազմումը, դրանց խմբավորումն ու քարտեզագրումն ըստ տարածքային, էթնիկական և այլ հատկանիշների կարող են կարևոր ռազմավարական արժեք ունենալ։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
3. Օգտվելու դասընթացին վերաբերող տարատեսակ աղբյուրներից (համացանցայի ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական աշխատանքներ և այլն), ինչպես նաև ատրաստելու և ներկայացնելու գիտաուսումնական և գիտական տեքստեր։
3. Описание
Դասընթացի նպատակն է ուսանողի մոտ ձևավորել կայուն գիտելիքներ մարդկային համընդհանրական վարքային դրսևորումների կենսաբանական հիմնաշերտի, նրա ժառանգաբանական մեխանիզմների և այդ վարքի մշակութային արտահայտությունների վերաբերյալ` գոյութուն ունեցող գիտական մեթոդների համատեքստում:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Ինտերակտիվ դասախոսություններ
2. Համապատասխան թեմաներին կինոդիտումներ
3. Տեսասահիկներ
4. Հանձնարարված ռեֆերատային թեմաներով քննարկումներ:
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է.
Ø ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր
Ø մասնակցություն -3 միավոր
Ø ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր
Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յու­րա­քան­չյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յու­րա­քան­չյուրը ՝2.5 միավոր:
6. Список основной литературы
  • Бутовская М. Л., Антропология пола, “Век 2”, Фрязино, 2013, 256 с.
  • Бутовская М. Л., Дьяконов И. Ю., Ванчатова М. А., Будущие среди нас. Нищие в России и странах Европы, история и современность. ''Научный мир'', Москва, 2007, 280 с.
  • Дарвин Ч., Происхождение человека и половой отбор, “Терра”, Москва, 2009, 784 с.
  • Козинцев А. Г., Человек и смех, “Алетейя”, СПб, 2007, 236 с.
  • Лоренц К., Агрессия, или, так называемое зло, М., AST Publishers, 2017, 350 с.
  • Мацумото Д., Человек, культура, психология. Удивительные загадки, исследования и открытия, “Прайм-Еврознак”, СПб, 2008, 668 с.
  • Суэми В., Фернхем А., Психология красоты и привлекательности, “Питер”, Москва-СПб, 2009, 240 с.
  • Экман П., Психология лжи. Обмани меня если сможешь, “Питер”, Москва-СПб, 2010, 304 с.
7. Основная часть курса
1. Մարդու էթոլոգիան մարդաբանական գիտաճյուղերի համակարգում:
2. Մարդու էթոլոգիայի կապը հարակից գիտությունների հետ:
3. Մարդու էթոլոգիայի ուսումնասիրության առարկան և մեթոդը:
4. Ագրեսիա և հաշտարարություն:
5. Առաջատարություն։
6. Մանկության էթոլոգիա:
7. Ոչ վերբալ հաղորդակցություն:
8. Հույզեր և վարք։
9. Գեղեցկության և գրավչության հոգեբանությունը վարքաբանական տեսանկյունից:
10. Գենդերային մարդաբանություն։
11.Ծիծաղի մարդաբանություն:
12. Ստի հոգեբանությունը:
13. Աղքատության վարքաբանություն։
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար
Обязательный
1107/Մ06
1. Цель курса
· Ուսանողներին մոտ ձևավորել սոցիալական կառույց, սոցիալական կառուցվածք և սոցիալական գործընթաց հասկացությունների մասին պատկերացումները՝ արդի մշակութային համատեքստում:
· Ուսանողների մոտ ձևավորել սոցիալական մարդաբանության ոլորտում և մասնավորապես սոցիալական կառուցվածքի և սոցիալական կառույցների մշակութային առանձնահատկությունների վերաբերյալ կայուն տեսական գիտելիքներ:
· Ուսանողների մոտ ձևավորել սոցիալական մարդաբանության և հատկապես սոցիալական կառույցների մարդաբանության ոլորտում հետազոտությունների անցկացման մեթոդաբանության և արդի գիիտական խնդիրների մասին գիտելիքներ ու ոլորտը հետազոտելու հմտություններ:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Գիտակցել սոցիալական գործընթացների և հասարակության սոցիալական կառուցվածքի նկատմամբ ժամանակակից գիտական, մասնավորապես, մարդաբանական մոտեցումները:
2. Բացատրել արդի հայ հասարակության սոցիալական գործընթացների օրինաչափությունների և մշակութային առանձնահատկությունների վերաբերյալ:
3. Նկարագրել սոցիալական գործընթացների և կառույցների տեղը ու գործառույթները մշակութային համակարգերում:

բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. Ի մի բերել ժամանակակից սոցիալական գործընթացների օրինաչափություններն ու առանձնահատկույունները:
5. Գիտականորեն վերլուծել ժամանակակից հայաստանյան հասարակության սոցիալական կառուցվածքը և սոցիալական գործընթացները:

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
6. Վերլուծել փաստեր և կատարել հետևություններ,
7. Ստեղծագործաբար կիրառել կրոնական մշակույթի և կրոնական գործընթացի մասին ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության տարբեր ոլորտներում:

3. Описание
· Ուսանողներին մոտ ձևավորել սոցիալական կառույց, սոցիալական կառուցվածք և սոցիալական գործընթաց հասկացությունների մասին պատկերացումները՝ արդի մշակութային համատեքստում:
· Ուսանողների մոտ ձևավորել սոցիալական մարդաբանության ոլորտում և մասնավորապես սոցիալական կառուցվածքի և սոցիալական կառույցների մշակութային առանձնահատկությունների վերաբերյալ կայուն տեսական գիտելիքներ:
· Ուսանողների մոտ ձևավորել սոցիալական մարդաբանության և հատկապես սոցիալական կառույցների մարդաբանության ոլորտում հետազոտությունների անցկացման մեթոդաբանության և արդի գիիտական խնդիրների մասին գիտելիքներ ու ոլորտը հետազոտելու հմտություններ:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություն
2. Գործնական պարապմունք
3. Դիդակտիկ նյութերի /պրեզենտացիաների, ֆիլմերի/ մատուցում
4. Դասընթացի պրակտիկ մաս կազմող հետազոտական մինի-ծրագրերի կազմակերպում:
5. Խորհրդատվություն։
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ գնահատումով դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ և եզրափակիչ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն մեկը.
8 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ յուրաքանչյուրը 4-ական միավոր, 9 եզրափակիչ քննություն (քննաթերթիկը պարունակելու է 3 հարց, յուրաքանչյուրը գնահատվելու է 3 միավոր) և մասնակցությունը՝ 3 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Պատմություններ աղքատության մասին, գիրք 1 (2001), գիրք 2 (2007), Հազարաշեն ազգաբանական հետազոտությունների կենտրոն, Ե.:
  • Дерлугьян Г. Адепт Бурдье на Кавказе. Эскизы к биографии в миросистемной перспективе, Издательский дом “Территория будущего”: М. 2010.
  • Antonyan Yu. (ed.) Elites and “Elites”: Transformations of Social Structures in post-Soviet Armenia and Georgia, Yerevan, Independent edition, 2016.
  • Antonyan Yu. 2012. The Armenian Intelligentsia today: discourses of self-identification and self-perception, Laboratorium, vol. 4(1), pp. 76-100.
  • Mann M. 1986. The Sources of Social Power. Vol. I. Cambridge University Press.
  • Weber M. Social Stratification and Class structure.
7. Основная часть курса
1. Սոցիալական գործընթացներ և կառույցներ. Մշակութային մարդաբանական մոտեցում:
2. Արդի հայաստանյան հասարակության սոցիալական կառուցվածքը:
3. Էլիտան որպես սոցիո-մշակութային կառույց:
4. Ոչ-էլիտայի սոցիո-մշակութային նկարագիրը:
5. Սոցիալական կառույցների փոխ-ներգործումը, համագործակցումն ու բախումները մշակութային մարդաբանության տեսակետից:
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար
Обязательный
1107/Մ07
1. Цель курса
Ուսանողներին տալ գիտելիքներ մարդկանց և թվային միջավայրերի փոխազդեցությունների մասին և տալ մասնագիտական գիտելիքներ։ Արդյունքում նրանք կկարողանան հետազոտել, վերլուծել, թվանշանային միջավայրեըը, դրանցում հաղորդակցության մշակութային առանձնահատկությունները, զարագացնել նրանց մշակութային զգայունակությունը: Դասընթացի մի սովորելու են քննարկել մասնագիտական էթիկայի խնդիրները, քանի որ առցանց դաշտային աշխատանքը նոր էթիկական դիսկուրսներ է ստեղծում։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել «թվանշանային մարդաբանություն» հասկացության և գիտակարգի
առաջացման և զարգացման տեսությունները,
2. նկարագրել ժամանակակից աշխարհում թվանշանային մշակույթի տարբեր մոդելները, դրանց նշանակությունը
3. հանրային կյանքում և ապագա փոխակերպումների հնարավորությունները
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. Սովորում է կատարել թվանշանային միջավայրերի հետազոտություն, զարգացնել քննադատական մտածողությունը:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. Տիրապետում է թվանշանային մարդաբանության հիմնական ուղղություններին, հետազոտական մեթոդներին և տեսական խնդիրներին:
6. Կիրառել ձեռքբերված գիտելիքները ակադեմիական և առօրյա միջավայրերում:

3. Описание
Ուսանողներին տալ գիտելիքներ մարդկանց և թվային միջավայրերի փոխազդեցությունների մասին և տալ մասնագիտական գիտելիքներ։ Արդյունքում նրանք կկարողանան հետազոտել, վերլուծել, թվանշանային միջավայրեըը, դրանցում հաղորդակցության մշակութային առանձնահատկությունները, զարագացնել նրանց մշակութային զգայունակությունը: Դասընթացի մի սովորելու են քննարկել մասնագիտական էթիկայի խնդիրները, քանի որ առցանց դաշտային աշխատանքը նոր էթիկական դիսկուրսներ է ստեղծում։
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություն
2. Գործնական պարապմունքներ և առաջադրանքներ արտալսարանային և լսարանային ձևաչափերով
3. Դիդակտիկ նյութերի ներկայացում և վերլուծություն
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը գնահատման բաղադրիչները և հատկացվող միավորները հետևյալն են՝
Եզրափակիչ քննություն՝ 7 միավոր, ընթացիկ քննություններ 6 միավոր (որոնցից մեկը կանցկացվի բանավոր հարցման միջոցով, երկրորդ ընթացիկ քննության համար ուսանողը կներկայացնի ռեֆերատ), մասնակցություն՝ 3 միավոր, ինքնուրույն աշխատանք՝ 3 միավոր, ընթացիկ ստուգումներ՝ 1 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Haidy Geismar and Hannah Knox., Digital Anthropology, 2nd Edition, 2021
  • Daniel Miller, Digital anthropology, 2018
  • Boellstorff, TD, Digital Anthropology, 2013/2018,
  • Brian J. Hurn and Barry Tomalin, Cross- Cultural Communication: Theory and Practice
7. Основная часть курса
1. Թվանշանային մարդաբանության ձևավորումը որպես գիտակարգ, գիտական խնդիրները
2. Վիրտուալ, կիբեր և թվանշանային մարդաբանություն, ազգագրություն: ձևավորման ժամանակագրությունը,
ուղությունների տարբերությունը և հետազոտական խնդիրները
3. Հետազոտական էթիկան հեռավար թվանաշանային հետազոտությունների ժամանակ
4. Բջջային հեռախոսների մարդաբանություն
5. Քաղաքականացնելով թվանաշին մարդաբանությունը, խնդիրները և ընկալումներ
6. Թվանշանային ժողովրդավարություն
7. Վերաիմաստավորելով թվանշանային մարդաբանությունը՝ Թոմ Բոելսթորֆ
8. Վիրտուալ ազգագրություն ընթացիկ քննություն
9. Սոցիալական մեդիայի մարդաբանությունը
10. Սարքեր և selfy-ներ. ինքնաբացարկից մինչև ինքնանորաձևություն
11. Բազմամշակութայնություն և բազմազանություն
12. Թվային քաղաքականություն
13. Մարդաբանության թվանշանային ապագան
2-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար
Обязательный
1107/Մ13
1. Цель курса
· զարգացնել ուսանողների մասնագիտական կարողությունները, տրամադրել խոր և համակողմանի գիտելիքներ արդի շրջանում աշխարհում և Հայաստանում միգրացիոն գործընթացների հետևանքով տեղի ունեցող սոցիալ-մշակութային փոխակերպումների վերաբերյալ,
· արդի գիտական տեսությունների և մոտեցումների շրջանակներում սովորեցնել ուսանողներին հմտություններ հետազոտելու, վերլուծելու և գնահատելու Հայաստանի բնակչության արտաքին և ներքին միգրացիոն գործընթացների թողած սոցիալ- մշակութային ազդեցությունը ընտանիքի, համայնքի և հասարակության շրջանում:
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ աշխարհում և հայ ժողովրդի մոտ տեղի ունեցած միգրացիոն գործընթացների պատմության, դրանց առանձնահատկությունների և թողած սոցիալ- ժողովրդագրական, մշակութային դրսևորումների վերաբերյալ:
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ և կարողություններ Հայաստանում միգրացիոն հոսքերի կառավարման համակարգում սոցիալ-մշակութային գործոնի համակողմանի վերլուծության նպատակով:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել արդի միգրացիոն գործընթացների մշակութային առումները, զարգացման պատմական ընթացքը, պատճառները, միգրացիայի ուսումնասիրության մեթոդաբանական մոտեցումները,
2. նկարագրել ընդունող հասարակություններում միգրանտների ինտեգրացիայի, ասիմիլացիայի, անդրազգայնության և հայրենիք վերադարձին առնչվող արդի գիտական տեսությունները, սոցիալ-տնտեսական և էթնոմշակութային հետևանքները,
3. ձևավորել գործնական հմտություններ միգրացիոն գործընթացների մշակութային առումների հետազոտման, տվյալների հավաքման, վերլուծության ձևերի վերաբերյալ:
4. կիրառել գիտելիքներ միգրացիոն ոլորտին առնչվող Հայաստանում գործող օրենսդրության և քաղաքականության վերաբերյալ
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կատարել արդի միգրացիոն գործընթացների սոցիալ-մշակութային առումների վերաբերյալ վերլուծություն, միգրանտների և նրանց ընտանիքների շրջանում տեղեկատվության հավաքում և մշակում,
2. ցուցադրել գործնական կարողությունները՝ միգրացիայի և մարդկանց շահագործման կանխարգելման վերաբերյալ,
3. օգտագործել միգրացիոն գործընթացների մշակութայի առումների մասին ժամանակակից տեսություններ և մոտեցումներ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
1. վերլուծել միգրացիոն գործընթացների մշակութային առումներին առնչվող փաստեր, կատարել ընդհանրացումներ միգրացիայի սոցիալ-տնտեսական և էթնոմշակութայի պատճառների և հետևանքների վերաբերյալ,
2. կիրառել գիտելիքներ պրակտիկայում, ձևակերպել և վերլուծել միգրացիային առնչվող խնդիրներ:

3. Описание
· զարգացնել ուսանողների մասնագիտական կարողությունները, տրամադրել խոր և համակողմանի գիտելիքներ արդի շրջանում աշխարհում և Հայաստանում միգրացիոն գործընթացների հետևանքով տեղի ունեցող սոցիալ-մշակութային փոխակերպումների վերաբերյալ,
· արդի գիտական տեսությունների և մոտեցումների շրջանակներում սովորեցնել ուսանողներին հմտություններ հետազոտելու, վերլուծելու և գնահատելու Հայաստանի բնակչության արտաքին և ներքին միգրացիոն գործընթացների թողած սոցիալ- մշակութային ազդեցությունը ընտանիքի, համայնքի և հասարակության շրջանում:
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ աշխարհում և հայ ժողովրդի մոտ տեղի ունեցած միգրացիոն գործընթացների պատմության, դրանց առանձնահատկությունների և թողած սոցիալ- ժողովրդագրական, մշակութային դրսևորումների վերաբերյալ:
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ և կարողություններ Հայաստանում միգրացիոն հոսքերի կառավարման համակարգում սոցիալ-մշակութային գործոնի համակողմանի վերլուծության նպատակով:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ,
2. հիմնական թեմաների ներկայացում համակարգչային պրեզենտացիաների միջոցով,
3. ինտերակտիվ քննարկումներ ուսանողների կողմից ընտրված թեմաների շուրջ,
4. միգրացիոն թեմաներով ֆիլմերի դիտում և լսարանային քննարկումներ
5. հիմնական գրականության և հետազոտությունների էլտարբերակների հանձնում ուսանողներին:
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է.
Ø ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր
Ø մասնակցություն -3 միավոր
Ø եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր
Նախատեսված է երկու գրավոր ընթացիկ քննություն, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յու­րա­քան­չյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է:
Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յու­րա­քան­չյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է:
6. Список основной литературы
  • Գալստյան Մ., Աշխատանքային միգրացիան և սոցիալ-մշակութային գործընթացները Հայաստանում, Եր., ՀԱԻ հրատարակություն, 2023, 388էջ:
  • Գալստյան Մ.Հակոբյան Գ., Մնացականյան Լ., Գալստյան Մ., Հետխորհրդային Հայաստանի բնակչության արտագաղթի հիմնախնդիրը. Ցանցային միգրացիայի համատեքստը, Եր., ՀԱԻ հրատարակություն, 2022, 178էջ:
  • Գալստյան Մ., Օհանջանյան Ռ., Զաքարյան Թ., Հակոբյան Գ., Հայ ընտանիքը փոխակերպվող հասարակությունում, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ«Գիտություն» հրատարակություն, 2017, 328էջ
  • Գալստյան Մ., Հայաստանի Հանրապետության ազգային փոքրամասնու­թյունների միգրացիան (էթնոսոցիոլոգիական հետազոտու­թյուն), Երևան, ՀՀ ԳԱԱ«Գիտություն» հրատ., 2015, 208 էջ:
  • ԳալստյանՄ., Արտագնացությունը Հայաստանում (XIX դարի երկրորդ կես - XX դարի
  • 0-ական թթ.), Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն, նյութեր և ուսում­նասիրություններ, Երևան,ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ., 2009, N 26, էջ 1-88:
  • Գալստյան Մ., Աշխատանքային միգրացիան Տավուշում, Տավուշ.Սոցիալ-մշակութային գործընթացներ, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ., 2014, էջ 83-125:
  • Եգանյան Գ., Միգրացիոն գործընթացների կառավարման հիմունքներ, Ուսումնական ձեռնարկ Եր., 2019, 139էջ:
  • ԹադևոսյանԱ., Միգրացիաև առօրեականություն. Ճանապարհորդություն մշակույթներիև պրակտիկաների սահմանագծին, Երևան, ՀՀԳԱԱ «Գիտու­թյուն» հրատ., 2014, 168 էջ:
  • Юдин Т. Н. , Социология миграции. М., 2006, 272с.
  • 0. Բուն ԹՎ-ի, Միգրացիայի վերաբերյալ հաղորդաշար,
  • Everett S. Lee A. Theory of Migration // Demography, Vol. 3, No. 1. (1966), pp. 47-57.
7. Основная часть курса
1. Գիտության ուսումնասիրության օբյեկտը, առարկան, խնդիրները, հիմնական հասկացությունների սահմանումները և միջգիտակարգային առնչությունները:
2. Համաշխարհային և հայաստանյան հասարակության զաևգացման պատմությունում միգրացիոն գործընթացների դերը, պատճառները, ձևերը, փուլերը և մոդելները:
3. Ժամանակակից գլոբալիզացիոն գործընթացներում միգրացիան որպես սոցիալ-մշակութային ձևափոխումների գործոն:
4. Միգրացիայի վերաբերյալ արդի տնտեսագիտական, սոցիոլոգիական և մշակութային տեսությունները:
5. Միգրացիայի ուսումնասիրության մեթոդաբանական մոտեցումները։
6. Միգրացիայի վերաբերյալ միջազգային և ՀՀ օրենսդրական դաշտը, կարգավորման իրավական փաստաթղթերը:
7. Հայաստանի բնակչության արդի միգրացիոն գործընթացները և դրա սոցիալ-մշակութային և էթնոժողովրդագրական հետևանքները։
8. Միգրանտների ադապտացիայի հիմնախնդիրները այլէթնիկ միջավայրում:
9. Միգրացիա և սոցիալ- մշակութային նոր պրակտիկաների փոխանցումներ:
10. Միգրացիա և զարգացում: Վերաինտեգրաման հիմնախնդիրներ:
11. Ինքնության հիմնախնդիրները միգրացիայի համատեքստում։
12. Միգրացիայի գենդերային առումները Հայաստանում:
13. Միգրացիա և մարդկանց շահագործում:
14. Միգրացիան և ընտանիքի մոդելի փոխակերպումները։
3-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Обязательный
1107/Մ12
1. Цель курса
· ներկայացնել կոնֆլիտների մարդաբանական ասպետները
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ կոնֆլիկտների ու դրանց տեսակաների, զարգացումների ու մշակութային դրսևորումների վերաբերյալ,
· լուսաբանել կոնֆլիկտների սոցիո, էթնո և մշակութային ակունքները
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Ներկայացնել կոնֆլիկտների մշակութաբանական և սոցիալական ասպկտենրը, դրանց տեսականեր.
2. նկարագրել կոնֆլիկտների պատմական ու ժամանակակից դրսևորումները,
3. քննարկել ժամանակակից կոնֆլիկտների սոցիալական, քաղաքական, և մշակութային դրսևորումները
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. վերլուծել կոնֆլիկտների և քաղաքականության հետ կապված խնդիրները,
5. քննարկել կոնֆլիկտների ձևավորման ընթացքն ու դրանց գործառնական դրսևորումները,
6. մեկնաբանել կոնֆլիկտային և համակեցական զարգացումներն ու կանխատեսել հեռանակարները:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
7. Օգտվելու մշակույթին վերաբերող տարատեսակ աղբյուրներից (համացանցային ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական աշխատանքներ և այլն)։
8. ստեղծագործաբար կիրառել ձեռքբերված գիտելիքները, ընկալել և տարածել նորերը.

3. Описание
· ներկայացնել կոնֆլիտների մարդաբանական ասպետները
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ կոնֆլիկտների ու դրանց տեսակաների, զարգացումների ու մշակութային դրսևորումների վերաբերյալ,
· լուսաբանել կոնֆլիկտների սոցիո, էթնո և մշակութային ակունքները
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ, գործնական պարապմունքներ,
2. դիդակտիկ նյութերի մատուցում, համակարգչային պրեզենտացիաներ, բանավեճեր:
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն երկուսը.
9 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ 4 և 5 միավոր, դասընթացի սեմինարի առկայության դեպքում 8 միավոր հատկացնել ընթացիկ ստուգումներին (ընթացիկ ստուգումներին կարելի է կազմակերպել ռեֆերատր ձևով, որի դեպքում երկու ընթացիկ քննությունները կարելի է անցկացնել բանավոր), և 3 միավոր մասնակցությանը։
6. Список основной литературы
7. Основная часть курса
1. Ներածություն. բռնություն, կոնֆլիկտ և խաղաղություն կոնցեպտները մարդաբանության և սոցիալական գիտությունների համակարգում:
2. ՞Վախի՞ մարդաբանություն. անհտական և կոլեկտիվ վախեր. Բարոյական խուճապներ. ֆեյկք լուրեր, ասեկոսներ. դավադրապաշտական տեսություններ, դրանց ֆունկցիաները.
3. Բռնության մշակույթ. տաբուներ, սոցիալական և սիմվոլիկ սահմանները. Կոլետիվ բռո
4. Կոնֆլիկտ և առեօրականություն. կառուցվածքային բռնություն
5. Էթնիկություն և կոնֆլիկտ, կոնֆլիկտ՝ որպես էթնիկության սահհման: Էթնիկական և խմբային կոնֆլիտներ:
6. Բռնության քաղաքական մարդաբանություն: պետական բռնություն, ահաբեկչություն, ցեղասպանություն և էթնիկ զտում
7. Պատերազմի մարդաբանություն.
8. Մշակութային ժառանգություն և կոնֆլիկտ
9. Հիշողություն, մոռացություն և բռնություն:
1-ին
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դաս.
Обязательный
1107/Մ07
1. Цель курса
· ուսանողներին ծանոթացնել կիրառական մարդաբանության պատմությանը, տեսական հիմքերին, հիմնական ուղղություններին և կիրառման ոլորտներին,
· ձևավորել դաշտային հետազոտության, մասնակցային դիտարկման և արագ գնահատման մեթոդների գործնական կիրառման կարողություններ,
· ներկայացնել կիրառական ծրագրերի մշակման, քաղաքականության ձևավորման և համայնքային աշխատանքի մարդաբանական մոտեցումները,
· վերլուծել հայ ազգագրության ավանդույթները և տարածաշրջանային մարդաբանության արդի հիմնախնդիրները հայաստանյան համատեքստում։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Վերարտադրել կիրառական մարդաբանության հիմնական հասկացությունները, ուղղությունները և պատմական զարգացման փուլերը։
2. Բացատրել կիրառական մարդաբանության կապը հարակից գիտակարգերի՝ սոցիոլոգիայի, մշակութաբանության, հասարակական առողջապահության, քաղաքաշինության հետ։
3. Նկարագրել դաշտային հետազոտության հիմնական մեթոդները՝ դիտարկում, հարցազրույց, կենսագրական պատմություն, մասնակցային հետազոտություն (PAR)։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. Կիրառել էթնոգրաֆիական մեթոդներ հասարակական-մշակութային խնդիրների ուսումնասիրության համար։
5. Մշակել պարզ կիրառական հետազոտության ծրագիր կոնկրետ համայնքի կամ կազմակերպության համար։
6. Վերլուծել ստացված դաշտային նյութերը և ձևակերպել կիրառական առաջարկություններ քաղաքականության և ծրագրերի համար։
7. Կատարել ազգագրական փաստաթղթավորում՝ ժամանակակից թվային գործիքների կիրառմամբ։
8. Գնահատել կիրառական հետազոտությունների էթիկական ասպեկտները։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
9. Քննադատական մտածողություն և տվյալների վերլուծություն։
10. Խնդիրների լուծման և գործնական առաջարկությունների ձևակերպման հմտություններ։
11. Թիմային աշխատանք և միջգիտակարգային հաղորդակցություն։
12.Ստացված գիտելիքների կիրառություն փոփոխվող իրական միջավայրերում։
3. Описание
· ուսանողներին ծանոթացնել կիրառական մարդաբանության պատմությանը, տեսական հիմքերին, հիմնական ուղղություններին և կիրառման ոլորտներին,
· ձևավորել դաշտային հետազոտության, մասնակցային դիտարկման և արագ գնահատման մեթոդների գործնական կիրառման կարողություններ,
· ներկայացնել կիրառական ծրագրերի մշակման, քաղաքականության ձևավորման և համայնքային աշխատանքի մարդաբանական մոտեցումները,
· վերլուծել հայ ազգագրության ավանդույթները և տարածաշրջանային մարդաբանության արդի հիմնախնդիրները հայաստանյան համատեքստում։
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություններ,
2. Գործնական պարապմունքներ դեպքերի վերլուծության (case study) և բանավեճերի եղանակով,
3. Դիդակտիկ նյութերի մատուցում PowerPoint խմբագրիչով պատրաստված թեմատիկ ներկայացումների միջոցով։
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացի գնահատման բաղադրիչները և հատկացվող միավորները հետևյալն են՝ Առաջին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, իրականացվում է բանավոր հարցման միջոցով։ Երկրորդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր, իրականացվում է ռեֆերատի պատրաստման և ներկայացման միջոցով։ Ընթացիկ ստուգումներ և ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր։ Մասնակցություն՝ 3 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Ervin A. M., Applied Anthropology: Tools and Perspectives for Contemporary Practice, 2nd ed., Pearson, 2005.
  • Kedia S., Van Willigen J. (eds.), Applied Anthropology: Domains of Application, Praeger, 2005.
  • Nolan R. (ed.), A Handbook of Practicing Anthropology, Wiley-Blackwell, 2013.
  • Pink S., Horst H., Postill J. et al., Digital Ethnography: Principles and Practice, SAGE, 2016.
  • Geismar H., Knox H. (eds.), Digital Anthropology, 2nd ed., Routledge, 2021.
  • Briody E. K., Pester T. L. (eds.), Anthropology in Practice: Building a Career Outside the Academy, Routledge, 2020.
  • Malefyt T. de W., Applied Anthropology: Approaches for Business, Routledge, 2023.
  • Wutich A., Bernard H. R., Analyzing Qualitative Data: Systematic Approaches, 2nd ed., SAGE, 2022.
  • Manderson L., Wahlberg A., «Digital Health Futures: Datafication, Automation, and Care», Annual Review of Anthropology, 52, 2023, pp. 249-265.
  • 0. Abrahamian L., Armenian Identity in a Changing World, Mazda Publisher, Costa Mesa, 2006.
  • Shagoyan G., Harutyunyan A., Stalin Era Repressions in Armenia: History, Memory, and Daily Life, Gitutyun, Yerevan, 2015.
  • Hakobyan A., Mollica M., «Encountering Turkish Denialism: From the Syrian Conflict to the Second Karabakh War», Urbanities, 11(1), 2021, pp. 36-54.
  • Petrosyan H., Muradyan H., Yeranyan N., The Museums of Artsakh (Nagorno-Karabakh): Through War, Peace and Displacement, Yerevan, 2025.
7. Основная часть курса
1. Կիրառական մարդաբանություն. ծագումը, սահմանումները և բնորոշումները, 2. Կիրառական մարդաբանության պատմական զարգացումը. գաղութային շրջանից մինչ արդիականություն, 3. Դաշտային հետազոտության մեթոդները. դիտարկում, հարցազրույց, կենսագրական պատմություն, 4. Մասնակցային հետազոտություն (PAR) և համայնքային ծրագրեր, 5. Կիրառական հետազոտության էթիկական հիմնախնդիրները, 6. Կիրառական ծրագրեր և քաղաքականության ձևավորում. մարդաբանական մոտեցումներ, 7. Կիրառական մարդաբանությունն առողջապահության, կրթության և սոցիալական ծրագրերի ոլորտում, 8. Հայ ազգագրության ավանդույթները և ժամանակակից կիրառական մոտեցումները, 9. Հայաuտանը և Հարավային Կովկասը մարդաբանական հայացքով. արդի հետազոտություններ, 10. Թվային մեթոդներ կիրառական մարդաբանության մեջ. փաստաթղթավորում, արխիվացում, թվային ազգագրություն։
2-րդ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դաս.
Обязательный
1107/Մ14
1. Цель курса
· ուսանողներին ծանոթացնել մշակութային կազմակերպությունների կառավարման հիմնական տեսություններին, մոդելներին և մասնագիտական գործիքակազմին,
· ձևավորել մշակութային ոլորտում մարքեթինգային մտածողության կայուն հիմք՝ հանդիսատեսի հետազոտություն, հատվածավորում, արտադրանքի ու բրենդի կառավարում,
· ներկայացնել ֆինանսավորման, հովանավորության, դրամաշնորհային ծրագրերի և մշակութային ձեռնարկատիրության արդի մոտեցումները,
· վերլուծել Հայաստանի մշակութային հաստատությունների (թանգարան, թատրոն, փառատոն, ստեղծագործական կենտրոն) կառավարման առանձնահատկությունները՝ միջազգային փորձի համատեքստում։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Վերարտադրել մշակութային մենեջմենթի հիմնական հասկացությունները, կազմակերպչական ձևերը և պատմական զարգացման փուլերը։
2. Բացատրել մարքեթինգի հիմնական սկզբունքների կիրառությունը մշակութային կազմակերպություններում՝ շահույթ չհետապնդող և առևտրային հատվածներում։
3. Նկարագրել մշակութային ոլորտի ֆինանսավորման հիմնական մոդելները՝ պետական, մասնավոր, հիբրիդային։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. Մշակել մշակութային կազմակերպության կամ ծրագրի պարզ մարքեթինգային պլան։
5. Վերլուծել հանդիսատեսի կամ այցելուի վարքը և կիրառել հատվածավորման մեթոդներ։
6. Գնահատել մշակութային կազմակերպությունների ռազմավարական կառավարման և ղեկավարության մոդելները։
7. Կիրառել թվային մարքեթինգի և սոցիալական մեդիայի գործիքները մշակութային բովանդակության խթանման համար։
8. Կազմել մշակութային ծրագրի ֆինանսավորման հայտ կամ հովանավորության առաջարկ։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
9. Համադրել փաստերը, եզրահանգումներ կատարել և ներկայացնել գործնական առաջարկներ։
10. Ստեղծագործական մտածողություն և ձեռնարկատիրական նախաձեռնողականություն մշակութային ոլորտում։
11. Թիմային աշխատանք և հաղորդակցություն մասնագիտական ու հանրային լսարանի հետ։
12. Օգտվել առաջնային ու երկրորդային աղբյուրներից, մասնագիտական հարթակներից և էլեկտրոնային ռեսուրսներից։
3. Описание
· ուսանողներին ծանոթացնել մշակութային կազմակերպությունների կառավարման հիմնական տեսություններին, մոդելներին և մասնագիտական գործիքակազմին,
· ձևավորել մշակութային ոլորտում մարքեթինգային մտածողության կայուն հիմք՝ հանդիսատեսի հետազոտություն, հատվածավորում, արտադրանքի ու բրենդի կառավարում,
· ներկայացնել ֆինանսավորման, հովանավորության, դրամաշնորհային ծրագրերի և մշակութային ձեռնարկատիրության արդի մոտեցումները,
· վերլուծել Հայաստանի մշակութային հաստատությունների (թանգարան, թատրոն, փառատոն, ստեղծագործական կենտրոն) կառավարման առանձնահատկությունները՝ միջազգային փորձի համատեքստում։
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություններ,
2. Հիմնական թեմաների համակարգչային ներկայացում,
3. Ինտերակտիվ քննարկումներ և գործնական պարապմունքներ,
4. Հայաստանյան մշակութային կազմակերպությունների դեպքերի վերլուծություն (case study),
5. Հիմնական գրականության և էլեկտրոնային հրատարակությունների տրամադրում։
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն երկուսը. 9 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ 4 և 5 միավոր, դասընթացի սեմինարի առկայության դեպքում 8 միավոր հատկացնել ընթացիկ ստուգումներին (ընթացիկ ստուգումներին կարելի է կազմակերպել ռեֆերատի ձևով, որի դեպքում երկու ընթացիկ քննությունները կարելի է անցկացնել բանավոր), և 3 միավոր մասնակցությանը։
6. Список основной литературы
  • Colbert F., Nantel J., Bilodeau S., Marketing Culture and the Arts, 3rd ed., HEC Montréal, 2001.
  • Byrnes W. J., Management and the Arts, 5th ed., Routledge, 2015.
  • Byrnes W. J., Brkić A. (eds.), The Routledge Companion to Arts Management, Routledge, 2020.
  • Kolb B. M., Marketing for Cultural Organizations: New Strategies for Attracting Audiences, 3rd ed., Routledge, 2020.
  • Colbert F., d'Astous A., Consumer Behaviour and the Arts: A Marketing Perspective, Routledge, 2022.
  • Jung Y., Vakharia N., Vecco M. (eds.), The Oxford Handbook of Arts and Cultural Management, Oxford University Press, 2024.
  • Kolb B. M., Marketing Strategy for the Arts, 3rd ed., Routledge, 2025.
  • Kolb B. M., Belk R., Colbert F., Doing (and Using) Research in Arts and Cultural Management, Routledge, 2025.
  • DeVereaux C., Arts and Cultural Management: Sense and Sensibilities in the State of the Field, Routledge, 2020.
  • 0. Taylor J., Visual Arts Management, Routledge, 2018.
7. Основная часть курса
1. Մշակութային մենեջմենթ. ծագումը, հասկացությունները, ոլորտի առանձնահատկությունները, 2. Մշակութային կազմակերպությունների կառուցվածքն ու կառավարման մոդելները. շահույթ չհետապնդող, պետական, մասնավոր, 3. Մարքեթինգի հիմնական սկզբունքները և դրանց կիրառությունը մշակութային ոլորտում, 4. Հանդիսատեսի և այցելուի հետազոտություն. հատվածավորում, թիրախավորում, դիրքավորում, 5. Մշակութային արտադրանք, բրենդ և փորձառություն. ստեղծում և կառավարում, 6. Ֆինանսավորման մոդելները մշակութային ոլորտում. պետական դրամաշնորհ, հովանավորություն, բարեգործություն, 7. Թվային մարքեթինգ և սոցիալական մեդիա մշակութային կազմակերպություններում, 8. Մշակութային ձեռնարկատիրություն և ստեղծագործական ինդուստրիաներ, 9. Հայաuտանի մշակութային հաստատությունների կառավարման արդի մարտահրավերները, 10. Գործնական վարժություն. մշակութային կազմակերպության մարքեթինգային պլանի մշակում։
Код кафедры Название необязательного курса Кредиты
3-րդ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դաս., 30 ժամ սեմ.
Факультативный
1107/Մ16-04
1. Цель курса
· ուսանողներին ներկայացնել քաղաքացիական հասարակության տեսական հիմքերը, հիմնական հասկացությունները և պատմական զարգացման փուլերը,
· ձևավորել համակարգային պատկերացում ՀԿ-ների, կամավոր կազմակերպությունների և քաղաքացիական նախաձեռնությունների դերի վերաբերյալ արդի մշակութային կյանքում,
· ներկայացնել գլոբալիզացիայի, մշակութային բազմազանության և տեղային ինքնության փոխհարաբերության հիմնախնդիրները,
· վերլուծել հայկական քաղաքացիական հասարակության ձևավորման առանձնահատկությունները և արդի մշակութային մարտահրավերները։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Վերարտադրել քաղաքացիական հասարակության հիմնական տեսությունները, հասկացությունները և պատմական զարգացման փուլերը։
2. Նկարագրել ՀԿ-ների, կամավոր կազմակերպությունների և քաղաքացիական նախաձեռնությունների դերը արդի մշակութային գործընթացներում։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. Բացահայտել քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների ազդեցությունը մշակութային արժեքների ձևավորման, պահպանման և փոխանցման գործում։
2. Զանազանել քաղաքացիական հասարակություն, պետություն և շուկա հասկացությունների փոխհարաբերությունը՝ քաղաքական, սոցիալական և մշակութային համատեքստում։
3. Վերլուծել գլոբալիզացիայի ազդեցությունը մշակութային ինքնության, բազմազանության և քաղաքացիական ակտիվության վրա։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. Վերլուծել փաստեր և կատարել հիմնավորված եզրահանգումներ։
Ստեղծագործաբար կիրառել քաղաքացիական հասարակության և մշակութային գործընթացների մասին ձեռք բերված գիտելիքները մասնագիտական տարբեր ոլորտներում։
3. Описание
· ուսանողներին ներկայացնել քաղաքացիական հասարակության տեսական հիմքերը, հիմնական հասկացությունները և պատմական զարգացման փուլերը,
· ձևավորել համակարգային պատկերացում ՀԿ-ների, կամավոր կազմակերպությունների և քաղաքացիական նախաձեռնությունների դերի վերաբերյալ արդի մշակութային կյանքում,
· ներկայացնել գլոբալիզացիայի, մշակութային բազմազանության և տեղային ինքնության փոխհարաբերության հիմնախնդիրները,
· վերլուծել հայկական քաղաքացիական հասարակության ձևավորման առանձնահատկությունները և արդի մշակութային մարտահրավերները։
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություններ,
2. Գործնական պարապմունքներ առանձին թեմաների վերլուծության և վիճահարույց հարցերի բանավեճերի եղանակով,
3. Դիդակտիկ նյութերի մատուցում PowerPoint խմբագրիչով պատրաստված թեմատիկ ներկայացումների միջոցով։
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է.
· ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր
· մասնակցություն -3 միավոր
· եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր
Նախատեսված է երկու գրավոր ընթացիկ քննություն, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է:
Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է:
6. Список основной литературы
  • Tocqueville A. de, Democracy in America (1835/1840), Part II, Chs. 5-7.
  • Habermas J., The Structural Transformation of the Public Sphere, MIT Press, 1989.
  • Putnam R. D., Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community, Simon & Schuster, 2000.
  • Castells M., The Power of Identity, Blackwell, 1997, Ch. 2.
  • Alexander J. C., The Civil Sphere in East Asia (ed. with D. A. Palmer), Cambridge University Press, 2019.
  • Alexander J. C., The Nordic Civil Sphere (ed. with A. Lund, A. Voyer), Polity Press, 2020.
  • Alexander J. C., What Makes a Social Crisis? The Societalization of Social Problems, Polity Press, 2020.
  • Kivisto P., Sciortino G. (eds.), Populism in the Civil Sphere, Polity Press, 2021.
  • Xu B., The Culture of Democracy: A Sociological Approach to Civil Society, (Yale/Cambridge), 2022.
  • 0. Alexander J. C., Civil Repair, Polity Press, 2024.
  • Paturyan Y. J., Gevorgyan V., Armenian Civil Society: Old Problems, New Energy After Two Decades of Independence, Springer, 2021.
  • Gevorgyan V., Civil Society and Government Institutions in Armenia: Leaving Behind the 'Post-Soviet' Title, Routledge, 2024.
  • Աբրահամյան Լ., Ազգային ինքնության հաստատման չորս հարացույցները // Ինքնության հարցեր. Տարեգիրք, Եր., 2002, էջ 43-56։
  • Appadurai A., Modernity at Large: Cultural Dimensions of Globalization, University of Minnesota Press, 1996 (արդի վերահրատ.)։
  • Zajda J., Majhanovich S. (eds.), Discourses of Globalisation and Cultural Identity, Springer, 2023.
  • Zajda J., Vissing Y. (eds.), Globalisation, Cultural Diversity, and Human Rights, Springer, 2024.
  • UNESCO, World Culture Report: Cultural Diversity, Conflict and Pluralism, Paris, 2000.
7. Основная часть курса
1. Քաղաքացիական հասարակություն հասկացությունը. ծագումը, սահմանումները և բնորոշումները գիտական գրականության մեջ, 2. Քաղաքացիական հասարակության պատմական զարգացումը. հին աշխարհից մինչև արդիականություն, 3. Քաղաքացիական հասարակության հիմնական տեսությունները. Տոկվիլ, Հեգել, Գրամշի, Հաբերմաս, Պուտնամ, 4. Քաղաքացիական հասարակություն, պետություն և շուկա. հարաբերությունների մոդելները, 5. ՀԿ-ները և կամավոր կազմակերպությունները. կառուցվածք, գործառույթ և մշակութային դեր, 6. Կամավորությունը որպես քաղաքացիական ակտիվության ձև. միջազգային և հայաստանյան փորձ, 7. Գլոբալիզացիան և դրա ազդեցությունը մշակութային գործընթացների վրա, 8. Մշակութային ինքնությունը և քաղաքացիական ակտիվությունը արդի աշխարհում, 9. Մշակութային քաղաքականությունը և քաղաքացիական հասարակության փոխհարաբերությունը. միջազգային փորձ, 10. Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության ձևավորումը և արդի մշակութային մարտահրավերները։
4-րդ
3.8 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Факультативный
1107/Մ17-2
1. Цель курса
· ուսանողներին ծանոթացնել ճգնաժամերի և աղետների ժամանակակից տեսություններին, սահմանումներին և միջառարկայական մոտեցումներին (հատկապես՝ ժառանգության կառավարման շրջանակում),
· ձևավորել համակարգային պատկերացում մշակութային ժառանգությանը սպառնացող հիմնական ռիսկերի և աղետների տիպաբանության վերաբերյալ,
· ներկայացնել մշակութային հաստատությունների (թանգարաններ, արխիվներ, հուշարձաններ) արձագանքման մեխանիզմները՝ ներառյալ իրավական, ինստիտուցիոնալ և գործնական գործիքակազմը,
· վերլուծել Հայաստանի մշակութային ժառանգության ոլորտում առկա խոցելի կետերը և մշակել կանխարգելիչ և հետաղետային ռազմավարություններ։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Համեմատել Հայաստանի և միջազգային (օր.՝ UNESCO, ICCROM, ICOM) փորձը մշակութային ժառանգությանը սպառնացող ռիսկերի կառավարման ոլորտում,
2. Վերլուծել աղետների և ճգնաժամերի պայմաններում մշակութային հաստատությունների գործունեության կազմակերպման մոդելները,
3. Մեկնաբանել Հայաստանի թանգարանային և ժառանգության համակարգի արդի խնդիրները՝ հիմնվելով դեպքերի ուսումնասիրության վրա,
4. Բացատրել միջազգային կոնվենցիաների և ուղեցույցների դերը ճգնաժամային կառավարման մեջ։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
5. Կազմել ռիսկերի գնահատման պարզ մոդել մշակութային հաստատության համար,
6. Մշակել նախնական արտակարգ իրավիճակների արձագանքման պլան,
7. Կիրառել թվային գործիքներ (գրանցում, թվայնացում, տվյալների բազաներ) ժառանգության պահպանման և փաստագրման համար,
8. Վերլուծել շահագրգիռ կողմերի ցանցը՝ Հայաստանի համատեքստում,
9. Կազմել սիմուլյացիոն վարժությունների ծրագրեր։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
10. Քննադատական մտածողություն և տվյալների վերլուծություն,
11. Խնդիրների լուծման և որոշումների կայացման հմտություններ ճգնաժամային պայմաններում,
12. Թիմային աշխատանք և միջգիտակարգային հաղորդակցություն,
13. Գիտելիքի կիրառություն իրական և փոփոխվող միջավայրերում
3. Описание
· ուսանողներին ծանոթացնել ճգնաժամերի և աղետների ժամանակակից տեսություններին, սահմանումներին և միջառարկայական մոտեցումներին (հատկապես՝ ժառանգության կառավարման շրջանակում),
· ձևավորել համակարգային պատկերացում մշակութային ժառանգությանը սպառնացող հիմնական ռիսկերի և աղետների տիպաբանության վերաբերյալ,
· ներկայացնել մշակութային հաստատությունների (թանգարաններ, արխիվներ, հուշարձաններ) արձագանքման մեխանիզմները՝ ներառյալ իրավական, ինստիտուցիոնալ և գործնական գործիքակազմը,
· վերլուծել Հայաստանի մշակութային ժառանգության ոլորտում առկա խոցելի կետերը և մշակել կանխարգելիչ և հետաղետային ռազմավարություններ։
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություններ,
2. Գործնական պարապմունքներ առանձին թեմաների վերլուծության և վիճահարույց հարցերի բանավեճերի եղանակով,
3. Դիդակտիկ նյութերի մատուցում PowerPoint խմբագրիչով պատրաստված թեմատիկ ներկայացումների միջոցով։
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը գնահատման բաղադրիչները և հատկացվող միավորները հետևյալն են՝
Եզրափակիչ քննություն՝ 9 միավոր, մասնակցություն՝ 3 միավոր, ինքնուրույն աշխատանք՝ 2 միավոր, ընթացիկ ստուգումներ՝ 6 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Cornell J., The Great International Disaster Book, New York, Charles Scribner`s Sons, 1976.
  • First Aid to Cultural Heritage in Times of Crisis Toolkit, Rome, ICCROM, 2018.
  • Haddow, George D., Jane A. Bullock, Damon P. Coppola, Introduction to Emergency Management, Burlington, MA: Butterworth-Heinemann, 2017.
  • Matthews G., Smith Y., Knowless G., Disaster Menagement in Archives, Libraries and Museums, Ashgate, 2009.
  • Samuel J. Redman, The museum: a short history of crisis and resilience, New York University Press, New York, 2022.
  • Petrosyan H., Muradyan H., Yeranyan N., The museums of Artsakh (Nagorno Karabakh): through war, peace and displacement, Yerevan, 2025.
7. Основная часть курса
1. Ճգնաժամ և աղետ. տեսական հիմքեր, 2. Աղետների տիպաբանություն և ռիսկերի գնահատում, 3.Մշակութային ժառանգությունը խոցելի կետերը աղետների դեպքում, 4.Միջազգային կառույցներ և իրավական դաշտ (UNESCO, ICOM, ICCROM), 5. Աղետների և ռիսկերի կառավարումը մշակութային հաստատություններում, 6. Դեպքի ուսումնասիրություն համաշխարհային պրակտիկայից՝ պատերազմներ, երկրաշարժեր, հրդեհներ, 7. Հայաստանի փորձը և խնդիրները աղետների ժամանակ, 8. Թանգարաններ և ճգնաժամ. կառավարման հնարավորություններ, 9. Թվայնացում և տվյալների կառավարում ճգնաժամերի ժամանակ, 10. Գործնական վարժություն / սիմուլյացիա։
3-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Факультативный
1107/Մ15-2
1. Цель курса
· Ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ ձևավորել կրոնական մշակույթ հասկացության և արդի կրոնական գործընթացների սոցիալական և մշակութային առանձնահատկությունների վերաբերյալ:
· Այդ ձեռքբերումների տեսանկյունից ներկայացնել Հայաստանում կրոնական գործընթացների քննությունը:
· Ուսանողի մոտ գիտելիքներ ձևավորել կրոնական մշակույթի ոլորտում հետազոտությունների անցկացման մեթոդաբանության և արդի գիտական խնդիրների մասին ու ամրապնդել ոլորտը հետազոտելու ձեռք բերած հմտությունները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Նկարագրել «կրոնական մարդաբանություն, կրոնական մշակույթ, կրոնական գործընթացներ» հասկացությունների նկատմամբ ժամանակակից գիտական մոտեցումները:
2. Բացատրել ժամանակակից Հայաստանի բնորոշ արդի կրոնական մշակույթի և կրոնական գործընթացների ձևավորման օրինաչափությունները:
3. Ճանաչել ժամանակակից կրոնական գործընթացների սոցիալական և մշակութային առաձնահատկությունները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. Ի մի բերել կրոնական ոլորտում սոցիալական և մշակութային գործընթացների օրինաչափություններն ու առանձնահատկույունները,
5. Գիտականորեն վերլուծել կրոնի հետ փոխկապակցված մերօրյա մշակութային երևույթները:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
6. Վերլուծել փաստեր և կատարել հետևություններ,
7. Ստեղծագործաբար կիրառել կրոնական մշակույթի և կրոնական գործընթացի մասին ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության տարբեր ոլորտներում:

3. Описание
· Ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ ձևավորել կրոնական մշակույթ հասկացության և արդի կրոնական գործընթացների սոցիալական և մշակութային առանձնահատկությունների վերաբերյալ:
· Այդ ձեռքբերումների տեսանկյունից ներկայացնել Հայաստանում կրոնական գործընթացների քննությունը:
· Ուսանողի մոտ գիտելիքներ ձևավորել կրոնական մշակույթի ոլորտում հետազոտությունների անցկացման մեթոդաբանության և արդի գիտական խնդիրների մասին ու ամրապնդել ոլորտը հետազոտելու ձեռք բերած հմտությունները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություն
2. Գործնական պարապմունք
3. Դիդակտիկ նյութերի /պրեզենտացիաների, ֆիլմերի/ մատուցում
4. Դասընթացի պրակտիկ մաս կազմող հետազոտական մինի-ծրագրերի կազմակերպում:
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն երկուսը.
9 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ 4 և 5 միավոր, մեկը՝ բանավոր, մյուսը՝ ռեֆերատի տեսքով։ 8 միավոր հատկացնել ընթացիկ ստուգումներին (2-ական միավոր սեմինարի պատասխաններ), և 3 միավոր մասնակցությանը։
6. Список основной литературы
  • Խառատյան Հ. Կրոնական զարգացումները XXI դարասկզբին և Հայաստանի իրողությունները //Կրոնը և Հասարակությունը, N 2, 2007
  • Антонян Ю., Воссоздание религии: Неоязычество в Армении, Лабораториум, #1, 2010
  • Agadjanyan A. (ed.), Armenian Christianity Today. Identity Politics and Popular Practice, London: Ashgate, 2014
  • Antonyan, Yu. “Religiosity and Religious Identity in Armenia: Some Current Models and Developments,” Acta Ethnographica Hungarica 56, No. 2 (2011): 315-32.
  • Lambek M. (ed.) A Reader in the Anthropology of religion, Blackwell Publishing, 2008.
  • Siekierski K. Religious and National Identitites in Post-Soviet Armenia, in: Religions and Identities in Transition, I. Borowik, M. Zawila (ed.), 2010 Krakow: Nomos, pp. 149-162.
7. Основная часть курса
1. Կրոնի նկատմամբ մշակութային մարդաբանության մոտեցումները։
2. Կրոնական աշխարհընկալման առանձնահատկությունները և արժեքների համակարգը:
3. Կրոնը և հասարակությունը: սոցիալական ու քաղաքական գործընթացները կրոնական համատեքստում:
4. Կրոնական պրակտիկաները:
5. Կրոնը և ինքնությունը: Հայկական կրոնական ինքնության արդի փոխակերպումները:
6. Ժամանակակից /խորհրդային և հետ-խորհրդային/ կրոնական գործընթացներ Հայաստանում:
3-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Факультативный
1107/Մ15-3
1. Цель курса
· ներկայացնել «ազգային փոքրամասնություն» հասկացության էթնիկական, սոցիալական, մշակութային, քաղաքական, իրավական բնութագրերը ու ՀՀ -ում դրանց տեղայնացման առանձնահատկությունները,
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների գոյատևման ու մշակութային զարգացումների պատմական ու ընթացիկ պայմանների և օրինաչափությունների վերաբերյալ,
· լուսաբանել ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների մշակութային դիմագիծն ու փոխառնչությունները, ժամանակակից սոցիո և էթնոմշակութային գործընթացները և ինքնության դրսևորումները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել Հայաստանում ազգային փոքրամասնությունների ձևավորման պատմական, քաղաքական նախադրյալները, ավանդական էթնոմշակութային դիմագիծն ու ժամանակակից մշակութային փոխակերպումները,
2. նկարագրել Հայաստանի հանրա¬պետու¬¬թյու¬նում ազգային փոքրամասնությունների ինքնության ձևերը և դրանց պատմական ու ժամանակակից դրսևորումները,
3. քննարկել ազգային փոքրա¬մասնությունների շուրջ միջազ¬գային իրավական նորմերի զարգա¬ցումները և դրանց կիրառությունը Հա¬յաս¬տանի հանրապետության օրինակով՝ որպես փոքրամասնությունների մշակութային դիմագծի պահպանման ու դրսևորման մեխանիզմ:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. վերլուծել ազգային փոքրամասնությունների ու մշակութային քաղաքականության հետ կապված խնդիրները,
5. քննարկել մեծամասնություն-փոքրամասնություն սոցիոմշակութային տարբերությունների ձևավորման ընթացքն ու դրանց գործառնական դրսևորումները,
6. մեկնաբանել ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների մշակութային ժամանակակից զարգացումներն ու կանխատեսել հեռանակարները:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
1. օգտվել տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (գրադարաններ, համացանցային ռեսուրսներ, գիտական մենագրություններ և հոդվածներ),
2. ստեղծագործաբար կիրառել ձեռքբերված գիտելիքները, ընկալել և տարածել նորերը.
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել Հայաստանում ազգային փոքրամասնությունների ձևավորման պատմական, քաղաքական նախադրյալները, ավանդական էթնոմշակութային դիմագիծն ու ժամանակակից մշակութային փոխակերպումները,
2. նկարագրել Հայաստանի հանրա¬պետու¬¬թյու¬նում ազգային փոքրամասնությունների ինքնության ձևերը և դրանց պատմական ու ժամանակակից դրսևորումները,
3. քննարկել ազգային փոքրա¬մասնությունների շուրջ միջազ¬գային իրավական նորմերի զարգա¬ցումները և դրանց կիրառությունը Հա¬յաս¬տանի հանրապետության օրինակով՝ որպես փոքրամասնությունների մշակութային դիմագծի պահպանման ու դրսևորման մեխանիզմ:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. վերլուծել ազգային փոքրամասնությունների ու մշակութային քաղաքականության հետ կապված խնդիրները,
5. քննարկել մեծամասնություն-փոքրամասնություն սոցիոմշակութային տարբերությունների ձևավորման ընթացքն ու դրանց գործառնական դրսևորումները,
6. մեկնաբանել ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների մշակութային ժամանակակից զարգացումներն ու կանխատեսել հեռանակարները:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
7. օգտվել տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (գրադարաններ, համացանցային ռեսուրսներ, գիտական մենագրություններ և հոդվածներ),
8. ստեղծագործաբար կիրառել ձեռքբերված գիտելիքները, ընկալել և տարածել նորերը.
3. Описание
· ներկայացնել «ազգային փոքրամասնություն» հասկացության էթնիկական, սոցիալական, մշակութային, քաղաքական, իրավական բնութագրերը ու ՀՀ -ում դրանց տեղայնացման առանձնահատկությունները,
· ձևավորել կայուն գիտելիքներ ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների գոյատևման ու մշակութային զարգացումների պատմական ու ընթացիկ պայմանների և օրինաչափությունների վերաբերյալ,
· լուսաբանել ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների մշակութային դիմագիծն ու փոխառնչությունները, ժամանակակից սոցիո և էթնոմշակութային գործընթացները և ինքնության դրսևորումները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ, գործնական պարապմունքներ,
2. դիդակտիկ նյութերի մատուցում, համակարգչային պրեզենտացիաներ, բանավեճեր:
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն երկուսը.
9 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ 4 և 5 միավոր՝ առաջինը բանավոր երկրորդը՝ դասընթացի որևէ թեմայի վերաբերյալ ռեֆերատի ներկայացում (գրավոր ակադեմիական շարադրանք 15-18 հազար նիշի սահմաններում և բանավոր ներկայացում), 8 միավոր հատկացնել ընթացիկ ստուգումներին և 3 միավոր մասնակցությանը։
6. Список основной литературы
  • Ազգային փոքրամասնությունները Հայաստանում, Եր, 2004:
  • ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների վերաբերյալ փաստաթղթերի ընտրանի, Եր., 2011։
  • Միհրան Գալստյան, Հայաստանի Հանրապետության ազգային փոքրամասնությունների միգրացիան, (Էթնոսոցիոլոգիական հետազոտություն), Եր., 2015։
  • Г.Г. Саркисян, Население Восточной Армении В Хiх-Начале Xx В.Ереван, Изд-Во Гитутюн" НАН РА, 2002.
  • Oommen, T.K. Citizenship, Nationality and Ethnicity, Polity Press CamԲridge 1997.
7. Основная часть курса
1. «Ազգային փոքրամասնություն» հասկացության շուրջ գոյություն ունե¬ցող իրավական և ակադեմիական սահմանումների հիմնախնդիրները: «Ազգային փոքրամասնություն» երևույթի ու հասկացության պատմաքաղաքական ու իրավաքաղաքական զարգացումները: Ազգային փոքրամաս¬նու¬թյունների ձևավորման բազմազանությունը և օրինաչափու¬թյունները:
2. Հայաստանի ազգային փոք¬րա¬մասնությունները: Ձևավորման պատմու¬թյունը, ժողովրդագրական շարժ¬ընթացը, մշակութային առանձնա¬հատկությունները, հասարակական ինստի¬տուտ¬ները:
3. Հայաստանի ազգային փոքրամասնությունների ավանդական էթնոմշակութային դիմագիծն ու ժամանակակից մշակութային փոխակերպումները:
4. Հայաստանի հանրա¬պետու¬¬թյու¬նում ազգային փոքրամասնությունների ինքնության ձևերը և դրանց պատմական ու ժամանակակից դրսևորումները. մշակութային փոխառնչություններն ու ադապատացիոն մեխանիզմները:
5. Հայաստանի ազգային փոքրամասնությունների մշակույթի ու ինքնության հիմնախնդիրները՝ ժամանակակից իրավաքաղաքական հարաբարությունների համատեքստում: ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների էթնիկ կառույց¬նե¬րի գործունեությունը: ՀՀ ազգային փոքրամասնության ինքնության պաշտպանության սոցիալ-մշակութային հնարավորությունները:
6. ՀՀ ազգային փոքրամաս¬նությունների լեզվական, կրթա¬կան, մշակութային, քաղաքական եվ քաղա¬քացիական, լրատվական եվ դատաիրավական իրավունքների զարգացումները:
3-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Факультативный
1107/Մ15-1
1. Цель курса
· ուսանողներին ներկայացնել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը,
· ծանոթացնել ինչպես քաղաքակրթական գիտակցության, այդպես և քաղաքակրթության տեսության կայացման ու ձևավորման ընթացքին,
· քաղաքակրթական հայեցակարգերի և մեթոդների կիրառմամբ ուսումնասիրել առանձին պատմական դարաշրջանների փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. որոշել պատմագիտության զարգացման տարբեր փուլերում պատմության և արդիության փոխհարաբերությունների սահմանները,
2. ներկայացնել Հինարևելյան, Անտիկ, Միջնադարյան, Արդյունաբերական և Հետարդյունա­բերա­կան քաղաքակրթությունների տիպաբանությունը, բացատրել դրանց բովանդակային և հաստատութենական կառուցվածքը,
3. մատնանշել քաղաքակրթության տեսաբաններից յուրաքանչյուրի տեսության հիմնարար բաղադրիչներն ու առանձնահատկությունները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. տիպաբանել Հինարևելյան, Անտիկ-պոլիսային, Միջնադարյան, Արդյունաբերական և Հետարդյունաբերական քաղաքակրթությունների հասարակական-պետական, գաղափարա­խոսական և մշակութային կառույցները,
5. համադրել քաղաքակրթական փոխակերպությունների առանձնահատկությունները ժամանա­կի տարբեր տևողությունների համապատկերում,
6. վերլուծել և գնահատել քաղաքակրթության տեսաբաններից յուրաքանչյուրի տեսու­թյան առա­վելու­թյուն­ներն ու սահմանափակությունները,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
7. վերլուծել պատմական իրադարձությունները, հասարակական-քաղաքական տեղաշարժերն ու կերպափոխությունները քաղաքակրթությունների տեսության դիտանկյունից,
8. մեկնաբանել արդիական նշանակություն ունեցող խնդիրները ժամանակի կարճ, միջին և երկար տևողությունների համադրության հեռանկարում։

3. Описание
· ուսանողներին ներկայացնել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը,
· ծանոթացնել ինչպես քաղաքակրթական գիտակցության, այդպես և քաղաքակրթության տեսության կայացման ու ձևավորման ընթացքին,
· քաղաքակրթական հայեցակարգերի և մեթոդների կիրառմամբ ուսումնասիրել առանձին պատմական դարաշրջանների փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ,
2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր,
3. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում,
4. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ,
5. նախադեպերի վերլուծություն:
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն երկուսը.
9 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ 4 և 5 միավոր, դասընթացի սեմինարի առկայության դեպքում 8 միավոր հատկացնել ընթացիկ ստուգումներին (ընթացիկ ստուգումներին կարելի է կազմակերպել ռեֆերատր ձևով, որի դեպքում երկու ընթացիկ քննությունները կարելի է անցկացնել բանավոր), և 3 միավոր մասնակցությանը։
6. Список основной литературы
  • Ստեփանյան Ա., Քաղաքակրթական արծարծումներ (Անհատը, համակեցությունը, ժամանակը), Պատմության հարցեր 2, Զանգակ հրատ., 2013, էջ 9-20:
  • Հովհաննիսյան Ս., Աննալների դպրոցի այլացումը. "Նոր պատմագիտություն"։ Մաս առաջին։ Հետկառուցաբանական հայեցակարգը և պատմության "քանակային" կամ "շարային" ըմբռնումը, Վէմ համահայկական հանդես, 1 (2012), էջ 62-83։
  • Հովհաննիսյան Ս., Աննալների դպրոցի այլացումը. «Նոր պատմագիտություն»։ Մաս երկրորդ։ Մտակեցվածքների պատմություն. երեք հարացույց (կառուցվածքային, շարային կամ քանակային և համաբերական), Վէմ համահայկական հանդես, 2 (2016), էջ 27-48։
  • Ионов И. Н., Хачатурян В. М., Теория цивилизаций: от античности до конца XIX в. СПб., 2002.
  • Toynbee J. A., A Study of History, The One-Volume Edition - Illustrated, Published by Oxford University Press, London, 2005.
7. Основная часть курса
Թեմա 1. Քաղաքակրթությունն իբրև փոխաբերություն, գիտական հասկացություն և հետազոտական մոդել: Թեմա 2. Քաղաքակրթական պատկերացումները Հին Արևելյան երկրներում (Հին Եգիպտոս, Միջագետք, Հին Հնդկաստան, Հին Չինաստան): Թեմա 3. Քաղաքակրթական պատկերացումները Անտիկ դարաշրջանում (Հին Հունաստան, Հին Հռոմ): Թեմա 4. Քաղաքակրթական պատկերացումները Միջնադարում (Բյուզանդիա, Իսլամական աշխարհ): Թեմա 5. «Քաղաքակրթություն» եզրույթի առաջացումն ու քաղաքակրթության տեսության հիմնախնդիրները (Ն. Դանիլևսկի, Օ. Շպենգլեր, Ա. Թոյնբի, Ֆ. Բրոդել, Պ. Սորոկին, Ն. Էլիաս, Ս. Հանթինգթոն):
3-րդ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ դաս.
Факультативный
1107/Մ15-04
1. Цель курса
1. դիտարկել մշակույթը, որպես հասարակության և մարդու պատմական զարգացման որոշակի մակարդակ, որն արտահայտվում է մարդկանց գործունեության և կյանքի կազմակերպման ձևերով ու տիպերով,
2. ներկայացնել մշակույթն իբրև մարդաբանության կենտրոնական հայեցակարգ, որն իր մեջ ներառում է այն բոլոր երևույթները, որ սոցիալական ուսուցման միջոցով փոխանցվում են մարդկային հասարակություններում,
3. բացահայտել զանգվածային հաղորդակցության մեջ տեղի ունեցող զարգացումները, որոնցով պայմանավորված են նաև հասարակական կյանքում կատարվող փոփոխությունները:
4. ներկայացնել մեդիա մշակույթի արդի ձևերը, միջոցներն ու ներկա մշակութային գործընթացներում թեմայով պայմանավորված ավանդական ու ժամանակակից տեղեկատվահաղորդակցական դրսևորումներն ու առանձնահատկությունները:
5. ամրապնդել հետազոտական մեթոդների կիրառմամբ ձեռք բերած գիտելիքները և որոշակի հմտություններ ամրագրել մեդիա մշակույթը առավել համապարփակ ընկալելու և ինքնուրույն վերլուծելու գործում,
6.սովորեցնել ակադեմիական մեթոդաբանությամբ հետազոտել և ներկայացնել մեդիա մշակույթի ժամանակակից որևէ դրսևորում:որևէ դրսևորում:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողն ունակ կլինի ներկայացնելու մեդիաազդեցության յուրաքանչյուր տեսության և մոտեցման բովանդակությունը, առանձնահատկությունները, հասկանալու ավանդական և ժամանակակից տեղեկատվահաղորդակցական միջոցների առանձնահատկություններն ու տարբերությունները, հասարակական կյանքում ունեցած ներգործությունն ու ազդեցության հետևանքները:
2. Ընկալել և բացատրել մեդիասպառողների վարքը` ելնելով նրանց կողմից սպառվող մեդիա-բովանդակությունից, նկարագրել տեղեկատվամիջոցների ազդեցությամբ առաջացող վարքային նորմերը, բացատրել դրանց ներգործությունը հասարակական կյանքի վրա, ինչպես նաև վերլուծել արդի զանգվածային հաղորդակցական գործընթացները, արձանագրել մեդիաազդեցության հետևանքով անհատական և զանգվածային մակարդակներում առաջացող հնարավոր փոփոխությունները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. ըստ հարկի և մասնագիտորեն կիրառել մեդիա մշակույթում օգտագործվող եզրերն ու հասկացությունները,
4. գործնականում իրականացնել մեդիա մշակույթի ուսումնասիրություն և մասնագիտորեն ներկայացնել մասնավորն ու ընդհանուրը,
5. վերոնշյալից ելնելով՝ կատարել ինքնուրույն մշակութաբանական քննություն:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
6. ներկայացնել ոլորտի նորագույն բնորոշումները անհրաժեշտ փաստերի հավաքման, համեմատության և վերլուծության հիման վրա և համապատասխան եզրահանգումներ կատարել,
7. կիրառել մշակույթի և մեդիայի խնդիրներին առնչվող տեսական, գործնական և մեթոդաբանական գիտելիքները` մասնագիտական գործունեության տարբեր ոլորտներում։
3. Описание
1. դիտարկել մշակույթը, որպես հասարակության և մարդու պատմական զարգացման որոշակի մակարդակ, որն արտահայտվում է մարդկանց գործունեության և կյանքի կազմակերպման ձևերով ու տիպերով,
2. ներկայացնել մշակույթն իբրև մարդաբանության կենտրոնական հայեցակարգ, որն իր մեջ ներառում է այն բոլոր երևույթները, որ սոցիալական ուսուցման միջոցով փոխանցվում են մարդկային հասարակություններում,
3. բացահայտել զանգվածային հաղորդակցության մեջ տեղի ունեցող զարգացումները, որոնցով պայմանավորված են նաև հասարակական կյանքում կատարվող փոփոխությունները:
4. ներկայացնել մեդիա մշակույթի արդի ձևերը, միջոցներն ու ներկա մշակութային գործընթացներում թեմայով պայմանավորված ավանդական ու ժամանակակից տեղեկատվահաղորդակցական դրսևորումներն ու առանձնահատկությունները:
5. ամրապնդել հետազոտական մեթոդների կիրառմամբ ձեռք բերած գիտելիքները և որոշակի հմտություններ ամրագրել մեդիա մշակույթը առավել համապարփակ ընկալելու և ինքնուրույն վերլուծելու գործում,
6.սովորեցնել ակադեմիական մեթոդաբանությամբ հետազոտել և ներկայացնել մեդիա մշակույթի ժամանակակից որևէ դրսևորում:որևէ դրսևորում:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ,
2. հիմնական թեմաների ներկայացում համակարգչային պրեզենտացիաների միջոցով,
3. ինտերակտիվ քննարկումներ ուսանողների կողմից ընտրված թեմաների շուրջ,
4. հիմնական գրականության և հետազոտությունների Էլեկտրոնային հրատարակությունների հանձնում ուսանողներին:
5. Методы и критерии оценки
Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են
2 ընթացիկ քննությունները: 9 միավոր հատկացնել երկու ընթացիկ քննություններին՝ 4 և 5 միավոր:
1-ին ընթացիկ քննություն, գիտելիքի և քննական կարողությունների բանավոր ստուգում, 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը ընդգրկում է 2 հարց։ Առաջին և երկրորդ հարցերը վերցված են հարցաշարից և գնահատվում են 2-ական միավոր: Կազմում է դասընթացի ընդհանուր արժեքի 20 %-ը։
8 միավոր հատկացնել ընթացիկ ստուգումներին` կազմակերպելով ռեֆերատի ձևով (որի դեպքում երկու ընթացիկ քննությունները կարելի է անցկացնել բանավոր): Կազմում է դասընթացի ընդհանուր արժեքի 40 %-ը։
Մասնակցությունը գնահատվում է 3 միավոր: Կազմում է դասընթացի ընդհանուր արժեքի 15%-ը։
6. Список основной литературы
  • Кравченко А. И., Культурология, Москва, 2003.
  • Маркарян Э. С. Очерки теории культуры, Ереван, 1969.
  • Юнг К.-Г., Архетип и символ, Москва, 1991.
  • Тайлор Э., Первобытная культура, Москва, 1989.
  • Бахтин М., Творчество Франсуа Рабле и народная культура средневековья и ренесанса, М., 1990.
  • Սարգսյան Զ., Մեդիաազդեցության ժամանակակից տեսություններ, Երևան, 2022:
  • Մեդիա շուկայի վերլուծություն. Հայաստան, Երևան, 2024:
  • Հայզինգա Յ., Մշակույթի խաղային տարրի սահմանման փորձ, Երևան, 2007:
  • Հայրապետյան Թ., Արքետիպային հարակցումները հայկական հրաշապատում հեքիաթներում և վիպապատմական բանահյուսության մեջ, Երևան, 2016:
  • 0. Հովհաննիսյան Հ., Թատրոնը միջնադարյան Հայաստանում, Երևան, 1978:
  • Խառատյան-Առաքելյան Հ., Հայ ժողովրդական տոները, Երևան, 2005:
7. Основная часть курса
1. Դասընթացի ընդհանուր բնութագիրը:
2. Մշակույթ» հասկացությունը, սահմանման բազմազանությունը:
3.Մշակույթի էության, ծագման ու զարգացման վերաբերյալ տեսությունները:
4. Մշակույթի կառուցվածքը, բաղադրիչները, մակարդակները:
5. Մշակույթի տիպաբանությունը:
6.Մշակութային գործընթացները և մշակույթի զարգացման դինամիկան:
7. Մեդիայի ազդեությունը մշակույթի վրա կամ մակրոմակարդակում:
8. Մեդիաազդեցությունների դասակարգումները:
9. Զանգվածային հաղորդակցության տեսության սահմանումը:
10. Քարոզչություն և լսարանի մանիպուլացում:
11. Օրակարգի ձևավորման տեսությունը:
4. Ժամանակակից հասարակության ժամանցային նախասիրությունները:
5. Համացանցն իբրև հանրույթի վարքային մշակույթի բաղկացուցիչ:
6. Տուրիզմը ժամանցի կազմակերպման միջոց:
3-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար
Факультативный
1107/Մ16-2
1. Цель курса
· ձևավորել ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ խաչքարային մշակույթի բնութագրի, ծագման, ժամանակագրական և տիպաբանական դրսևորումների վերաբերյալ,
· ներկայացնել միայն հայ մշակույթին բնորոշ լինելու պատճառաբանությունը,
· ճանաչել և վերլուծել առանձին խաչքարերը ձեռք բերած տեսական գիտելիքի և հետազոտական մեթոդների օգնությամբ:
· սվորեցնել ակադեմիական մեթոդաբանությամբ հետազոտոել և գրավոր ներկայացնել խաչքարյաին մշակույթի որևէ դրսևոիրում:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել խաչքարի՝ որպես հայ ինքնության ամենահայտնի խորհրդանշանի առաջացման, նրա ծիսական-գործառական, տիպաբանական, ժամանակագրական և պատկերագրական հիմնական դրսևորումները,
2. թվել և բնութագրել ազգային կենսընթացի այն օրինաչափություններն ու աշխարհընկալման համալիրները, որոնք պայմանավորել են խաչքարային մշակույթի զարգացումն ու հարատևումը,
3. ներկայացնել խաչքարի կերտման տեխնիկական գործընթացը, կանգնեցման առիթները, կանգնեցման և երկրպագության ծեսերը, զանազանել նպատակները և գործառույթները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. վավերացնել խաչքարային դաշտերը, տալ առանձին կոթողի ճարտարապետական-հորինվածքային բնութագիրը, որոշել նրա մոտավոր ժամանակը,
5. քննել խաչքարի հորինվածքի կառուցվածքն ու ներկայացնել ընդհանրական իմաստաբանությունը:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
6. ձևավորել մշակութային լանդշաֆտը, բացօթյա սրբավայրերն ու կոթողները
7. ճանաչելու, նկարագարելու, պահպանության վիճակը բնութագրելու կարողություններ։
3. Описание
· ձևավորել ուսանողի մոտ կայուն գիտելիքներ խաչքարային մշակույթի բնութագրի, ծագման, ժամանակագրական և տիպաբանական դրսևորումների վերաբերյալ,
· ներկայացնել միայն հայ մշակույթին բնորոշ լինելու պատճառաբանությունը,
· ճանաչել և վերլուծել առանձին խաչքարերը ձեռք բերած տեսական գիտելիքի և հետազոտական մեթոդների օգնությամբ:
· սվորեցնել ակադեմիական մեթոդաբանությամբ հետազոտոել և գրավոր ներկայացնել խաչքարյաին մշակույթի որևէ դրսևոիրում:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ,
2. հիմնական թեմաների ներկայացում համակարգչային պրեզենտացիաների միջոցով,
3. ինտերակտիվ քննարկումների կազմակերպում Առինջի խաչքարային դաշտում,
4. հիմնական գրականության և հետազոտությունների էլտարբերակների հանձնում ուսանողներին:
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ գնահատումով դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ և եզրափակիչ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն մեկը.
8 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ յուրաքանչյուրը 4-ական միավոր, 9 եզրափակիչ քննություն (քննաթերթիկը պարունակելու է 3 հարց, յուրաքանչյուրը գնահատվելու է 3 միավոր) և մասնակցությունը՝ 3 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Բարխուդարյան Ս., Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1963:
  • Շահինյան Ա., Հայաստանի միջնադարյան կոթողային հուշարձանները. 9-13-րդ դարերի խաչքարերը, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1984:
  • Պետրոսյան Հ., Խաչքար. ծագումը, գործառույթը, պատկերագրությունը, իմաստաբանությունը, Երևան, Փրինթինֆո, 2008:
  • Якобсон А., Армянские хачкары. Ереван, Айастан, 1986.
  • Petrosyan H. The Culture of Julfa Khachkars and their Repatriation Movement. Studies in Armenian and Eastern Christian Art, Ca’ Foscary, Venice, 2020, pp. 180-203.
  • Պետրոսյան Հ., Երանյան Ն. Արցախի կոթողային մշակույթը, Երևան, Անտարես հրատ., 2022։
7. Основная часть курса
1. Խաչի վաղմիջնադարյան պաշտամունքն ու պատկերագրությունը և խաչքարի ծագումը:
2. Խաչքարի տիպաբանական-ժամանակագրական և պատկերագրական բնութագիրը:
3. Խաչքարի կանգնեցումը և գործառույթը:
4. Խաչքարային հորինվածքի հիմնական բաղկացուցիչները, կառուցվածքն ու իմաստաբանությունը: Խաչքարը որպես հայ ինքնության խորհրդանշան: Խաչքարային մշակույթի մերօրյա դրսևորումները:
5. Խաչքարը հարձակումների թիրախում. ադրբեջանական բռնայուրացման քաղաքականությունը։
6. Գործնական աշխատանք դաշտում. խաչքարի նկարագրության ու հետազոտության հիմնական սկզբունքները:
3-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն., 30 ժամ սեմինար
Факультативный
1107/Մ16-3
1. Цель курса
· ուսանողներին տալ գիտելիքներ Հայաստանում թանգարանների կողմից տարատեսակ ուսանողին ծանոթացնել պատմական մարդաբանության հիմունքներին, նեռարյալ առարկայի հիմնական նպատակն ու խնդիրները, մեթոդաբանությունը, ձևավորման պատմությունը, ժամանակակից տեսական մոտեցումները, ինչպես նաև ներկայացնել Հայաստանի պատմական մարդաբանության հիմնական թեմաները և սովորեցնել կատարել հետազոտական աշխատանքներ օգտագործելով պատմական մարդաբանություն գիտակարգի տեսական, մեթոդաբանական մոտեցումները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել պատմական մարդաբանության առարկայի նպատակը և խնդիրները,
2. վերարտադրել պատմական ժամանակաշրջանների մշակութային նկարագրի ձևավորման օրինաչափությունները և մեխանիզմները,
3. տիրապետել պատմական մարդաբանության ուսումնասիրման ժամանակակից հիմնական տեսություններին:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. վերլուծել պատմական մարդաբանության հիմնական մոտեցումներն ու տեսական հիմնադրույթները,
5. սովորել վերլուծել տարբեր պատմական շրջանների մշակութային նկարագրի և աշխարհընկալման մեջ ներթափանցելու հիմնական մեթոդները:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
6. կիրառել ստացած գիտելիքները հայկական մշակույթի պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների գիտական բնութագրերը ստեղծելու ուղղությամբ,
7. վերլուծել պատմագիտական և մարդաբանական տարբեր խնդիրների մասին նյութական և վիրտուալ շտեմարանների տեղեկատվությունները:

3. Описание
· ուսանողներին տալ գիտելիքներ Հայաստանում թանգարանների կողմից տարատեսակ ուսանողին ծանոթացնել պատմական մարդաբանության հիմունքներին, նեռարյալ առարկայի հիմնական նպատակն ու խնդիրները, մեթոդաբանությունը, ձևավորման պատմությունը, ժամանակակից տեսական մոտեցումները, ինչպես նաև ներկայացնել Հայաստանի պատմական մարդաբանության հիմնական թեմաները և սովորեցնել կատարել հետազոտական աշխատանքներ օգտագործելով պատմական մարդաբանություն գիտակարգի տեսական, մեթոդաբանական մոտեցումները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. Դասախոսություն
2. Գործնական պարապմունքներ արտալսարանային և լսարանային ձևաչափերով
3. Դիդակտիկ նյութերի ներկայացում և վերլուծություն
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը գնահատման բաղադրիչները և հատկացվող միավորները հետևյալն են՝
Եզրափակիչ քննություն՝ 7 միավոր, ընթացիկ քննություններ 6 միավոր (որոնցից մեկը կանցկացվի բանավոր հարցման միջոցով, երկրորդ ընթացիկ քննության համար ուսանողը կներկայացնի ռեֆերատ), մասնակցություն՝ 3 միավոր, ինքնուրույն աշխատանք՝ 3 միավոր, ընթացիկ ստուգումներ՝ 1 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Անտոնյան Յուլիա, Մշակույթի պատմության դասավանդման մեջ պատմական մարդաբանության սկզբունքների ներդրման հարցի շուրջ, Պատմություն և մշակույթ, հ. Գ, Երևան, ԵՊՀ, 2013:
  • Հովհաննիսյան Սմբատ, Աննալների դպրոցի այլացումը. «Նոր պատմագիտություն»։ Մաս երրորդ։ «Մարդաբանական պատմություն» և «հիշողության պատմություն» հղացքները | ՎԷՄ համահայկական հանդես: 2020 թ., 4, 70-103 էջ։
  • Հովհաննիսյան Սմբատ, Մարկ Բլոկը և Աննալների դպրոցը. մարդաբանական և համադրական պատմության մեթոդաբանությունը | Պատմության պաշտպանական, կամ պատմաբանի արհեստը: 2018, էջ V-XXXVIII
  • Պետրոսյան Հ., Պահվածք նախնյաց. լռելը և խոսելը, օտարը և թշնամին, ողջերը և մեռածները, Ազատամարտ, 1991, թիվ 31, 32, 34:
  • Բլոկ Մարկ, Պատմության պաշտպանական, կամ պատմաբանի արհեստը, 2018
  • Burke Peter, What is cultural History? 2008.
  • Stephan Palmié and Charles Stewart, For an anthropology of history, Hau: Journal of Ethnographic Theory 2016, 6 (1): 207-236, DOI:
  • Portelli Alessandro, History, Memory, and Meaning of a Nazi, Massacre in Rome, 2003
  • Кром Михаил, Историческая антропология, 2010
  • 0. Кривцун, О.А., Искусство и историческая антропология, 2018
7. Основная часть курса
1. Պատմության ուսումնասիրման տեսական մոտեցումները, խնդիրները և մարդաբանական մեթոդը:
2. Առօրեականությունը, աշխարհընկալումը, սոցիալական համակարգերն ու գործընթացները որպես պատմագիտական ուսումնասիրման առարկաներ:
3. Պատմական մարդաբանություն գիտակարգի զարգացման փուլերը և կապը աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների հետ։
4. Ֆրանսիական, ամերիկյան, իտալական, գերմանական, անգլիական դպրոցները։
5. Մենթալականությունների դպրոցը, իտալական միկրոպատմությունը, առօրեականության պամական ուսումնասիրում, բանավոր պատմություն:
6. Պատմական մարդաբանության մեթոդաբանությունն ու պատմագիտական աղբյուրների վերաիմաստավորումը:
7. Պատմական մարդաբանության մեթոդների, տեսությունների ու սկզբունքների կիրառումը հայկական մշակույթի պատմության ոլորտում:
3-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար
Факультативный
1701/Մ16-1
1. Цель курса
· ներկայացնել արդի հայաստանյան քաղաքաշինական իրավիճակը, քաղաքային միջավայրի բազմագործառնությունը, նրա կապերը սոցիալ-մշակութային բազմաթիվ երևույթների հետ,
· տեղյակ դարձնել ուսանողներին ասպարեզի միջազգային փորձին և քաղաքաշինական, փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական, մշակութաբանական տեսական մոտեցումներին, տարածական միջավայրի կազմակերպման և մշակութային ժառանգության պահպանության փոխհարաբերության մեխանիզմներին, մշակութային ժառանգության մասին միջազգային պայ­­մա­նագրերին, այդ ասպարեզում ՀՀ օրենսդրությանը,
· ամրապնդել ուսանողի մոտ ձեռք բերած տեսական գիտելիքի և հետազոտական մեթոդների օգնությամբ՝ հայ մշակութային համալիրների և մեխանիզմների ավանդական և ներկա դրսևորումները, հարևան մշակույթների և մշակութային նորամուծությունների հետ փոխհարաբերությունները, արտաքին ազդեցության ազդակները և զարգացման հեռանկարները ինքնուրույն քննելու հմտությունները:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. սահմանել «քաղաք», «տարածական միջավայր», « քաղաքային տարածքի կազմակերպում», «հանրային տարածք», «պատմական քաղաք» հասկացությունները և ներկայացնել դրանց առաջացման և զարգացման տեսությունները,
2. քննարկել հայ խորհրդային և հետխորհրդային ժամանակաշրջանների քաղաքաշինական մշակույթի կառուցվածքի, միջավայրաստեղծ տարրերի և գործոնների ծագման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, ճանաչել քաղաքներում առկա ճարտարապետական հուշարձանները,
3. ներկայացնել համաշխարհային և հայ քաղաքաշինական մշակույթների պատմական զարգացումների առնչությունները և ձևակերպել ժամանակակից քաղաքաշինական գործընթացների և շուկայի պահանջարկով կազմակերպվող քաղաքային տարածքն ու միջավայրը:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. բացահայտել քաղաքների ճարտարապետության և տարածական միջավայրի կազմակերպման` պատմական համատեքստում առանձնացված անցումային փուլերն ու տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալ-մշակութային իրադրության հետ փոխկապակցվածությունը,
5. նախագծել քաղաքային տարածքի կազմակերպման մենթալ քարտեզներ և միջավայրի բրենդի կայացման գործընթացներում ներդնել սեփական առաջարկները, մշակել զբոսաշրջային արդյունավետ երթուղիներ և բիզնես ծրագրեր,
6. արժևորել «հուշարձան» շենքերը՝ ներառելով դրանք քաղաքային տարածքի կազմակերպման և կենսատարածքի ձևավորման գործընթացներում, կիրառել ստացած գիտելիքները մշակութային քաղաքականության մշակման և իրագործման ծրագրերում` հատկապես քաղաքների ներկայանալիության, ճանաչելիության, համաշխարհային տուրիստական շուկայում բարձր վարկանիշ ձեռքբերման ոլորտներում:

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
7. վավերացնել և վերլուծել քաղաքային միջավայրը, կատարել հետևություններ,
8. ստեղծագործաբար կիրառել քաղաքաշինական մշակույթի և տարածքի կազմակերպման գործընթացի մասին ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության տարբեր ոլորտներում:

3. Описание
· ներկայացնել արդի հայաստանյան քաղաքաշինական իրավիճակը, քաղաքային միջավայրի բազմագործառնությունը, նրա կապերը սոցիալ-մշակութային բազմաթիվ երևույթների հետ,
· տեղյակ դարձնել ուսանողներին ասպարեզի միջազգային փորձին և քաղաքաշինական, փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական, մշակութաբանական տեսական մոտեցումներին, տարածական միջավայրի կազմակերպման և մշակութային ժառանգության պահպանության փոխհարաբերության մեխանիզմներին, մշակութային ժառանգության մասին միջազգային պայ­­մա­նագրերին, այդ ասպարեզում ՀՀ օրենսդրությանը,
· ամրապնդել ուսանողի մոտ ձեռք բերած տեսական գիտելիքի և հետազոտական մեթոդների օգնությամբ՝ հայ մշակութային համալիրների և մեխանիզմների ավանդական և ներկա դրսևորումները, հարևան մշակույթների և մշակութային նորամուծությունների հետ փոխհարաբերությունները, արտաքին ազդեցության ազդակները և զարգացման հեռանկարները ինքնուրույն քննելու հմտությունները:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. դասախոսություններ` լսարանային և արտալսարանային` Երևանում`կառուցապատված տարածական միջավայրում,
2. հիմնական թեմաների ներկայացում համակարգչային պրեզենտացիաների միջոցով,
3. ինտերակտիվ քննարկումներ ուսանողների կողմից ընտրված թեմաների շուրջ,
4. գործնական պարապմունք. շրջայց Երևանում`Հանրապետության հրապարակ, Հյուսիսային պողոտա, Կասկադ համալիր, Կաթողիկե եկեղեցուն հարող տարածք, Կոնդ թաղամաս,
5. հիմնական գրականության և հետազոտությունների էլեկտրոնային տարբերակների հանձնում ուսանողներին:
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ գնահատումով դասընթացի գնահատման պարտադիր բաղադրիչներն են 2 ընթացիկ և եզրափակիչ քննությունները, իսկ մյուս բաղադրիչներից (ընթացիկ ստուգումներ, ինքնուրույն աշխատանք, մասնակցություն) ընտրվում է առնվազն մեկը.
8 միավոր հատկացնել ընթացիկ քննություններին՝ յուրաքանչյուրը 4-ական միավոր, 9 եզրափակիչ քննություն (քննաթերթիկը պարունակելու է 3 հարց, յուրաքանչյուրը գնահատվելու է 3 միավոր) և մասնակցությունը՝ 3 միավոր։
6. Список основной литературы
  • Լոտման Յու. Ճարտարապետությունը մշակույթի համատեքստում, Ստեփանակերտ, 2012:
  • Կիրակոսյան Լ., Պետրոսյան Հ., Երևանի տարածքի պատմական զարգացումը // ՃՇՀԱՀ Գիտական աշխատություններ, Հ. I (64), Երևան, 2017, էջ 119-125:
  • Կիրակոսյան Լ.,Պատմաճարտարապետական միջավայրի պահպանության խնդիրները ժամանակակից քաղաքաշինական լուծումներում: Անցումային հասարակության առանձնահատկություններ, Գիտաժողովի նյութեր, Վանաձոր, 2011, էջ 100-110:
  • Կիրակոսյան Լ., Երևանի ճարտարապետական կերպարի պատմական զարգացումը, Աշխատություններ Հայաստանի պատմության թանգարանի, 2021, 8, էջ 249-255։
  • Абрамян Л., Ереван Память и забвение в организации пространства постсоветского города, Антропологический форум N 12, Ереван, 2010.
  • Методы изучения культуры, Красноярск: СФУ, 2020
  • Sheringham M., Space and culture, London, 2009.
7. Основная часть курса
1. «քաղաք», «տարածական միջավայր», «քաղաքային տարածքի կազմակերպում», «հանրային տարածք», «քաղաքի կերպար» և այլ հասկացությունների սահմանումները և դրանց առաջացման և զարգացման տեսությունները,
2. ազգային կենսընթացի օրինաչափություններն ու աշխարհընկալման համալիրները և քաղաքային մշակույթի զարգացումն ու կենսատարածքի ձևավորումը: Ճարտարապետությունն ու քաղաքաշինությունը որպես Հայաստանի Հանրապետության գերակա ոլորտ,
3. նորույթ և ավանդույթ հարաբերակցությունը: Ավանդույթ-առաջընթաց փոխկապակցությունը և ստեղծագործական մոտեցումը: Ավանդույթի ձևագոյացման գործընթացներն ու կառուցվածքը: Ճարտարապետությունը որպես ազգային ավանդույթ և նրա ձևագոյացման կերպարանշանային, արխիտեկտոնիկ սկիզբ և տարածության փոխազդեցություն,
4. Հայաստանի խորհրդային քաղաքների ծավալատարածական հորինվածքի կերտման սոցիալ պատմական նախադրյալները: Թամանյանական Երևանի «արևային» կերպարը: Գլոբալացում, մշակույթ, ինքնություն, քաղաքացիական հասարակություն,
5. պատմաճարտարապետական ժառանգության պահպանությունն ու քաղաքային տարածքի կազմակերպումը ժամանակակից Հայաստանում: Քաղաք-քաղաքի վրա-կայուն զարգացում,
6. հետխորհրդային Երևանի կերպավորումը: Սերունդների բնականոն կեցությունը և քաղաքային տարածքի տրամաբանական կազմակերպումը: Հետխորհրդային քաղաքի և քաղաքաբնակի հարաբերությունը,
7. քաղաքաշինական և տարածական միջավայրի կազմակերպման ժամանակակից գործընթացները Հայաստանում: Գլոբալացումն ու քաղաքաշինական մշակույթի ժամանակակից փոխակերպումներն ու հասարակական շարժումները:
4-րդ կիսամյակ
3,8 ժամ/շաբ.
30 ժամ դասախոսություն
Факультативный
1107/Մ17-1
1. Цель курса
Ուսանողների մոտ ձևավորել մասնագիտական գիտելիքներ.
· մշակույթի և քաղաքականության համալիր կապերին, փոխառնչակցությանը ու փոխպայմանավորվածությանը վերաբերող հիմնահարցերի շուրջ,
· հումանիտար, հասարակագիտական ու քաղաքական գիտություններում մշակույթի ու քաղաքականության փոխադարձ կապերի ու ազդեցությունների մասին,
· քաղաքականության արժեքաստեղծ բնույթի և մշակույթի քաղաքական դերակատարության մասին։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· Քաղաքականության մշակութաբանական առանձնահատկությունների մասին,
· Մշակույթի, որպես քաղաքականություն պայմանավորող հիմնարար գործոնի առանձնահատկությունների մասին,
· Հասարակական համակեցության տիպերն ու մշակույթի տիպերը փոխպայմանավորող կապերի մասին,
· Մշակութային տիպերի ու քաղաքական համակարգերի փոխադարձ կապերի մասին,
· Հասարակական համակեցության տիպերի ու քաղաքական համակարգերի փոխադարձ կապերի մասին,
· Քաղաքական մշակույթի, որպես մշակույթի բաղադրիչի բնույթի ու հատկանիշների մասին,
· Մշակութային և քաղաքական գործընթացների փոխառնչակցությունների ու համալիր կապերի մասին
· Քաղաքականության և արժեքների մասին,
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Քաղաքականության մշակութաբանական առանձնահատկությունների մասին,
2. Մշակույթի, որպես քաղաքականություն պայմանավորող հիմնարար գործոնի առանձնահատկությունների մասին,
3. Հասարակական համակեցության տիպերն ու մշակույթի տիպերը փոխպայմանավորող կապերի մասին,
4. Մշակութային տիպերի ու քաղաքական համակարգերի փոխադարձ կապերի մասին,
5. Հասարակական համակեցության տիպերի ու քաղաքական համակարգերի փոխադարձ կապերի մասին,
6. Քաղաքական մշակույթի, որպես մշակույթի բաղադրիչի բնույթի ու հատկանիշների մասին,
7. Մշակութային և քաղաքական գործընթացների փոխառնչակցությունների ու համալիր կապերի մասին
8. Քաղաքականության և արժեքների մասին,
9. Մշակութային էպոխաների ու քաղաքական համակարգերի հիմնարար սկզբունքների փոխկապվածության մասին
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
10. Իրականացնել քաղաքական երևույթների մշակութաբանական նկարագրություն և վերլուծություն,
11. Իրականացնել քաղաքական մշակույթի տիպաբանություն, ախտորոշում և զարգացմանը միտված ծրագրավորում,
12. Իրականացնել մշակութային քաղաքականությանը վերաբերող ռազմավարությունների ու մարտավարությունների վերլուծություն,
13. Իրականացնել ծրագրերի սոցիալքաղաքական ազդեցության մշակութային բաղադրիչի գնահատում:
14. Իրականացնել քաղաքականության մշակող ու իրականացնող դերակատարներին մշակութաբանական վերլուծությունների հիման վրա եզրակացությունների ու առաջարկությունների վեր հանման ու ներկայացման աշխատանքներ։

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
15. ստեղծագործաբար կիրառել ու զարգացնել ունեցած գիտելիքները,
16. քննադատաբար ընթերցել և վերլուծել մասնագիտական գրականությունը,
17. իրականացնել համալիր մշակութաբանական վերլուծություններ և վեր հանել տարբեր համակարգերի միջև գործող կապերը

3. Описание
Ուսանողների մոտ ձևավորել մասնագիտական գիտելիքներ.
· մշակույթի և քաղաքականության համալիր կապերին, փոխառնչակցությանը ու փոխպայմանավորվածությանը վերաբերող հիմնահարցերի շուրջ,
· հումանիտար, հասարակագիտական ու քաղաքական գիտություններում մշակույթի ու քաղաքականության փոխադարձ կապերի ու ազդեցությունների մասին,
· քաղաքականության արժեքաստեղծ բնույթի և մշակույթի քաղաքական դերակատարության մասին։
4. Стили и методы преподавания и обучения
· Դասախոսություն
· Տեքստային վերլուծական աշխատանքների իրականացում, մասնավորապես թեմատիկ էսսեների կամ ռեֆերատների գրավոր ու բանավոր ներկայացում
· Մասնագիտական թեմատիկ հոդվածների ընթերցում և քննարկում։
· Թեմային առնչվող կարճ տեսանյութերի և այլ վիզուալ նյութերի դիտարկում և խմբային աշխատանքի իրականացում
5. Методы и критерии оценки
Եզրափակիչ քննություն՝ 9 միավոր, մասնակցություն՝ 3 միավոր, ինքուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր։
Եզրափակիչ քննությունը կիրականացվի դասընթացի ընթացքում ուսանողներին մատուցված թեմաների հիման վրա կազմված հարցաթերթերի ու դասախոսի կողմից հանձնարարված համապատասխան դասագրքերի հիման վրա։
Դասընթացի մասնակցության գնահատման համար հաշվի են առնվելու ուսանողի ֆիզիկական մասնակցությունը դասախոսություններին և ինքնուրույն աշխատանքներին։ Ինքնուրույն աշխատանքը կներառի մի քանի բաղադրիչներ։ Առաջին բաղադրիչը կլինի դասախոսի կողմից հանձնարարված թեմայով գրավոր կերպով մասնագիտական էսսեների կամ ռեֆերատների ներկայացումը։ Ուսանողից կպահանջվի նաև իր գրավոր աշխատանքի հիման վրա պատրաստել 10 րոպեանոց բանավոր ներկայացում։ Բանավոր ներկայացումից հետո ևս հինգ րոպե կտրամադրվի այլ ուսանողների ու դասախոսի հարցերին պատասխանելու ու անփոփիչ խոսք ներկայացնելու համար։ Ինքնուրույն աշխատանքի երկրորդ բաղադրիչը կլինի դասախոսի կողմից հանձնարարված մասնագիտական հոդվածների ընթերցումն ու լսարանային քննարկման իրականացումը։ Երրորդ բաղադրիչը կլինի դասախոսի կողմից դասընթացի վերաբերյալ տեսանյութի տրամադրումը ուսանողներին և նյութի շուրջ խմբեր կազմելու միջոցով խմբային աշխատանքի իրականցում և խմբի եզրակացության ներկայացումը։
6. Список основной литературы
  • Доминик Кола, (2001) Политическая Социология, М. (ռուսերենով ընթերցողների համար)
  • Rapport N., Overing J. (2003) Social and Cultural Anthropology. The Key Concepts
  • Eriksen T. (2004) What Is Anthropology?
  • Эриксен Т. (2014) Что такое антропология
  • Girtz Cliford, (2017) The Interpretation of Cultures
  • Гирц Клифорд, (2004) Интерпретация Култур
  • Anderson B. (1983) Imagined Communities
  • Андерсон Б. (2001) Воображаемие сообщества
  • Gellner Ernest, (2006) Nations and Nationalism
  • 0. Ֆուկո Մ. (2017) Ինտելեկտուալներ և իշխանություն
7. Основная часть курса
· Մշակույթ և քաղաքականություն. Ներածություն։
· Քաղաքականության մշակութային համատեքստը։
· Քաղաքական և մշակութային համակարգեր. Տիպաբանական առնչություններ։
· Իշխանության մշակութաբանական առումները։
· Քաղաքականությունը որպես իշխող խոսույթների ձևավորման ոլորտ։
· Մշակույթի փուլերը և դրանց ազդեցությունը քաղաքական փոխակերպումներին։
· Մինչմոդեռնի և մոդեռնի քաղաքական առանձնահատկությունները։
· Մ.Ֆուկոյի «Անհատի գերմենևտիկան» հոդվածի քննարկում։
· Մ.Ֆուկո, Ժ.Դելյոզ, «Ինտելեկտուալներ և քաղաքականություն» հոդվածի քննարկում։
· Պոստմեդեռնի քաղաքական առանձնահատկությունները։
· Հասարակական համագործակցություն և քաղաքական համակարգեր։
· Համակեցության ենթակայական, կոնֆլիկտային, մրցակցային և համագործակցային ձևերը։
· Անհատ, մշակույթ, քաղաքականություն կապերը։
· Քլիֆորդ Գիրցի «Քաղաքականություն և իմաստներ» աշխատանքի քննարկումը
· Քաղաքական մշակույթի պատրիարխալ, հպատակային և քաղաքացիական տիպերը։
· Խորհրդային Միությունը որպես մոդեռնիստական հասարակություն. Հայաստանյան համատեքստը։
· Քաղաքականությունը և մշակույթը ԽՍՀՄ-ում։
· Ուշխորհրդային և հետխորհրդային Հայաստան։

Другие образовательные модули

Код кафедры Название обязательного курса Кредиты
1-4-րդ կիսամյակներ
2 ժամ/շաբ.
30 ժամ սեմինար
Обязательный
1107/Մ18-21
1. Цель курса
· Ուսանողներին իրազեկել մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրները, ստորաբաժանումում իրականացվող գիտահետազոտական աշխատանքները և դրանց արդյունքները
· Կազմակերպել բանախոսություններ ոլորտի հայաստանյան և միջազգային մասնագետների մասնակցությամբ
· Տրամադրել տեղեկատվություն մագիստրոսական թեզերի մասին և խորհրդատվութուն թեզերի ընտրության հարցում
· Քննարկել մագիստրոսական թեզերի հետ կապված հիմախդիրներն ու կատարման ընթացքը:
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Ներկայացնել մագիստրոսական թեզի հիմնադրույթները, կատարման ընթացքը և արդյունքները
2. Ձևավորել գիտական զեկուցումներ ներկայացնելու և բանավեճեր վարելու հմտություններ
3. Քաջածանոթ լինել հետազատության տվյալ բնագավառի տեսական և մեթոդաբանական մերօրյա ձեռքբերումներին
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. Մագիստրոսական թեզի իրականացման համար կատարել ժամանակակից մշակութային գործընթացների ինքնուրույն քննություն և վերլուծություն,
5. լինել հետազոտություններ իրականացնող թիմում, իրականացնել հարցադրումներ թեմայի բացահայտման համար
6. Մասնագիտական գիտելիքները կիրառել աշխատանքային տարբեր բնագավառներում և հասարակական դիսկուրսներում։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
7. Հանդես գալ մագիստրոսական թեզի շրջանակներում իրականացված հետազոտության կարճ զեկուցումներով
8. Ներկայացնել սեփական հետազոտական ծրագիրը
9. Պատրաստել և ներկայացնել գիտաուսումնական և գիտական տեքստեր, վարելու բանավեճեր՝ պահպանելով մասնագիտական էթիկայի կանոնները:

3. Описание
· Ուսանողներին իրազեկել մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրները, ստորաբաժանումում իրականացվող գիտահետազոտական աշխատանքները և դրանց արդյունքները
· Կազմակերպել բանախոսություններ ոլորտի հայաստանյան և միջազգային մասնագետների մասնակցությամբ
· Տրամադրել տեղեկատվություն մագիստրոսական թեզերի մասին և խորհրդատվութուն թեզերի ընտրության հարցում
· Քննարկել մագիստրոսական թեզերի հետ կապված հիմախդիրներն ու կատարման ընթացքը:
4. Стили и методы преподавания и обучения
1. սեմինարներ-քննարկումներ
2. արտալսարանային դասեր
3. միջազգային մասնագետների փորձի փոխանակում, հրավիրյալ միջազգային հեղինակավոր հետազոտողների հետ հանդիպում-սեմինարներ
5. Методы и критерии оценки
Դասընթացը գնահատվում է ստուգարքի միջոցով։
6. Основная часть курса
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
3-րդ կիսամյակ
6 շաբ.
180 ժամ ինքնուրույն աշխատանք
Обязательный
1107/Մ22
1. Цель курса
· Գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։
2. Результаты обучения по программе
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Ձևավորել մագիստրոսական թեզի թեմային առնչվող հետազոտական հմտություններ
2. Հնարավորություն ստանալ մասնակցելու բաժնի և հայաստանյան համապատասխան գիտահետազոտական կառույցների համագործակցական նախագծերին ու դաշտային հետազոտություններին։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. Ձևակերպել գիտահետազոտական խնդիրներ, իրականացնել հետազոտական աշխատանք, կազմել հարցարաններ, անցկացնել հարցազրույցներ, վերծանել և վերլուծել հավաքագրած նյութերը։
3. Описание
· Գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։
4. Стили и методы преподавания и обучения
Հետազոտական աշխատանք
Աշխատանք գրադարաններում և արխիվում
Անմիջական շփումներ ասպարեզի հայտնի մասնագետների հետ
5. Методы и критерии оценки
Մագիստրանտը պրակտիկայի ավարտին թեզի ղեկավարին է ներկայացնում հաշվետովություն։ Պրակտիկան գնահատվում է թեզի ղեկավարի կողմից ստուգարքի միջոցով։
6. Список основной литературы
  • Բալասանյան Ս., Վարդանյան Ն., ՔՀԿ հետազոտական կարողությունների զարգացում//
  • Ղազարյան Ա., Գիտական հետազոտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները, Երևան, 2015։
  • Russel B., Research methods in Anthropology, Qualitative and Quantitative approaches, UK, Alta Mira Press, 2006.
  • Hamilton P., Shopes L., Building Partnerships between Oral History and Memory Studies, Oral History and Public Memories, Pholadelphia, Temple University Press, 2008.
  • Burch E. S., The Method of Ethnographic Reconstruction, Alaska Journal of Anthropology, Vol. 8, no. 2, 2010.
7. Основная часть курса
Ծանոթացում և համատեղ աշխատանք պրակտիկայի համար ընտրված գիտական հիմնարկների մասնագետների հետ
Թեզին վեաբերվող պրոբլեմային հարցերի վերաբերյալ մասնագիտական գիտելիքի և փորձառության ամփոփում ընտված մասնագետների և թեզի ղեկավարի հետ։
1- 4-րդ կիսամյակներ
Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ 720 ժամ
Обязательный
1107/Մ23
1. Цель курса
· Ձևավորել մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու ու ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները,
· Տիրապետել գիտական խնդիրները ձևակերպելու ու նոր լուծումներ առաջադրելու հմտություններին։
2. Результаты обучения по программе
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. Հիմնավորել աշխատանքի արդիականությունը, վարկածը, նպատակը, խնդիրներն ու մեթոդները։
2. Ներկայացնել աշխատանքի բովանդակությունը, արդյունքներն ու եզրակացությունները։
3. ներկայացնել և բացատրել կատարված հետազոտական աշխատանքը, հիմնավորել արդյունքները։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
4. կատարել թեմային առնչվող անհրաժեշտ գրականության վերլուծությունն ու ամփոփումը։
5. Կարողանալ ճիշտ ձևակերպել աշխատանքի օբյեկտը, առարկան, նպատակը, խնդիրները, վարկածը, և դրանց համապատասխանությունը թեմային։

3. Описание
· Ձևավորել մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու ու ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները,
· Տիրապետել գիտական խնդիրները ձևակերպելու ու նոր լուծումներ առաջադրելու հմտություններին։
4. Методы и критерии оценки
Մագիստրոսական թեզի գնահատումն իրականացվում է ԵՊՀ հիմնադրամում մագիստրոսական թեզի պատրաստման և գնահատման կարգի դրույթների համապատասխան 20 միավորանոց սանդղակով։
5. Основная часть курса
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
Адрес: Республика Армения, г. Ереван, 0025, Алека Манукяна, 1 (+37460) 710000 info@ysu.am