Учебный план

PDF

Уровень образования (бакалавр/магистр):

Магистр

Название образовательной программы и код специальности:

022201.03.7 - Պատմություն

Специализация:

022201.03.7 - Համաշխարհային պատմություն

Присвоенная квалификация:

Պատմության մագիստրոս

Учебный год начала программы:

2026/2027

Форма обучения (очная/заочная):

Полная занятость

Язык обучения:

Հայերեն

Общеобразовательный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1106	Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 15 ժամ դասախոսություն, 15 ժամ սեմինար Обязательный 1106/Մ01 1. Цель курса · զարգացնել հումանիտար ոլորտում մասնագիտական հմտությունները հետազոտությունների պլանավորման և ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · ներկայացնել հումանիտար ոլորտում հետազոտության պլանավորման ձևաչափերը և մեթոդները, · պատրաստել ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք կատարելու ունակ մասնագետներ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հումանիտար գիտակարգերում հետազոտության պլանավորման հիմնական սկզբունքները, հայեցակարգերը և հիմնախնդիրները, 2. մեկնաբանելու հումանիտար ոլորտում հետազոտության ինչպես դասական, այնպես էլ արդի մեթոդները, 3. պարզաբանելու հումանիտար գիտակարգերի շուրջ առկա հետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնարար սկզբունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառելու գիտական բնույթի աղբյուրների հավաքման, պահպանման և մշակման մեթոդները, 5. օգտագործելու ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաները հումանիտար գիտակարգերում ուսումնասիրություններ կատարելիս, 6. ծավալելու ինքնուրույն մասնագիտական գործունեություն, ինչպես նաև իրականացնելու հետազոտական աշխատանքներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. օգտվելու համացանցային աղբյուրներից՝ անհրաժեշտ տեղեկատվությունն ստանալու համար, 8. վերլուծելու փաստերը և անելու հիմնավորված հետևություններ, 9. արդյունավետ կերպով պլանավորելու ժամանակն ու այլ ռեսուրսներ, 10. ստեղծագործաբար կիրառելու ունեցած գիտելիքները և առաջ քաշելու նորերը 3. Описание · զարգացնել հումանիտար ոլորտում մասնագիտական հմտությունները հետազոտությունների պլանավորման և ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · ներկայացնել հումանիտար ոլորտում հետազոտության պլանավորման ձևաչափերը և մեթոդները, · պատրաստել ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք կատարելու ունակ մասնագետներ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. գործնական կամ սեմինար պարապմունք համակարգիչների կիրառմամբ, 3. քննարկման անցկացում համակարգչի և թաչսքրին էկրանի միջոցով համացանցային հարթակների դիտարկմամբ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. · ինքնուրույն աշխատանք- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Ինքնուրույն աշխատանքի համար մագիստրանտին հանձնարարվում է որոշակի թեմա, որի վերաբերյալ պատրաստում և պաշտպանում է ռեֆերատ: Դրա համար նրան տրվում է առավելագույնը 8 միավոր: Միավորների քայլը 1 է: Նախատեսված ընթացիկ քննությունները բանավոր են: Առաջինը գնահատվում է 4 միավոր: Հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը գնահատվում է 5 միավոր: Հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2.5 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Charles Harvey, Jon Press, Databases in Historical Research: Theory, Methods and Applications, Published by Palgrave Macmillan , Hampshire, New York, 1996. Chicago-Style Citation Quick Guide: Notes and Bibliography: Sample Citations // URL: http://www. chicagomanualofstyle.org/tools_citationguide.html , 12.04.2017: Ղազարյան Ա., Գիտական հետազոտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները, Ե., ԵՊՀ հրատ., 2015: 7. Основная часть курса 1. Ներածություն: 2. Հետազոտության խնդիրը հումանիտար գիտակարգերում: 3. Հետազոտության պլանավորման արդի չափորոշիչները: 4. Հետազոտության մեթոդները հումանիտար գիտակարգերում: 5. Հետազոտության արժևորում և կիրառականացում:
1602	Անգլերեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1602/Մ03-1 1. Цель курса · կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ ընկալել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ, 3. ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար (անգլերեն) լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 5. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ, 6. գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/ զեկույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, 7. լսելով ընկալել և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 9. Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին: 3. Описание · կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ 1. մասնագիտական տեքստի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում, 2. մասնագիտական բառապաշարի ստուգում, 3. զրույց մասնագիտական թեմաների շուրջ, 4. բանավոր ներկայացում (պրեզենտացիա) մասնագիտական խնդրի վերաբերյալ: 6. Список основной литературы John M.Swales,Christine B. Feak “English in Today’s Research World’’ a Writing Guide. The University of Michigan Press, USA, 2003 John M Swales and Christine B. Feak, “Academic writing for Graduate Students’’ 2000, USA Academic English for students in sciences( Сафроненко О.И., Резникова С.Ю.) 7. Основная часть курса 1. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները: 2. Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար (անգլերեն) լեզվով գրավոր ու բանավոր հաղորդակցման գործընթացում: 3. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 4. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1604	Գերմաներեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1604/Մ03-3 1. Цель курса · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), · ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կազմել մենախոսական և երկխոսական մասնագիտական և ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով, 2. տարբերել մայրենի և ուսումնասիրվող օտար լեզվի անհամապատասխանությունները, հասկանալ երկու լեզուներում դրանց փոխադրման միջոցները, 3. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 5. տեքստի ունկնդրման կամ ընթերցման ընթացքում գրառումներ կատարել հետագայում գրավոր խոսքում օգտագործելու նպատակով՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 7. գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը: 3. Описание · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), · ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև գերմաներենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը: 6. Список основной литературы DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Gabrieljan J. u. a., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017. 7. Основная часть курса 1. Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում և մասնագիտական ոլորտում: 2. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները:
1705	Ռուսերեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1705/Մ03-4 1. Цель курса · զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում · ապահովել արդեն ձեոք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով · ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի խորացված իմացություն 2. սահմանել լեզվի գիտական ոճի ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությ ունները 3. ներկայացնել մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր ձևերը 4. դրսևորել մասնագիտական տեքստի պլաններ, ամփոփագրեր կազմելու սկզբունքների իմացություն բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծել ունկնդրած/կարդացած մասնագիտական տեքստը՝ տարանջատելով հիմնական բովանդակությունը երկրորդականից, ինքնուրույն կազմել տեքստ մասնագիտական թեմայով 5. տիրապետել մասնագիտական տեքստի թարգմանության հմտություններին 6. կիրառել մասնագիտական տեքստի հետ աշխատելու հնարքներ՝ տեքստի համառոտ և ընդարձակ նկարագրում, տարբեր տեսակի պլանների կազմում 7. կազմել մասնագիտական թեմաներով ռեֆերատաներ, զեկույցներ, գիտական տեքստերի ամփոփագրեր գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8. ընդարձակել տեղեկատվություն ստանալու հնարավորությունները ռուսալեզու աղբյուրներից 9. քննարկել և վերլուծել մասնագիտական խնդիրներր ռուսերենով 3. Описание · զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում · ապահովել արդեն ձեոք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով · ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք · ինքնուրույն աշխատանք · թիմային աշխատանք · բանավոր ներկայացում · գրավոր և բանավոր հարցում 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն անցկացվում է բանավոր և հիմնված է կիսամյակի վերջում ամփոփիչ գրավոր ստուգողական աշխատանքի արդյունքների վրա: 6. Список основной литературы Амиантова Э.И. Лексика русского языка. Сборник упражнений. Москва, Наука, 2006 Аникина М.А. Синтаксис сложноподчиненного предложения, Москва, Русский язык, 2000 Балыхина Т.М. Формы работы над учебным текстом по специальности// Методические рекомендации к обучению учебно-профессиональному общению студентов-иностранцев и специалистов в вузах нефилологического профиля, Донецк, 1990 Демидова А.К. Пособие по русскому языку. Научный стиль речи. Оформление научной работы, Москва, Русский язык, 1991 Ласкарева Е.Р. Чистая грамматика, СПБ, Златоуст, 2006 Хавронина С.А, Клобукова Л.П, Михалкина И.В. Курс для деловых людей, Москва, ПАИМС, 1993 7. Основная часть курса 1. Ընդհանուր գիտական և նեղ մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկությունները 2. Գիտական ոճի ձեաբանական առանձնահատկությունները 3. Գիտական ոճին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները 4. Տարբեր իմաստային կապերի արտահայտման միջոցները գիտական տեքստում 5. Մասնագիտական տեքստի համառոտ և րնդարձակ ներկայացում 6. Գիտական ոճի ժանրեր՝ ռեֆերատ, զեկուցում, հոդված, ամփոփագիր 7. Ռեֆերատների, զեկուցումների, ամփոփագրերի շարադրման սկզբունքները
1608	Ֆրանսերեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1608/Մ03-2 1. Цель курса · զարգացնել ուսանողների բակալավրից ից ստացած բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններն ու գիտելիքները, հասնելով դրանց միջինից բարձր մակարդակը՝ ինտերակտիվ, լսողական և տեսալսողական վարժությունների օգնությամբ, · ընդլայնել ծրագրային բառապաշարը, · ներկայացնել քերականական կառույցներ և կաղապարներ, որոնք գտնելւ են իրենց գործնական կիրառությունը գրավոր և բանավոր խոսքի մեջ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. զարգացնել ուսանողների օտարալեզու խոսք լսելու, ընկալելու և ինքնուրույն վերարտադրելու հմտություններ, քննարկումներ ծավալել և ինքնուրույն կարծիք հայտնել տարբեր թեմաների շուրջ՝ օգտագործելով համապատասխան բառապաշարը, 2. բացատրել բառային միավորների խոսքաիրավիճակային իմաստները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. կիրառել ձեռք բերված գիտելիքները հաղորդակցական տարբեր համատեքստերում, 4. վերլուծել տարատեսակ քերականական դրսևորումները բանավոր և գրավոր հաղորդակցման ժամանակ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ. 5. վերլուծել ոլորտին առնչվող համացանցային ռեսուրսներից (գիտական պարբերականներ, միջազգային գիտական շտեմարաններ, և այլն) քաղված նյութը, 6. շարադրել (գրավոր և բանավոր) ֆրանսերեն հարուստ բառապաշարով տեքստեր՝ կիրառելով ստեղծագործական հմտություններ։ 3. Описание · զարգացնել ուսանողների բակալավրից ից ստացած բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններն ու գիտելիքները, հասնելով դրանց միջինից բարձր մակարդակը՝ ինտերակտիվ, լսողական և տեսալսողական վարժությունների օգնությամբ, · ընդլայնել ծրագրային բառապաշարը, · ներկայացնել քերականական կառույցներ և կաղապարներ, որոնք գտնելւ են իրենց գործնական կիրառությունը գրավոր և բանավոր խոսքի մեջ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, ինքնուրույն և տնային աշխատանքների կատարում: 2. Ինտերակտիվ մեթոդներ, մասնակցություն քննարկումներին: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: 6. Список основной литературы Tendances B1, J. Girardet-J. Pécheurm C : Gibbe- Marie-Louise Parizet ; CLE nternational Claire M., Vite et bien 2, niveau B1, Paris, CLE internationale, 2009. Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, Paris, CLE internationale, 2009. Barféty M., Compréhension écrite /orale A2+/B1, CLE internationale, Paris, 2007 7. Основная часть курса 1. Աշխատանք և գրասենյակային գործ, 2. Դրամ և բանկային համակարգ, 3. Խանութներ և գնումներ, 4. Անձի ի միջ, 5. Ճամփորդություն, 6. Ընկերական շփումներ, 7. Դատական հայց, 8. Ինտեգրում մասնագիտական միջավայրում, 9. Սպառում։
2201	Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մասնագիտական ոլորտում	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 2201/Մ02 1. Цель курса 1. ձևավորել մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների նպատակային, կիրառական և պատասխանատու օգտագործման կարողություններ՝ մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համար։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացատրել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման դերը մասնագիտական ոլորտներում, 2. նկարագրել տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության հիմնական սկզբունքները, 3. ներկայացնել հանրային հասանելի տվյալների բազաների կառուցվածքը և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները, 4. բացատրել արհեստական բանականության (LLM և Generative AI) գործիքների աշխատանքի հիմնարար սկզբունքները, հնարավորությունները և սահմանափակումները, 5. քննարկել թվայնացման և AI-ի կիրառման հետ կապված էթիկական, իրավական և տվյալների պաշտպանության հիմնախնդիրները, 6. տարբերակել և մեկնաբանել MS Office գործիքների (հատկապես MS Word և MS Excel) կիրառման հնարավորությունները մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համատեքստում։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 7. կիրառել Zotero, Mendeley կամ համանման գործիքներ՝ ակադեմիական աղբյուրների կառավարման և հղումների ձևավորման համար, 8. ձևակերպել և օպտիմալացնել հրահանգներ (prompt-ներ) արհեստական բանականության գործիքների արդյունավետ օգտագործման համար՝ տարբեր մասնագիտական խնդիրների լուծման համատեքստում, 9. կիրառել արհեստական բանականության գործիքներ (LLM և Generative AI)՝ հետազոտական, վերլուծական, տեքստային և վիզուալ բովանդակության ստեղծման և մշակման համար, 10. իրականացնել տվյալների վիզուալիզացիա՝ կիրառելով համապատասխան թվային գործիքներ (օր.՝ MS Excel, PowerPoint, Canva, Tableau, Google Data Studio/Looker Studio) և ներկայացնելով արդյունքները գրաֆիկների, աղյուսակների և ինֆոգրաֆիկաների միջոցով, 11. կառուցել և կիրառել տվյալահեն և AI-ով օժանդակված աշխատանքային հոսքեր (workflows) կոնկրետ մասնագիտական խնդիրների լուծման համար, 12. կիրառել MS Excel գործիքները տվյալների հավաքագրման, կառուցման, մշակման և վերլուծության համար, 13. մշակել և ձևավորել ակադեմիական և մասնագիտական տեքստեր MS Word-ում՝ կիրառելով կառուցվածքային և հղումների ավտոմատացման գործիքներ, 14. օգտագործել հանրային տվյալների բազաներ՝ տվյալների որոնման, ընտրության և վերլուծության նպատակով: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 15. վերլուծել և գնահատել թվային և AI գործիքների կիրառման արդյունավետությունը տարատեսակ մասնագիտական խնդիրների լուծման գործընթացում, 16. քննադատորեն գնահատել AI գործիքներով ստացված արդյունքների հավաստիությունը և սահմանափակումները, 17. ընտրել և հիմնավորել համապատասխան թվային գործիքների կիրառումը՝ ելնելով խնդրի բնույթից, 18. ինքնուրույն կազմակերպել ուսումնառության և աշխատանքի գործընթացը՝ օգտագործելով թվային և AI գործիքներ, 19. արդյունավետ համագործակցել թիմում՝ կիրառելով առցանց համատեղ աշխատանքի հարթակներ, ստեղծել (design/produce) տվյալահեն և տեխնոլոգիապես հիմնավորված մասնագիտական լուծումներ և ներկայացնել դրանք տարբեր լսարանների համար հասկանալի ձևով։ 3. Описание 1. ձևավորել մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների նպատակային, կիրառական և պատասխանատու օգտագործման կարողություններ՝ մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համար։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Դասընթացը հիմնված է համակցված ուսուցման (blended learning) և առաջադրանքահեն (task-based) մոտեցումների վրա, որտեղ տեսական գիտելիքը անմիջապես ամրապնդվում է գործնական առաջադրանքների կատարման միջոցով։ Դասընթացը կառուցված է այնպես, որ յուրաքանչյուր ուսումնական հանդիպում ներառի ինչպես թեմայի բովանդակային հատվածի համակարգված ներկայացում դասախոսի կողմից, այնպես էլ համապատասխան թվային կամ AI գործիքների անմիջական փորձարկում և դրանց կիրառմամբ առաջադրանքների իրականացում։ Առաջադրանքները նախատեսվում են իրականացնել տարբեր ձևաչափերով՝ անհատական, զույգային և խմբային, ինչը միտված է ոչ միայն գործնական հմտությունների զարգացմանը, այլև համագործակցային աշխատանքի, հաղորդակցության և թիմային փոխգործակցության կարողությունների ձևավորմանը։ Մասնավորապես, դասավանդման ընթացքում կիրառվում են ուսումնառության հետևյալ ձևերն ու մեթոդները. · Դասախոսություններ և տեսասահիկների միջոցով ներկայացում` անդրադառնալով հիմնական հասկացությունների, գործիքների և մեթոդների համակարգված ներկայացմանը, · Գործնական պարապմունքներ և վարժանքներ՝ MS Office, տվյալների վերլուծության, վիզուալիզացիայի և AI գործիքների կիրառման հմտությունների զարգացում, · Փորձնական վարժություններ՝ ուսանողների կողմից թվային և AI գործիքների անմիջական օգտագործում՝ կոնկրետ խնդիրների լուծման նպատակով, · Խմբային և համատեղ աշխատանք՝ առաջադրանքների իրականացում զույգերով կամ փոքր խմբերով, համատեղ թվային հարթակների (օր.՝ Google Drive, OneDrive, Dropbox, այլ) կիրառմամբ, · Քննարկումներ և ռեֆլեքսիա՝ թվայնացման, AI-ի կիրառման, էթիկական և մասնագիտական հարցերի շուրջ կարծիքների փոխանակում և քննադատական մտածողության զարգացում, · Դեպքերի վերլուծություն՝ իրական կամ մոդելավորված մասնագիտական իրավիճակների ուսումնասիրություն, վերլուծություն և լուծման սցենարների ձևակերպում, · Նախագծային ուսուցում՝ փուլային առաջադրանքների միջոցով ամբողջական աշխատանքի իրականացում՝ տվյալների հավաքագրումից, տեքստերի ձևավորումից, տվյալների վերլուծությունից մինչև արդյունքների վիզուալիզացիա և ներկայացում։ Դասընթացում կիրառվում են նաև իննովացիոն ուսուցման մոտեցումներ, այդ թվում՝ · AI-ով օժանդակված ուսուցում (AI-assisted learning)՝ արհեստական բանականության գործիքների օգտագործում ուսուցման, վերլուծության և ստեղծագործական աշխատանքի փուլերում, · աշխատանքային հոսքերի մոդելավորում՝ մասնագիտական խնդիրների լուծման ամբողջական գործընթացների կառուցում և փորձարկում, · արագ փորձարկման մոտեցում՝ գաղափարների արագ մշակման և բարելավման պրակտիկա՝ թվային և AI գործիքների կիրառմամբ, · ինքնուրույն ուսումնառության խթանում՝ ուսանողների կողմից թվային գործիքների ինքնուրույն ուսումնասիրություն և կիրառություն դասից դուրս։ Այս մեթոդների համադրումը ապահովում է ուսանողների ակտիվ ներգրավվածություն, համագործակցային ուսուցում և կիրառական հմտությունների կայուն զարգացում՝ համապատասխան ժամանակակից կրթական, ակադեմիական և աշխատաշուկայի պահանջներին։ 5. Методы и критерии оценки Դասընթացի գնահատումն իրականացվում է կուտակային սկզբունքով՝ ուսանողների կատարած գործնական առաջադրանքների և եզրափակիչ աշխատանքի կատարման հիման վրա։ Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով։ Մասնավորապես, դասընթացի շրջանակում առանձնացվում են առաջադրանքի երկու հիմնական բաղադրիչներ. Գնահատման բաղադրիչներն են՝ 1. Ընթացիկ առաջադրանքներ՝ յուրաքանչյուր դասի շրջանակում նախատեսված գործնական առաջադրանքների կատարում, որոնք ուղղված են կոնկրետ թվային և AI գործիքների կիրառմանը (MS Word, MS Excel, տվյալների բազաներ, վիզուալիզացիայի գործիքներ, AI գործիքներ և այլն), այդ թվում տվյալների հավաքագրման, մշակման, վերլուծության և վիզուալ ներկայացման հմտությունների համակցված կիրառում՝ կոնկրետ խնդրի շրջանակում։ 2. Եզրափակիչ աշխատանք՝ մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդրի ընտրություն և դրա լուծում՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառմամբ, ներառյալ տվյալների վերլուծություն, արդյունքների ձևակերպում և ներկայացում։ Գնահատման չափանիշներն են. · առաջադրանքների ամբողջական և ժամանակին կատարում, · թվային և AI գործիքների նպատակային և արդյունավետ կիրառում, · տվյալների հետ աշխատանքի ճշգրտություն և հիմնավորվածություն, · վերլուծական և քննադատական մտածողություն, · արդյունքների հստակ, կառուցվածքային և վիզուալ ներկայացում, · ակադեմիական ազնվության պահպանում և աղբյուրների ճիշտ օգտագործում, · համագործակցային աշխատանքի դեպքում՝ թիմային մասնակցություն և ներդրում։ 6. Список основной литературы Ընդհանրական աղբյուրներ Eubanks, B. (2018). Artificial Intelligence for HR. Kogan Page. Eubanks, B. (2025). Artificial Intelligence for HR (3rd ed.). Kogan Page. Strohmeier, S. (Ed.). (2022). Handbook of Research on Artificial Intelligence in Human Resource Management. Edward Elgar Publishing. Wisskirchen, G. et al. (2018). Artificial Intelligence and Robotics and Their Impact on the Workplace. IBA Global Employment Institute. Henman, P. (2022). Digital Social Policy: Past, Present, Future. Journal of Social Policy, 51(3), 535-550. Henman, P. (2011). Conditional Citizenship? Electronic Networks and the New Conditionality in Public Policy. Policy & Internet. Տվյալների և թվային գործիքների գրականություն Watt, A. (2014). Database Development Process. Pressbooks. Knaflic, C. N. (2015). Storytelling with Data: A Data Visualization Guide for Business Professionals. Wiley. Few, S. (2012). Show Me the Numbers: Designing Tables and Graphs to Enlighten. Analytics Press. Evergreen, S. D. H. (2017). Effective Data Visualization. SAGE Publications. Ակադեմիական գրագիտություն և հետազոտություն Booth, W. C., Colomb, G. G., & Williams, J. M. (2016). The Craft of Research (4th ed.). University of Chicago Press. Ridley, D. (2012). The Literature Review: A Step-by-Step Guide for Students. SAGE. Zotero Documentation. Mendeley Reference Manager Guide. Արհեստական բանականություն և ժամանակակից գործիքներ Mollick, E. (2024). Co-Intelligence: Living and Working with AI. Portfolio. OpenAI (2024-2025). ChatGPT and Generative AI Documentation. Google AI (2024-2025). Gemini Documentation. Anthropic (2024-2025). Claude AI Documentation. Գործիքների ցանկ Արհեստական բանականության (AI) գործիքներ՝ լեզվային մոդելներ (LLM) ChatGPT (OpenAI) Gemini (Google AI) Claude (Anthropic) NotebookLM (Google) Generative AI գործիքներ DALL·E / Imagen - պատկերների գեներացում Canva AI - վիզուալ բովանդակության ստեղծում Gamma - ներկայացումների ավտոմատ գեներացում Genspark AI Workspace - ներկայացումների ավտոմատ գեներացում Տվյալների մշակման և վերլուծության գործիքներ MS Excel Google Sheets Looker Studio (Google Data Studio) Tableau Ակադեմիական աղբյուրների կառավարման գործիքներ Zotero Mendeley Google Scholar Ամպային ծառայություններ և համագործակցային աշխատանքային միջավայրեր Google Drive OneDrive Dropbox Տեքստերի մշակման և ներկայացման գործիքներ Հիմնարար գործիքներ՝ MS Word, PowerPoint Համագործակցային գործքիներ՝ Google Docs, Microsoft Sharepoint AI-աջակցվող` Gamma, Grammarly Ստեղծագործական՝ Canva, Adobe Express Հանրային տվյալների աղբյուրներ ՀՀ վիճակագրական կոմիտե (Armstat Տվյալների բազա) World Bank Open Data UN Data Eurostat OECD Data UNDP Data / Human Development Reports WHO Data (Global Health Observatory) Our World in Data 7. Основная часть курса Դասընթացը կառուցված է երկաստիճան մոդելով՝ ներառելով ընդհանրական (հիմնարար) և մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչներ։ Բաղադրիչների բաշխումը հետևյալն է. · Ընդհանրական (հիմնարար) բաղադրիչ - 70% · Մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչ - 30% Նման բաշխումը հնարավորություն է տալիս ապահովելու բազային համընդհանուր կարողությունների ձևավորում՝ միաժամանակ պահպանելով դրանց մասնագիտական ուղղվածությունը։ I. Ընդհանրական բաղադրիչ. Այս բաժինը միտված է ձևավորելու ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառման համընդհանուր հիմքային կարողություններ։ 1. Թվայնացում և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը. Թեման ներառում է թվայնացման հիմնական միտումների, դրանց ազդեցության և ռիսկերի քննարկում մասնագիտական ոլորտներում։ Ուսանողները վերլուծում են թվայնացման ազդեցությունը ծառայությունների հասանելիության, կառավարման և որոշումների կայացման վրա, ինչպես նաև քննարկում են տվյալների պաշտպանության և մարդու իրավունքների հարցերը։ 2. Արհեստական բանականության հիմունքներ և էթիկա. Ուսանողները ծանոթանում են AI-ի հիմնական տեսակներին (LLM, Generative AI), դրանց կիրառման հնարավորություններին և սահմանափակումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալների անվտանգությանը, bias-ին, hallucinations-ին և պատասխանատու օգտագործմանը։ 3. LLM գործիքներ և prompt engineering. Այս բաժնում ուսանողները սովորում են կիրառել ժամանակակից լեզվային մոդելներ (օր.՝ ChatGPT, Gemini, NotebookLM) հետազոտական և վերլուծական խնդիրների լուծման համար, ինչպես նաև ձևակերպել և բարելավել արդյունավետ prompt-ներ՝ տարբեր նպատակների համար։ 4. Տվյալների հավաքագրում և վերլուծություն (MS Excel). Ուսանողները սովորում են աշխատել տվյալների հետ՝ օգտագործելով հանրային տվյալների բազաներ (օր.՝ Armstat), կառուցել տվյալների աղյուսակներ, իրականացնել պարզ վերլուծություն և ձևակերպել եզրակացություններ։ 5. Տվյալների վիզուալիզացիա. Թեման ներառում է տվյալների ներկայացման գործիքների (MS Excel, PowerPoint, Canva, Tableau, Looker Studio) կիրառություն՝ գրաֆիկների, ինֆոգրաֆիկաների և այլ վիզուալ նյութերի ստեղծման միջոցով։ 6. Ակադեմիական գրագիտություն և տեքստերի մշակում (MS Word). Ուսանողները սովորում են կառուցել և ձևավորել ակադեմիական և մասնագիտական տեքստեր՝ կիրառելով MS Word գործիքը, ինչպես նաև օգտագործել Zotero, Mendeley և այլ համակարգեր հղումների կառավարման համար։ 7. Generative AI և բովանդակության ստեղծում. Այս բաժնում ուսանողները կիրառում են AI գործիքներ տեքստերի, վիզուալ նյութերի և ներկայացումների ստեղծման համար՝ զարգացնելով ստեղծարար և հաղորդակցական հմտությունները։ 8. AI-ով օժանդակված աշխատանքային հոսքեր (workflows). Ուսանողները սովորում են կառուցել ամբողջական աշխատանքային գործընթացներ՝ խնդիրների ձևակերպումից մինչև արդյունքների ներկայացում՝ համադրելով տվյալների վերլուծությունը և AI գործիքների կիրառումը։ 9. Թվային համագործակցություն. Թեման ներառում է համատեղ աշխատանքի կազմակերպումը թվային հարթակներում (օր.՝ Google Drive, OneDrive), թիմային աշխատանքի հմտությունների զարգացումը և տեղեկատվության արդյունավետ կառավարումը։ II. Մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչ. Մասնագիտահեն բաղադրիչը կազմակերպվում է թեմատիկ ուղղությունների շրջանակում՝ ապահովելով տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը տարբեր ոլորտների մասնագիտական խնդիրների լուծման մեջ։ Այս բաղադրիչը ներառում է հետևյալ հիմնական ուղղությունները. 1. Հասարակագիտական և հումանիտար ուղղություն. Այս ուղղությունը ներառում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և AI գործիքների կիրառումը հասարակագիտական և հումանիտար ոլորտներում՝ շեշտադրելով սոցիալական և հանրային հիմնախնդիրների վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում՝ · սոցիալական գործընթացների և հիմնախնդիրների տվյալահեն վերլուծությանը, · սոցիալական քաղաքականության և հանրային ծառայությունների արդյունավետության գնահատմանը, · հանրային քաղաքականության հետազոտություններին և վերլուծական փաստաթղթերի մշակմանը, · հանրային հասանելի տվյալների բազաների օգտագործմանը և դրանց հիման վրա եզրակացությունների ձևակերպմանը։ 2. Կառավարման ուղղություն. Այս ուղղությունը կենտրոնանում է կառավարման և կազմակերպական գործընթացներում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառման վրա՝ ապահովելով տվյալահեն և արդյունավետ որոշումների կայացում տարբեր կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ միջավայրերում։ Ուշադրությունը դարձվում է՝ · կառավարման գործընթացների թվայնացմանը և դրանց արդյունավետության բարձրացմանը, · տվյալների վրա հիմնված վերլուծության և որոշումների կայացման գործիքների կիրառմանը, · կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ մակարդակներում աշխատանքային հոսքերի (workflows) կառուցմանը և օպտիմալացմանը, · ռազմավարական պլանավորման, հաղորդակցության և կառավարման գործընթացների թվային աջակցմանը։ 3. Հաղորդակցության և մեդիայի ուղղություն. Այս ուղղությունը ներառում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և AI գործիքների կիրառումը հաղորդակցության, մեդիայի և հանրային կապերի ոլորտներում։ Այն ընդգրկում է՝ · հաղորդակցական ռազմավարությունների մշակում տվյալների հիման վրա, · բովանդակության (տեքստ, վիզուալ, մուլտիմեդիա) ստեղծում Generative AI գործիքներով, · հանրային հաղորդակցության և PR արշավների պլանավորում և վերլուծություն։ 4. Տվյալների և հետազոտությունների ուղղություն. Այս ուղղությունը կենտրոնանում է տվյալների հետ աշխատանքի և հետազոտական կարողությունների զարգացման վրա՝ · հանրային և մասնագիտական տվյալների բազաների որոնում և օգտագործում, · տվյալների վերլուծություն և մեկնաբանություն, · հետազոտական արդյունքների վիզուալ ներկայացում և հաղորդակցում, AI գործիքների կիրառում հետազոտական գործընթացներում (ամփոփում, սինթեզ, վերլուծություն)։
1602	Անգլերեն-2	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1602/Մ04-1 1. Цель курса · ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները, · ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, · ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, · ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1), 2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքնեևը և պահանջները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. գործնականում կատարել թեստային աշխատանքներ` կազմված համաեվրոպական չափանիշների B2-C1 մակարակին համապատասխան 4. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 5. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները 3. Описание · ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները, · ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, · ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, · ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. ինքնուրույն աշխատանք, 4. գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է TOEFL նախնական թեստավորման միջոցով: 6. Список основной литературы Debora Philips “ Longman Preparation Course for the TOEFL IBT” Longman 2007 Bruce Rogers “ The Complete Guide for TOEFL IBT Test Preparation”, Thomson 2007 Boston Educational Services “Official ITEP Preparation Guide”, Create Space Independent Publishing Platform 2014 ETS “The Official Guide to the TOEFL Testing”, McGraw-Hill Education 2012 Pauline Cullen “The Official Cambridge Guide to IELTS”, Cambridge English 2014 Kaplan “IELTS Premier”, Kaplan Publishing 2016 7. Основная часть курса 1. օտար լեզվի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները, 2. լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները (CEFR) և թեստավորման հիմանական սկզբունքները, 3. լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 4. միջազգային թեստերի (TOEFL, IELTS, ITEP) առանձնահատկությունները:
1608	Ֆրանսերեն-2	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1608/Մ04-2 1. Цель курса · համակարգել ֆրանսերենի նորմատիվ քերականության գիտելիքները, · ընդլայնել թեմատիկ խոսքային իրավիճակներին համապատսխան բառային միավորների իմաստային դաշտը, · կատարելագործել բանավոր խոսքի (մենախոսություն և երկխոսություն) կարողությունները. 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել խոսքային գործունեության 4 տիպերի լեզվաոճական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 2. զրուցել ծրագրային թեմաների շուրջ, 3. հաղորդակցվել (գրավոր և բանավոր) գործարար շրջանակներում (դիվանագիտական, իրավաբանական, տնտեսագիտական, հասարակական, քաղաքական). գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 4. կատարել ինքնուրույն ուսումնասիրություններ և ներկայացնելո բանավոր և գրավոր զեկույցներ, 5. ակտիվորեն մասնակցել քննարկման և բանավեճի 3. Описание · համակարգել ֆրանսերենի նորմատիվ քերականության գիտելիքները, · ընդլայնել թեմատիկ խոսքային իրավիճակներին համապատսխան բառային միավորների իմաստային դաշտը, · կատարելագործել բանավոր խոսքի (մենախոսություն և երկխոսություն) կարողությունները. 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, ինքնուրույն և տնային աշխատանքների կատարում, 2. ինտերակտիվ մեթոդներ, մասնակցություն քննարկումներին: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: 6. Список основной литературы Tendances B2, J. Girardet-J. Pécheurm C : Gibbe- Marie-Louise Parizet ; CLE international Poisson-Quinton S., Mimran R., Compréhension écrite 4 / B2 /, CLE international, Paris 2009 Barféty M., Compréhension orale 4 /B2-C1 /, CLE international, Paris 2013 Boularès M., Frérot J., Vocabulaire du Français, niveau perfectionnement, CLE international, Paris 2012 Miquel C., Grammaire en dialogues /B2-C1/, CLE international, Paris 2013 7. Основная часть курса 1. հասարակություն և քաղաքականություն 2. մշակութային ժառանգություն 3. շրջակա միջավայր 4. արժեքների պաշտպանություն 5. բանավեճեր և զրույցներ 6. անհատականություն և վարք
1604	Գերմաներեն-2	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1604/Մ04-3 1. Цель курса · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Результаты обучения по программе մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը, 2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ, 3. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. բանավոր կապակցված խոսք կառուցել նկարագրելով երևույթներ, իրադարձություններ, հիմնավորելով իր տեսակետը, 5. վերլուծել մասնագիտությանն առնչվող թեմաներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 7. գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը: 8. Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B1+ - B2 մակարդակին: 3. Описание · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև գերմաներենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը: 6. Список основной литературы DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Gabrieljan J. u. a., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017. 7. Основная часть курса 1. Մասնագիտական տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/: 2. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 3. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1705	Ռուսերեն-2	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական Обязательный 1705/Մ04-4 1. Цель курса · զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը · ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները · ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել սուբյեկտիվ գնահատման արտահայտման միջոցների իմացությունը 2. ցուցաբերել ռուսաց լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2 մակարդակ) բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. մասնակցել մասնագիտական թեմաներով բանավեճերի, ձևակերպել և հիմնավորել սեփական տեսակետերը, հերքել զրուցակցի տեսակետը 4. կատարել թեստային աշխատանք՝ կազմված միջազգային չափանիշների B2 մակարդակին համապատասխան գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 5.օգտագործել ռուսաց լեզվի իմացությունը մասնագիտական գործունեության ոլորտում 3. Описание · զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը · ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները · ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք · ինքնուրույն աշխատանք · թիմային աշխատանք · բանավոր ներկայացում · թեստային աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է թեստավորմամբ (В2 մակարդակ)։ 6. Список основной литературы Андрюшина Н.П., Жорова А.П., Макова М.Н. Тренировочные тесты по русскому языку как иностранному, 2008-2010 Ильина С.А., Коломейцева Е.М, Попова Т.В. Синтаксис письменной книжной речи, Москва, Русский язык, 2002 Кирейцева А.Н., Селиверстова Е.И., Химик В.В. Сборник тестовых заданий по русскому языку для иностранцев: Грамматика. Лексика. СПБ, 1998 Типовой тест по русскому языку как иностранному. II сертификационный уровень общего владения русским языком /под ред. Поповой Т.А., Роговой К.Л./, СПБ, 1998 Химик В.В., Шкурина Н.В. 10 уроков по языку специальности. Учебные задания. Л., 1991 7. Основная часть курса 1. Սուբյեկտիվ եղանակավորության արտահայտման միջոցները, միջանկյալ բառեր, բառակապակցություններ, նախադասություններ 2. Իմաստային կապերը և նրանց արտահայտման միջոցները պարզ և բարդ նախադասության մեջ. կապ, կապական բառեր 3. Պարզ նախադասությունները բարդ նախադասությունների փոխակերպելու կանոնները 4. Լեզվի իմացության В2 մակարդակի միջազգային չափորոշիչներ

Специализированный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1102	Մասնագիտության արդի հիմնախնդիրները	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Обязательный 1102/Մ06 1. Цель курса · ծանոթացնել պատմության տարբեր փուլերում անցյալի ուսումնասիրության ձևերին ու մոտեցումներին, պատմագիտության ձևավորման ընթացքին, զարգացման հիմնական փուլերին, · ձևավորել գիտելիքներ պատմագիտության արդի հիմնախնդիրների, մեթոդաբանական հիմնական մոտեցումների և պատմագիտական հիմնական «դպրոցների» վերաբերյալ, հաղորդել տեսական գիտելիքներ և գործնական հմտություններ պատմագիտության արդի չափանիշներին համապատասխան ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքի իրականացման համար։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել և բնութագրել պատմագիտության զարգացման հիմնական փուլերը, պատմագիտական հիմնական դպրոցները, 2. թվարկել և բացատրել պատմագիտության արդի հիմնախնդիրները, 3. նկարագրել պատմագիտական հետազոտական աշխատանքի մեթոդաբանական, կառուցվածքային, էթիկական հիմնական սկզունքները՝ ըստ դրա հիմնական տեսակների, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծել, մեկնաբանել և գնահատել պատմագիտական հիմնական դպրոցների հայեցակարգերը՝ սահմանելով դրանց առանձնահատկություններն ու ընդհանրությունները, առավելություններն ու սահմանափակումները, 5. ձևավորել հետազոտական հարցադրում, կազմել այդ հարցադրման ուսումնասիրության համար գրականության ցանկ, քննության ենթարկել առաջնային և երկրորդային աղբյուրները և դրանց տեղեկությունները, ինքնուրույն հիմնավորված եզրահանգումներ կատարել դրանց հիման վրա, 6. գրել և ներկայացնել գիտահետազոտական աշխատանք՝ հետևելով մեթոդաբանական, կառուցվածքային և էթիկական չափանիշներին։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. պատմական և քննական մտածողության հմտություններ, 8. ինքնուրույն հետազոտական և հետազոտության արդյունքների ներկայացման հմտություններ։ 3. Описание · ծանոթացնել պատմության տարբեր փուլերում անցյալի ուսումնասիրության ձևերին ու մոտեցումներին, պատմագիտության ձևավորման ընթացքին, զարգացման հիմնական փուլերին, · ձևավորել գիտելիքներ պատմագիտության արդի հիմնախնդիրների, մեթոդաբանական հիմնական մոտեցումների և պատմագիտական հիմնական «դպրոցների» վերաբերյալ, հաղորդել տեսական գիտելիքներ և գործնական հմտություններ պատմագիտության արդի չափանիշներին համապատասխան ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքի իրականացման համար։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր, 3. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 4. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցմամբ: 6. Список основной литературы Ստեփանյան Ա.Ա., Պատմությունն իբրև տեքստ (մեկնության և գրության հնարավորություն), Պատմություն և կրթություն գիտատեսական և մեթոդական հանդես, թիվ 1-2, Երևան, 2005, էջ 9-22: Salevouris M. J., Furaj C., The Methods and Skills of History. A Practical Guide, Willey Բlackwell, 2015. Բod R., The New Hitory of Humanities. The Search the Principles and Patterns from Antiquity to the Present, Oxford University Press, 2013. Tosh J., The Pursuit of History. Aims, Methods and New Directions in the Study of History, Routledge, 2015. Բanner J. M., Բeing a Historian, An Introduction of Professional World of History, CamԲridge University Press, 2012. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Պատմություն հասկացությունը։ Գիտական պատմության ձևավորումը։ Արդի պատմագիտության մեթոդաբանական հիմնախնդիրները։ Պատմության տեսակները։ Թեմա 2. Պատմագետի ռեսուրսները (տվյալների շտեմարաններ, արխիվներ, գրադարաններ, առաջնային և երկրորդային աղբյուրներ) և հմտությունները (հետազոտել, վերլուծել, մեկնաբանել, հիմնավորել, մեջբերում կատարել): Պատմական մտածողության հիմնական հայեցակարգերը։ Թեմա 3. Պատմագետի գրույթը։ Հետաքրքրությունից դեպի հետազոտական թեմա, հետազոտական թեմայից դեպի պատմագիտական գրույթ։ Թեմա 4. Պատմության դասավանդումը:
1102	Հասարակական կառույցներ և գաղափարախոսություններ /հին, միջին, նոր և նորագույն դարաշրջաններ/	6
1-ին կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Обязательный 1102/Մ08 1. Цель курса · ուսանողներին ներկայացնել համաշխարհային պատմության տարբեր դարաշրջաններին առավել հատուկ հասարակական կառույցների ու գաղափարախոսությունների ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, · ծանոթացնել հասարակական կառույցների և գաղափարախոսությունների ինչպես կայացման ու ձևավորման, այդպես և փոխակերպությունների ընթացքին, · բացատրել հասարակական կառույցների և գաղափարախոսությունների փոխակերպման առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացատրելու տարբեր դարաշրջանների հասարակական կառույցների և գաղափարաբանությունների փոխհարաբերությունները, 2. ներկայացնելու տարբեր դարաշրջանների հասարակական կառույցների և գաղափարաբանությունների տիպաբանությունը, դրանց բովանդակային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, 3. քննարկելու հասարակական կառույցներից ու գաղափարախոսություններից յուրաքանչյուրի հիմնարար բաղադրիչներն ու առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. տիպաբանելու համաշխարհային պատմության տարբեր շրջափուլերում ի հատ եկած հասարակական կառույցներն ու գաղափարաբանությունները, 5. միմյանց համադրելու հասարակական կառույցների և գաղափարաբանությունների փոխակերպությունների առանձնահատկությունները, 6. վերլուծելու և քննադատաբար վեր հանելու դրանց առավելություններն ու սահմանափակությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. օգտագերծելու հասարակական կառույցների և գաղափարաբանությունների վերաբերյալ գիտելիքներն ու հմտությունները պատմագիտական հետազոտական աշխատանքներ կատարելիս, 8. կատարելու հետազոտական աշխատանք հասարակական կառույցներին և գաղափարաբանություններին առնչվող հիմնախնդիրների վերաբերյալ, 3. Описание · ուսանողներին ներկայացնել համաշխարհային պատմության տարբեր դարաշրջաններին առավել հատուկ հասարակական կառույցների ու գաղափարախոսությունների ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, · ծանոթացնել հասարակական կառույցների և գաղափարախոսությունների ինչպես կայացման ու ձևավորման, այդպես և փոխակերպությունների ընթացքին, · բացատրել հասարակական կառույցների և գաղափարախոսությունների փոխակերպման առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. powerpoint-ով ներկայացումներ, 3. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր, 4. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 5. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ, 6. նախադեպերի վերլուծություն: 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. . ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր . մասնակցություն - 3 միավոր . եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը գրավոր է, երկրորդը՝ բանավոր, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ Միավորների քայլը 0.5 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы John Բoardman, Jasper Griffin, Oswyn Murray, The Oxford History of Greece and the Hellenistic World, Oxford: Oxford University Press, 2002. John Բoardman, ýJasper Griffin, ýOswyn Murray, The Oxford History of the Roman World, Oxford: Oxford University Press, 2002. Jeffrey Բurton Russell, Medieval Civilization, Oregon: Wipf and Stock, 2005. Peter N. Stearns, Eric W. Nelson, The Industrial Revolution in World History, Fourth Edition, New York: Westview Press, 2012. Tignor R. et. al., Worlds Together, Worlds Apart: A History of the World from the Բeginnings of Humankind to the Present, 3rd. edn., New York: Norton, 2011. Понтинг К., Всемирная история. Новый взгляд / пер. с англ., М.: ACT: Астрель, 2010. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հին Արևելքի քաղաքակրթական տիպաբանություն: Թեմա 2. Մարդը հին արևելյան աշխարհատեսության մեջ: Թեմա 3. Պոլիսային համակեցության ձևավորումը Հին Հունաստանում Թեմա 4. Պոլիսային մարդակենտրոն համակեցության գաղափարաբանությունը: Թեմա 5. Հռոմեական քաղաքակրթությունը՝ հանրապետությունից դեպի տերություն։ Թեմա 6. Հռոմեական մշակույթը և գաղափարախոսությունը։ Թեմա 7. Միջնադարյան աստվածակենտրոն քաղաքակրթության կառույցն ու տիպաբանությունը: Թեմա 8. Միջնադարյան քաղաքակրթության աշխարհատեսությունը։ Թեմա 9. Վերածննդի դարաշրջանի հասարակական կառույցը. Գաղափարաբանություն, մշակույթ, կրոն։ Թեմա 10. Անցումային դարաշրջանի պատմական կառույցը: Թեմա 11. Արդիականացում և կապիտալիզմ. Լուսավորյալ միապետությունից դեպի հեղափոխություններ (1500-1850-ական թթ.): Թեմա 12 Արդյունաբերացում և իմպերիալիզմ. Եվրոպակենտրոն աշխարհակարգի հաստատումն ու ճգնաժամը (1851-1918 թթ.): Թեմա 13. Նոր աշխարհակարգ. ավանդական ժողովրդավարություն, ամբողջատիրական հասարակարգեր, հակամարտություններ և ռազմավարություններ (1918-1945 թթ.): Թեմա 14. Սառը պատերազմյան և Հետսառըպատերազմյան աշխարհը. վերափոխումներն արդի շրջափուլում (1945-մեր օրեր):
1106	Հայոց պատմության հիմնահարցեր	6
1-ին կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Обязательный 1106/Մ07 1. Цель курса Ներկայացնել հայոց պատմության հիմնախնդիրները, Բացահայտել հայոց պատմության տարբեր փուլերում տեղի ունեցած և ընթացող տարաբնույթ գործընթացների օրինաչափություններն ու պատճառահետևանքային կապերը, մատնանշել դրանց բնորոշ առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն. 1. Համաշխարհային պատմական գործընթացների համատեքստում ներկայացնելու հայոց պատմության հիմնախնդիրները, դրանց սկզբնաղբյուրներն ու ուսումնասիրվածության արդի վիճակը, 2. Մատնանշելու հայոց պատմության տարբեր փուլերում տեղի ունեցած և ընթացող տարաբնույթ գործընթացների օրինաչափություններն ու պատճառահետևանքային կապերը, դրանց բնորոշ առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ. 1. Վերլուծելու և արհեստավարժ մեկնաբանելու հայոց պատմության գիտական և քաղաքական հնչեղություն ունեցող հիմնախնդիրները, 2. Վերաարժևորելու այդ շրջանի պատմության վիճահարույց մի շարք հիմնախնդիրներ, 3. Բացահայտելու և քննադատելու հայոց պատմության տարբեր հարցերի վերաբերյալ կեղծարարությունները և պաշտպանելու այդ խնդիրների վերաբերյալ մշակված գիտական հայեցակարգերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ. 4. Վերլուծելու առկա խնդիրները և տալու դրանց օբյեկտիվ ու իրատեսական գնահատականը, 5. Պատրաստելու զեկուցումներ, ներկայացնելու հետազոտությունների արդյունքները, վարելու գիտական բանավեճեր: 3. Описание Ներկայացնել հայոց պատմության հիմնախնդիրները, Բացահայտել հայոց պատմության տարբեր փուլերում տեղի ունեցած և ընթացող տարաբնույթ գործընթացների օրինաչափություններն ու պատճառահետևանքային կապերը, մատնանշել դրանց բնորոշ առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ, 2.Գիտական բանավեճերի կազմակերպում և քննարկում, 3. Դիդակտիկ նյութերի ցուցադրություն և փաստավավերագրական ֆիլմերի դիտում, 4. Մագիստրանտների կողմից ռեֆերատների պատրաստում և ներկայացում: 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. Ø ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր Ø մասնակցություն -3 միավոր Ø եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր Նախատեսված է երկու գրավոր ընթացիկ քննություն, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Հայ ժողովրդի պատմություն (ԳԱ հրատ.), հ. I, Ե., 1971, հ. II, Ե., 1981, հ. III, Ե., 1976, հ. IV, Ե., 1972, Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հ. I, Ե., 1981, հ. I-II, Ե., 2007, 2011: Հայոց պատմություն, ՀՀ ԳԱԱ հրատ., հատոր III, գիրք առաջին, Եր., 2010, գիրք երկրորդ, Եր., 2015, հատոր IV, գիրք առաջին, Եր., 2010: Հովհաննիսյան Ռ. Գ., Հայաստանի Հանրապետություն, հ. I, Եր., 2005, h. II, Եր., 2014, հ. III, Եր., 2016, հ. IV, Եր., 2016: Մինասյան Է., Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պատմություն, Եր., 2013: Սիմոնյան Հր., Ազատագրական պայքարի ուղիներում, գիրք I, Եր., 2003, գիրք II, Եր., 2003, գիրք III, Եր., 2009, գիրք IV, Եր., 2010, գիրք V, Եր., 2013: Տատրյան Վ., Հայոց ցեղասպանության հերքման հիմնական փաստարկները. աղավաղման և կեղծարարության ուսումնասիրություն, Երևան, 2005: 7. Основная часть курса 1. Հայոց պատմության հիմնախնդիրների սկզբնաղբյուրները և ուսումնասիրվածությունը: 2.Հայոց հնագույն, հին և միջնադարյան պատմության հիմնահարցեր: 3.Հայկական հարցը. ծագումը, բովանդակությունը, էվոլյուցիան: 4. Նոր շրջանի հայ ազատագրական շարժումները: 5.Հայոց ցեղասպանությունը: 6.Առաջին և երկրորդ աշխարհամարտերը և հայ ժողովուրդը: 7.Հայոց նորագույն պետականությունը և հայկական Սփյուռքը:
1102	Հասարակական-ինովացիոն գործընթացները Արևմտյան Եվրոպայում և հայկական միջավայրում (վաղ ինդուստրիալ դարաշրջան)	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Обязательный 1102/Մ09 1. Цель курса · ներկայացնել արդյունաբերական դարաշրջանի առաջին շրջափուլի սոցիալական-ազգային, կերպափոխությունների ընդհանրական պատկերը Եվրոպայի առաջատար երկրներում՝ Անգլիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա և հայկական միջավայրում, · սահմանել իննովացիա հասկացության բովանդակությունը, բացահայտել դրա տարրասեռությունները պատմական տարբեր միջավայրերում, · ներայացնել ժամանակի քաղաքակրթական մարտահրավերները, որոնց պատասխանելով հնարավոր եղավ ապահովել այս հասարակությունների անցումն արդյունաբերական դարաշրջան, · որոշարկել դիտարկվող իննովացիոն երևույթի կշռույթը և նշանակությունը համաշխարհային և հայոց պատմության մեջ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել իննովացիայի երևույթը արդյունաբերական զարգացած Անգլիայում, բացահայտել անգլիական ուղու (սոցիալական և ազգային կոմպրոմիս) բովանդակությունը, 2. նկարագրել ֆրանսիական ուղու (հեղաղփոխություն) բովանդակությունը, հիմնավորել նրա հետևանքները և արդյունքերը, 3. ձևակերպել գերմանական ուղու (մշակությաին ինքնարարարում) իմաստը և ազդեցությունը, 4. հիմնավորել այս երեք ուղղությունների ազդեցությունը հայկական միջավայրում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. համեմատել և տարբերակել այս ուղիներից յուրաքանչյուրը՝ վերլուծելով դրանց առանձնահատկությունները, 6. համեմատել դրանք այլ հասարակությունների՝ Ռուսաստան, ԱՄՆ, Չինաստան, Օսմանյան կայսրություն, զարգացման ուղիների հետ, 7. արժևորել այդ ուղիների կարևորությունը պատմական արդիական գործընթացները ըմբռնելու դիտանկյունից: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8. կիրառել այդ գիտելիքները պատմության աշխարահքաղաքական, տնտեսական, քաղաքագիտական, մշակութային իրողությունները մեկնաբանելու համար: 3. Описание · ներկայացնել արդյունաբերական դարաշրջանի առաջին շրջափուլի սոցիալական-ազգային, կերպափոխությունների ընդհանրական պատկերը Եվրոպայի առաջատար երկրներում՝ Անգլիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա և հայկական միջավայրում, · սահմանել իննովացիա հասկացության բովանդակությունը, բացահայտել դրա տարրասեռությունները պատմական տարբեր միջավայրերում, · ներայացնել ժամանակի քաղաքակրթական մարտահրավերները, որոնց պատասխանելով հնարավոր եղավ ապահովել այս հասարակությունների անցումն արդյունաբերական դարաշրջան, · որոշարկել դիտարկվող իննովացիոն երևույթի կշռույթը և նշանակությունը համաշխարհային և հայոց պատմության մեջ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. Ø ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր Ø մասնակցություն -3 միավոր Ø ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: 6. Список основной литературы Marshall P. J., Low A., The Oxford History of the British Empire: Volume II: The Eighteenth Century, Oxford University Press, 1998. Blanning T. C. W., The Oxford history of Modern Europe, Oxford University Press, 2000. Doyle W., The Oxford History of the French Revolution, Oxford University Press, 2002. Holborn H., A History of Modern Germany: 1648-1840, Princeton University Press, 1982. Hovannisian R. G., Myers D. N. (eds.), Enlightenment and Diaspora: The Armenian and Jewish cases, Atlanta, Georgia: Scholars Press, 1999, p. 242. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Տեխնոլոգիական նորամուծություններ նոր դարերի արշալույսին (գյուղատնտեսություն մանուֆակտուրա, ֆաբրիկա): Թեմա 2. Գիտական աշխարհատեսական համալիրների արմատական վերափոփոխությունները (բնագիտություն, իմաստասիրություն, լուսավորական միտք, կիրառական գիտություններ): Թեմա 3. Սոցիալական և ազգային իննովացիա. անգլիական ճանապարհ.սոցիալական կոմպրոմիսը և դրա տարակերպությունները։ Թեմա 4. Հեղափոխական ուղի. ԱՄՆ և Ֆրանսիա. ֆեոդալական միապետությունից՝ հանրապետություն և բուրժուական միապետություն: Թեմա 5. Հեղափոխական Ֆրանսիա։ Սոցիալական և ազգային իննովացիայի նապոլեոնյան հարացույցը (Եվրոպայի միավորումը Ֆրանսիայի գերակայությամբ՝ ըստ ազգերի ինքնորոշաման իրավունքի)։ Թեմա 6. Գերմանական ուղի. մշակութային ինքնարարում։ Տարբաժանված գերմանական (39 պետություններ, ընդհանրական կրթական համալիր՝ գիմնազայից մինչ համալսարաններ, կոնսերվատորիաներ, գերմանական դասական փիլիսոփայություն, գրականություն, երաժշտություն)։ Թեմա 7. Հայկական քաղաքակրթական օջախներն ու իննովացիոն գործընթացները նոր դարերի արշալույսին։
1102	Քաղաքակրթությունների տեսություն. պատմություն և գրույթ	6
2-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Обязательный 1102/Մ10 1. Цель курса · ուսանողներին ներկայացնել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, · ծանոթացնել ինչպես քաղաքակրթական գիտակցության, այդպես և քաղաքակրթության տեսության կայացման ու ձևավորման ընթացքին, · քաղաքակրթական հայեցակարգերի և մեթոդների կիրառմամբ ուսումնասիրել առանձին պատմական դարաշրջանների փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. որոշել պատմագիտության զարգացման տարբեր փուլերում պատմության և արդիության փոխհարաբերությունների սահմանները, 2. ներկայացնել Հինարևելյան, Անտիկ, Միջնադարյան, Արդյունաբերական և Հետարդյունաբերական քաղաքակրթությունների տիպաբանությունը, բացատրել դրանց բովանդակային և հաստատութենական կառուցվածքը, 3. մատնանշել քաղաքակրթության տեսաբաններից յուրաքանչյուրի տեսության հիմնարար բաղադրիչներն ու առանձնահատկությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. տիպաբանել Հինարևելյան, Անտիկ-պոլիսային, Միջնադարյան, Արդյունաբերական և Հետարդյունաբերական քաղաքակրթությունների հասարակական-պետական, գաղափարախոսական և մշակութային կառույցները, 5. համադրել քաղաքակրթական փոխակերպությունների առանձնահատկությունները ժամանակի տարբեր տևողությունների համապատկերում, 6. վերլուծել և գնահատել քաղաքակրթության տեսաբաններից յուրաքանչյուրի տեսության առավելություններն ու սահմանափակությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. վերլուծել պատմական իրադարձությունները, հասարակական-քաղաքական տեղաշարժերն ու կերպափոխությունները քաղաքակրթությունների տեսության դիտանկյունից, 8. մեկնաբանել արդիական նշանակություն ունեցող խնդիրները ժամանակի կարճ, միջին և երկար տևողությունների համադրության հեռանկարում։ 3. Описание · ուսանողներին ներկայացնել քաղաքակրթության տեսության պատմությունը, պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումներն ու բովանդակությունը, · ծանոթացնել ինչպես քաղաքակրթական գիտակցության, այդպես և քաղաքակրթության տեսության կայացման ու ձևավորման ընթացքին, · քաղաքակրթական հայեցակարգերի և մեթոդների կիրառմամբ ուսումնասիրել առանձին պատմական դարաշրջանների փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր, 3. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 4. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ, 5. նախադեպերի վերլուծություն: 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. ü ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր ü մասնակցություն - 3 միավոր ü եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը գրավոր է, երկրորդը՝ բանավոր, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ Միավորների քայլը 0.5 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Ստեփանյան Ա., Քաղաքակրթական արծարծումներ (Անհատը, համակեցությունը, ժամանակը), Պատմության հարցեր 2, Զանգակ հրատ., 2013, էջ 9-20: Հովհաննիսյան Ս., Աննալների դպրոցի այլացումը. "Նոր պատմագիտություն"։ Մաս առաջին։ Հետկառուցաբանական հայեցակարգը և պատմության "քանակային" կամ "շարային" ըմբռնումը, Վէմ համահայկական հանդես, 1 (2012), էջ 62-83։ Հովհաննիսյան Ս., Աննալների դպրոցի այլացումը. «Նոր պատմագիտություն»։ Մաս երկրորդ։ Մտակեցվածքների պատմություն. երեք հարացույց (կառուցվածքային, շարային կամ քանակային և համաբերական), Վէմ համահայկական հանդես, 2 (2016), էջ 27-48։ Blaha St., The Rhythms of History: A Universal Theory of Civilizations, New Hampshire: Pingree-Hill Publishing, 2002. Toynbee J. A., A Study of History, The One-Volume Edition - Illustrated, Puplished by Oxford University Press, London, 2005. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Քաղաքակրթությունն իբրև փոխաբերություն, գիտական հասկացություն և հետազոտական մոդել: Թեմա 2. Քաղաքակրթական պատկերացումները Հին Արևելյան երկրներում (Հին Եգիպտոս, Միջագետք, Հին Հնդկաստան, Հին Չինաստան): Թեմա 3. Քաղաքակրթական պատկերացումները Անտիկ դարաշրջանում (Հին Հունաստան, Հին Հռոմ): Թեմա 4. Քաղաքակրթական պատկերացումները Միջնադարում (Բյուզանդիա, Իսլամական աշխարհ): Թեմա 5. «Քաղաքակրթություն» եզրույթի առաջացումն ու քաղաքակրթության տեսության հիմնախնդիրները (Ն. Դանիլևսկի, Օ. Շպենգլեր, Ա. Թոյնբի, Ֆ. Բրոդել, Պ. Սորոկին, Ն. Էլիաս, Ս. Հանթինգթոն):
1102	Մերձավոր և Միջին Արևելքի պատմության հիմնախնդիրներ. պետական կարգ և գաղափարախոսություն	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Обязательный 1102/Մ11 1. Цель курса · ծանոթացնելու համաշխարհային պատմական զարգացման ընթացքի և դրա կարևոր միտումների վերաբերյալ հիմնարար գիտելիքներին` ըստ Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների հնագույն և հին պատմության համեմատական ուսումնասիրման, · ձեռք բերելու մարդկային հասարակության զարգացման հստակ-պատմական այն առանձնահատկությունների իմացությունը, որոնք վճռորոշ դեր են ունեցել քաղաքակրթական նվաճումների ստեղծման ընթացքում, · ձևավորելու արժեքային կողմնորոշման և անհատական համոզմունքների ձևավորման, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների տարբեր երկրների և ժողովուրդների պատմամշակութային ավանդույթների նկատմամբ հարգանքի զգացում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերհիշելու Մերձավոր և Միջին Արևելքի՝ մ.թ.ա. IV հազարամյակի վերջից մինչև մ.թ.ա. I հազարամյակի վերջ ընկած ժամանակահատվածի պատմության հիմնահարցերը, 2. նկարագրելու Մերձավոր և Միջին Արևելքի պատմության հետազոտման մեթոդները, տարածաշրջանի քաղաքակրթական արժեքներն ու գործընթացները, 3. բացատրելու տարածաշրջանի հետագա պատմական զարգացումները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծելու պատմական այն օրինաչափությունները և նախադրյալները, որոնք հիմք ծառայեցին՝ ստեղծելու տարածաշրջանում առաջին քաղաքակրթությունները, որոնց հետագա զարգացումից և ընթացքից էլ մեծապես կախված էին համաշխարհային պատմության բազմաթիվ գործընթացներ, 5. կիրառելու Մերձավոր և Միջին Արևելքի հին ժամանակաշրջանի պատմության ուսումնասիրության մեթոդները պատմագիտական հետազոտություններում, 6. քննարկելու ընդհանուր և մասնավոր գործընթացները և դրանց փոխկապակցվածությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. կատարելու հետազոտական ինքնուրույն աշխատանք տարածաշրջանի երկրների պատմության տարաբնույթ հիմնահարցերի վերաբերյալ, 8. գնահատելու համաշխարհային պատմական իրադարձությունների, հասարակական-քաղաքական տեղաշարժերի մեջ տարածաշրջանի ունեցած ազդեցությունն ու դերակատարումը հին ժամանակաշրջանում: 3. Описание · ծանոթացնելու համաշխարհային պատմական զարգացման ընթացքի և դրա կարևոր միտումների վերաբերյալ հիմնարար գիտելիքներին` ըստ Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների հնագույն և հին պատմության համեմատական ուսումնասիրման, · ձեռք բերելու մարդկային հասարակության զարգացման հստակ-պատմական այն առանձնահատկությունների իմացությունը, որոնք վճռորոշ դեր են ունեցել քաղաքակրթական նվաճումների ստեղծման ընթացքում, · ձևավորելու արժեքային կողմնորոշման և անհատական համոզմունքների ձևավորման, Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների տարբեր երկրների և ժողովուրդների պատմամշակութային ավանդույթների նկատմամբ հարգանքի զգացում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. հետազոտական հարցադրման շուրջ, 2. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 3. ինքնուրույն դասախոսություններ, 4. PowerPoint-ով ներկայացումներ, 5. նախադեպերի վերլուծություն, 6. քննարկում-բանավեճեր հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. Ø ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր Ø մասնակցություն -3 միավոր Ø ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: 6. Список основной литературы Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն, հ. I: Հին շրջան: Երևան, 2013: Մովսիսյան Ա., Հայաստանը Քրիստոսից առաջ երրորդ հազարամյակում (ըստ գրավոր աղբյուրների), Երևան, 2005: Кузык Б.Н., Яковец Ю.В., Цивилизации: теория, история, диалог, будущее: В 2т., Москва, 2006. Языки мира: древние реликтовые языки Передней Азии (подред. Н.Н. Казанского, А.А. Кибрика, Ю.Б. Корякова), Москва, 2010. Coulmas F., The writing systems of the world, Oxford-New York, 2003. Leick G., Historical Dictionary of Mesopotamia (Historical dictionaries of ancient civilizations and historical eras; 26), Lanham - Toronto - Plymouth, 2010. The World of Achaemenid Persia. History, Art and Society in Iran and the Ancient Near East (ed. Բy J. Curtis and S.J. Simpson), New York, 2010. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Մերձավոր և Միջին Արևելքը՝ որպեսհին քաղաքակրթության առաջացման ու զարգացման օրրան: Թեմա 2. Մերձավոր և Միջին Արևելքի հին ժողովուրդների կազմավորման գործընթացը: Թեմա 3. Մերձավոր և Միջին Արևելքի հին շրջանի պետությունների առաջացումը և զարգացումը: Թեմա 4. Մերձավոր և Միջին Արևելք տարածաշրջանը` որպես կրոնների առաջացման արեալ: Թեմա 5. Գիրը և գիտակրթական համակարգը Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներում հին շրջանում: Թեմա 6. Հին Եգիպտոսի պատմության հիմնահարցեր: Թեմա 7. Շումերի պատմության հիմնահարցեր: Թեմա 8. Ասորեստանի և Բաբելոնիայի պատմության հիմնահարցեր: Թեմա 9. Խաթթիի պատմության հիմնահարցեր: Թեմա 10. Իրանի հին շրջանի պատմության հիմնահարցեր: Թեմա 11. Արևելամիջերկրածովյան տարածաշրջանի երկրների և ժողովուրդների հին շրջանի պատմության հիմնահարցեր: Թեմա 12. Մերձավոր և Միջին Արևելքի հելլենիստական պետությունների պատմության հիմնահարցեր:
1102	Աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը 20-րդ դարում և 21-րդ դարի սկզբին	6
2-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Обязательный 1102/Մ13 1. Цель курса · ներկայացնել աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը 20֊-րդ դարում և 21֊րդ դարի սկզբին՝ պարառելով համաշխարհային և առանցքային տարածաշրջանային հակամարտությունները և դրանց աշխարհաքաղաքական հետևանքները, աշխարհաքաղաքականության կառուցվածքային հիմունքները և տեսական ավանդույթները · քննարկել այնպիսի աշխարհաքաղաքական գործընթացներ ինչպիսիք են տարածաշրջանային միասնացման նախագծերը, ապամիացնացման ազդակները, գլոբալիզացիայի և գլոկալիզացիայի գործընթացները, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգային համալիրները 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ըմբռնել աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը 20֊-րդ դարում և 21֊րդ դարի սկզբին և աշխարհաքաղաքական իրադարձությունների պատմական նշանակությունը, աշխարհաքաղաքականության տեսական հիմունքները, համաշխարհային պատերազմների աշխարհաքաղաքականությունը: 2. հասկանալ տարածաշրջանային միասնացման և ապամիասնացման աշխարհաքաղաքականությունները, ինչպես նաև մեծ աշխարհաքաղաքական նախագծերը և ռազմավարությունները Եվրասիայում, Եվրոպայում, Հյուսիս-ատլանտյան և Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան մեծ տարածաշրջաններում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. բացատրել, վերլուծել և համեմատել աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը 20֊-րդ դարում և 21֊րդ դարի սկզբին, քաղաքական աշխարհագրության հիմնախնդիրները, և որպես արդյունք, աշխարհաքաղաքականության հիմունքները և հիմնարար սկզբունքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 4. Կիրառել քննական մտածողության հմտություններ, ինքնուրույն դատողություններ արտահայտել աշխարհաքաղաքական գործընթացների կառույցի և տեսության վերաբերյալ՝ հիմնավորելով դրանք փաստարկներով, 5. ձեռք բերված գիտելիքների և ըմբռնումների հենքի վրա, կիրարկելով աշխարհաքաղաքականության տեսությունները, համեմատել և վերլուծել աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերի տրամաբանությունը: 3. Описание · ներկայացնել աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերը 20֊-րդ դարում և 21֊րդ դարի սկզբին՝ պարառելով համաշխարհային և առանցքային տարածաշրջանային հակամարտությունները և դրանց աշխարհաքաղաքական հետևանքները, աշխարհաքաղաքականության կառուցվածքային հիմունքները և տեսական ավանդույթները · քննարկել այնպիսի աշխարհաքաղաքական գործընթացներ ինչպիսիք են տարածաշրջանային միասնացման նախագծերը, ապամիացնացման ազդակները, գլոբալիզացիայի և գլոկալիզացիայի գործընթացները, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգային համալիրները 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություն 2. Սեմինար-քննարկումներ 3. Ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը բանավոր է, երկրորդը՝ ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Բանավոր քննության հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր: Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: 6. Список основной литературы Yepremyan, Tigran and Radhika Lakshminarayanan. "Armenia-India Partnership: Geopolitical and Geo-Economic Implications in the Eurasian Context." Asia Europe Journal, 21, Springer-Verlag, 2023, pp. 81-100. Yepremyan, Tigran. “United States-Iran Relations: Security Implications for Armenia and Beyond.” Journal of Yerevan University: International Relations and Political Sciences, Special Issue: American Studies-1, December, 2022, pp. 50-79. Yepremyan, Tigran. “The Geopolitical Dimension of the Eastern Partnership: An Alternative to Solution.” European Studies Journal, Nr. 10, Eastern Partnership: Self-Determination and Geopolitics / Geoculture (II). Chisinau: ECSA-Moldova, 2017, pp. 89-108. Yepremyan, Tigran et al. “Armenia in the Eurasian Economic Union: reasons for joining and its consequences.” Eurasian Geography and Economics, Vol. 58, No. 3 (Routledge, Taylor & Francis Group, 2017), pp. 340-360. Huntington S. P., The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. New York: Simon & Schuster, 1996. Klaus Dodds, Geopolitics: A Very Short Introduction. Oxford, New York: Oxford University Press, 2007. Wallerstein, Immanuel, Geopolitics and Geoculture: Essays On the Changing World-System (Studies in Modern Capitalism: Etudes sur le capitalisme moderne). Cambridge, New York: Cambridge University Press, 1992. Brzezinski, Zbigniew. The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives. New York: Basic Books, 1997. Mackinder, Halford John. Democratic Ideals and Reality: A Study in the Politics of Reconstruction. Edited and with a new introduction by Stephen V. Mladineo. Washington, DC: National Defense University Press, Defense Classic Ed., 1942. 0. Kishore Mahbubani, The Great Convergence: Asia, the West, and the Logic of One World. New York: Public Affairs, 2013. Klaus Dodds and David Atkinson (eds.), Geopolitical Traditions: A century of geopolitical thought. London, New York: Routledge, Taylor & Francis Group, 2003. Warwick Armstrong and James Anderson (eds.), Geopolitics of European Union Enlargement: The fortress empire. London, New York: Routledge, Taylor & Francis Group, 2007. Saul Bernard Cohen, Geopolitics: The Geography of International Relations, Third Edition. London, New York: Rowman & Littlefield, 2015. 7. Основная часть курса 1. Աշխարհաքաղաքականության տեսական հիմունքները 2. Առաջին համաշխարհային պատերազմի աշխարհաքաղաքականությունը 3. Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի աշխարհաքաղաքականությունը 4. Սառը պատերազմի աշխարհաքաղաքականությունը 5. Եվրոպայի միասնացման աշխարհաքաղաքականությունը 6. Խորհրդային Միության ապամիասնացման աշխարհաքաղաքականությունը 7. Եվրասիական աշխարհաքաղաքականությունը 8. Հյուսիս-ատլանտյան աշխարհաքաղաքականությունը 9. Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան աշխարհաքաղաքականությունը
1102	Պատմագիտական մտքի պատմություն	6
2-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Обязательный 1102/Մ14 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է համընդգրկուն կերպով ներկայացնել նոր և նորագույն պատմության պատմագիտական մտքի պատմությունը` իր տարբերակիչ հատկանիշների պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումների և բովանդակային ամբողջությամբ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել պատմագիտական մտքի դրսևորման ու հասարակական կյանքի զանազան ոլորտներում կատարված արմատական տեղաշարժեր, 2. ներկայացնել համաշխարհային պատմագիտական տեսությունների և դպրոցների բովանդակային և հաստատութային կառույցը, 3. բացատրել համաշխարհային պատմագիտական մտքի կարևորագույն տեսաբաններից և դպրոցներից յուրաքանչյուրի տեսության հիմնարար բաղադրիչներն ու առանձնահատկությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. գնահատել պատմագիտական դպրոցների և ուղղությունների առանձին հեղինակների և առանձին աշխատությունների նորարարությունները, 5. քննարկել և քննադատորեն գնահատել դիտարկել պատմագիտական մտքի ճգնաժամը տվյալ դարաշրջանում ծավալվող պատմագիտական հարացույցների հերթափոխության հետնախորքում, 6. արժևորել այդ տեսությունների և դպրոցների կարևորությունը պատմական արդիական գործընթացներն ըմբռնելու դիտանկյունից: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. կատարել հետազոտական ինքնուրույն աշխատանք պատմագիտական տարաբնույթ հիմնահարցերի վերաբերյալ, 8. մասնակցել պատմագիտական հիմնախնդրին վերաբերող բազմաբնույթ քննարկումներին։ 3. Описание Դասընթացի նպատակն է համընդգրկուն կերպով ներկայացնել նոր և նորագույն պատմության պատմագիտական մտքի պատմությունը` իր տարբերակիչ հատկանիշների պատմական ճանաչողության ընդհանուր միտումների և բովանդակային ամբողջությամբ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. . ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր . մասնակցություն - 3 միավոր . եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը գրավոր է, երկրորդը՝ բանավոր, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ Միավորների քայլը 0.5 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Հովհաննիսյան. Ս., Աննալների պատմագիտական դպրոցը և պատմության գրության կերպերը, Երևան, Սարգիս Խաչենց և Փրինթինֆո, 2022։ Breisach E., Historiography: Ancient, Medieval, and Modern. 2nd ed. Chicago: University of Chicago Press, 1994. Collingwood, R. G. The Idea of History. Oxford: Oxford University Press, 1946. Iggers G. G., Historiography in the Twentieth Century: From Scientific Objectivity to the Postmodern Challenge, Wesleyan, 1997. Marwick A., The New Nature of History: Knowledge, Evidence, Language, Palgrave, 2003. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Պատմական մտքի և պատմական գիտության զարգացումը 17-րդ դարի երկրորդ կեսին - 18-րդ դարում: Թեմա 2. Լուսավորության դարաշրջանի պատմական միտքը: Թեմա 3. Պատմագիտական միտքը Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում 19-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 4. 19-րդ դարի երկրորդ կեսի պատմագիտությունը: Թեմա 5. Արդի (Modern) պատմագիտությունը 20-րդ դարի առաջին կեսին: Թեմա 6. Պատմագիտությունը երկրորդ աշխարհամարտից հետո: Թեմա 7. Պատմագիտության արդի միտումներն ու հիմնախնդիրները:
1102	Համաշխարհայնացման արդի միտումները	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Обязательный 1102/Մ12 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ընդհանուր տեղեկոթյուններ հաղորդել համաշխարհայնացման արդի միտումների և դրանց համատեքստում համաշխարհային քաղաքականության մեջ տեղի ունեցող գործընթացների վերաբերյալ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · ներկայացնել համաշխարհայնացման արդի միտումների տարաբնույթ իրողություններն ու դրանց մեկնությունները · բացատրել համաշխարհայնացման մեխանիզմների, շարժիչ ուժերի և ազդեցությունների առանձնահատկությունները աշխարհի հասարակությունների, տնտեսությունների, մշակույթների և միջավայրի տարբեր կողմերի վրա · մեկնաբանել համաշխարհայնացման պատմական համատեքստը, համաշխարհայնացման վերաբերյալ տեսական մետեցումները, համաշխարհային քաղաքականության կառույցները և գործընթացները, ինչպես նաև արդի միջազգային հիմնահարցերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ · վերլուծել համաշխարհային քաղաքականության համատեքստում տեղի ունեցող քաղաքական և հասարակական փոփոխությունների տրամաբանությունը · արժևորել համաշխարհայնացման գործընթացի մարտահրավերներն ու հնարավորությունները պատմական արդիական գործընթացներն ըմբռնելու դիտանկյունից · քննադատորեն գնահատել համաշխարհայնացման պատմական համատեքստը, ժամանակակից միտումները, ինչպես նաև տարբեր համաշխարհայնացնող ուժերի (առևտուր, ֆինանսներ, տեխնոլոգիաներ և մշակութային փոխանակում) փոխկապակցվածությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) · կատարել հետազոտական ինքնուրույն աշխատանք համաշխարհայնացման պատմական համատեքստին, մարտահրավերներին և հնարավորություններին առնչվող տարաբնույթ հիմնահարցերի վերաբերյալ · մասնակցել համաշխարհայնացման հիմնախնդրին վերաբերող բազմաբնույթ քննարկումներին։ 3. Описание Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին ընդհանուր տեղեկոթյուններ հաղորդել համաշխարհայնացման արդի միտումների և դրանց համատեքստում համաշխարհային քաղաքականության մեջ տեղի ունեցող գործընթացների վերաբերյալ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ 3. նախադեպերի վերլուծություն 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. Ø ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր Ø մասնակցություն -3 միավոր Ø ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: 6. Список основной литературы Juergensmeyer M. (ed), Thinking Globally: A Global Studies Reader, Berkeley: U of California Press, 2014. Lechner F. J., Boli J. (eds), The Globalization Reader (Fifth Edition), Wiley Blackwell, 2015. Rieger E., Stephan L., Limits to Globalization, Cambridge: Polity Press, 2010. Roberts J. T., Hite A. B., Chorev N. (eds), The Globalization and Development Reader: Perspectives on Development and Global Change (Second Edition), Wiley Blackwell, 2015. Stiglitz J., Globalization and its Discontents, New York: WW Norton, 2002. Vertovec S., Darrell P. (eds), Globalization, Globalism, Environments and Environmentalism, Oxford: Oxford University Press, 2003. Wolf M., Why Globalization Works, New Haven: Yale University Press, 2004. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Միջազգային հանրության ձևավորումը, համաշխարհայնացման վերաբերյալ արդի հիմնական սոցիալական տեսությունների մեկնաբանությունեները, հետսառըպատերազմյան շրջանի համաշխարհային և միջազգային անվտանգության հիմնախնդիրը: Թեմա 2. Համաշխարհայնացման համատեքստում միջազգային քաղաքատնտեսությունը, միջազգային ռեժիմները, դիվանագիտությունը: Թեմա 3. ՄԱԿ-ը, անդրազգային դերակատարները և միջազգային կազմակերպությունները համաշխարհային քաղաքականության մեջ: Թեմա 4. Շրջակա միջավայրի պահպանման հիմնահարցը, միջուկային զենքի տարածման հիմնահարցը: Թեմա 5. Ազգայնականության և մշակութային հիմնահարցերը, եվրոպական և տարածաշրջանային ինտեգրացման գործընթացները:
1102	Անտիկ քաղաք պետություն և արդիականություն	3
2-րդ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դաս. Обязательный 1102/Մ09 1. Цель курса · բացահայտել անտիկ քաղաք-պետության (պոլիսի) երևույթն իբրև սոցիալական կարևորագույն միավոր, որն ապահովել է դասական դարաշրջանի Հունաստանի աննախադեպ տնտեսական, քաղաքական և մշակութային զարգացումը, · ներկայացնել տվյալ դարաշրջանի սոցիալական և քաղաքական զարգացման այն առանձնահատկությունները, որոնց արդյունքում ձևավորվեցին ազատ քաղաքացու ինստիտուտը և քաղաքացիական համայնքը, · վերլուծել պոլիսային համակեցության մոդելի ազդեցությունը և թողած պատմական ժառանգությունը համաշխարհային գործընթացների ու արդի հասարակարգերի վրա։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել հունական քաղաք-պետության (պոլիսի) ձևավորման շրջափուլերը՝ ցույց տալով հասարակության կառավարման անցումները թագավորական իշխանությունից դեպի տիրանիա, ապա՝ ժողովրդական հանրապետություն (դեմոկրատիա), 2. թվարկել և նկարագրել քաղաքական այս գործընթացի տարածքային դրսևորումները Հունաստանի տարբեր հատվածներում՝ հստակ ձևակերպելով պոլիսային կառույցի կայացման հիմնարար արդյունքները, 3. հիմնավորել պոլիսային համակարգի համաշխարհային պատմական կարևորությունը և զուգահեռներ անցկացնել անտիկ քաղաքակրթության և արդի հասարակական-քաղաքական հիմնախնդիրների միջև: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. համեմատել պոլիսային Հունաստանի պատմական փորձը, մի կողմից, Հին Արևելքի, մյուս կողմից՝ արդյունաբերական դարաշրջանի Եվրոպայի հասարակական, քաղաքական և մշակութային իրողությունների հետ, 5. գնահատել պատմական այդ գործընթացների հիմնարար արդյունքները՝ դրսևորելով ինքնուրույն վերլուծական մոտեցումներ և հեղինակային դիրքորոշում դրանց նկատմամբ, 6. մեկնաբանել անտիկ քաղաքական և գաղափարական ժառանգության թողած ազդեցությունը Եվրոպայի հետագա պատմական փորձառության վրա։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) կիրառել ձեռք բերված տեսական գիտելիքներն ու համեմատական մեթոդաբանությունը այլ քաղաքակրթությունների պատմության ինքնուրույն ուսումնասիրության և արժևորման գործընթացներում: 3. Описание · բացահայտել անտիկ քաղաք-պետության (պոլիսի) երևույթն իբրև սոցիալական կարևորագույն միավոր, որն ապահովել է դասական դարաշրջանի Հունաստանի աննախադեպ տնտեսական, քաղաքական և մշակութային զարգացումը, · ներկայացնել տվյալ դարաշրջանի սոցիալական և քաղաքական զարգացման այն առանձնահատկությունները, որոնց արդյունքում ձևավորվեցին ազատ քաղաքացու ինստիտուտը և քաղաքացիական համայնքը, · վերլուծել պոլիսային համակեցության մոդելի ազդեցությունը և թողած պատմական ժառանգությունը համաշխարհային գործընթացների ու արդի հասարակարգերի վրա։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. · ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր · մասնակցություն -3 միավոր · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.1 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: Միավորների քայլը 0.1 է: 6. Список основной литературы Ստեփանյան Ա. Ա., Հին Հունաստան. Հետազոտական էսքիզներ. Հատոր Ա. Արխաիկ անցումային հասարակությունից մինչև Սպարտայի ռազմածիսական կայունությունը. ԵՊՀ հրատարակչություն, 2025, - 224 էջ։ Ստեփանյան Ա. Ա., Արխաիկ դարաշրջանի Հունաստանը (Կենսատարածքի տեխնոլոգիական կերպափոխումը), «Պատմության հարցեր», Երևան, 2009 (1-2), էջ 147-190: Ստեփանյան Ա. Ա., Հին Սպարտա. Պոլիսային համակեցության մի հարացույցի մասին, «Պատմություն և կրթություն», Երևան, 2006 (3-4), էջ 107-122: Balot R. K. (ed.), A Companion to Greek and Roman Political Thought, Wiley-Blackwell, 2009. Boucher D., Kelly P. (eds.), Political Thinkers: From Socrates to the Present, Oxford University Press, 2003. Burns J. H. (ed.), The Cambridge History of Medieval Political Thought c. 350-c. 1450, Cambridge University Press, 1988. Canning J., A History of Medieval Political Thought, 300-1450, Routledge, 1996. Geisler N. L., A History of Western Philosophy, Vol. I: Ancient and Medieval, Bastion Books, 2016. Hansen M. H., Polis: An Introduction to the Ancient Greek City-State, Oxford University Press, 2006. 0. Rowe C., Schofield M. (eds.), The Cambridge History of Greek and Roman Political Thought, Cambridge University Press, 2000. Sabine G. H., Thorson T. L., A History of Political Theory, Dryden Press, 1973. Wood E. M., Citizens to Lords: A Social History of Western Political Thought from Antiquity to the Middle Ages, London, New York: Verso, 2008. Зайцев А. И., Культурный переворот в Древней Греции VIII-V вв. до н. э., СПб., 2001. Степанян А. А., Телунц А. А., К проблеме классической модели социального общежития (древнегреческий город-государство), «Глобус Науки», 2004 (4), с. 89-92. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Անտիկ քաղաք-պետություն (պոլիս, ցիվիտաս) հասկացությունը: Թեմա 2. Քաղաքային կառույցի ծագումնաբանությունը: Թեմա 3. Քաղաք-պետությունները Հին Արևելքում. Շումեր, Ակկադ, Փյունիկիա: Թեմա 4. Միկենյան քաղաքակրթության բնութագիրը: Թեմա 5. Արխայիկ դարաշրջանի սոցիալական հեղափոխությունը: Թեմա 6. Անտիկ պոլիսի ձևավորումը: Թեմա 7. Աթենական դեմոկրատիան իբրև պոլիսային քաղաքակրթության հարացույց: Թեմա 8. Պոլիսային համակեցության իմաստային հարացույցի մշակումը: Թեմա 9. Պոլիսային համակեցությունից դեպի հելլենիստական էկումենիկ ծավալումը:

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
1102	ԱՄՆ պատմություն․ քաղաքական համակարգ, գաղափարախոսություն և միջազգային քաղաքականություն	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Факультативный 1102/Մ15-4 1. Цель курса · դիտարկել ԱՄՆ-ի կազմավորման, կայացման և զարգացման խորքային տեղաշարժերը և ընդլայնման միտումները քաղաքակրթական և աշխարհաքաղաքական ամբողջի համապատկերում, · առանձին մանրամասնությամբ ներկայացնել ԱՄՆ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականության կազմավորման և իրականացման հարցում կարևոր դերակատարում ունեցած դոկտրինաները, · վերլուծել ԱՄՆ-ի պատմության ներքին և արտաքին աշխարհաքաղաքական, սոցիալական և տնտեսական փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել ԱՄՆ-ի պատմության զարգացման տարբեր փուլերի և արդիության փոխհարաբերությունների մասին, 2. բացատրել ԱՄՆ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը կազմավորած դոկտրինաներն ու դրանց բովանդակությունը, 3. ձևակերպել ԱՄՆ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը կազմավորած դոկտրինաներից յուրաքանչյուրի հիմնարար բաղադրիչներն ու առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. տարբերակել ԱՄՆ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը կազմավորած դոկտրինաներից յուրաքանչյուրի առավելություններն ու սահմանափակությունները, 5. գնահատել պատմական իրադարձությունները, հասարակական-քաղաքական տեղաշարժերն ու կերպափոխությունները ԱՄՆ-ի պատմության դիտանկյունից, 6. քննության ենթարկել և վերլուծել արդիական նշանակություն ունեցող խնդիրները ԱՄՆ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը կազմավորած դոկտրինաների, քաղաքական համակարգերի և գաղափարախոսությունների համադրական հեռանկարում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. կատարել հետազոտական աշխատանք, օգտվել տեղեկատվության տարբեր աղբյուրներից ԱՄՆ-ի պատմության, քաղաքական համակարգերի և գաղափարախոսությունների վերաբերյալ, 8. զարգացնել քննական մտածողության հմտություններ վերլուծելու փաստեր և կատարելու եզրակացություններ: 3. Описание · դիտարկել ԱՄՆ-ի կազմավորման, կայացման և զարգացման խորքային տեղաշարժերը և ընդլայնման միտումները քաղաքակրթական և աշխարհաքաղաքական ամբողջի համապատկերում, · առանձին մանրամասնությամբ ներկայացնել ԱՄՆ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականության կազմավորման և իրականացման հարցում կարևոր դերակատարում ունեցած դոկտրինաները, · վերլուծել ԱՄՆ-ի պատմության ներքին և արտաքին աշխարհաքաղաքական, սոցիալական և տնտեսական փոխակերպությունների քաղաքակրթական նախադրյալներն ու հետևանքները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. ü ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր ü մասնակցություն -3 միավոր ü ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Иванян Э. А., История США: Пособие для вузов, М.: Дрофа, 2004. Согрин В.В., Политическая история США XVII-XX вв. М., 2001. Zinn Howard, A People’s History of the United States. New York: Harper Perennial Modern Classic, 2005. Bailey Thomas A., Cohen Lizabeth, Kennedy David M., The American Pageant. 12th ed. Boston: Houghton Mifflin Company, 2002. Robert V. Remini, A Short History of the United States. New York: Harper Collins Publishers, 2008. 7. Основная часть курса 1. Ամերիկաների հետազոտություններն ու գաղութացումը: 2. «Ամերիկյան փորձառությունը» Հանրապետական կառավարության ժամանակ. Նոր ազգի (New Nation) հիմնումն ու ամրապնդումը (1763-1815 թթ.): 3. Դեպի արևմուտք ծավալումը, տարբաժանումներն ու անավարտ վերակառուցումը (1815-1877 թթ.): 4. Ազգի փոխակերպությունը. արդյունաբերացում, ուրբանացում և արտագաղթ (1860-1900 թթ.): 5. Մարտահրավերներ և վերափոխություններ. ժողովրդականացում, առաջադիմականացում (Progressivism) և Կայսերականություն (1865-1920): 6. Աշխարհամարտից դեպի աշխարհամարտ. Բարգացաճում, Ճգնաժամ, Երկրորդ Աշխարհամարտ: 7. Pax Americana-ն և «Սառը պատերազմի» ժամանակաշրջանը: 8. Փոփոխությունների տասնամյակները և Միացյալ Նահանգները Հետսառըպատերազմյան ժամանակաշրջանում:
1102	Եվրոմիության պատմություն	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Факультативный 1102/Մ15-1 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է ուսանողի մոտ ձևավորել համապարփակ պատկերացում եվրոպական ինտեգրման հիմքում ընկած պատմական գործընթացների և դրդապատճառների, քաղաքական և տնտեսական կառույցների և ինստիտուցիոնալ փոխակերպությունների մասին։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · ներկայացնել Եվրոպական Միության կառույցների գործառույթներն ու փոխհարաբերությունները և նրանց դերերը կառավարման և քաղաքականության մշակման մեջ · բացատրել Եվրոպական միության զարգացման առանձնահատկությունները, մարտահրավերներն ու ձեռքբերումները · քննադատորեն գնահատել Եվրոպական Միության ժամանակակից խնդիրներն ու իրադարձությունները, ներառյալ Բրեքսիթի (Brexit), տնտեսական ճգնաժամերը և միգրացիան: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ · վերլուծել Եվրոպական Միության քաղաքականության և որոշումների քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական ազդեցություններն անդամ երկրների և համաշխարհային հանրության վրա · արժևորել Եվրոպական Միության կարևորությունը պատմական արդիական գործընթացներն ըմբռնելու դիտանկյունից · քննադատորեն գնահատել եվրոպական ինքնության, արժեքների և անդամ երկրների միջև հարաբերությունների խնդիրները գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) · կատարել հետազոտական ինքնուրույն աշխատանք Եվրամիությանն առնչվող տարաբնույթ հիմնահարցերի վերաբերյալ · մասնակցել Եվրամիության հիմնախնդրին վերաբերող բազմաբնույթ քննարկումներին։ 3. Описание Դասընթացի նպատակն է ուսանողի մոտ ձևավորել համապարփակ պատկերացում եվրոպական ինտեգրման հիմքում ընկած պատմական գործընթացների և դրդապատճառների, քաղաքական և տնտեսական կառույցների և ինստիտուցիոնալ փոխակերպությունների մասին։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ 3. նախադեպերի վերլուծություն 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. Ø ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր Ø մասնակցություն -3 միավոր Ø ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: 6. Список основной литературы Urwin D. W. The Community of Europe: A History of European Integration Since 1945, Routledge, 2014. Anderson M., Bort, E., Frontiers of the European Union, Palgrave, 2001. McCormick J., Olsen J., The European Union: politics and policies, Routledge, Sixth edition, 2018. Pagden A., Hamilton Lee H., The Idea of Europe: From Antiquity to the European Union, Cambridge University Press, 2002. Pinder J., Usherwood S., The European Union: A Very Short Introduction (3rd ed.), Oxford: Oxford University Press, 2013. Терехина О. В., Европейский союз: учебное пособие, М., 2015. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Արևմտաեվրոպական ինտեգրման հայեցակարգը, էությունը և ձևերը: Թեմա 2. Արևմտաեվրոպական ինտեգրման տնտեսական և քաղաքական տեսությունները։ Թեմա 3. Եվրոպական գաղափարի զարգացումը և արևմտաեվրոպական ինտեգրացիայի ձևավորման նախադրյալները։ Թեմա 4. Եվրոպայում ինտեգրման մեկնարկի նախադրյալներն ու պայմանները։ Թեմա 5. Ինտեգրման սկիզբը 1950-ական թթ.։ Թեմա 6. «Ընդհանուր շուկայի» (ԵՏՀ) նախապատրաստումն ու ստեղծումը. նպատակներ, գործունեության սկզբունքներ, ինստիտուտներ: Թեմա 7. Արևմտաեվրոպական ինտեգրման հաջողություններն ու խնդիրները (1950-ականների վերջ - 1970-ականների սկիզբ): Թեմա 8. ԵՄ-ն 1970-ականներին և 1980-ականների սկզբին. «Եվրասկլերոզ». Թեմա 9. Եվրոպական համայնքը 1980-ականների կեսերին և 1990-ականների սկզբին՝ ԵՏՀ-ի նախապատրաստումից մինչև Մաաստրիխտի համաձայնագրերի ընդունումը: Թեմա 10. 1992 թ. Մաաստրիխտի պայմանագիրը՝ իբրև Արևմտյան Եվրոպայի ինտեգրման խորացման ռազմավարություն։ Թեմա 11. Տնտեսական և արժութային միության ստեղծումը։ Թեմա 12. Եվրոպական միասնական շուկա։ Թեմա 13. Եվրոպական միության ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների իրականացման փորձերը դարասկզբին։ Թեմա 14. ԵՄ գործունեության կարևորագույն ոլորտները ներկա փուլում։ Թեմա 15. ԵՄ ինստիտուտները և որոշումների կայացման գործընթացը։ Թեմա 16. Եվրամիությունը և Հայաստանը։
1102	Լուսավորականությունը և Եվրոպական հանրույթի ինովացիոն գործընթացները (17-18-րդ դարեր)	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Факультативный 1102/Մ15-05 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է համապարփակ ներկայացնել Լուսավորական դարաշրջանի ընկերային կյանքի արմատական տեղաշարժերը, առաջադրված հիմնարար գաղափարներն ու արժեհամարակգերը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ուսումնասիրել Լուսավորական շարժման, ուժերի հավասարակշռման եվրոպական հայեցակարգի, իմացաբանական ինքնուրույնության և գաղութացման փոխհարաբերությունները: 2. Ներկայացնել Լուսավորական դարաշրջանի ազդեցությունը Արդյունաբերական դարաշրջանի հասարակության, տնտեսական, քաղաքական, էթնիկական, ազգային հիմնախնդիրների վրա, 3. Վերածննդի և Նոր դարաշրջանի եվրոպական մշակույթի հիմնական գործընթացների վերաբերյալ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Տիպաբանել ուսումնասիրվող դարաշրջանի հետ կապված հիմնական մշակութային գործընթացները և կատարել նրանց գիտական մեկնաբանումը: 5. Վերլուժել Եվրոպայի մշակույթի պատմությանը վերաբերող հիմնական գիտական տեսությունները: 6. Քննության ենթարկել դասական և ժամանակակից գիտության մեջ գոյություն ունեցող Վերածննդի և Նոր դարի մշակույթի պատմության վերաբերյալ հիմնական գիտական հայեցակարգերը և ուսումնասիրման մեթոդները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. Զարգացնել հետազոտական աշխատանք կատարելու հմտությունները՝ օգտվելով տեղեկատվության տարբեր աղբյուրներից, 8. Զարգացնել քննական մտածողության հմտություններ, վերլուծելու փաստեր և կատարելու եզրակացություններ: 9. Զարգացնել 21-րդ դարի կարողունակությունները: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է համապարփակ ներկայացնել Լուսավորական դարաշրջանի ընկերային կյանքի արմատական տեղաշարժերը, առաջադրված հիմնարար գաղափարներն ու արժեհամարակգերը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. . ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր . մասնակցություն -3 միավոր . ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: 6. Список основной литературы Մամիկոնյան Հ., Վերածննդի դարաշրջան, Ե., 1961: Սարգսյան Ա., Նոր ժամանակի մշակույթը Եվրոպայում, Ե., 2004: Ֆուկո Մ., Հսկել և պատժել, Ե., ԱևՄ, 2003: Бахтин М. М., Творчество Франсуа Рабле и народная культура Средневековья и Ренессанса, М., 1990. Бродель Ф., Материальная цивилизация, экономика и капитализм, XV - XVIII вв., в 3-х томах, М., 1986-1990. 7. Основная часть курса Թեմա 1՝ Լուսավորական ժամանակաշրջանը: Թեմա 2՝ Սոցիալական միջավայրը և անցումը ֆեոդալական հասարակությունից դեպի Արդյունաբերական հասարակություն: Թեմա 3՝ Փոփոխություններ արտադրության, հասարակության սոցիալական կազմի, հասարակական գաղափարախոսության մեջ: Թեմա 4՝ Լուսավորական շարժումն իբրև Նեոռոմանականություն և աստիճանական անցումը իմացաբանական ինքնուրույնության (Կիկերոնի պետության, հասարակության, սոցիալական կարգաբերության գաղափարները): Թեմա 5՝ Ջոն Լոկ, Դեյվիդ Հյում, Բըրք, Մոնտեսքյո, Ժ.-Ժ. Ռուսսո:
1102	Գաղութատիրությունը համաշխարհային պատմության մեջ/հին աշխարհ, միջնադար, նոր և նորագույն ժամանակաշրջան/	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Факультативный 1102/Մ15-02 1. Цель курса 1 ուսանողներին լուսաբանել գաղութ հասկացության իմաստավորումը պատմական զարգացումների ժամանակա-տարածային հարթությունների մեջ: Գաղութայնացումն սկսվում է հին աշխարհից և զարգանալով հասնում մինչեւ նորագույն դարաշրջան /մեր օրերը/, կրելով բազմապիսի փոփոխություններ 2 բացահայտել դրա զարգացման առաձնահատկությունները պատմական տարբեր դարաշրջաներում, 3 ցույց տալ նրա ազդեցությունը համաշխարհային պատմության վրա՝ ընդգծելով եւ՛ դրական, եւ՛ բացասական կողմերը։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ճանաչելու պատմական զարգացման հիմնարար միտումները՝ հնագույն ժամանակներից մինչեւ մեր օրերը, ձեւակերպելու դրանց հիմնավոր համակողմանի նկարագիրն ու մեկնությունը։ 2. Կիրառելու համաշխարհային պատմության մասնագիտական գիտելիքները արդի հումանիտար մտքի տարբեր բնագավառներում՝ միջազգային հարաբերություններ, քաղաքագիտություն, միջազգային իրավունք, համաշխարհային տնտեսություն, մշակութաբանություն, արվեստաբանություն եւ այլն, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3.Քանի որ դասընթացը մեծապես առնչվում է քարտեզների իմացության հետ, ապա գործնական առումով ուսանողները հարուստ գիտելիքներ ձեռք կբերեն նաև քարտազագիտության բնագավառում՝ կաված Ամերիկա, Ասիա, Ավստրալիա և Աֆրիկա աշխարհամասերի հետ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 4. օգտվել տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից, 5. մասնակցելու բազմաբնույթ քննարկումներին, վերլուծելու գիտակարգի խնդրահարույց հարցերը։ 3. Описание 1 ուսանողներին լուսաբանել գաղութ հասկացության իմաստավորումը պատմական զարգացումների ժամանակա-տարածային հարթությունների մեջ: Գաղութայնացումն սկսվում է հին աշխարհից և զարգանալով հասնում մինչեւ նորագույն դարաշրջան /մեր օրերը/, կրելով բազմապիսի փոփոխություններ 2 բացահայտել դրա զարգացման առաձնահատկությունները պատմական տարբեր դարաշրջաներում, 3 ցույց տալ նրա ազդեցությունը համաշխարհային պատմության վրա՝ ընդգծելով եւ՛ դրական, եւ՛ բացասական կողմերը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Ինտերակտիվ դասախոսություն, երբ տեղի է ունենում երկխոսություն, համակարգչային տեխնոլոգիաների կիրառում, քեյս մեթոդ, երբ ուսանողների տրվում է խնդիր, որը պետք է նրանք լուծեն ինքնուրույն 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. . ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր . մասնակցություն -3 միավոր . ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: 6. Список основной литературы Daniel Carey, Lynn Festa, The Postcolonial Enlightenment: Eighteenth-century Colonialism and Postcolonial Theory, New York: Oxford University Press, 2009. Frederick Cooper, Colonialism in Question: Theory, Knowledge, History, Բerkeley & Los Angeles & London: University of California Press, 2005. Ania LoomԲa, Colonialism/Postcolonialism, London & New York: Routledge, 2015. Пискорский В. К., История Испании и Португалии. От падения Римской империи до начала XXвека, М., 2012. Фокин С. В., “Дранг нах Африка”: колониальная политика Германии (конец XIX - 30-е гг. XXв.), М., 2003. 7. Основная часть курса 1. Գաղութայնացման առաջացման պատճառները: Գաղութայնացումը հին աշխարհում /հին արևելք, հունա-հռոմեական գաղութայնացում/, 2. Գաղութայնացումը վաղ, զարգացած և ուշ միջնադարում /օվկիանոսային գաղութայնացման սկզբնավորումը/, 3. Գաղութայնացումը նոր դարաշրջանում, 4. Գաղութայնացումը նորագույն դարաշրջանում /մինչև մեր օրերը/: Դրսևորման ելևէջները XXI դարում:
1102	Խաղաղության գաղափարը համաշխարհային պատմության մեջ /նոր և նորագույն դարաշրջան/	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Факультативный 1102/Մ15-03 1. Цель курса · դիտարկել խաղաղության գաղափարը պատմական հոլովույթում, · բացատրել վերջինիս զարգացման տրամաբանությունը համաշխարհային պատմության նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների պատմագիտական մտքում, ներկայացնել գաղափարի համակարգային կիրարկման փորձերը։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել խաղաղության գաղափարի սկզբնավորումը, 2. դասակարգել խաղաղության պահպանման (ուժերի հավասարակշռություն, հավաքական անվտանգություն, հավաքական պատասխանատվություն և այլն) մեխանիզմները գործի դնող սկզբունքները (ազգերի ազատ ինքնորոշում, տարածքային ամբողջականություն և այլն), 3. հիմնավորել այս սկզբունքների վրա արդի աշխարհի խաղաղության ու անվտանգության կառուցման իրողությունը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. խաղաղության պահպանման համակարգային կիրարկումների փորձն ուսումնասիրելիս համադրել և հակադրել խաղաղության պահպանման մեխանիզմները (ուժերի հավասարակշռություն, հավաքական անվտանգություն, հավաքական պատասխանատվություն և այլն), 5. բազմակողմանիորեն վերլուծել և գնահատել խաղաղության պահպանմանը միտված ռազմավարությունները, գործընթացները և գործողությունները, 6. համաշխարհային պատմության համատեքստում մեկնաբանել արդի քաղաքական գործընթացների պատմական հիմքերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. մասնակցել խաղաղության պահպանման հիմնախնդրին վերաբերող բազմաբնույթ քննարկումներին, 8. պատրաստել ոլորտին վերաբերող գիտական զեկույցներ, վարել գիտական բանավեճեր, պահպանել մասնագիտական էթիկայի նորմերը։ 3. Описание · դիտարկել խաղաղության գաղափարը պատմական հոլովույթում, · բացատրել վերջինիս զարգացման տրամաբանությունը համաշխարհային պատմության նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների պատմագիտական մտքում, ներկայացնել գաղափարի համակարգային կիրարկման փորձերը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. քննարկում, 3. ունկնդրում, 4. հանձնարարված գրականության ընթերցում, 5. խմբային աշխատանք, 6. նախադեպերի վերլուծություն։ 5. Методы и критерии оценки Առանց եզրափակիչ գնահատման դասընթաց է. Ø ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր Ø մասնակցություն -3 միավոր Ø ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր Նախատեսված ընթացիկ քննություններից առաջինը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: Երկրորդ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը ՝2.5 միավոր: 6. Список основной литературы Europe 1450 to 1789, Ed. In chief Jonathan Dewald, v. 1-6, Thomson Gale, New York, 2004. Europe 1789 to 1914, Ed. In chief John Merriman and Jay Winter, v 1-5, Thomson Gale, New York, 2006. Богатурова А. Д. (Ред.), Системная история международных отношений, в 4-х томах, 1918-2003, Москва: “Московский рабочий”, 2000-2003. История дипломатии, сост. А.Лактионов, Москва, АСТ Москва, 2009. Тойнби А., Постижение истории, Москва, Айрис-Пресс, 2005. 7. Основная часть курса Ներածություն Խաղաղության հիմնահարցը: Խաղաղության գաղափարի ընկալումն ու մեկնաբանումը պատմական փորձառույթում: Թեմա 1. Համընդհանուր և խաղաղության գաղափարի սկզբնավորումը, դրա հիմքերի մշակումը 16-17 րդ դդ Եվրոպայի պատմագիտական մտքում: Թեմա 2. Հավերժական խաղաղության գաղափարը 18-րդ դարի պատմագիտական մտքում: Թեմա 3. Համընդհանուր խաղաղության գաղափարը 19-րդ դարի պատմագիտական մտքում: Թեմա 4. Եվրոպական կոնգրեսի, խորհրդարանի կամ պետությունների պալատի ստեղծումը որպես խաղաղության պահպանման երաշխիք: Թեմա 5. Խաղաղության գաղափարի համակարգային կիրարկման փորձերը:
1102	Սոցիալական պատմություն ( անտիկ հասարակությունից նորագույն դարաշրջան)	3
4-րդ կիսամյակ 3.8 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Факультативный 1102/Մ17-01 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ համապարփակ ներկայացնել սոցիալական պատմության տեսության առանձին հեղինակների գաղափարները, տեսությունները, ուսմունքներն ու հայեցակարգերը՝ անհատի, հասարակության, պետության վերաբերյալ, անհրաժեշտության դեպքում՝ դիտարկելով դրանք համապատասխան «դպրոցի» համատեքստում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել սոցիալական պատմության զարգացման հիմնական փուլերը, ուղղություններն ու մոտեցումները, 2. բացատրել սոցիալական պատմության հիմնական եզրաբանությունը, «առտնին կյանքի կառուցվածքներն» ուսումնասիրելու ուղիներ, առտնին կյանքի հայեցակարգային գործիքակազմը, 3. ձևակերպել սոցիալական պատմության հետազոտության հիմնական խնդիրները, ուղղություններն ու մեթոդաբանությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծել հասարակության առտնին կյանքի վրա տարբեր կարծիքների ու արժեքների թողած ազդեցությունը, 5. վերլուծել և գնահատել հասարակության սոցիալական ոլորտում փոփոխությունների հետ կապված գործընթացները, 6. քննադատորեն արժևորել հասարակության գերակշռող վերաբերմունքը, նորմերը և արժեքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. օգտագործել հմտությունները սոցիալական մասնակցության և սոցիալական գործունեության համար: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ համապարփակ ներկայացնել սոցիալական պատմության տեսության առանձին հեղինակների գաղափարները, տեսությունները, ուսմունքներն ու հայեցակարգերը՝ անհատի, հասարակության, պետության վերաբերյալ, անհրաժեշտության դեպքում՝ դիտարկելով դրանք համապատասխան «դպրոցի» համատեքստում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման դասընթաց է. Ø ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր Ø մասնակցություն -3 միավոր Ø եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր Նախատեսված եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը ՝3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Cabrera M. A., Postsocial History: An Introduction, Lexington Books, 2004. Stearns P. (ed.), Encyclopedia of Social History, New York & London, Garland Publishing, Inc., 1994. Teulon F., Sociologie et histoire sociale, Paris, PUF, 1996. Wagner P., A History and Theory of the Social Sciences: Not All That Is Solid Melts into Air, SAGE Publications, 2001. Richter M., The History of Political and Social Concepts: A Critical Introduction, Oxford University Press, 1995. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հասարակական դասակարգերը, Թեմա 2. Սոցիալական շահեր, Թեմա 3. Պետություն, պետական կարգ. Թեմա 4. Նորագույն տեխնոլոգիաներ, Թեմա 5. Քաղաքացիական համայնք, Թեմա 6. գյուղական համայնք, Թեմա 7. Տնտեսական֊սոցիալական հարաբերություններ, Թեմա 8. Կրոնական և մշակութային հարաբերություններ, Թեմա 9. Առողջապահական համակարգ, Թեմա 10. Սոցիալ֊հոգեբանական համակարգ, Թեմա 11. Պառլամենտարիզմ։
1102	Տեխնոլոգիաների պատմություն և արդիականություն	3
4-րդ կիսամյակ 3.8 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն Факультативный 1102/Մ17-02 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ համապարփակ ներկայացնել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արդիականության փոխկապակցվածության առանձնահատկություններն ու նշանակությունը պատմական շրջափոխումների և քաղաքակրթությունների հետնախորքի վրա: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել հասարակության և տեղեկատվական միջոցների (մեդիա) նշանակությունը քաղաքակրթությունների պատմության մեջ, 2. բացատրել հասարակության մեջ այդ տեխնոլոգիաների ու ենթակառույցների ազդեցություններն ու հետևանքները, 3. ձևակերպել դրանց նշանակալիությունը քաղաքակրթության պատմության ընթացքում` ըստ հաղորդակցական ձևերի ու միջոցների և քաղաքակրթության պատմական մոդելների համահարաբերակցության: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. արժևորել տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների և մշակույթի փոխկապակցվածության առանձնահատկություններն ու նշանակությունը քաղաքակրթությունների համապատկերում, 5. վերլուծել և գնահատել հաղորդակցության ուսումնասիրությունների, մեդիա ուսումնասիրությունների և մշակութային ուսումնասիրությունների պատմական հետագծերը, տեսական դիրքորոշումները և մեթոդաբանական մոտեցումները, 6. քննության ենթարկել և վերլուծել կապի տեխնոլոգիաների և սոցիալական ուժի միջև երկիմաստ հարաբերությունների բնույթը, դրանց սոցիալական նշանակությունն ու հետևանքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ համապարփակ ներկայացնել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արդիականության փոխկապակցվածության առանձնահատկություններն ու նշանակությունը պատմական շրջափոխումների և քաղաքակրթությունների հետնախորքի վրա: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման դասընթաց է. . ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր . մասնակցություն -3 միավոր . եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր Նախատեսված եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը ՝3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Crowley D., Heyer P. (Eds.), Communication in history: Technology, Culture, Society, Boston: Pearson Education, 2007. McLuhan M., Understanding Media: The Extensions of Man, The MIT Press, 1994. Ong W. J., Orality and Literacy: The Technologizing of the Word, London, Copyright Methuen, 1982. Urquhart P., Heyer P., Communication in History: Stone Age Symbols to Social Media, Routledge, Taylor & Francis, 2018. Луман Н., Реальность массмедиа /Пер. с нем. А. Ю. Ан тоновского, М.: Праксис, 2005. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Տեխնոլոգիաներ և հասարակություններ, Թեմա 2. Արտադրության կազմակերպում և սոցիալական հարաբերություններ, Թեմա 3. Տեխնոլոգիական ինֆորմացիա. արտադրական, կառավարման, հասարակական, կազմակերպման, Թեմա 4. Արդյունաբերական առաջին հեղաշրջումը և դրա հետևանքները, Թեմա 5. Արդյունաբերական երկրորդ հեղաշրջումը և դրա հետևանքները, Թեմա 6. Գիտատեխնիկական առաջընթաց, Թեմա 7. Նորագույն տեխնոլոգիաներ և հաղորդակցության միջոցներ, Թեմա 8. Տեղեկատվական հեղափոխություն, Թեմա 9. Հետարդյունաբերական հասարակություն և տեխնոլոգիաներ:
1102	Արդի աշխարհակարգ և միջպետական հարաբերություններ	6
3-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Факультативный 1102/Մ16-02 1. Цель курса Ø ներկայացնել Արևմտյան քաղաքակրթության պատմության նոր ժամանակաշրջանի հիմնարար շրջափուլերից մեկը՝ 17-18-րդ դարերը, երբ կազմավորվեց արդի աշխարհակարգը՝ միջազգային հարաբերությունների Վեստֆալյան համակարգը: Ø քննարկել արդի դարաշրջանի համաշխարհային պատմության այնպիսի կարևորության երևույթներ, ինչպիսիք են Երեսնամյա պատերազմը և Վեստֆալյան խաղաղությունը, աբսոլյուտիզմը (ինքնիշխանության մենաշնորհում), ազգ-պետությունը (ինքնիշխանության ազգայնացում), արդիականացման և ազգաշինության հարացույցերը Եվրոպայում, միջազգային հարաբերությունները և եվրոպական հավասարակշռությունը: Ø ձևավորել պատմագիտական հմտություններ՝ նպաստելով ուսանողների քննական մտածողության զարգացմանը։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ըմբռնել 17-19-րդ դարերում Արևմտյան քաղաքակրթության հասարակական, քաղաքական, միջազգային և աշխարհաքաղաքական իրադարձությունների պատմական նշանակությունը և հետևանքները: 2. հասկանալ Վեստֆալյան աշխարհակարգի և եվրոպական հավասարակշռության համակարգի հիմնախնդիրները, միջազգային հակամարտությունների և համագործակցության սկզբունքային պատճառներն ու հետևանքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. բացատրել, վերլուծել և համեմատել եվրոպական երկրների արդիականացման հարացույցները (պարադիգմ), ինքնիշխանության հիմնախնդիրները, և որպես արդյունք, միջազգային հարաբերությունների նոր համակարգի հիմնարար սկզբունքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 4. Կիրառել քննական մտածողության հմտություններ, ինքնուրույն դատողություններ արտահայտել արդի աշխարհակարգի և Եվրոպայի պատմական փորձառության վերաբերյալ՝ հիմնավորելով դրանք փաստարկներով, 5. ձեռք բերված գիտելիքների և ընկալումների հենքի վրա ըմբռնել և համեմատել արդի աշխարհակարգի պատմության համատեքստում տեղի ունեցող աշխարհաքաղաքական և հասարակական փոփոխությունների տրամաբանությունը: 3. Описание Ø ներկայացնել Արևմտյան քաղաքակրթության պատմության նոր ժամանակաշրջանի հիմնարար շրջափուլերից մեկը՝ 17-18-րդ դարերը, երբ կազմավորվեց արդի աշխարհակարգը՝ միջազգային հարաբերությունների Վեստֆալյան համակարգը: Ø քննարկել արդի դարաշրջանի համաշխարհային պատմության այնպիսի կարևորության երևույթներ, ինչպիսիք են Երեսնամյա պատերազմը և Վեստֆալյան խաղաղությունը, աբսոլյուտիզմը (ինքնիշխանության մենաշնորհում), ազգ-պետությունը (ինքնիշխանության ազգայնացում), արդիականացման և ազգաշինության հարացույցերը Եվրոպայում, միջազգային հարաբերությունները և եվրոպական հավասարակշռությունը: Ø ձևավորել պատմագիտական հմտություններ՝ նպաստելով ուսանողների քննական մտածողության զարգացմանը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություն 2. Սեմինար-քննարկումներ 3. Ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. . ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր . մասնակցություն - 3 միավոր . եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը գրավոր է, երկրորդը՝ բանավոր, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ Միավորների քայլը 0.5 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Եփրեմյան Տ., ՙԿոնստրուկտիվիզմի ակունքներում. Հուգո Գրոթիուս՚: Վէմ համահայկական հանդես, Զ(ԺԲ) տարի, թիվ 4 (48), հոկտեմբեր-դեկտեմբեր, 2014, էջ 179-199: Եփրեմյան Տ., ՙՎեստֆալյան համակարգը իբրև արդի եվրոպական քաղաքականության շրջադարձային հանգրվան՚: Բանբեր Երևանի համալսարանի. Միջազգային հարաբերություններ, Քաղաքագիտություն, № 3 (18), 2015, էջ 31-47: Եփրեմյան Տ., ՙԱզգերի ինքնորոշման իրավունքի պատմական հետագիծը՝ Վեստֆալյան խաղաղությունից մինչև Արցախյան հիմնահարց՚: Վէմ համահայկական հանդես, Ը(ԺԴ) տարի, թիվ 4 (56), հոկտեմբեր-դեկտեմբեր, 2016, էջ 9-32: Եփրեմյան Տ., ՙԵվրոպայի միասնականացման Կանտյան, Նապոլեոնյան և Մաձինիի հայեցակարգերը. տեսություն և պատմություն՚: Անհատը պատմության հոլովույթում - 2, Պատմության հարցեր - 3. Տարեգիրք: Երևան, Լոգոս-Դ, 2016, էջ 120-138: Yepremyan, Tigran. “Napoleonic Paradigm of European Integration: Theory and History.” Napoleonica La Revue, Vol. 39, No. 1, Paris: Fondation Napoléon, 2021, pp. 35-53. Yepremyan, Tigran. “Imagining the Grotian Europe: Hugo Grotius’s Vision of Europe and Ideas of European Integration.” Revue d’Histoire de l’Intégration Européenne / The Journal of European Integration History (JEIH), Volume 27, Issue 2, 2021, pp. 195-211. Bull H., The Anarchical Society: A Study of Order in World Politics, 3rd edition. New York: Palgrave, 2002. Jahn B. (ed.), Classical Theory in International Relations. Cambridge, New York, Melbourne: Cambridge University Press, 2006. Kennedy P. M., The Rise and Fall of the Great Powers: Economic Change and Military Conflict from 1500 to 2000. London, Sydney: Unwin Hyman, 1988. 0. Kissinger H. A., Diplomacy. New York and London: Simon & Schuster, 1994. Чубарьян А. О., Европейская идея в истории. Проблемы войны и мира. М.: Междунар. отношения, 1987. 7. Основная часть курса Ø Եվրոպան միջնադարում. Պետություններ և փոխհարաբերություններ Ø Վեստֆալյան խաղաղությունը. Արդի աշխարհակարգի մեկնարկը Ø Բացարձակ միապետությունից ազգ-պետություն. արդի պետությունների ձևավորումը Ø Եվրոպական հավասարակշռությունը. միջպետական հարաբերությունների հիմնարար սկզբունքները Ø Աշխարհակարգի Նապոլեոնյան հարացույցը Ø Վիեննայի աշխարհակարգը և «եվրոպական համերաշխությունը» Ø Միջազգային համակարգի կառուցվածքային կերպափոխությունները Ø Միջազգային հարաբերությունների տեսական ավանդույթները վաղ արդի և արդի դարաշրջաններում
1102	Բարեփոխումներն ու հեղափոխությունները Եվրոպայում /նոր և նորագույն դարաշրջան/	6
3-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Факультативный 1102/Մ16-01 1. Цель курса · ուսանողերին ներկայացնել նոր դարաշրջանի հեղափոխություններն ու բարեփոխումները, · ծանոթացնել նոր դարաշրջանի ուսմունքներին և գաղափարախոսություններին, · ուսանողին տալ ընդլայն պատկերացումներ, գիտելիքներ անցումային հասարակությունների վերաբերյալ Եվրոպայում նոր դարաշրջանում, · բացահայտել բարեփոխություն, հեղափոխություն հասկացությունների ներքին բովանդակույթունը, կառույցը, իմաստը, կոնկրետ պատմական ժամանակի և տարածոււթյան մեջ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու եվրոպական հիմնական երկրների պատմական առանձնահատկություններն անցումային դարաշրջաններում, 2. բացատրելու արդյունաբերական հասարակության կոնցեպտի ներքին բովանդակությունը և նրա դրսևորումը տարբեր հասարակական միջավայրերում, 3. մատնանշել այն ընկերային հիմնարար փոփոխությունները, որոնք տեղի ուեցան այդ ժամանակաշրջանում եվրոպական առաջատար երկրներում՝ քաղաքային ենթակառույցի ձևավորում, արդյունաբերական շրջանների քաղաքային ենթակառույցի, կրթական համալիրների, մշակութային հարացույցների մշակման ի հայտ գալը։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. համեմատել և տարբերակել նոր դարաշրջանի Եվրոպայում հեղափոխությունների և բարեփոխումների պատճառներն ու հետևանքները, 5. քնության ենթարկել դրանց ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, 6. գնահատել դարաշրջանի զարգացման հիմնական միտումները, գաղափարախոսական հարացույցները, տալ դրանց համեմատական գնահատականը պատմական հեռանկարի դիտանկյունից։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. վերլուծել առանձին պատմական փաստեր պատմական մեծ դարաշրջանների լույսի ներքո, բացահայտել դրանց ներքին կապերը առնչությունները, ընդհանրացնել այդ գիտելիքները՝ ստեղծելով դարաշրջանի վերաբերյալ միասնական պատկերացումների համալիրները։ 3. Описание · ուսանողերին ներկայացնել նոր դարաշրջանի հեղափոխություններն ու բարեփոխումները, · ծանոթացնել նոր դարաշրջանի ուսմունքներին և գաղափարախոսություններին, · ուսանողին տալ ընդլայն պատկերացումներ, գիտելիքներ անցումային հասարակությունների վերաբերյալ Եվրոպայում նոր դարաշրջանում, · բացահայտել բարեփոխություն, հեղափոխություն հասկացությունների ներքին բովանդակույթունը, կառույցը, իմաստը, կոնկրետ պատմական ժամանակի և տարածոււթյան մեջ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. բանավեճ, 3. անհատական աշխատանք, 4. կլոր սեղան, 5. զեկույց, 6. քննարկում։ 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. ü ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր ü մասնակցություն - 3 միավոր ü եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը գրավոր է, երկրորդը՝ բանավոր, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ Միավորների քայլը 0.5 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Գրիգորյան Ս., Իսլամական պետություն. ակունքներից մինչև խալիֆայության հռչակում. Երևան, 2016. Մկրտչյան Լ, Եվրոպական միություն, կառույցը, գործառույթը, դերակատարումը, դասախոսությունների նյութեր, Երևան, 2013. Токвиль А., Старый порядок и революция. СПб.: Алетейя, 2008. Malia Martin, History's Locomotives: Revolutions and the Making of the Modern World, New Heaven: Yale University Press, 2006. Theda Skocpol, States and Social Revolutions, A comparative analysis of France, Russia, and China, CamԲridge: CamԲridge University Press, 2005. 7. Основная часть курса Ներածություն, Թեմա 1. Լուսավորական դարաշրջանի ուսմունքներն ու գաղափարախոսությունները, Թեմա 2. Հեղափոխությունները Նոր և նորագույն դարաշրջանի Եվրոպայում /անգլիական, ֆրանսիական, գերմանական, ռուսական/, Թեմա 3. Հեղափոխությունները և Իսլամական աշխարհը, Թեմա 4. Միջազգային կազմակերպությունները որպես կոմպրոմիսի միջնորդներ. Ազգերի Լիգա, ՄԱԿ։
1102	Միջազգային կոնֆլիկտներ․ պատմական համատեքստ և փորձառություն (նորագույն դարաշրջան)	6
3-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ սեմինար Факультативный 1102/Մ16-03 1. Цель курса · ուսանողներին ծանոթացնել նորագույն շրջափուլի միջազգային կոնֆլիկտային գործընթացներին, · ուսումնասիրել միջազգային կոնֆլիկտների պատճառահետևանքային կապը, ներկայացնել կոնֆլիկտների լուծման մեթոդներին և մեխանիզմներին։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու 20-րդ դարի միջազգային կոնֆլիկտների ընդհանուր պատմությունը, 2. բնութագրելու կոնֆլիկտային գործընթացների առանձնահատկությունները, 3. բացատրելու այդ կոնֆլիկտների ադեցությունը ընդհանուր աշխարհաքաղաքական իրականության վրա, 4. պարզաբանելու վերոգրյալ գործընթացների պատճառահետևանքային կապերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. վերլուծելու միջազգային կոնֆլիկտային գործընթացների ընդհանուր միտումները, 6. գնահատելու 20-րդ դարի կոնֆլիկտների օրինաչափություններն ու առանձնահատկությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. օգտագործելու տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներ, կիրառելու հետազոտական աշխատանքի հմտություններ։ 3. Описание · ուսանողներին ծանոթացնել նորագույն շրջափուլի միջազգային կոնֆլիկտային գործընթացներին, · ուսումնասիրել միջազգային կոնֆլիկտների պատճառահետևանքային կապը, ներկայացնել կոնֆլիկտների լուծման մեթոդներին և մեխանիզմներին։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. PowerPoint-ով ներկայացումներ, 3. նախադեպերի վերլուծություն, 4. քննարկում-բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. . ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր . մասնակցություն - 3 միավոր . եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը գրավոր է, երկրորդը՝ բանավոր, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ Միավորների քայլը 0.5 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Список основной литературы Բlack J., A Century of Conflict of War 1914-2014, World Scientific PuԲ., 2015. Clifford E. Singer (Ed.), Energy and International War: From ԲaԲylon to Բaghdad and Բeyond, 2008 Hall R. C., Consumed Բy War: European Conflict in the 20th Century, The University Press of Kentucky, 2015. Sidney D. Drell, Nuclear Weapons, Scientists, And the Post-Cold War Challenge: Selected Papers on Arms Control, World Scientific PuԲ., 2007. Lundestad G., Njolstad O. (Ed.), War and Peace in the 20th Century and Բeyond, World Scientific PuԲlishing Company, 2003. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Վիլսոնյան դարաշրջանը. կոնֆլիկտն ու կոմպրոմիսը, Թեմա 2. Կոնֆլիկտները երկու համաշխարհային պատերազմների միջակայքում, Թեմա 3. Կոնֆլիկտներն երկբևեռ աշխարհակարգի պայմաններում, Թեմա 4. Ծայրամասային կոնֆլիկտները և դրանց աշխարհաքաղաքական ազդեցությունը, Թեմա 5. Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտների կարգավորման մեխանիզմներն ու մոդելները, Թեմա 6. Ջրային ու վառելիքաէներգեիտիկ պաշարներն ու կոնֆլիկտները դրա շուրջ, Թեմա 7 . Արդի էթնոքաղաքական և ընկերային կոնֆլիկտները։ Թեմա 8 Կրոնական ֆունդամենտալիզմը որպես կոնֆլիկտի աղբյուր։
1102	Պատմության փիլիսոփայություն	6
3-րդ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դաս., 30 ժամ սեմ. Факультативный 1102/Մ16-04 1. Цель курса 1. քննադատաբար վերլուծել պատմության սուբյեկտի, պատմական օրինաչափությունների և պատումի (նարատիվի) կառուցման հիմնախնդիրները, 2. ուսումնասիրել պատմության գոյաբանական հիմքերը, ազգային և համաշխարհային պատմությունների փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև աղետի և հետգաղութատիրական հիշողության խնդիրները, 3. վեր հանել դասական և արդի հեղինակների (Հեգել, Շպենգլեր, Դանթո, Անկերսմիթ, Հայդեգեր, Ֆուկո, Սաիդ և այլք) հայեցակարգային ներդրումը պատմության փիլիսոփայության զարգացման գործում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել պատմության փիլիսոփայության հիմնական ուղղությունները, տեսական մոտեցումներն ու հիմնարար հասկացությունները, 2. սահմանել պատմության իմաստի, կառուցվածքի և ճանաչելիության վերաբերյալ դասական ու ժամանակակից հեղինակների առանցքային հայեցակարգերը, 3. մեկնաբանել պատմության, հիշողության, պատումի (նարատիվի), առասպելի և աղետի միջև առկա խորքային փոխկապակցվածությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. ձևակերպել ինքնուրույն հետազոտական հարցադրումներ պատմության փիլիսոփայության և տեսության շրջանակներում, 5. վերլուծել սկզբնաղբյուրներն ու տեսական գրականությունը՝ կիրառելով քննադատական և մեթոդաբանական մոտեցումներ, 6. կիրառել պատմության փիլիսոփայության մեթոդական գործիքակազմը սեփական գիտական հետազոտություններում։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. իրականացնել ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք պատմագիտական և փիլիսոփայական տարաբնույթ հիմնահարցերի շուրջ, արդյունավետորեն մասնակցել պատմափիլիսոփայական խնդիրներին վերաբերող մասնագիտական քննարկումներին և բանավեճերին՝ հիմնավորելով սեփական տեսակետը: 3. Описание 1. քննադատաբար վերլուծել պատմության սուբյեկտի, պատմական օրինաչափությունների և պատումի (նարատիվի) կառուցման հիմնախնդիրները, 2. ուսումնասիրել պատմության գոյաբանական հիմքերը, ազգային և համաշխարհային պատմությունների փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև աղետի և հետգաղութատիրական հիշողության խնդիրները, 3. վեր հանել դասական և արդի հեղինակների (Հեգել, Շպենգլեր, Դանթո, Անկերսմիթ, Հայդեգեր, Ֆուկո, Սաիդ և այլք) հայեցակարգային ներդրումը պատմության փիլիսոփայության զարգացման գործում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ, 3. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ, 4. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 5. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Եզրափակիչ գնահատումով դասընթաց է. .ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր . մասնակցություն -3 միավոր . եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից մեկը բանավոր է, երկրորդը՝ ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք, յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Բանավոր քննության հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր: Միավորների քայլը 0.1 է: Մասնակցության համար նախատեսված է 3 միավոր: Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Միավորների քայլը 0.1 է: 6. Список основной литературы Անկերսմիթ Ֆ., «Վեց դրույթ նարատիվիստական պատմության փիլիսոփայության մասին» (թարգմ.՝ Դ. Մոսինյան), Վէմ, 2015, թիվ 3 (51), հուլիս-սեպտեմբեր, էջ 14-23: Անկերսմիթ Ֆ., «Պատմագրություն և հետարդիականություն» (թարգմ.՝ Դ. Մոսինյան), ԿԱՄ, թիւ 8, 2020, էջ 190-222։ Բերդյաև Ն., Պատմության իմաստը, թարգմ.՝ Դ. Մոսինյան, Եր., ՎՄՎ-Պրինտ, Բանք, 2019։ Մոսինյան Դ., «Պատմության փիլիսոփայության հնարավորության հարցը», Վէմ, 2017, թիվ 4 (60), հոկտեմբեր-դեկտեմբեր, էջ 10-17: Մոսինյան Դ., «Միջնադարը պատմութեան մէջ, պատմութիւնը միջնադարում», Էջմիածին, 2021, Ժ., էջ 80-101։ Սայիդ Ե., Արեւելաբանութիւն, Եր., newmag, 2025: Ֆուկո Մ., Գիտելիքի հնագիտությունը, թարգմ.՝ Ն. Կարոյան, Եր., «Զանգակ», 2022: Данто А., Аналитическая философия истории, пер. с англ. А. Л. Никифорова, О. В. Гавришиной, М., Идея-Пресс, 2002. Ankersmit F., Sublime historical experience, Stanford University Press, 2005. 0. Hegel G. W. F., Vorlesungen über die Philosophie der Geschichte, Frankfurt am Main, Suhrkamp, 1989. Pihlainen K., The Work of History: Constructivism and a Politics of the Past, Routledge, 2017. Veyne P., Writing History: Essay on Epistemology. Translated by Mina Moore-Rinvolucri. Middletown, CT: Wesleyan University Press, 1984. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Ներածական դասախոսություն. պատմության փիլիսոփայության հնարավորության հարցը: Թեմա 2. Պատմության սուբյեկտի (ենթակայի) խնդիրը. Հեգել: Թեմա 3. Պատմության գոյաբանականացումը. պատմություն և նախապատմություն: Թեմա 4. Պատմականացման մոնիստական և պլյուրալիստական մեկնությունները. Մարքս և Շպենգլեր: Թեմա 5. Պատմաճանաչողության հնարավորության խնդիրը. «պատմական օրենք» հասկացությունը. Հեմպել-Դրեյ: Թեմա 6. Նարատիվիզմ և կոնստրուկտիվիզմ. Արթուր Դանթո: Թեմա 7. Պատմական փորձառություն. Ֆրանկ Անկերսմիթ: Թեմա 8. Պատմության իմաստի խնդրակարգը. պատմություն և առասպել: Թեմա 9. Պատմություն և քրիստոնեություն. Նիկոլայ Բերդյաև: Թեմա 10.Լուսավորականություն և պատմապաշտություն: Թեմա 11. Պատմության էկզիստենցիալիստական ըմբռնումը. կյանք և պատմություն հասկացությունները. Հայդեգեր, Սարտր: Թեմա 12. Ազգային պատմությունները և համաշխարհային պատմության հնարավորության խնդիրը: Թեմա 13. Պատմագիտություն և հնագիտություն. Միշել Ֆուկո։ Թեմա 14. Հետգաղութատիրական հետազոտություններ. պատմությունը և բանասիրությունը որպես զենք. Էդվարդ Սայիդ: Թեմա 15. Պատմության սահմանները. աղետի պատմություն։

Другие образовательные модули

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1102	Գիտական սեմինար	12
1-4-րդ կիսամյակներ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ սեմինար Обязательный 1102/ Մ18-21 1. Цель курса · վեր հանել հետազոտական աշխատանքի հիմնարար նպատակներն ու ակնկալվող արդյունքները · ձևակերպել ուսանողների գիտաթեմաները՝ ըստ կառույցի և իմաստաբանության։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. քննադատորեն վերլուծել և մեկնաբանել առաջնային և երկրորդական պատմական աղբյուրները՝ լավ հիմնավորված պատմական փաստարկներ կառուցելու համար 2. դրսևորել համապարփակ պատկերացում տարբեր ժամանակաշրջանների և տարածաշրջանների հիմնական պատմական իրադարձությունների, միտումների և գործիչների վերաբերյալ 3. կիրառել ժամանակակից պատմագիտական մեթոդներ և տեսություններ՝ գնահատելու պատմական պատմությունները և բանավեճերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. արդյունավետ կերպով փոխանցել պատմական հետազոտության արդյունքները բանավոր ներկայացումների, գրավոր զեկույցների և թվային մեդիաների միջոցով 2. համագործակցել խմբային նախագծերում՝ հետազոտություններ անցկացնելու, տվյալները վերլուծելու և պատմագիտական նշանակության հարցումներ մշակելու համար 3. հմտորեն օգտագործել թվային գործիքներն ու տեխնոլոգիաները պատմական հետազոտությունների, տվյալների վերլուծության և ներկայացման նպատակների համար՝ էթիկական չափանիշներին և լավագույն փորձին համապատասխան: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ցուցաբերել ժամանակի արդյունավետ կառավարման և կազմակերպչական հմտություններ՝ հետազոտական ծրագրեր պլանավորելու և իրականացնելու, վերջնաժամկետներին հետևելու և մի քանի առաջադրանքները միաժամանակ կատարելու համար 2. զարգացնել հարմարվողականություն և ճկունություն մարտահրավերներին դիմակայելու համար՝ դրսևորելով նոր տվյալների կամ գաղափարների վրա հիմնված վարկածները և մեթոդաբանությունները վերանայելու պատրաստակամություն: 3. Описание · վեր հանել հետազոտական աշխատանքի հիմնարար նպատակներն ու ակնկալվող արդյունքները · ձևակերպել ուսանողների գիտաթեմաները՝ ըստ կառույցի և իմաստաբանության։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. տեսանյութերի քննարկումներ 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ 3. նախադեպերի վերլուծություն 4. քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը գնահատվում է ստուգարքի միջոցով։ 6. Основная часть курса Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ
1102	Մասնագիտական պրակտիա	6
3-րդ կիսամյակ 6 շաբ. 180 ժամ ինքնուրույն աշխատանք Обязательный 1102/Մ22 1. Цель курса . Պրակտիկայի նպատակն է ուսանողի մոտ ձևավորել կայուն գիտելիքներ իր մասնագիտության, ինչպես նաև դրա հանրայնացման և դասավանդման հիմնախնդիրների վերաբերյալ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · ներկայացնել համաշխարհային պատմության տարբեր շրջափուլերի կարևորագույն իրադարձությունների, պետական-քաղաքական կառույցների, ականավոր պատմական գործիչների վերաբերյալ տեղեկությունները · գնահատել հընթացս պատմության տեխնոլոգիական և գիտական նշանակալի ձեռքբերումների ազդեցությունը հասարակության զարգացման վրա · մեկնաբանել մշակութային շարժումների ազդեցությունը քաղաքական և փիլիսոփայական մտքի էվոլյուցիայի վրա բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ · համեմատել և համադրել պատմական անցյալի փորձը պատմական ներկայի և տեսանելի ապագայի իրողությունների հետ՝ վեր հանելով դրանց ներքին շերտերն ու զարգացման միտումները · կատարել հետազոտություններ՝ օգտագործելով առաջնային և երկրորդային աղբյուրները · քննադատորեն գնահատել պատմական ապացույցներն ու փաստարկները և մշակել լավ հիմնավորված պատմական մեկնաբանություններ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ · հստակ ձևակերպել սեփական պատկերացումները անցյալի կարևորագույն իրադարձությունների, դեպքերի ներքին բովանդակության վերաբերյալ · կիրառել այդ գիտելիքներն ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր, գաղափարներն ու տեղեկատվությունը հստակ և համոզիչ ներկայացնելու համար: 3. Описание . Պրակտիկայի նպատակն է ուսանողի մոտ ձևավորել կայուն գիտելիքներ իր մասնագիտության, ինչպես նաև դրա հանրայնացման և դասավանդման հիմնախնդիրների վերաբերյալ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. սահիկաշարով (PowerPoint-ով) ներկայացումներ 3. նախադեպերի վերլուծություն 4. սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր հետազոտական հարցադրման շուրջ 5. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում 6. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Գնահատումը կազմակերպվում է <<Երևանի պետական համալսարանի ուսանողների պրակտիկայի կազմակերպման կանոնակարգի>> համաձայն։ 6. Список основной литературы D. H. Fischer, Historians' Fallacies: Toward a Logic of Historical Thought, B. W. Tuchman, Practicing History: Selected Essays, Ballantine Books, 2011. R. J. Evans, In Defense of History, W. W. Norton & Company, Norton pbk, 2000. G. G. Iggers, Q. E. Wang, A Global History of Modern Historiography, Harlow, England, New York: Pearson Longman, 2008. W. K. Storey, Writing History: A Guide for Students, Oxford University Press, 2019. 7. Основная часть курса 1. Պատմական նյութի վերլուծություն և մեկնություն 2. Պատմական նյութի ըմբռնում և հասկացում 3. Պատմական նյութի ընդհանրացում և տիպաբանում։
1102	Մագիստրոսական թեզ	24
1- 4-րդ կիսամյակներ Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ ? ժամ Обязательный 1102/Մ23 1. Цель курса · իրականացնել համապարփակ հետազոտական ուսումնասիրություն (ուսանողին հանձնարարված)՝ համաշխարհային պատմության կարևորագույն իրադարձությունների վերաբերյալ: 2. Результаты обучения по программе բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մշակել և իրականացնել մագիստրոսական թեզի հետազոտության համապարփակ պլան, ներառյալ գրականության վերանայումը, տվյալների հավաքագրումը, վերլուծությունը և համադրությունը 2. ցուցաբերել ժամանակակից հմտություններ ակադեմիական գրավոր և հետազոտական մեթոդաբանություններում՝ հեղինակելով լավ կազմակերպված և հիմնավորված մագիստրոսական թեզ 3. պարբերաբար ձևակերպել, վերանայել և խմբագրել մագիստրոսական թեզը՝ հստակություն, փոխկապակցվածություն և գիտական ներդրում ապահովելու համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 4. մշակել ժամանակի կառավարման արդյունավետ ռազմավարություններ`թեզի հանգրվաններին համապատասխանելու, առաջնահերթություններ սահմանելու և ռեսուրսներն արդյունավետ բաշխելու համար 5. զարգացնել քննադատական մտածողության կարողությունները՝ գնահատելով և սինթեզելով տեղեկատվության տարբեր աղբյուրները, պարզելով համապատասխան պատկերացումները և կառուցելով լավ հիմնավորված փաստարկներ։ 3. Описание · իրականացնել համապարփակ հետազոտական ուսումնասիրություն (ուսանողին հանձնարարված)՝ համաշխարհային պատմության կարևորագույն իրադարձությունների վերաբերյալ: 4. Методы и критерии оценки Մագիստրոսական թեզի գնահատումն իրականացվում է ԵՊՀ հիմնադրամում մագիստրոսական թեզի պատրաստման և գնահատման կարգի դրույթների համապատասխան 20 միավորանոց սանդղակով։ 5. Основная часть курса Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ

Всемирная история

Магистерская программа

Учебный план

Общеобразовательный модуль

Специализированный модуль

Другие образовательные модули