Учебный план

PDF

Тип:

Магистр

Профессия:

022302.01.7 - Բարոյագիտություն

Специализация:

022302.01.7 - Բարոյագիտություն

Присвоенная квалификация:

Փիլիսոփայություն

Учебный год программы:

2026/2027

Форма обучения:

Полная занятость

Язык обучения:

Հայերեն

Общеобразовательный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
2301	Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մասնագիտական ոլորտում	3
1-ին աշնանային կիսամյակ գործ.-2 գործ.-2 Обязательный 2301/Մ01 1. Цель курса փոխանցել ուսանողներին գիտելիքներ ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վերաբերյալ զարգացնել մասնագետների, ովքեր կարող են AI-ն ներդրնել աշխատանքային պրոցեսներում tտիրապետել low-code գործնական կիրառությանը, էթիկական գնահատմանը և մասնագիտական միջավայրում AI ինտեգրմանը 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Վերլուծել ԱԲ հիմնական մեթոդաբանությունները. խորությամբ ըմբռնել և տարբերակել մեքենայական ուսուցման (ML), խորը ուսուցման (Deep Learning) և գեներատիվ ԱԲ (Generative AI) համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.կիրառել առաջատար ԱԲ հարթակները. արդյունավետորեն օգտագործել ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot և Claude գործիքները մասնագիտական բարդ առաջադրանքների լուծման նպատակով։ 2.նախագծել ԱԲ-ի վրա հիմնված հայեցակարգեր. մշակել նորարարական լուծումներ և ռազմավարություններ՝ ուղղված սեփական մասնագիտական ոլորտում ծառացած խնդիրների արդյունավետ հաղթահարմանը։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ պատրաստել և հանրությանը ներկայացնել ԱԲ-ի ինտեգրման ամբողջական նախագիծ, որը ցույց կտա տեխնոլո 3. Описание փոխանցել ուսանողներին գիտելիքներ ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վերաբերյալ զարգացնել մասնագետների, ովքեր կարող են AI-ն ներդրնել աշխատանքային պրոցեսներում tտիրապետել low-code գործնական կիրառությանը, էթիկական գնահատմանը և մասնագիտական միջավայրում AI ինտեգրմանը 4. Стили и методы преподавания и обучения ընտրեն իրական խնդիր և նախագծեն AI-ով աջակցված լուծում՝ օգտագործելով low-code կամ գեներատիվ AI գործիքներ։ Նախագիծը ներառում է գրավոր հաշվետվություն, ցուցադրում և էթիկական գնահատում։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը ստանալու համար անհրաժեշտ է հավաքել առնվազն 60% միավոր: - Մասնակցություն - 10% - Առաջադրանքներ - 50% - Հետազոտական Capstone նախագիծ - 40% 6. Список основной литературы ● Fengchun, M., & Wayne, H. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. ● Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep learning. MIT Press. ● Kharbach, M. (2025). AI tools for teachers. ● Lambert, J., & Frye, C. (2022). Microsoft Office step by step (Office 2021 and Microsoft 365). Pearson Education. ● Marr, B. (2023). Generative AI in practice: 100+ amazing ways generative AI is changing business and society. Wiley. ● Microsoft Support. (n.d.). Excel for Microsoft 365 training and data analysis features. ● Microsoft Office 365 Support Library. Access and Excel integration and Data Analysis features (Պաշտոնական ուղեցույցներ): ● Russell, S. J., & Norvig, P. (2020). Artificial intelligence: A modern approach (4th ed.). Pearson. ● Tauli, T. (2019). Artificial intelligence basics: A non-technical introduction. Apress. ● Наместникова, М., Ялтонский, В. (2018). Выжить в цифровом мире. Питер. ● UNESCO (2023). Guidance for generative AI in education and research. (Էթիկայի և ակադեմիական ազնվության համար): Գիտական պարբերականներ և կոնֆերանսներ ● NeurIPS, ICML, AAAI, IEEE. (Various years). Selected recent AI conference papers.https://ieeexplore.ieee.org/ and Առցանց ռեսուրսներ և դասընթացներ ● Consensus AI. (n.d.). Consensus: AI search engine for research. ● Coursera / edX. (n.d.). Data science for non-programmers [Online courses]. ● OpenAI. (n.d.). Whisper: Speech recognition and transcription model. ● Perplexity AI. (n.d.). Perplexity: AI-powered conversational search engine. 7. Основная часть курса Մոդուլ 1. ԱԲ հիմունքներ և ՏՏ էկոհամակարգ ● ԱԲ-ի էվոլյուցիան և տեսակները. Weak AI, AGI, ASI: Մեքենայական ուսուցումից մինչև Խորը ուսուցում (Deep Learning): ● Ժամանակակից ՏՏ ենթակառուցվածք. Համակարգչային ցանցերի կառուցվածքը, տեսակները և ամպային տեխնոլոգիաների (Google Workspace) դերը ԱԲ-ի աշխատանքում: ● Գեներատիվ ԱԲ. LLM-ների (ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot) ստեղծման սկզբունքները և աշխատանքի մեխանիզմը: ● Էթիկա և Անվտանգություն. Պատասխանատվություն, հավաստիություն, թվային անվտանգություն և անձնական տվյալների պաշտպանություն: Մոդուլ 2. Տեղեկատվական գրագիտություն և Որոնման արվեստ (Research) ● Մեդիագրագիտություն ԱԲ դարաշրջանում. Կրիտիկական վերլուծություն, փաստերի ստուգում (Fact-checking) և հալյուցինացիաների զտում: ● Գիտական որոնման գործիքներ. Perplexity, Consensus և ակադեմիական աղբյուրների հետ աշխատանք: ● Prompt Engineering-ի հիմունքներ. Ինչպես ձևակերպել հարցումներ՝ առավելագույն ճշգրտություն ստանալու համար: ● Տեքստային տվյալների սինթեզ. Մեծածավալ փաստաթղթերի և սոցիալական մեդիայի հասարակական կարծիքի վերլուծություն: Մոդուլ 3. Տվյալների շտեմարաններ և Կառուցվածքավորում ● Տվյալների շտեմարանների նախագծում. Աղյուսակներ, կապեր (Relational DB), հարցումներ և հաշվետվություններ: ● Կորպորատիվ փաստաթղթաշրջանառություն. Էլեկտրոնային համակարգերի կիրառումը և տվյալների կառավարման մշակույթը: ● ԱԲ-ն շտեմարաններում. Ինչպես է ԱԲ-ն օգնում SQL հարցումներ գրելիս կամ տվյալների կառուցվածքը մոդելավորելիս: Մոդուլ 4. Տվյալների վերլուծություն և վիզուալիզացիա (No-Code) ● Էլեկտրոնային աղյուսակների հզորացում. Excel և Google Sheets-ի խորացված գործիքներ + ԱԲ գործակալներ (Copilot, Gemini): ● Վիճակագրական վերլուծություն. ChatGPT-ի Advanced Data Analysis գործիքի կիրառումը բարդ հաշվարկների և օրինաչափությունների բացահայտման համար: ● Վիզուալիզացիա. Դիագրամների, գրաֆիկների և ինտերակտիվ դաշբորդների ստեղծում (Power BI/Tableau հիմունքներ): Մոդուլ 5. Բովանդակության ստեղծում և Մուլտիմեդիա (Creative AI) ● Գեներատիվ արվեստ և վիզուալներ. Պրոֆեսիոնալ պատկերների ստեղծում ԱԲ-ով (Midjourney, DALL-E) և աուդիո/վիդեո նյութերի մշակում: ● Ակադեմիական և բիզնես բովանդակություն. Սլայդերի պատրաստում, գիտական հոդվածների կառուցվածքավորում և ուսումնական նյութերի ավտոմատացված արտադրություն: ● Լեզվական մոդելների (NLP) կիրառումը. Թարգմանություն, խմբագրում և տեքստի ոճի հարմարեցում: Մոդուլ 6. Նախագծերի կառավարում և Ավտոմատացում ● Էլեկտրոնային ղեկավարում. Աշխատանք Asana, Trello կամ Notion հարթակներում: ● Արագաշարժ (Agile) մեթոդաբանություն. Kanban, Scrum և Գանտի դիագրամների կիրառումը նախագծերի պլանավորման մեջ: ● ԱԲ գործակալներ (Agents). Աշխատանքային հոսքերի (Workflows) ավտոմատացում և սեփական No-code գործակալների ստեղծում մասնագիտական խնդիրների համար:
1302	Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ	3
1-ին աշնանային կիսամյակ դաս.-1., գործ.- 1 2 ժամ /շաբ. Обязательный 1302/ Մ00 1. Цель курса · ներկայացնել սոցիո-հումանիտար հետազոտությունների մեթոդաբանական հայեցակարգերը, · ուսումնասիրել գիտական հետազոտության կազմակերպման առանձնահատկությունները ու մեթոդները ·նկարագրել հետազոտության պլանավորման և իրականացման քայլերն ու սկզբունքները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. թվարկել սոցիո-հումանիտար հետազոտությունների յուրակերպությունները, դրանց անցկացման մեթոդաբանական հիմքերը և ձևերը։ 2. նկարագրել հետազոտությունների անցկացման հիմնական եղանակները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. Իրականացնել սոցիո-հումանիտար ոլորտի հետազոտություն՝ կիրառելով կոնկրետ մեթոդներ և հնարներ (օրինակ՝ դեպքի ուսումնասիրություն, ֆոկուս խմբային քննարկում, հարցախույզ և այլն)։ 2. մատնանշել գիտական հետազոտության որակական և քանակական մեթոդները ըստ հետազոտության նպատակի և լսարանի առանձնահատկությունների: 3.ներկայացնել հետազոտության մեթոդներն ըստ առավելությունների և թերությունների և ընտրել կոնկրետ հետազոտության համար պահանջվող լավագույն մեթոդը գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառել յուրացրած մեթոդները հասարակական կյանքում առկա իրողությունները վերլուծելու և գնահատելու համար։ 2. վերլուծել հետազոտության արդյունքները՝ տարբեր մասնագիտական հանրությունների շրջանում։ 3. կիրառել մասնագիտական և հասարակական գործունեությունը հետազոտության բարոյական սկզբունքների և ակադեմիական ազնվության պահանջների վրա։ 3. Описание · ներկայացնել սոցիո-հումանիտար հետազոտությունների մեթոդաբանական հայեցակարգերը, · ուսումնասիրել գիտական հետազոտության կազմակերպման առանձնահատկությունները ու մեթոդները ·նկարագրել հետազոտության պլանավորման և իրականացման քայլերն ու սկզբունքները: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություն, ինտերակտիվ դասախոսություն։ · Դեպքերի ուսումնասիրություն։ · Ֆոկուս խմբային քննարկումներ։ · Գրականության վերլուծություն, աշխատանք սկզբնաղբյուրների հետ։ ·Լուսացուցադրություններ։ 5. Методы и критерии оценки Գնահատման մեթոդներ. թեստային առաջադրանքներ, հետազոտական նախագծի ներկայացում : Գնահատման չափանիշներ. հետազոտական հարցի տրամաբանություն, տվյալների հավաքագրման և վերլուծության մեթոդների ընտրության համապատասխանություն 6. Список основной литературы J. Gerring, Social science methodology, Cambridge University Press, 2012. A. Bryman, Research Methods and Organization Studies. Rouledge. London and NY. 2005. M. Garner et al. (eds.), Teaching Research Methods in the Social Sciences. Ashgate. 2009. M. Pickering (ed.), Research Methods for Cultural Studies. Edinburgh. 2008. Г. Н. Миненко, Введение в методологию социально-гуманитарных исследований, Кемерово, 2015. 7. Основная часть курса 1. Սոցիալական իմացության առանձնահատկությունները: 2. Սոցիոհումանիտար գիտելիքի մեթոդաբանական առանձնահատկությունները: Հետազոտական հիմնախնդրի որոշարկման հիմնական մարտավարությունները: 3. Գիտական աղբյուրների վերլուծության և գիտական գրականության ուսումնասիրման մեթոդաբանական սկզբունքները: 4. Գիտական հետազոտության հիմնական փուլերը: 5. Պրոբլեմային իրավիճակի սահմանում և հիմնախնդրի հրատապություն: 6. Հետազոտության օբյեկտ և առարկա: 7. Հետազոտության նպատակ և խնդիրներ: 8. Հետազոտության վարկած: 9. Արժեքային կողմնորոշումը հասարակական գիտություններում: 10. Հետազոտության մեթոդների դասակարգումը որակական և քանակական հետազոտություններ: 11. Անհատական և խմբային հետազոտություններ։ 12. Հետազոտության պլանավորման փուլերը: 13. Փաստարկման առանձնահատկությունները սոցիոհումանիտար գիտելիքի համակարգում: Հետազոտության արդյունքների տեսականացման ռազմավարությունները: 14. Հետազոտության արդյունքների վերլուծություն և մեկնաբանություն: 15. Հետազոտության կազմակերպման և արդյունքների ներդրման շրջապտույտը: 16. Գիտական հետազոտության հաջողակ նախագիծ պատրաստելու և ներկայացնելու հիմնական սկզբունքները:
1602	Անգլերեն-1	3
1-ին աշնանային կիսամյակ 2 ժամ. գործն.- 2 Обязательный 1602/M01 1. Цель курса · կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.բացատրել անգլերենի քերականության հիմունքները և ճիշտ կիրառել քերականական կառույցները , 2. ներկայացնլ մասնագիտական բառային ֆոնդի հիմնական հասկացությունները, բ . գործնական մասնագիտական կարողություններ. բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. կիրառել գրավոր խոսքի հիմնական հմտությունները, 4. հաղորդակցվել ընդհանուր և մասնագիտական թեմաներով՝ կիրառելով բանավոր խոսքի հիմնական հմտությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 5. օգտվել մասնագիտությանն առնչվող տեղեկատվական աղբյուրներից 3. Описание · կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ 2. անհատական և խմբային աշխատանք 3. անհատական և խմբային հաղորդակցական առաջադրանք 4. ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ: 1. գրավոր ստուգում (թեստ անցած լեզվական նյութի հիման վերաբերյալ): 2. բանավոր ստուգում (կարդալ, թարգմանել և վերատադրել մասնագիտական տեքստը): 6. Список основной литературы Голованев В. В. «Английский для психологов» /a guide for students/, Minsk 2005 Коваленко П. И. «Английский для психологов» Ростов-на-Дону, 2002 Feldman R. “Materials based on “Understanding Psychology” 2006 7. Основная часть курса 1. անգլերենի քերականական կառույցները 2. ընդհանուր բառապաշարի զարգացում 3. մասնագիտական անգլերենի հիմնական բառապաշարը 4.մասնագիտական անգլերեն լեզվով գրավոր և բանավոր տեքստերի տեսակների ներմուծում
1604	Գերմաներեն-1	3
1-ին աշնանային կիսամյակ գործ.-2 դաս-2 Обязательный 1604/Մ01 1. Цель курса · ծանոթացնել գերմաներենի հնչյունաբանական, քերականական առանձնահատկություններին և բառապաշարին (ըստ թիրախային խմբի` A1-A2 կամ A2-B1 մակարդակ), · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), ·ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կազմել մենախոսական և երկխոսական ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով, 2. տարբերել մայրենի և ուսումնասիրվող օտար լեզվի անհամապատասխանությունները, հասկանալ երկու լեզուներում դրանց փոխադրման միջոցները, 3. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը, 4. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը, 5. բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. իրականացնել տարբեր տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 2. օգտագործել հոմանիշների, հականիշների, ինչպես նաև օտար լեզվով բացատրական բառարաններ, 3. գրել համառոտ տեքստեր, տեքստի ունկնդրման կամ ընթերցման ընթացքում գրառումներ կատարել հետագայում գրավոր խոսքում օգտագործելու նպատակով՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, 4. բանավոր կապակցված խոսք կառուցել նկարագրելով երևույթներ, իրադարձություններ, մարդկանց ներկայացնելով և հիմնավորելով իր տեսակետը, 5. հանպատրաստից մասնակցել երկխոսության՝ իրեն հետաքրքրող տեղեկություններ ստանալու նպատակով, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով, 2. գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունն ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունն առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը: Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) A2-B1 մակարդակներին: 3. Описание · ծանոթացնել գերմաներենի հնչյունաբանական, քերականական առանձնահատկություններին և բառապաշարին (ըստ թիրախային խմբի` A1-A2 կամ A2-B1 մակարդակ), · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), ·ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, · անհատական և խմբային աշխատանք, · անհատական և թիմային աշխատանք, · ինքնուրույն աշխատանք, 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Հարցեր. 1. Տարբեր բնույթի տեքստի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում: 2. Բառապաշարի ստուգում: 3. Զրույց թեմաների շուրջ: 4. Բանավոր ներկայացում (պրեզենտացիա) տարբեր թեմաների շուրջ: 6. Список основной литературы Meltonjan G., Soghomonjan K., Diwanjan N. Deutsch (für Stufen A2-B1). Jerewan, Verlag der Universität Jerewan, 2022. DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Dreyer,R. Schmitt. Lehr - und Übungsbuch der deutschen Grammatik. München: Max Hueber Verlag für Deutsch, 2001. - 320 с. 7. Основная часть курса · Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում: · Գերմաներենի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները: ·Տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
1705	Ռուսերեն-1	3
1-ին կիսամյակ՝ աշնանային գործն.-2 Շաբ.-2ժամ Обязательный 1604/Մ00 1. Цель курса · կատարելագործել ուսանողների օտար (գերմաներեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կազմելու մենախոսական և երկխոսական ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով, 2. ճիշտ օգտագործելու տարբեր իրավիճակներում բարեկիրթ խոսքի կաղապարները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. իրականացնելու տարբեր տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 2. գրելու համառոտ տեքստեր՝ հիմնավորելով իր տեսակետը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7.արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով և գիտակցելու օտար լեզվի իմացության կարևորությունն ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացություն 3. Описание · կատարելագործել ուսանողների օտար (գերմաներեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Հարցեր. 1. Տարբեր բնույթի տեքստերի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում: 2. Բառապաշարի ստուգում: 3. Զրույց թեմաների շուրջ: 4. Ներկայացում (պրեզենտացիա) տարբեր թեմաների շուրջ: 6. Список основной литературы Meltonjan G., Soghomonjan K., Diwanjan N. Deutsch (für Stufen A2-B1). Jerewan, Verlag der Universität Jerewan, 2022. DaF kompakt neu A1 – B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Dreyer,R. Schmitt. Lehr – und Übungsbuch der deutschen Grammatik. München: Max Hueber Verlag für Deutsch, 2001. – 320 с. 7. Основная часть курса Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում: Գերմաներենի բառապաշարային և ոճաբանական յուրահատկությունները: Տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
1608	Ֆրանսերեն-1	3
1-ին աշնանային գործ.-2 2 ժամ/ շաբ. Обязательный 1608/Մ01 1. Цель курса ·զարգացնել ծրագրային թեմատիկայի սահմաններում բառային և քերականական հմտություններ, ·ձևավորել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողություններ, .ձևավորել մասնագիտական տեքստերի բանավոր և գրավոր թարգմանության կարողություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.մատնանշելու մասնագիտական տեքստերի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, 2.տարրորոշելու մասնագիտական տերմինները համատասխան տեքստերում, 3.սահմանելու մասնագիտական տեքստերի թարգմանության դժվարությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4.մեկնաբանելու մասնագիտական տեքստերի բառաքերականական դժվարությունները, 5.մենախոսելու մասնագիտական թեմաների շուրջ, 6.թարգմանելու (գրավոր-բանավոր) մասնագիտական տեքստեր, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7.թարգմանելու հմտություններ, 8.էլեկտրոնային ռեսուրսներից օգտվելու կարողություններ: 3. Описание ·զարգացնել ծրագրային թեմատիկայի սահմաններում բառային և քերականական հմտություններ, ·ձևավորել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողություններ, .ձևավորել մասնագիտական տեքստերի բանավոր և գրավոր թարգմանության կարողություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения գործնական պարապմունք, հանձնարարված գրականության ընթերցում, քննարկումներ, ինքնուրույն հետազոտություն, խմբային աշխատանք դասավանդման նորարական մեթոդներ, ինտերակտիվ և այլն: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը բանավոր է: Ստուգարքը անցկացվում է ուսանողներին նախապես տրված հարցաշարով. յուրաքանչյուր ուսանողին տրվում է 4-5 հարց: 6. Список основной литературы Djoulhakian M., Méliksétian R., Mouradian A., Manuel de francais, Erévan, 2013. Claire M., Vite et bien 2, niveau B1, Paris, CLE internationale, 2009. Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, Paris, CLE internationale, 2009. Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, niveau intermédiaire, CLE internationale, Paris 2009. 7. Основная часть курса 1. Incidents et contretemps 2. Habitudes et évolutions 3. Faits divers 4. Débats et conversations 5. Personnalité et comportement
1602	Անգլերեն-2	3
2-րդ գարնանային կիսամյակ գործնական 2 ժամ 4. 2 / շաբ. Обязательный 1. 1602/Մ02 1. Цель курса · ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, · ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, · ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1), 2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքնեևը և պահանջները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարել թեստային աշխատանքներ` կազմված համաեվրոպականչափանիշների B2-C1 մակարակին համապատասխան 2. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքներըգրավորևբանավորխոսքով գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 5.կիրառել համակարգչային հմտությունները 3. Описание · ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, · ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, · ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. ինքնուրույն աշխատանք, 4. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ: 1. Գրավոր ստուգում (թեստ՝ անցած լեզվական նյութի հիման վերաբերյալ), 2. Բանավոր ստուգում (կարդալ, թարգմանել և վերատադրել մասնագիտական տեքստը): 6. Список основной литературы Debora Philips “ Longman Preparation Course for the TOEFL IBT” Longman 2007 Boston Educational Services “Official ITEP Preparation Guide”, Create Space Independent Publishing Platform 2014 ETS “The Official Guide to the TOEFL Testing”, McGraw-Hill Education 2012 Pauline Cullen “The Official Cambridge Guide to IELTS”, Cambridge English 2014 Kaplan “IELTS Premier”, Kaplan Publishing 2016 7. Основная часть курса 1. օտար լեզվի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները, 2. լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները (CEFR) և թեստավորման հիմանական սկզբունքները, 3. լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, միջազգային թեստերի
1604	Գերմաներեն-2	3
2-րդ գարնանային գործ.-2 ժամ 2 ժամ շաբ. Обязательный 1604/Մ01 1. Цель курса ·հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, ·խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), ·ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները, ·խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, .զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.կազմելու մենախոսական և երկխոսական մասնագիտական և ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով, 2.տարբերելու մայրենի և ուսումնասիրվող օտար լեզվի անհամապատասխանությունները, հասկանալու երկու լեզուներում դրանց փոխադրման միջոցները, 3.ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը, 4.ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը, 5.տարորոշելու մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ, 6.ներկայացնելու և մեկնաբանելու մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպելու, շարադրելու, հիմնավորելու անձնական կարծիքը, քննարկելու, բանավիճելու մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 7.իրականացնելու մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 8.տեքստի ունկնդրման կամ ընթերցման ընթացքում գրառումներ կատարելու հետագայում գրավոր խոսքում օգտագործելու նպատակով՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, 9.բանավոր կապակցված խոսք կառուցելու՝ նկարագրելով երևույթներ, իրադարձություններ, հիմնավորելով իր տեսակետը, 10.վերլուծելու մասնագիտությանն առնչվող թեմաներ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 11.արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով, 12.գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունն առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը։ 13.Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) A2-B1 մակարդակին: 3. Описание ·հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, ·խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), ·ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները, ·խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, .զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7.իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև գերմաներենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը: 6. Список основной литературы DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Meltonjan G., Soghomonjan K., Diwanjan N. Deutsch (für Stufen A2-B1). Jerewan, Verlag der Universität Jerewan, 2022. Gabrieljan J. u. a., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017 7. Основная часть курса 1.Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում և մասնագիտական ոլորտում: 2.Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները: 3.Մասնագիտական տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
1705	Ռուսերեն-2	3
2-րդ գարնանային 2 գործ. 2 ժամ. շաբ. Обязательный 1604/Մ00 1. Цель курса ·զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը, ·ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները, .ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ցուցաբերելու սուբյեկտիվ գնահատման արտահայտման միջոցների իմացությունը, 2.ցուցաբերելու ռուսաց լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2 մակարդակ), բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3.մասնակցել մասնագիտական թեմաներով բանավեճերի, ձևակերպել և հիմնավորել սեփական տեսակետերը, հերքել զրուցակցի տեսակետը 4.կատարել թեստային աշխատանք՝ կազմված միջազգային չափանիշների B2 մակարդակին համապատասխան գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 5.օգտագործել ռուսաց լեզվի իմացությունը մասնագիտական գործունեության ոլորտում 3. Описание ·զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը, ·ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները, .ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք 2. ինքնուրույն աշխատանք 3. թիմային աշխատանք 4. բանավոր ներկայացում 5. թեստային աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է թեստավորմամբ (В2 մակարդակ)։ 6. Список основной литературы Андрюшина Н.П., Жорова А.П., Макова М.Н. Тренировочные тесты по русскому языку как иностранному, 2008-2010 Ильина С.А., Коломейцева Е.М, Попова Т.В. Синтаксис письменной книжной речи, Москва, Русский язык, 2002 Кирейцева А.Н., Селиверстова Е.И., Химик В.В. Сборник тестовых заданий по русскому языку для иностранцев: Грамматика. Лексика. СПБ, 1998 Типовой тест по русскому языку как иностранному. II сертификационный уровень общего владения русским языком /под ред. Поповой Т.А., Роговой К.Л./, СПБ, 1998 Химик В.В., Шкурина Н.В. 10 уроков по языку специальности. Учебные задания. Л., 1991 7. Основная часть курса 1.Սուբյեկտիվ եղանակավորության արտահայտման միջոցները, միջանկյալ բառեր, բառակապակցություններ, նախադասություններ, 2.Իմաստային կապերը և նրանց արտահայտման միջոցները պարզ և բարդ նախադասության մեջ. կապ, կապական բառեր, 3.Պարզ նախադասությունները բարդ նախադասությունների փոխակերպելու կանոնները, 4.Լեզվի իմացության В2 մակարդակի միջազգային չափորոշիչներ։
1608	Ֆրանսերեն-2	3
2-րդ գարնանային գործ. 2 2 ժամ. շաբ. Обязательный 1608/Մ02 1. Цель курса ·զարգացնել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողությունները, .ձևավորել մասնագիտական տեքստերի գրավոր թարգմանության հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.տարորոշելու մասնագիտական տեքստերի լեզվաոճական ցուցիչները, 2.տարբերակելու մասնագիտական տեքստերի համընդհանուր և տերմինային բառաշերտերը 3.բացատրելու մասնագիտական տեքստերի թարգմանության դժվարությունները բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4.մենախոսելու և երկխոսելու մասնագիտական թեմաների շուրջ, 5.թարգմանելու (գրավոր և բանավոր) մասնագիտական տեքստեր, 6.բանավիճելու մասնագիտական թեմաների շուրջ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. 3. Описание ·զարգացնել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողությունները, .ձևավորել մասնագիտական տեքստերի գրավոր թարգմանության հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения գործնական պարապմունք, հանձնարարված գրականության ընթերցում, քննարկումներ, ինքնուրույն հետազոտություն, խմբային աշխատանք, դասավանդման նորարական մեթոդներ, ինտերակտիվ և այլն: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը բանավոր է: Ստուգարքը անցկացվում է ուսանողներին նախապես տրված հարցաշարով. յուրաքանչյուր ուսանողին տրվում է 4-5 հարց: 6. Список основной литературы Djoulhakian M., Méliksétian R., Mouradian A., Manuel de francais, Erévan, 2013. Claire M., Vite et bien 2, niveau B1, Paris, CLE internationale, 2009. Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, Paris, CLE internationale, 2009. Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, niveau intermédiaire, CLE internationale, Paris 2009 7. Основная часть курса 1. Politique et histoire 2. Les objets 3. Science et technologie 4. L’apparence 5. La vie des autres.

Специализированный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1302	Մասնագիտության արդի հիմնախնդիրները	3
1-ին աշնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս.-2 Обязательный 1302/ Մ02 1. Цель курса · Ներկայացնել մասնագիտության ժամանակակից հիմնախնդիրները: · Վերլուծել հիմնախնդրիների սոցիոմշակութային և քաղաքակրթական հիմունքները: ·Նկարագրել մասնագիտական արդի խնդիրների գոյաբանությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. մատնանշել դեօնտոլոգիական և թելեոլոգիական ուղղությունները 2. նկարագրել քաղաքակրթական զարգացումների օրինաչափություններն ու միտումները 3. ներկայացնել բարոյագիտության ժամանակակից հիմնահարցերը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ձևակերպել բնական և հասարակական գիտությունների գործառույթները, 2. քննարկել քաղաքակրթական հայեցակարգերն ու դրանց հարացույցերը, 3. գնահատել փակ և բաց սոցիալական համակարգերի զարգացման առանձնահատկությունները, 4. վերլուծել հասարակության բնութենական և սոցիոմշակութային հիմունքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառել ու զարգացնել ունեցած գիտելիքները, 2. վերլուծել և իրացնել սոցիաոմշակութային հանդուրժողականության արժեքները: 3. Описание · Ներկայացնել մասնագիտության ժամանակակից հիմնախնդիրները: · Վերլուծել հիմնախնդրիների սոցիոմշակութային և քաղաքակրթական հիմունքները: ·Նկարագրել մասնագիտական արդի խնդիրների գոյաբանությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Ինտերակտիվ հաղորդակցություն, երկխոսության միջոցով գաղափարների քրտեզագրում 2. Թեմաներին համապատասխան ցուցադրությունների կազմակերպում 3. Բնագրային տեքստերի վերլուծություն, հարցադրումներրի ձևակերպում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով: Գնահատման մեթոդներ. թեստային առաջադրանքներ, հետազոտական նախագծի ներկայացում : Գնահատման չափանիշներ. հետազոտական հարցի տրամաբանություն, տվյալների հավաքագրման և վերլուծության մեթոդների ընտրության համապատասխանություն: 6. Список основной литературы Адорно Т. В. Проблемы философии морали.- 2009 Антонян Ю. М. Терроризм: криминальные и угаловно-правовые иследования.- М., 2011 Викторук Е. Н. Этика перемен. Очерки хеклассических теорий морали-М., 2012 Дробницкий О. Г. Философия и моральное воззрение на мир. // М., 2007 Дробницкий О. Г. Моральная филиософия. Избранные труды.-М., 2012. 7. Основная часть курса 1. Բիոէթիկա, էկոհումանիզմ 2. Ժամանակակից դեօնտոլոգիական և թելեոլոգիական ուղղությունները 3. Տեխնիկա և տեխնոէթիկա 4. Կանոնների վրա հիմնվող բարոյականություն 5. Վարքագծի վրա հիմնվող բարոյականություն 6. Բարոյագիտական էգոիզմ(անհատական, անձնային, ունիվերսալ) 7. Քաղաքական էթիկա 8. Ուտիլիտարիզմ 9. Խնամքի բարոյականություն 10. Մասնագիտական էթիկա 11. Տնտեսական էթիկա 12. Բարոյական կոնֆլիկտներ 13. Ահաբեկչություն, ագրեսիա
1302	Մետաէթիկա	6
3-րդ աշնանային կիսամյակ 4 ժամ /շաբ. դաս.- 2, գործ.- 2 Обязательный 1302/Մ03 1. Цель курса · հաղորդել ուսանողներին գիտելիքներ բարոյագիտական տեսական հիմնահարցերի՝ բարոյական նորմերի բնույթի վերաբերյալ տեսությունների մասին, · ծանոթացնել մետաէթիկական ժամանակակից մասնագիտական գրականությանը, · զարգացնել ուսանողների մոտ մետաէթիկայի հիմնախնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ բարոյագիտական վերլուծական կարողություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել մասնագիտական տերմինների, հասկացությունների, սահմանումների գործառնման, դասակարգման, դրույթների առաջադրման, հիմնավորման ու հերքման գործընթացներում անհրաժեշտ գրագիտության բազմաբնույթ դրսևորումները, 2. գնահատել բարոյագիտական տեսական խնդիրների կարևորությունը, 3. մատնանշել մետաէթիկական տեսությունների փիլիսոփայությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծել տեսական բարոյագիտական հիմնական խնդիրները, 2. օգտագործել փիլիսոփայական-բարոյագիտական վերլուծության մեթոդներն ու հնարները տեսական բարոյագիտական խնդիրների լուծման համար, 3. տիրապետել բարոյագիտական վերլուծություն իրականացնելու մեթոդաբանությանը։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7.օգտվել մասնագիտական գրականությունից, 8.պատրաստել զեկույցներ, վարել գիտական բանավեճեր, գրել վերլուծական էսսեներ։ 3. Описание · հաղորդել ուսանողներին գիտելիքներ բարոյագիտական տեսական հիմնահարցերի՝ բարոյական նորմերի բնույթի վերաբերյալ տեսությունների մասին, · ծանոթացնել մետաէթիկական ժամանակակից մասնագիտական գրականությանը, · զարգացնել ուսանողների մոտ մետաէթիկայի հիմնախնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ բարոյագիտական վերլուծական կարողություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսությունների, առաջադրանքների քննարկում, տեքստի մեկնաբանում 2. տեքստերի մեկնաբանում և հայեցակարգերի համեմատական վերլուծություն 3. առաջադրանքներ և տարբեր մոդելների համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки -ին ընթացիկ քննությունը գնահատվում է առավելագույնը 4 միավոր 2-րդ ընթացիկ քննությունը գնահատվում է առավելագույնը 4 միավոր Եզրափակիչ քննությունը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր. Մասնակցությու -2 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք- 2 միավոր 6. Список основной литературы Апресян Р.Г., Этика, М., 2017 Умаров Э.У., Прикладная этика, 2012, Золотухина-Аболина Е.В., Этика, Ростов н/Дону, 2013, Ролз Дж. Теория справедливости. - Новосибирск: Изд-во НГУ, 1995, Aristotle: Nicomachean Ethics, Ethics: Contemporary Readings Ed. by Harry J. Gensler, Earl W.Spurgin, (Routledge, 2004) James Rachel, “What is Morality?”, The Elements of Moral Philosophy, 4th Ed., (McGraw Hill, 2003) James Rachels, Stuart Rachels, “The Social Contract Theory”, The Elements of Moral Philosophy, th Edition, (McGrawHill, 2013) Joel Feinberg, “Psychological Egoism”, Ethical Theory: An Anthology, pp., I67-177James Rachels, “Ethical Egoism” Ethical Theory: An Anthology, J. S. Mill, “General Remarks”, and “Section I”, Utilitarianism 0. J. S. Mill, Selections from “On Liberty”, Chapter II, “Of the Liberty of Thought and Discussion” pp. 5-55 I. Berlin, Selections from “Two Concepts of Liberty” Kymlicka W., Contemporary political philosophy, New York, 2002, Thompson, Dennis F. Restoring Responsibility, Cambridge University Press, 2005, Estlund D., Methodological moralism in political philosophy, Providence, 2017. 0. 7. Основная часть курса Թեմա 1: Մետաէթիկայի ներածություն: Թեմա 2։ Մետաէթիկայի մեթոդաբանության մասին: Թեմա 3։ Բարոյագիտական իմացաբանություն: Թեմա 4: Բարոյագիտական նատուրալիզմ և հականատուրալիզմ։ Բարոյագիտական ռեալիզմ և հակառեալիզմ։ Թեմա 5: Պրինցիպալիզմ և կոնսեքվենտալիզմ։ Կրոնական էթիկա։ Թեմա 6: Հասարակական դաշինքի տեսություն։ Թեմա 7։ Բարոյականության էվոլյուցիոնիստական ըմբռնումը։ Թեմա 8: Բարոյագիտական աբսոլյուտիզմ, ունիվերսալիզմ և ռելյատիվիզմ: Թեմա 9։ Բարոյագիտական հոգեբանություն։ Կոմպատիբիլիզմ և ինկոմպատիբիլիզմ։ Թեմա 10։ Մետաէթիկայի կիրառական նշանակությունը։
1311	Գիտական հետազոտության բարոյական հիմնախնդիրները	3
2-րդ գարնանային կիսամյակ դաս.-2 2 ժամ /շաբ. Обязательный 1311/ Մ02 1. Цель курса · ներկայացնել ուսանողներին գիտության՝ որպես սոցիալական ինստիտուտի առանձնահատկությունը, · ներկայացնել գիտական էթիկայի նորմատիվ համակարգը և գիտականության չափորոշիչները, ·վերլուծել գիտնականի սոցիալական պատասխանատվության, բարոյականության և ճշմարտության առնչակցության հիմնահարցերը 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ներկայացնել գիտական հետազոտության էությունն ու յուրահատկությունները, հասկանալ գիտական սկզբունքների և բարոյական արժեքների փոխհարաբերության առանձնահատկությունները, գիտության՝ որպես անձի ազատ ինքնիրացման առանձնահատկությունները, 2. մատնանշել տեխնոգեն քաղաքակրթության ներքին հակասությունները, գիտական հայտնագործությունների բարոյական լեգիտիմության արդի ըմբռնումները, 3 . քննարկել տեխնոլոգիական քաղաքակրթության արդի մարտահրա- վերները , 4. պատկերացում կազմել գիտական էթիկայի նորմատիվ և արժեքային համակարգերի մասին: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ օգտագործել գիտության փիլիսոփայության էվրիստիկ հնարավորությունները հումանիտար գիտելիքների դասավանդման պրոցեսում, 7. օգնել ուսանողներին ձևավորելու գիտական աշխարհայացք և բարոյական պատասխանատվություն, 8. դիմակայել տեխնոգեն քաղաքակրթության մարտահրավերներին: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 9.մասնակցել գիտական հետազոտության ժամանակակից բարոյական մոդելի կառուցման աշխատանքներին, 10. վերլուծել տրանսհումանիստական փոխակերպումների բարոյա-հոգեբանական խնդիրները: 3. Описание · ներկայացնել ուսանողներին գիտության՝ որպես սոցիալական ինստիտուտի առանձնահատկությունը, · ներկայացնել գիտական էթիկայի նորմատիվ համակարգը և գիտականության չափորոշիչները, ·վերլուծել գիտնականի սոցիալական պատասխանատվության, բարոյականության և ճշմարտության առնչակցության հիմնահարցերը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. վերլուծական-համադրական մեթոդ, 2. մտավոր էքսպերիմենտ, 3. սոցիոմշակութային մոտեցում: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն-4 միավոր 2-րդ միջանկյալ քննություն- 5 միավոր Ընթացիկ ստուգում-6 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք-2 միավոր Մասնակցություն-3 միավոր 6. Список основной литературы ЛоренцК. Восемь смертных грехов цивилизованноно человека. М., 2007. Тойнби А. Постижение истории. М, 2007. Шпенглер О. Закат Европы. М., 2012. Հարությունյան Էդ. Արտասովոր ապագան ապրված անցյալում //Բանբեր Երևանի համալսարանի, Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն, 2016,N3: Սողոմոնյան Գ. Ա. Ժամանակակից մարդաբանական ճգնաժամի դրսևորման առանձնահատկությունները //Բանբեր Երևանի համալսարանի, Փիլիսոփայություն, Հոգեբանություն, 2016,N1,(19: 7. Основная часть курса Թեմա 1` Գիտությունը որպես սոցիալական ինստիտուտ: Թեմա 2` Գիտական հետազոտության սոցիոմշակութային տեսանկյունները: Թեմա 3՝Գիտության սոցիալական հետևանքները և գիտնականի բարոյական պատասխանատվության հիմնախնդիրը: Թեմա 4` Գիտության բարոյական նորմերն ու արժեքները: Գիտական էթիկայի նորմատիվ և արժեքային համակարգերը: Թեմա 5` Ճշմարտություն և բարոյականություն: Թեմա 6` Գիտության զարգացման հումանիստական էությունը: Սցիենտիզմ և հակասցիենտիզմ: Թեմա 7` Տեխնոլոգիական քաղաքակրթության արդի մարտա- հրավերները: Թեմա 8՝ Տրանսհումանիզմ, բիոէթիկա : Թեմա 9՝ Գիտություն և ստեղծագործություն: Գիտություն և կյանք: Թեմա 10՝ գիտա-տեխնիկական առաջընթացի սոցիալ-բարոյական հիմնախնդիրները:
1302	Սիրո մետաֆիզիկա	6
2-րդ գարնանային կիսամյակ 4 ժամ /շաբ. դաս.- 2, սեմ.-2 Обязательный 1302/Մ06 1. Цель курса · ներկայացնել սիրո ֆենոմենի փիլիսոփայական ըմբռնման առանձնահատկությունները: Վերհանել սիրո մետաֆիզիկական մակարդակը: · վերլուծել սիրո դրսևորումները մարդկային գոյության տարբեր մակարդակներում` մարմանական, հոգեկան, հոգևոր: · ուսումնասիրել սերը` որպես անձնային աճին ուղղված յուրահատուկ արվեստ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել սիրո նշանակությունը և մարդկային կյանքում նրա դերը բացատրող հիմնական մոտեցումները, 2. ծանոթանալ սիրո բնորոշմանը, արդի մշակույթում սիրո այլաբանության հիմնախնդիրներին, 3. թվարկել սիրո իմացաբանական և մետաֆիզիկական մակարդակները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մատնանշել սիրո հիմնախնդրի բարոյագիտական և հասարակագիտական չափումները 2. ընտրել սերը քննող տեսությունների փիլիսոփայական տեսանկյունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1 վերլուծել գաղափարներ, 2. զարգացնել քննադատական-վերլուծական կարողություններ: 3. Описание · ներկայացնել սիրո ֆենոմենի փիլիսոփայական ըմբռնման առանձնահատկությունները: Վերհանել սիրո մետաֆիզիկական մակարդակը: · վերլուծել սիրո դրսևորումները մարդկային գոյության տարբեր մակարդակներում` մարմանական, հոգեկան, հոգևոր: · ուսումնասիրել սերը` որպես անձնային աճին ուղղված յուրահատուկ արվեստ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. բանավեճ-քննարկումներ 3. գործնական առաջադրանքներ 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ քննություն - 6 միավոր Ընթացիկ ստուգումներ-՝4 միավոր։ Մասնակցություն- 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննությու-7 միավոր։ 6. Список основной литературы Антонио Менегетти “Мудрец и искусство жизни”, ННБФ "Онтопсихология", 2010 Борис Шипов “Великая ложь. Теория любви: мифы и реальность.”, “Бахрах-М", 2010 Дарио Салас, Наука любви, М. “Бослен”, 2012 Дипак Чопра “Путь к любви”, София, 2008. Эрих Фромм “Искусство любить”, M. 2011 7. Основная часть курса 1. Սերը որպես մարդկության հավերժական հիմնախնդիր: 2. Սիրո ըմբռնման մոլորությունները 3. Սեր Ես-ի նկատմամբ 4. Մարմնականը սիրո փիլիսոփայության համատեքստում: 5. Սիրո հոգեկան և հոգևոր մակարդակները 6. Սիրո ծագման և բնույթի հիմնահարցը 7. Սիրո հոգեբանական տիպերը և դասակարգման չափանիշները: 8. Սիրո արժեզրկման արդի գործընթացները: 9. Սիրո էներգիայի հիմնախնդիրը
1302	Արդարության փիլիսոփայություն	6
2-րդ գարնանային կիսամյակ 4 ժամ /շաբ. դաս.-2, գործ.-2 Обязательный 1302/Մ07 1. Цель курса · տրամադրել գիտելիք և իմացություն հասարակության կառուցման ու կազմակերպման սկզբունքների վերաբերյալ, · հասու դարձնել արդարության ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից հայեցակարգերին, ·զարգացնել հայեցակարգերի համեմատական վերլուծության և իրադրության մեջ դրանց դրույթները կիրառելու ունակությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել հասարակության կառուցման հիմնարար սկզբունքներն ու դրանց հնարավոր փոխհարաբերությունները, 2. մեկնաբանել արդարության իբրև հիմնարար սկզբունքի մասին տարբեր հայեցակարգեր, 3. ցույց տալ դրանց միջև գոյութուն ունեցող ընդհանրություններն ու տարբերությունները, 4. քննել դրանց տեսական բացթողումները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. կապակցել արդարության հայեցակարգերում ներկա տեսական գիտելիքը գործնական իրադրությունների հետ, 6. կիրառել դրանք գործնական խնդիրների լուծման պարագայում, 7. շտկել տեսական դրույթները գործնական դեպքերի դիտարկման շնորհիվ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. վերլուծել արդարության փիլիսոփայության հայեցակարգերի առանձնահատկությունները 9. պատրաստել բանավոր զեկուցում և վարել գիտական բանավեճ 3. Описание · տրամադրել գիտելիք և իմացություն հասարակության կառուցման ու կազմակերպման սկզբունքների վերաբերյալ, · հասու դարձնել արդարության ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից հայեցակարգերին, ·զարգացնել հայեցակարգերի համեմատական վերլուծության և իրադրության մեջ դրանց դրույթները կիրառելու ունակությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Ավանդական դասախոսություն, 2. Ինտերակտիվ դասախոսություն, 3. Օրինակի վերլուծություն, 4. Փոքր խմբերով աշխատանք լսարանում գործնական խնդիրների շուրջ: 5. Խմբային նախագծի պատրաստում և ներկայացում: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն-3 միավոր 2-րդ միջանկյալ քննություն- 3 միավոր Եզրափակիչ քննություն-7 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք-3 միավոր Մասնակցություն-1 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք-3 միավոր 6. Список основной литературы Dworkin Ronald, Soverein Virtue: The Theory and Practice of Equality, London, 2006. Nozick Robert, Anarchy, State and Utopia, Oxford, 2009. Nussbaum Martha, Frontiers of Justice. Disability, nationality, species membership, London, 2006. Pluralism, Justice and Equality, Oxford-New York, 2008. Rawls John, A Theory of Justice, London, 2005. 7. Основная часть курса Թեմա 1: 20-րդ դարը և արդիական տրամասության վերածնունդը:: Թեմա 2: Պարտիկուլյարիզմ, թե՞ ունիվերսալիզմ: Համայնքապաշտության և Ազատականության վեճը 20-րդ դարի սոցիալական փիլիսոփայության համատեքստում: Թեմա 3: Արդարություն, փլուրալիզմ և հավասարություն: Թեմա 4: Կարողությունների մոտեցում: Թեմա 5: Ազատապաշտական արդարություն: Ռ. Նոզիքի իրավունքների մասին ուսմունքը:
1302	Մշակույթի փիլիսոփայություն	6
2-րդ գարնանային կիսամյակ 4 ժամ /շաբ. դաս.- 2, գործ.-2 Обязательный 1302/ Մ08 1. Цель курса · ներկայացնել ուսանողներին մշակույթի փիլիսոփայության տեղն ու դերը փիլիսոփայական գիտելիքի համակարգում, · պարզաբանել անտիկ, նոր և նորագույն դարաշրջաններում մշակույթի փիլիսոփայության ըմբռնումները, · նկարագրել մշակույթի և քաղաքակրթության ըմբռնումները դասական և ոչ դասական փիլիսոփայական համակարգերոոմ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. մատնանշել մշակույթի փիլիսոփայության մեթոդաբանության էությունն ու յուրահատկությունները, հասկանալ արժեքների և իդեալների ձևավորման առանձնահատկությունները, մշակույթի՝ որպես անձի ազատ ինքնիրացման առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնել համակեցության սոցիալական արժեքն ու նշանակությունը, մշակութային ճգնաժամի առաջացման պատճառները, արդիականության հոգևոր իրավիճակը, 3. գնահատել մշակութների երկխոսության ներունակությունները, 4. թվարկել ժամանակակից ռիսկի հասարակության սոցիոմշակութային ճգնաժամի մշակութաբանական և քաղաքակրթական պատճառներն ու հետևանքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. օգտագործել մշակույթի փիլիսոփայության էվրիստիկ հնարավորությունները հումանիտար գիտելիքների դասավանդման պրոցեսում, 6. քննարկել իմաստաարժեքային ճգնաժամերը, 7. նկարագրել մարդկային կեցության հակասությունները, պատմության իմաստն ու նշանակությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. մասնակցել ազգային կեցության սոցիոմշակութային ժամանակակից մոդելի կառուցման աշխատանքներին, 8.վերլուծել մշակութա-մարդաբանական փոխակերպումների բարոյա-հոգեբանականխնդիրները: 3. Описание · ներկայացնել ուսանողներին մշակույթի փիլիսոփայության տեղն ու դերը փիլիսոփայական գիտելիքի համակարգում, · պարզաբանել անտիկ, նոր և նորագույն դարաշրջաններում մշակույթի փիլիսոփայության ըմբռնումները, · նկարագրել մշակույթի և քաղաքակրթության ըմբռնումները դասական և ոչ դասական փիլիսոփայական համակարգերոոմ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսությունների, առաջադրանքների քննարկում, տեքստի մեկնաբանում 2. հայեցակարգերի համեմատական վերլուծություն 3. առաջադրանքներ և տարբեր մոդելների համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննությունը գնահատվում է առավելագույնը 4 միավոր Գնահատման մեթոդ. ամփոփ վերլուծական պատասխաններ հարցերին գրավոր կերպով: Գնահատման չափանիշներ. մտքի տրամաբանվածություն, ինքնուրույնություն, նյութի ճիշտ մեկնաբանություն: 2-րդ ընթացիկ քննությունը գնահատվում է առավելագույնը 4 միավոր Գնահատման մեթոդ. էսսեի պատրաստման և բանավոր ներկայացման գնահատում: Գնահատման բաղադրիչները՝ ընթացիկ ստուգում 2 միավոր, մասնակցություն 2 միավոր Եզրափակիչ քննությունը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր. 6. Список основной литературы Бодрияр Ж. В тени молчаливого большинства, или конец социаьного. М., 2007. Бычков В. ХХ век: предельные метаморфозы культуры. Минск, 2011. Гуревич П.С. Философия культуры. М., 2003. Гречко П.Г. Концептуальные модели истории.М.,2002. Лиотар Ж. Состояние постмодерна. М., 2005. 7. Основная часть курса 1. Մշակույթի ծագման գործունեական տեսությունը: 2. Պաշտամունքի հիերարխիկ բնույթը: Ն. Բերդյա¨: 3. Մշակույթը որպես սիմվոլների արտադրություն. Է. Կասիրեր: 4. Պատմության առանցքային ժամանակը: Կ. Յասպերս: 5. Էլիտար և զանգվածային մշակույթ: 6. Մշակույթի ծագման խաղային տեսությունը: Ի. Հայզինգա: 7. Համաշխարհային պատմության տիպաբանությունն ըստ O. Þå»Ý·É»ñÇ: 8. Մշակույթի ծագումն ըստ Զ. Ֆրոյդի: 9. Ա. Թոյնբիի քաղաքակրթությունների հայեցակետը:
1302	Արհեստական բանականության էթիկա	6
. 1-ին աշնանային կիսամյակ 4 ժամ /շաբ. դաս.-2 /շաբ. սեմ – 2/շաբ Обязательный 1302/Մ11 1. Цель курса • հասկանալ արհեստական բանականության էությունը, գործառույթները ու վերջինիս զարգացման փուլերը: • վերլուծել մարդու և արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, սահմանները ու ռիսկերը: • ուսումնասիրել արհեստական բանականության զարգացման համատեքստում ակտուալ բարոյագիտական կատեգորիաների բովանդակությունը: • գնահատել ‹‹մարդկայինի›› փոխակերպումները արհեստական բանականության հնարավորությունների պայմաններում: հասկանալ մարդու և արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների ներդաշնակ գոյակցության չափումները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. հասկանալ ‹‹բնականի›› և ‹‹արհեստականի›› չափանիշներն ու հարաբերությունը ինտելեկտուալ համակարգերի համատեքստում: 2. ներկայացնել ԱԲ որպես բարոյականության և իրավունքի սուբյեկտ: 3. բացատրել ‹‹ճգնաժամ›› հասկացությունը և գնահատել վերջինիս դրսևորումները մարդաբանականի և էկզիստենցիալի համատեքստում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ներկայացնել միջգիտակարգային բնույթի գիտական նյութերի փիլիսոփայական-մեթոդաբանական և բարոյագիտական վերլուծությունը 2.նկարագրել արհեստական բանականության կիրառման ոլորտներն ու սահմանները, ինչպես նաև այն բարոյական և իրավական մարտահրավերները, որոնք առաջ են գալիս ԱԲ գործառնության և զարգացման ընթացքում: 3. գնահատել սոցիալական պատասխանատվության ձևաչափն ու աստիճանը՝ ԱԲ տեխնոլոգիաների կիրառման ընթացքում գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1.ազատ օգտագործել արհեստական բանականության էթիկայի կատեգորիալ ապարատը, արտահայտել և փաստարկել սեփական դիրքորոշումն այս ոլորտի առնչությամբ: 2. մասնակցել գործունեության տարբեր ոլորտներում արհեստական բանականության բարոյական կոդեքսի մշակմանը, 3. Описание • հասկանալ արհեստական բանականության էությունը, գործառույթները ու վերջինիս զարգացման փուլերը: • վերլուծել մարդու և արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, սահմանները ու ռիսկերը: • ուսումնասիրել արհեստական բանականության զարգացման համատեքստում ակտուալ բարոյագիտական կատեգորիաների բովանդակությունը: • գնահատել ‹‹մարդկայինի›› փոխակերպումները արհեստական բանականության հնարավորությունների պայմաններում: հասկանալ մարդու և արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների ներդաշնակ գոյակցության չափումները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. առաջադրանքների քննարկում 3.հայեցակարգերի ուսումնասիրություն և համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ քննություն՝ 8 միավոր։ Ինքնուրույն աշխատանք՝ 3 միավոր Եզրափակիչ քննություն՝ 9 միավոր։ 6. Список основной литературы Бек Ульрих, Общество риска: На пути к другому модерну, М. Прогресс-Традиция, 2000. Hawkins Jeff, Blakeslee Sandra, On Intelligence: How a New Understanding of the Brain Will Lead to the Creation of Truly Intelligent Machines, United States St. Martin's Griffin; Reprint edition, 2005. McCarthy John, What is Artificial Intelligence?, Stanford University, Serra Mall, 2007. Molina Martin, What is an intelligent system?, Universidad Politécnica de Madrid, 2020 Searle John R. , Minds, brains, and programs., University of California, Berkley, 1980. Turing Alan, Computing Machinery and Intelligence, Oxford Mind N49, 1950. 7. Основная часть курса 1. ԱԲ էթիկայի առարկան. ֆունդամենտալ և կիրառական հարցեր: 2. Բնական և արհեստական ինտելեկտի սահմանումներն ու չափանիշները: 3. Բարոյականի սահմանները: Արհեստական բանականություն և բարոյական արարք: 4. Բարոյական մեքենան. բարոյական երկընտրանքն ու ‹‹զգացմունքային›› արհեստականը: 5. ‹‹Մարդկայինի›› չափումներն ու Արհեստական բանականությունը. Փոխարինու՞մ, թե՞ լրացում: 6. ԱԲ, պետություն և հասարակություն. ազատության և վերահսկողության սահմանները: 7. Ռիսկի հասարակություն: ԱԲ-ը որպես ռիսկի հասարակության սուբյեկտ: 8. ԱԲ-ն որպես վտանգների աղբյուր և որոշումներ կայացնող համակարգ: 9. Կիրառական էթիկա: ԱԲ-ը բժշկության մեջ: 10.‹‹Ճգնաժամ›› հասկացությունը: ԱԲ-ն էկզիստենցիալ վտանգները:
1311	Խղճի փիլիսոփայություն և բարոյական նիհիլիզմ	3
3-րդ աշնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս.- 2 Обязательный 1311/Մ03 1. Цель курса · Ներկայացնել անտիկ, միջնադարյան, նոր և նորագույն դարաշրջաններում խղճի փիլիսոփայական ըմբռնումները, խիղճ հասկացության և բարոյագիտական այլ կատեգորիաների փոխհարաբերությունները: · զարգացնել խիղճ հասկացության փիլիսոփայական տարբեր ըմբռնումների համատեքստում գրական և ոչ գրական ստեղծագործությունների վերլուծության համար անհրաժեշտ տեսական-մեթոդաբանական գիտելիքների մատուցումն ու հմտությունները: · ուրվագծել այն գաղափարները կամ կոնցեպտները, որոնք տեսական և մեթոդաբանական կարևորություն են ներկայացնում ժամանակակից մարդու և հայի թերիների աշխտորոշման ու հաղթահարման տեսանկյունից: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն սահմանել խիղճ և բարոյական նիհիլիզմ հասկացությունների բովանդակությունը, ավտորիտար և հումանիստական խղճի տարբերությունները, խղճի ռացիոնալիստական և իռացիոնալիստական հայեցակարգերի առանձնահատկությունները, բարոյական նիհիլիզմի առաջացման սոցիալ-քաղաքական ու պատմամշակութային նախադրյալները, 2. մեկնաբանել խնդրո առարկա հարցի ուսումնասիրության արդիական կողմերը, ինչպես նաև խղճի և բարոյագիտական այլ կատերգորիաների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, 3. թվարկել խղճի տարբեր ըմբռնումների առանձնահատկությունները, այդ ըմբռնումների համատեքստում դիտարկել մասնագիտական տարբեր տեքստեր: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. մատնանշել խղճի տարաբնույթ հայեցակարգերի ընձեռած մեթոդաբանական «զինանոցը»՝ ինքնուրույն վերլուծելու համապատասխան գեղարվեստական, փիլիսոփայական և այլատիպ գրականություն, 2. օգտագործել խղճի և բարոյական նիհիլիզմի մասին գիտելիքն արդի հոգևոր վիճակի, իրողությունների իմաստավորման և լուսաբանման ընթացքում, 3. ներկայացնել միջգիտակարգային կամ միջոլորտային վերլուծություններ՝ հիմնվելով դասընթացից ստացված գիտելիքների և ձեռք բերված հմտությունների վրա: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառել ու զարգացնել ունեցած գիտելիքները, 2. մասնակցել դասընթացին առնչվող խնդիրների հետ կապված քննարկումներին, միջոցառումներին, դիսկուրսին: 3. Описание · Ներկայացնել անտիկ, միջնադարյան, նոր և նորագույն դարաշրջաններում խղճի փիլիսոփայական ըմբռնումները, խիղճ հասկացության և բարոյագիտական այլ կատեգորիաների փոխհարաբերությունները: · զարգացնել խիղճ հասկացության փիլիսոփայական տարբեր ըմբռնումների համատեքստում գրական և ոչ գրական ստեղծագործությունների վերլուծության համար անհրաժեշտ տեսական-մեթոդաբանական գիտելիքների մատուցումն ու հմտությունները: · ուրվագծել այն գաղափարները կամ կոնցեպտները, որոնք տեսական և մեթոդաբանական կարևորություն են ներկայացնում ժամանակակից մարդու և հայի թերիների աշխտորոշման ու հաղթահարման տեսանկյունից: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություններ 2. Քննարկումներ (խղճի, բարոյական նիհիլիզմի, դրանց առաջացման մասին տեսակետների վերլուծություններ), խմբային դերախաղ-քնարկումներ և այլն 3. Հանդիպումներ, զեկուցումներ, ելույթներ, տարաբնույթ տեքստերի, սկզբնաղբյուրների վերլուծություն : 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն-4 միավոր 2-րդ միջանկյալ քննություն- 5 միավոր Ընթացիկ ստուգում-6 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք-2 միավոր Մասնակցություն-3 միավոր 6. Список основной литературы Гусейнов А. А. «Язык и совесть» // М., 2013 Куртц П. Новый скептицизм: Исследование и надежное знание /Пер. с англ. и предисл. В.А. Кувакина. - М.: Наука, 2010. Ницше Ф. Воля к власти. Опыт переоценки всех ценностей. - М.: Азбука-Классика, 2011. Фром Э., Человек для себя, Мн.: "Коллегиум", 2012. Ярхо В. Н., Была ли у древних греков совесть?, Античность и современность. М., 2010 7. Основная часть курса Խղճի էվոլյուցիոնիստական և ինտուիտիվիստական, ռացիոնալիստական և “իռացիոնալիստական” հայեցակարգերը: Ավտորիտար և հումանիստական խիղճ հասկացությունները: Խիղճ, ամոթ, պարտք հասկացությունները: Խղճի հիմնահարցը անտիկ, միջնադարյան, նոր և նորագույն շրջանի փիլիսոփայության մեջ: Բարոյական նիհիլիզմ հասկացությունը: Բարոյական նիհիլիզմի առաջացման պատմամշակութային և սոցիալ-քաղաքական նախադրյալները:
1302	Ինքնության հիմնախնդիրները բիոտեխնոլոգիաների դարաշրջանում	3
1-ին աշնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. 2 ժամ /շաբ. Обязательный 1302/Մ03 1. Цель курса •ներկայացնել ինքնության էությունը, ձևավորման առանձնահատկությունները ու գործառույթները: •գնահատել ինքնության ներկայիս և հնարավոր փոխակերպումները բիոտեխնոլոգիաների կիրառման պայմաններում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու ինքնության բովանդակությունը և ձևավորման սոցիալական, մշակութային և հոգեբանական մեխանիզմները: 2. բացատրելու մարդու էության վրա բիոտեխնոլոգիական ազդեցության դրսևորումները՝ մարդաբանականի և բարոյագիտականի համատեքստում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.նկարագրելու բիոտեխնոլոգիաների կիրառման ոլորտներն ու սահմանները։ 2.գնահատելու մասնագիտական պատասխանատվության ձևաչափն ու աստիճանը՝ բիոտեխնոլոգիաների կիրառման ընթացքում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. մասնակցելու տարբեր ոլորտներում բիոտեխնոլոգիաների կիրառման բարոյական կանոնակարգերի մշակմանը, 3. Описание •ներկայացնել ինքնության էությունը, ձևավորման առանձնահատկությունները ու գործառույթները: •գնահատել ինքնության ներկայիս և հնարավոր փոխակերպումները բիոտեխնոլոգիաների կիրառման պայմաններում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. առաջադրանքների քննարկում 3.գործնական առաջադրանքներ 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգում՝ 5 միավոր։ Ինքնուրույն աշխատանք՝ 6 միավոր։ Մասնակցություն՝ 2 Եզրափակիչ քննություն՝ 7 միավոր։ 6. Список основной литературы Ավետիսյան Ղ., Յուրային-օտար. սոցիոմշակութային համատեքստ, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2019։ Бек Ульрих, Общество риска: На пути к другому модерну, М. Прогресс-Традиция, 2000. Попова О. В., Биотехнологическое конструирование человека: этико-философские проблемы, М., 2018. Фукуяма Ф., Наше постчеловеческое будущее, М., 2008. Чешко Л. В., Антропоцен: философия биотехнологии : стабильная адаптивная стратегия Homo sapiens, эволюционный риск и эволюционная семантика : монография, М., 2022. 7. Основная часть курса 1.Ինքնության ձևավորման առանձնահատկություններն ու մեխանիզմները: 2.Ինքնության տարատեսակներն ու գործառույթները: 3.Ժամանակակից բիոտեխնոլլոգիաների փիլիսոփայական-մարդաբանական հիմնախնդիրները։ 4.Բիոտեխնոլոգիաները որպես սոցիալ-քաղաքական երևույթ: 5.Բիոտեխնոլոգիական կառուցարկումը որպես ժամանակակից մշակութային նախագիծ: 6.Մարմնականության էսթետիկական կառուցարկումը։ 7 .Գենետիկական ինժեներություն, կլոնավորում, անմահություն. հեռանկարներ և մարտահրավերներ։
1302	Սոցիալականության փոխակերպումներ և (հետ)աշխատանք	3
2-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս.-2 Обязательный 1302/Մ12 1. Цель курса •Փիլիսոփայական տեսանկյունից ներկայացնել սոցիալականության փոխակերպումներն ու դրանց զուգորդված (հետ)աշխատանքի բնութագծերը: • Վեր հանել այդ փոխակերպումների արդյունքում ի հայտ եկող բարոյական խնդիրները 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Վերլուծել աշխատանքի բնութագծերի փոփոխությունները սոցիալականության փոխակերպումների հետնախորքին: 2.Բացատրել անհաստատության աճի և անապահով աշխատանքի համալիր ներգործությունները: 3. Տարանջատել ի հայտ եկող բարոյական խնդիրների վերաբերյալ հիմնական մոտեցումները բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Համադրել ստացված տեսական գիտելիքները ընթացիկ գործնական միտումների հետ: 2.Առաջարկել ի հայտ եկող գործնական խնդիրների հնարավոր լուծումներ մի շարք տեսական-փիլիսոփայական ըմբռնումների անկյունից: 3.Գնահատել այդ խնդիրների լուծումների առավելություններն ու թերությունները գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. 3. Описание •Փիլիսոփայական տեսանկյունից ներկայացնել սոցիալականության փոխակերպումներն ու դրանց զուգորդված (հետ)աշխատանքի բնութագծերը: • Վեր հանել այդ փոխակերպումների արդյունքում ի հայտ եկող բարոյական խնդիրները 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Ինտերակտիվ դասախոսություններ 2.դեպքի վերլուծություն և խնդրի լուծում 3. հայեցակարգերի ուսումնասիրություն և համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки Մասնակցություն` 2 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք՝ 5 միավոր Ընթացիկ ստուգումներ` 5 միավոր Եզրափակիչ քննություն՝ 8 միավոր։ 6. Список основной литературы Aristotle. Politics. Chicago: the University of Chicago Press, 2013. Weber, Max. The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalim. Oxford: Oxford University Press, 2010. Arendt, Hannah. The Human Condition. Chicago: The University of Chicago Press, 1998. Gorz, André. Farewell to the Working Class: An Essay on Post-Industrial Socialism. London: Pluto Press, 1997. Graeber, David. Bullshit Jobs: A Theory. New York: Simon & Schuster, 2018. Srnicek, Nick & Williams, Alex. Inventing the Future: Postcapitalism and a World Without Work. London & Brooklyn: Verso Books, 2015. Van Parijs, Philippe & Vanderborght, Yannick. Basic Income: A Radical Proposal for a Free Society and a Sane Economy. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2017. 7. Основная часть курса 1.Սոցիալականություն և աշխատանք. անհրաժեշտությունից դեպի ինքնության հիմնաբաղադրիչ: 2.Արդիություն և աշխատանքի հաղթանակ. աշխատանքի հասարակության բնութագիրիչները: 3.Անհաստատության (պրեկարության) աճ և անապահով աշխատանք: 4.Համընդհանուր բազային եկամուտն ու դրա բարոյական չափումը: 5.Հետաշխատանք և ինքնավար գործունեություն

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
1302	Ավանդույթ և կյանքի մշակույթ	3
3-րդ աշնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս.-2 /շաբ. Факультативный 1302/Մ14 1. Цель курса • հասկանալ ավանդույթ և կյանքի մշակույթ հասկացությունների էությունը և գործառույթները: • վերլուծել ավանդույթների տեղն ու դերը սոցիալական համակարգում, • վերլուծել և քննարկել հասարակական հարաբերությունների, նորմերի ու արժեքների վերարտադրության առանձնահատկությունները, պարզաբանել դրանց շարժառիթներն ու մեխանիզմները, • վերլուծել և ուսումնասիրել ավանդույթները որպես սերունդների կենսափորձի փոխանցման մեխանիզմներ և այդ համատեքստում հասկանալ թե ինչպե՞ս է իրացվում ժառանգորդման և ինքնության պահպանմանը միտված սերնդափոխումը: • վերլուծել ավանդույթը որպես սոցիոմշակութային հիշողություն, իսկ հիշողությունը որպես ավանդույթի ճանաչման, պահպանման և փոխանցման գործոն: • հասկանալ, թե ինչպե՞ս է էթնիկական ավանդույթը ապահովում էթնոմշակույթի կայունությունը, դառնում մշակութային արժեքների, իմաստների և խորհրդանիշերի փոխանցման սոցիոմշակութային մեխանիզմ: • ուսումնասիրել ավանդույթը, որպես կյանքի մշակույթի ձևավորման, հնի և նորի երկխոսության եղանակ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Հասկանալ ավանդույթների և կյանքի մշակույթի յուրահատուկ սոցիոմշակութային մեխանիզմը, որի օգնությամբ կառուցարկվում է հասարակության արժեքային-նորմատիվ համակարգը: 2. Հասկանալ, որ սոցիալական բարդ ու շարժուն կյանքի մշակույթում ձևավորվում են միասնական գործունեության եղանակները՝ առաջին՝ հարմարվելը անընդհատ փոփոխվող սոցիալական միջավայրին և երկրորդ՝ պահպանելը, իրենից հետո եկող սերնդին փոխանցվող նախորդ սերնդի փորձը: 3. Ներկայացնել, որ ավանդույթը մի կողմից հանդես է գալիս որպես սոցիալական պայմաններին անհատի հարմարման եղանակ, մյուս կողմից՝ որպես հասարակության մեջ հարաբերությունների կարգավորման սոցիոմշակութային գործիք: 4. Նկարագրել, որ ավանդույթների քաղաքակրթական ուղղվածությունը նպաստում է ազգային կյանքի արդիականացմանը, իսկ մշակութային հենքը՝ ազգային կյանքի ինքնության և ինքնատիպության պահպանմանը: 5.Բացատրել, որ ավանդույթներն ունեն նոր պայմաններին հարմարման, հնի և նորի միջև պայքարի մեղմացման երկակի գործառույթ՝ մի կողմից պահպանում են ազգային համակեցության կենսափորձը, մյուս կողմից՝ նպաստում են նրա արդիականացմանը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. ներկայացնել միջգիտակարգային բնույթի գիտական նյութերի փիլիսոփայական-մեթոդաբանական և բարոյագիտական վերլուծությունը, 2. նկարագրել ավանդույթների կիրառման ոլորտներն ու սահմանները, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնք առաջ են գալիս ավանդույթների և կյանքի մշակույթի գործառնության և զարգացման ընթացքում: 3. գնահատել ավանդույթների դերը վերափոխվող հասարակության մեջ, որոնց ամենահուսալի չափանիշը էթնոմշակութային ժառանգության և քաղաքակրթական հիմնարար արժեքների հավասարակշռությունն է: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. ազատ օգտագործել «ավանդույթ», «սոցիոմշակութային ավանդույթ», «կյանքի մշակույթ», «էթնիկական ավանդույթ», «սոցիոմշակութային հիշողություն», «պատմական հիշողություն» կատեգորիալ ապարատը և փաստարկել սեփական դիրքորոշումն այս առնչությամբ: 2. Փաստարկել, որ ավանդույթները, կենսափորձի ընտրողական ամրագրման միջոցով, օրինականացնում և գործողության մեջ են դնում մարդկային կենսափորձի այն բաղադրատարրերը, որոնք նպաստում են կյանքի մշակույթի ներքին կազմակերպմանն ու կայուն զարգացմանը: 3. Փաստարկել, որ արդի հասարակության կառուցվածքի շերտավորման հետևանքով տեղի է ունենում մարդկանց արժեմշակութային վերակողմնորոշում, որտեղ պետք է առաջնորդվել կենսագործունեության նախընթաց փորձով, հետևաբար կյանքի մշակույթի չափանիշները պետք է փնտրել էթնոհամակեցության հոգևոր ակունքներում 3. Описание • հասկանալ ավանդույթ և կյանքի մշակույթ հասկացությունների էությունը և գործառույթները: • վերլուծել ավանդույթների տեղն ու դերը սոցիալական համակարգում, • վերլուծել և քննարկել հասարակական հարաբերությունների, նորմերի ու արժեքների վերարտադրության առանձնահատկությունները, պարզաբանել դրանց շարժառիթներն ու մեխանիզմները, • վերլուծել և ուսումնասիրել ավանդույթները որպես սերունդների կենսափորձի փոխանցման մեխանիզմներ և այդ համատեքստում հասկանալ թե ինչպե՞ս է իրացվում ժառանգորդման և ինքնության պահպանմանը միտված սերնդափոխումը: • վերլուծել ավանդույթը որպես սոցիոմշակութային հիշողություն, իսկ հիշողությունը որպես ավանդույթի ճանաչման, պահպանման և փոխանցման գործոն: • հասկանալ, թե ինչպե՞ս է էթնիկական ավանդույթը ապահովում էթնոմշակույթի կայունությունը, դառնում մշակութային արժեքների, իմաստների և խորհրդանիշերի փոխանցման սոցիոմշակութային մեխանիզմ: • ուսումնասիրել ավանդույթը, որպես կյանքի մշակույթի ձևավորման, հնի և նորի երկխոսության եղանակ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. առաջադրանքների քննարկում 3. հայեցակարգերի ուսումնասիրություն և համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգումներ՝ 4 միավոր։ Ինքնուրույն աշխատանք՝ 4 միավոր, մասնակցություն 3 միավոր։ Եզրափակիչ քննություն՝ 9 միավոր։ 6. Список основной литературы Գևորգյան Հ. Ա., Փիլիսոփայություն. պատմություն. մշակույթ, Եր., ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն», 2005,-528 էջ: Հարությունյան Էդ. Ա., Ազգային ինքնություն և կյանքի մշակույթ, «Մակմիլան-Արմենիա», Եր., 2004 թ., 152 էջ: Հարությունյան Մ. Ա., Արդի հայ հասարակությունը և օտարված գիտակցության փիլիսոփայությունը, Եր., «Նաիրի», 2014թ., 648 էջ : Մարության Հ. Տ., Հիշողության դերն ազգային ինքնության կառուցվածքում. տեսական հարցադրումներ, Եր., «Նորավանք», ԳԿՀ, 2006, 89 էջ: Аверянов В. В., Традиция и динамический консерватизм. М., ИДК, 2012.-696. Бергер П., Лукман Т., Социальное конструирование реальности: Трактат по социологии знания, «Центр-Медиум», М.,1995.-323с. Бергер П., Хантингтон С., (ред.) Многоликая глобализация: Культурное разнообразие в современном мире. М., «Аспект Пресс», 2004.-379. Бондырева С. К., Колесов Д. В., Традиции: стабильность и преемственность в жизни общества , М., «МОДЭК», 2004, -280 с. Гидденс Э., Ускользающий мир как глобализация меняет нашу жизнь. М., «Весь мир», 2004.-120с. Кознова И., Наследие как историческая память // Вечное и преходящее в культурном наследии России. М.: ИФРАН, 2010. -152 с. Маркарян Э. С., Науки о культуре и императивы эпохи. М., 2000. - 126 с. Рикер П., Память, история, забвение.М., изд.-во гуманитарной литературы, 2004.-728с. Хабермас Ю., Концепции модерна. Ретроспектива двух традиций. Политические работы. М., «Праксис», 2005,-368. 0. Giddens A., Modernity and Self-Identity. Self and Society in the Late Modern Age, Cambridge, 1991. P. 187-201. Shils E., Tradition and Liberty: Antinomy and Interdependence / E. Shils. - Tradition, 1981. P.80-87. Hobsbawm E., Introduction: Inventing Traditions // The Invention of Tradition (ed. by Hobsbawm E., Ranger Т.) / E. Hobsbawm. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.-P. 320. 7. Основная часть курса 1. Ավանդույթները որպես կենսափորձի սոցիոմշակութային համակարգ։ 2. Ավանդույթները որպես կյանքի մշակույթի ձևավորման մեխանիզմ։ 3. Ազգային ինքնություն և կյանքի մշակույթ։ 4. Ավանդույթների դերն ազգային նույնականության և կյանքի մշակույթի վերարտադրության համատեքստում; 5. Սոցիոմշակութային հիշողությունը որպես ավանդույթների վերարտադրման գործիք։ 6.Ավանդույթների և նորարարության փոխհարաբերությունը. փոխակերպվող հասարակություն և կյանքի մշակույթ;
1302	Հին Արևելքի բարոյափիլիսոփայական ուսմունքները	3
3-րդ աշնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս. -2 Факультативный 1302/Մ12 1. Цель курса Ուսանողներին ծանոթացնել Հին Արևելքի (Հնդկաստան, Չինաստան, Ճապոնիա) կրոնա- բարոյա-փիլիսոփայական ավանդույթների հետ: Բացատրել` «գիտակցության երկատվածություն», «պայծառացում», «տրանսենդենտալ միասնություն», «բարոյակական իդեալ», «մտածողության մաքրում», «անպայման երջանկություն», «ներքին ներդաշնակություն» հասկացությունների բարոյափիլիսոփայական իմաստները։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · Ուսումնասիրել արևելյան բարոյագիտական համակարգերի (դաոսիզմ, հինդուիզմ, բուդդիզմ) ներքին առանձնահատկությունները, պարզել նրանց ներքին միասնության հիմքերը: · Վերլուծել արևելյան բարոյագիտության հիմնական սկզբունքները, հստակեցնել այդ սկզբունքների պրակիկ կիրառելիության հնարավորությունները առօրյա կյանքում · Ուսումնասիրել անձնային աճի արևելյան հայեցակարգը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ · մեկնաբանել բարու և չարի հիմնախնդրի արևելյան հայեցակարգերի առանձնահատկությունները, · առաջարկել արևելյան համակարգերում մարդ-աշխարհ փոխհարաբերության ներդաշնակության հրամայականի իրականացման կոնկրետ մեթոդներ · գնահատել բարոյագիտական համակարգերի կիրառության հնարավոր սահմանները գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառել ու զարգացնել ունեցած գիտելիքները, 2. մասնակցել դասընթացին առնչվող խնդիրների հետ կապված քննարկումներին, միջոցառումներին, դիսկուրսին: 3. Описание Ուսանողներին ծանոթացնել Հին Արևելքի (Հնդկաստան, Չինաստան, Ճապոնիա) կրոնա- բարոյա-փիլիսոփայական ավանդույթների հետ: Բացատրել` «գիտակցության երկատվածություն», «պայծառացում», «տրանսենդենտալ միասնություն», «բարոյակական իդեալ», «մտածողության մաքրում», «անպայման երջանկություն», «ներքին ներդաշնակություն» հասկացությունների բարոյափիլիսոփայական իմաստները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ 2. Ինտերակտիվ մեթոդներ 3.Հանդիպումներ, զեկուցումներ, ելույթներ, տարաբնույթ տեքստերի, սկզբնաղբյուրների վերլուծություն ։ 5. Методы и критерии оценки 1. ընթացիկ ստուգում - 4 միավոր 2. ինքնուրույն աշխատանք - 4 միավոր 3. մասնակցություն - 3 միավոր 4.եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր 6. Список основной литературы Джеки Сеч, Джессика Фост, “Everything: Дзен”, М., 2006. Георг Ферштайн “Тантра”, М., 2002. Ева Вонг “Даосизм”, М., 2001. Тариэл Ахмедов “Медитация: Путь к себе”, М., 2005. Сант Кирпал Сингх “Колесо Жизни”, СПб., 2005. Кацудзо Ниши “Очищение души: уроки медитации”, СПб., 2004. Ромен Роллан “Жизнь Рамакришны. Жизнь Вивекананды. Вселенское Евангелие Вивекананды”, М., 2002. Кен Уилбер “Никаких границ”, М., 2004. Эрих Фромм “Дзэн-буддизм и психоанализ”, М., 2004. 0. Лао Цзы “Дао Де Цзин” Махариши Патанджали “Йога-сутра” “Кости и плоть дзэн”, Эксмо , 2010. Сильвия Бурстайн “Десять совершенств традиционного буддизма ”, АСТ, 2004. Бенджамен Хофф “Дао Пуха ”, Амфора , 2008. Вон Кью Кит “Энциклопедия дзэн”, М., 1999 . Дайсетцу Судзуки “Основы Дзэн буддизма”, Бишкек 1993. 7. Основная часть курса 1. Արդիականության հոգևոր ճգնաժամը. Արևելք-Արևմուտք 2. Մեդիտացիայի ըմբռնումը և պրակտիկան 3. Պայծառացումը որպես արևելյան համակարգերի առանցքային գաղափար 4. Դաոսիզմի ակունքները և համակարգերը 5. Դաոսիզմի փիլիսոփայությունը և բարոյագիտությունը 6. Հինդուզմի փիլիսոփայության բնորոշ գծերը 7. Բուդդիզմի փիլիսոփայության կենտրոնական գաղափարները 8.Ձեն բուդդիզմի առանձնահատկությունները
1302	Միջմշակութային հաղորդակցման էթիկա	3
3-րդ աշնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս. -2 Факультативный 1302/Մ08 1. Цель курса · ներկայացնել «միջմշակութային հաղորդակցման » գիտակարգի հիմնական հասկացություններն ու տերմինները, դրանց փիլիսոփայական, մշակութաբանական, սոցիոլոգիական և հոգեբանական ըմբռնումները։ · մատնանշել միջմշակութային հաղորդակցման նշանակությունը հասարակության սոցիոմշակութային իրականության ձևավորման գործընթացքում, ներկայացնել դրա դերը երկխոսության և դիսկուրսի համատեքստում։ ·ուրվագծել այն էթիկական արժեքներն ու գաղափարները, որոնք տեսական և մեթոդաբանական կարևորություն են ներկայացնում ժամանակակից գլոբալիզացվող աշխարհում միջմշակութային երկխոսության ու համագործակցության համար։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել միջմշակութային հաղորդակցման իրականացման հնարավորությունները, մակարդակները և արդյունքները։ 2. մատնանշել մշակույթի տարբեր ըմբռնումների առանձնահատկությունները, այդ ըմբռնումների համատեքստում դիտարկել մասնագիտական տարբեր տեքստեր: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծել դիսկուրսիվ հաղորդակցման տեսանկյունից միջանձնային, միջխմբային, միջէթնիկական, միջազգային և այլ միջխմբային փոխհարաբերություններում առաջացած խնդիրներն ու կոնֆլիկտները, 2. մատնանշել կոնկրետ միջմշակութային փոխազդեցություների բնույթը, 3.գտնել միջմշակութային հաղորդակցման ու հակամարտության արդյունքում առաջացած խնդիրների ու պատնեշների հաղթահարման մեխանիզմաներ ։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառել ու զարգացնել ունեցած գիտելիքները, 2.մասնակցել դասընթացին առնչվող խնդիրների հետ կապված քննարկումներին, միջոցառումներին, դիսկուրսին: 3. Описание · ներկայացնել «միջմշակութային հաղորդակցման » գիտակարգի հիմնական հասկացություններն ու տերմինները, դրանց փիլիսոփայական, մշակութաբանական, սոցիոլոգիական և հոգեբանական ըմբռնումները։ · մատնանշել միջմշակութային հաղորդակցման նշանակությունը հասարակության սոցիոմշակութային իրականության ձևավորման գործընթացքում, ներկայացնել դրա դերը երկխոսության և դիսկուրսի համատեքստում։ ·ուրվագծել այն էթիկական արժեքներն ու գաղափարները, որոնք տեսական և մեթոդաբանական կարևորություն են ներկայացնում ժամանակակից գլոբալիզացվող աշխարհում միջմշակութային երկխոսության ու համագործակցության համար։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ 2. Ինտերակտիվ մեթոդներ 3.Հանդիպումներ, զեկուցումներ, ելույթներ, տարաբնույթ տեքստերի, սկզբնաղբյուրների վերլուծություն ։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն-4 միավոր 2-րդ միջանկյալ քննություն- 5 միավոր Ընթացիկ ստուգում-6 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք-2 միավոր Մասնակցություն-3 միավոր 6. Список основной литературы Садохин А. П., Межкультурная коммуникация, М., «Альфа М», «ИНФРА-М», 2008, -288 с Фрик Т.Б., Основы теории межкультурной коммуникации: учебное пособие /Томск: Изд-во Томского политехнического университета, 2013. - 100 с. Межкультурная коммуникация: Учебное пособие, Издатели серии В. Г. Зусман, А. А. Фролов, Издательство «ДЕКОМ», 1997: Межкультурная коммуникация: современная теория и практика (Материалы VII Конвента РАМИ сентябрь 2012 г.): Научное издание / Под ред. А. В. Шестопала, М. В. Силантьевой; отв. ред. А. В. Мальгин. - ЗАО Издательство «Аспект Пресс», 2013. -288 с. Хантингтон С., Столкновение Цивилизаций. М., «АСТ», 2006, -571 c. 7. Основная часть курса Թեմա 1: Մշակութային բազմազանություն և մշակութային ինքնություն «Մշակույթ» հասկացության սահմանման մեթոդաբանական առանձնահատկությունները։ Մշակույթի հիմնական բաղադրիչները։ Սոցիալիզացիա և ինկուլտուրացիա. դրանց տեսակներն ու ձևերը։ Էթնոկենտրոնություն և մշակութային հարաբերակցականություն։ Մշակութային նույնականացում և օտար մշակույթ։ Յուրայինի և օտարի փոխհարաբերության սոցիալ հոգեբանական մեխանիզմները։ Թեմա 2: Մշակույթ և հաղորդակցում Միջմշակութային հաղորդակցման առանձնահատկությունները։ Բարոյական արժեքների համընդհանրության հիմնահարցը։ Միջմշակութային հաղորդակցման տեսությունները։ Թեմա 3: Մշակույթի յուրացում։ Ակուլտուրացիան և նրա տեսակները։ Մշակութային վթար։ Մշակությին վթարի զարգացման փուլերը, պատճառներն ու գործոնները։ Բարոյական երկընտրանք։ Ազատություն և ապահովություն։ Թեմա 4: Հասկացման հիմնախնդիրը միջմշակութային հաղորդակցությունում Ընկալման գործընթացն ու հիմնական դետերմինանտները։ Մշակույթ և ընկալում։ Ատրակցիան միջմշակութային հաղորդակցությունում։ Միջանձնային ատրակցիայի առանձնահատկությունները։ Ատրիբուցիան և նրա դերը միջմշակութային հաղորդակցությունում։ Ատրիբուցիայի բացասական հետևանքները։ Միջմշակութային կոնֆլիկտների բնույթը և բարոյական արժեքների դերը դրանց հաղթահարման գործընթացում։ Թեմա 5: Կարծրատիպերն ու նախապաշարումները միջմշակութային հաղորդակցությունում Կարծրատիպի էությունն ու գործառույթները։ Կարծրատիպերի դերը միջմշակութային հաղորդակցությունում։ Նախապաշարումները և դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները։ Նախապաշարումների տեսակները։ Նախապաշարումների փոփոխումն ու վերաձևավորումը։ Թեմա 6։ Միջմշակութային հաղորդակցումը բազմամշակութայնության համատեքստում Բազմամշակութային հասարակության էությունը։ Ինքնության վերաձևավորման հիմնախնդիրը։ Մշակութային երկխոսություն և դիսկուրս։ Հանդուրժողականությունը միջմշակութային հաղորդակցությունում։ Բազմազգ կազմակերպություններ։ Ազգայինը և վերազգայինը միջմշակութային հաղորդակցությունում
1302	Ցանցային հասարակության բարոյական հիմնահարցերը	3
3-րդ աշնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս.-2 Факультативный 1302/Մ09 1. Цель курса · մատնանշել ցանցային էթիկայի փիլիսոփայական հիմքերը · ներկայացնել վիրտուալ հաղորդակցման բարոյական հիմնախնդիրները · քննարկել ցանցում բարոյական կարգավորման հետ կապված հնարավորությունները 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. մատնանշել ցանցային հասարակության կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու դրանով պայմանավորված ժամանակակից աշխարհի սոցիոմշակութային փոխակերպումները: 2. նկարագրել կիբերտարածության մեջ առկա սոցիալական փոխազդեցությունների բնույթը 3. ներկայացնել համացանցը որպես հատուկ մշակույթ և գործունեության միջոց 4. թվարկել կիբերհանցագործության հետ կապված ռիսկերը 5. գնահատել ցանցային հարաբերություններում վիրտուալ ինքնության ձևավորման պայմանները բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. օգտագործել վիրտուալ իրականության ստեղծագործական պոտենցիալը 2. մատնանշել վիրտուալ (հեռավար) կրթության հնարավորությունները գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառել ցանցային էթիկայի հիմնական կանոնները 2. ծանոթանալ կիբերպաշտպանության կանոններին 3. Описание · մատնանշել ցանցային էթիկայի փիլիսոփայական հիմքերը · ներկայացնել վիրտուալ հաղորդակցման բարոյական հիմնախնդիրները · քննարկել ցանցում բարոյական կարգավորման հետ կապված հնարավորությունները 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. հանձնարարված գրականության վերլուծության և քննարկման մեթոդ: 2. Դասախոսություններ 3. Ինտերակտիվ մեթոդներ 4.Հանդիպումներ, զեկուցումներ, ելույթներ, տարաբնույթ տեքստերի, սկզբնաղբյուրների վերլուծություն ։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն-4 միավոր 2-րդ միջանկյալ քննություն- 5 միավոր Ընթացիկ ստուգում-6 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք-2 միավոր Մասնակցություն-3 միավոր 6. Список основной литературы Бард, А., Зодерквист, Я. Netoкратия. Новая правящая элита и жизнь после капитализма. - СПб.: Стокгольмская школа экономики в Санкт-Петербурге, 2010. Ионин Л.Г. Социология культуры, М., Изд-во Гу ВШЭ, 2009. Кастельс М., Информационная эпоха: экономика, общество и культура. - М.: Blackwell, 2000. Рейнгольд Г. Умная толпа: новая социальная реальность, М.,: ФАИР ПРЕСС, 2006. Уэбстер Ф. Теории информационного общества. М., Аспект-Пресс, 2012. 7. Основная часть курса 1. Ցանցային հասարակության հիմնախնդիրը սոցիոհումանիտար գիտելիքի համակարգում: 2. Ցանցային էթիկայի փիլիսոփակայան հիմունքները: 3. Բարոյական կարգավորման ընդհանուր սկզբունքներն ու մեխանիզմները ցանցում: 4. Համացանցը որպես սոցիոմշակութային տարածություն: 5. Կիբերտարածությունը որպես սոցիալականացման նոր միջավայր: 6. Ազատության հիմնահարցը ցանցային հասարակության պայմաններում: 7. Վիրտուալ հաղորդակցման բարոյական հիմնահարցերը: 8. Միջանձնային հարաբերությունների տեղափոխումը վիրտուալ աշխարհից իրականություն. բարոյական ասպեկտ: 9. Ստեղծագործությունը համացանցում: 10. Կրթությունը համացանցում. տեսակները և սոցիոմշակութային նշանակությունը:
1302	Համակեցություն և երկխոսություն։ Ես և ուրիշը	3
3-րդ աշնանային կիսամյակ դաս.-2, 2 ժամ /շաբ. Факультативный 1302/Մ04 1. Цель курса 1.բացատրել համակեցության և հաղորդակցման հնարավոր մոդելներն ու դրանց դրսևորումը կոնկրետ սոցիոմշակութային պայմաններում: 2.նկարագրել «Ես և Ուրիշը» հարաբերության գոյաբանական հիմքերը և դրանց դրսևորումները մարդկային կեցության տարբեր ձևաչափերում: 3. ներկայացնել «Ուրիշի» նորմատիվ կարգավիճակը բարոյականության և քաղաքականության մեջ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացատրել համակեցության և հաղորդակցման հնարավոր մոդելներն ու դրանց դրսևորումը կոնկրետ սոցիոմշակութային պայմաններում: 2. նկարագրել «Ես և Ուրիշը» հարաբերության գոյաբանական հիմքերը և դրանց դրսևորումները մարդկային կեցության տարբեր ձևաչափերում: 3. ներկայացնել «Ուրիշի» նորմատիվ կարգավիճակը բարոյականության և քաղաքականության մեջ: 4. ցուցադրել ժամանակակից տեխնոլոգիական աշխարհի հնարավորությունները հաղորդակցման եղանակների և համակեցության նոր պայմանների ձևավորան առումով: 5. գնահատել գլոբալ աշխարհում Ուրիշի ընկալման` հաղորդակցման և հասկացման հետ կապված հնարավոր ռիսկերն ու դրանց հաղթահարման եղանակները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ .1. սահմանել սոցիոմշակութային իրավիճակը և արդյունավետ հաղորդակցման ադեկվատ գնահատման կարողությունը 2. մատնանշել կոնֆլիկտների հաղթահարման և խաղաղ համակեցության հիմքերը գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. կիրառել հաղորդակցման և համակեցության էթիկայի հիմնական կանոնները : 3. Описание 1.բացատրել համակեցության և հաղորդակցման հնարավոր մոդելներն ու դրանց դրսևորումը կոնկրետ սոցիոմշակութային պայմաններում: 2.նկարագրել «Ես և Ուրիշը» հարաբերության գոյաբանական հիմքերը և դրանց դրսևորումները մարդկային կեցության տարբեր ձևաչափերում: 3. ներկայացնել «Ուրիշի» նորմատիվ կարգավիճակը բարոյականության և քաղաքականության մեջ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. բանավեճ-քննարկումներ 3. գործնական առաջադրանքներ 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգում 4 միավոր, մասնակցություն 3 միավոր, ինքնուրույն աշխատանք 4 միավոր, եզրափակիչ քննությունը գնահատվում է առավելագույնը 9 միավոր։ 6. Список основной литературы Бахтин М.М. Проблемы поэтики Достоевского. М., Худ.лит., 1972. Бахтин М.М. Работы 20-ых годов. Киев. Next, 1994. Бубер М., Я и Ты // Квинтэссенция: Филос.альманах, 1991, М., Политиздат, 1992. Левинас Э. Философия, справедливость и любовь // Филос. науки, 1991, #6. Махлин В.Л. Я и Другой (истоки философии «диалога» XX века), СПб, 1995. Сартр Ж.-П. Первичное отношение к другому: любовь, язык, мазохизм // Проблема человека в западной философии. М., Прогресс, 1988. Франк С.Л. Духовные основы общеста. М., Республика, 1992. Шюц А. Структура повседневного мышления. // Социологические исследования, 1988, #2. Ясперс К. Смысл и назначение истории. М., Республика. 1994. 7. Основная часть курса 1. «Հաղորդակցման փիլիսոփայություն»: Հաղորդակցման էությունն ու տեսակները: Մենախոսություն (մոնոլոգ), երկխոսություն (դիալոգ), բազմախոսություն (պոլիլոգ): Ես-ի մակարդակներն ու հաղորդակցման առանձնահատկություններն ըստ Կ.Յասպերսի: Էկզիստենցիալ հաղորդկացման էությունը: «Համընդհանուր իրավիճակը» որպես էկզիստենցիալ հաղորդկացման պայման: 2. Երկխոսական կեցություն: Երկխոսությունը որպես համակեցության հիմք: Մ.Բուբերի «երկխոսական պերսոնալիզմը»: Ապրումակցումը որպես «հանդիպում»: «Միկրոերկխոսություն», «թաքնված բանավեճ» և «մակրոերկխոսություն» հասկացությունները. «Ներքին մարդու» ճանաչողությունն ըստ Մ.Բախտինի: 3. Ուրիշը որպես Ես-ի գոյության և ինքնաճանաչողության աղբյուր և մտածողության և վարքի այլընտրանքային ձև. յուրայինը, օտարը, թշնամին: Ես և Դու: «Մենք»-ը որպես սոցիալականության հիմք (Ս.Ֆրանկի «Տիեզերական սկիզբը»): Ես-ի և Մենք-ի ժամանակային (տեմպորալ) չափումները: Ինտերսուբյեկտիվության հայեցակարգը Ա.Շյուցի ֆենոմենոլոգիական սոցիոլոգիայում: «Նոր Ուրիշների» բացահայտումը բազմամշակութային հանրույթներում: Ուրիշի քաղաքական չափումներն ու միջպետական հարաբերությունների տեսակները. դաշնակից, մրցակից, թշնամի: 4. Համակեցության փիլիսոփայական չափումները: Բռնություն և հանդուրժողականություն: Կոնֆլիկտը որպես այլակերպության մերժում: Սոցիալական աշխարհի երկբևեռությունը որպես կոնֆլիկտի պատճառ: Սիրո մետաֆիզիկան կոնֆլիկտի համատեքստում. սերը որպես Ես-ի գոյության հաստատում Ուրիշի կողմից և «հայելային արտացոլումների» կոնֆլիկտային խաղ (Ժ.-Պ. Սարտր): Ես-ի և Ուրիշի ազատությունը համակեցության պայմաններում: Ուրիշի հասկացումը: Թշնամանքի հաղթահարման ուղիները: 5. Տեխնոլոգիաները որպես փոխհարաբերության միջոց, հաղորդակցման եղանակ և համակեցության ձև: Վիրտուալ իրականությունը որպես գոյության այլընտրանքային դաշտ և Ուրիշի որոնման նախադուռ: «Ուրիշը» վիրտուալ սուբյեկտի աչքերով:
1302	Քաղաքական էթիկա	3
3-րդ աշնանային կիսամյակ դաս.- 2 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1302/ Մ13 1. Цель курса · նկարագրել քաղաքական էթիկայի բարոյագիտական հիմնահարցերը՝ մանիպուլյացիայի, ահաբեկչության, քարոզչության, ծայրահեղականության, լեգիտիմ բռնության բարոյագիտական հիմնավորման հնարավորությունների, իշխանության լեգիտիմության, քաղաքական իշխանության, գաղափարախոսությունների, արդի քաղաքական մարտահրավերների լուծման վերաբերյալ տեսությունների մասին, · ծանոթացնել ուսանողներին քաղաքական էթիկային նվիրված ժամանակակից մասնագիտական գրականությանը, մատնանշել քաղաքական էթիկայի հիմնախնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ բարոյագիտական վերլուծական կարողությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել մասնագիտական տերմինների, հասկացությունների, սահմանումների գործառնման, դասակարգման, դրույթների առաջադրման, հիմնավորման ու հերքման գործընթացներում անհրաժեշտ գրագիտության բազմաբնույթ դրսևորումները, 2. քննարկել արդի քաղաքական համակարգերի, աշխարհքաղաքական և ներքաղաքական իրադարձություններին հետևող բարոյագիտական երկընտանքների լուծման հնարավորությունները, 3. նկարագրել քաղաքական էթիկայի վերաբերյալ բարոյագիտական տեսությունների փիլիսոփայությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծել քաղաքական փիլիսոփայության և քաղաքական էթիկայի վերաբերյալ խնդիրները, 2. կիրառել փիլիսոփայական-բարոյագիտական վերլուծության մեթոդներն ու հնարները արդի քաղաքական գործընթացներից բխող բարոյագիտական խնդիրների լուծման համար, 1. քննարկել քաղաքական կոնֆլիկտային վիճակների հաղթահարման էթիկական հնարավորությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվել մասնագիտական գրականությունից, 2. պատրաստել զեկույցներ, վարել գիտական բանավեճեր: 3. Описание · նկարագրել քաղաքական էթիկայի բարոյագիտական հիմնահարցերը՝ մանիպուլյացիայի, ահաբեկչության, քարոզչության, ծայրահեղականության, լեգիտիմ բռնության բարոյագիտական հիմնավորման հնարավորությունների, իշխանության լեգիտիմության, քաղաքական իշխանության, գաղափարախոսությունների, արդի քաղաքական մարտահրավերների լուծման վերաբերյալ տեսությունների մասին, · ծանոթացնել ուսանողներին քաղաքական էթիկային նվիրված ժամանակակից մասնագիտական գրականությանը, մատնանշել քաղաքական էթիկայի հիմնախնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ բարոյագիտական վերլուծական կարողությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. ինտերակտիվ դասախոսություն-քննարկում, 2. պատմա-համեմատական վերլուծություն, 3.քննարկում-բանավեճ, խմբային աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն-4 միավոր 2-րդ միջանկյալ քննություն- 5 միավոր Ընթացիկ ստուգում-6 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք-2 միավոր Մասնակցություն-3 միավոր 6. Список основной литературы Сутор Б., Малая политическая этика, Bundeszentrale fur politische Bildung, Bonn, 2007 Мораль в политике: Хрестоматия: Учеб. пособие для вузов: Пер. с англ., нем., исп., чешск./Нац. фонд подготовки кадров; Сост. Б. Г. Капустин. М., Изд-во МГУ: Книжный дом Унитерситет, 2004, Дубко, Е. Л. Политическая этика: учеб. для студентов вузов/Е. Л. Дубко.-М.:Акад. Проект,2005. Mendus, Susan. Politics and Morality Polity Press, 2009, Է. Ա. Հարությունյան, Ազգային ինքնություն և կյանքի մշակույթ, Եր., «Մակմիլան Արմենիա» հրատ., 2004: 7. Основная часть курса 1. Քաղաքական էթիկայի ներածություն 2. Քաղաքական կոնֆլիկտ և փոխհամաձայնություն 3. Քաղաքականություն և արդարություն: 4. Քաղաքական լեգիտիմություն: 5. Լեգիտիմ բռնություն: 6. Գաղափարախոսություն և բարոյականություն: 7.Աշխարհքաղաքականության բարոյագիտություն:
1302	Ոչ դասական մարդաբանություն	3
4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ /շաբ. դաս.-2 / Факультативный 1302/Մ06 1. Цель курса ուսումնասիրել մարդու ապակենտրոնացման գործընթացը և դրա բարոյական հետևանքները մարդու ոչ դասական ինքնության ձևավորման մեջ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.մատնանշել դասական և ոչ դասական մարդաբանության հիմնական տարբերությունները և փաստարկել բարոյագիտական նորմերի տրանսֆորմացիան հետհումանիզմի պայմաններում։. բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 2.վերլուծել «մարդու» սահմանների փոփոխությունը արհեստական ինտելեկտի զարգացումների լույսի ներքո։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 3.կիրառել ֆենոմենոլոգիական և հոգեվերլուծական մեթոդները «Ուրիշի» և «Մարմնականության» խնդիրների հետազոտման մեջ։ 3. Описание ուսումնասիրել մարդու ապակենտրոնացման գործընթացը և դրա բարոյական հետևանքները մարդու ոչ դասական ինքնության ձևավորման մեջ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. առաջադրանքների քննարկում 3. հայեցակարգերի ուսումնասիրություն և համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки · Ընթացիկ ստուգում (8 միավոր): Վերլուծական էսսե՝ հիմնված Պ. Գուրևիչի կամ Վ. Պոդորոգայի մեկ աշխատության քննադատական ընկալման վրա։ ·Ինքնուրույն աշխատանք (3 միավոր): Մարդաբանական պրակտիկայի (օրինակ՝ թվային ինքնության) դաշտային հետազոտություն։ ·Եզրափակիչ քննություն (9 միավոր): Բանավոր քննարկում թեզիսների շուրջ 6. Список основной литературы Հայդեգեր Մ., Նամակ հումանիզմի մասին։ Ֆուկո Մ., Գիտելիքի հնագիտությունը (կամ «Բառերը և իրերը» համապատասխան հատվածներ)։ Гуревич П. С., Философская антропология (учебное пособие), М., 2015. Гуревич П. С., Классическая и неклассическая антропология: Монография, М.: Изд-во НИЦ ИНФРА-М, 2018. Ֆրիդրիխ Նիցշե - Այսպես խոսեց Զրադաշտը Մարտին Հայդեգգեր - Бытие и время Կասիրեր Է., Էսսե մարդու մասին։ Լևինաս Է., Էթիկան և Ուրիշը։ Յուվալ Նոյ Հարարի - Homo Deus 0. Хоружий С. С., Очерки синергийной антропологии, М., 2005. Подорога В. А., Феноменология тела. Введение в антропологический анализ, М., 1995. Гиренок Ф. И., Аутизм сознания. Антропологические конфигурации, М., 2016. Жак Дерида, О грамматологии. Морис Мерло-Понти - Феноменология восприятия. Клод Леви-Строс, Структурная антропология. Марков Б. В., Люди и знаки: антропология повседневности, СПб, 2011. Braidotti R., The Posthuman, Polity Press, 2013. 7. Основная часть курса 1. Դասական և ոչ դասական մարդաբանության ջրբաժանը. Դասական ↔ ոչ դասական մարդաբանություն. տեսական սահմանազատումներ։ 2. Մարդու «մահը» և կառուցվածքային մարդաբանություն. Ֆուկոյի մարտահրավերը։ «Մարդու մահվան» գաղափարը XX դարում: 3. Կենսաշխարհ և գոյաբանական շրջադարձ: 4. Մարմնի փիլիսոփայություն և մարմնականության վերարժևորում: 5. Մարմնականության փիլիսոփայություն (Վ. Պոդորոգա): 6. Մարդաբանական աղետ և էկզիստենցիալ ճգնաժամ: 7. Ոչ դասական մարդաբանություն և մշակութային բազմազանություն: 8. Հետմարդ, տրանսհումանիզմ և տվյալագիտություն (Dataism): 9. Հետհումանիզմի քննադատություն: 10. Բարոյագիտությունը ոչ դասական մարդաբանության մեջ: 11. Արհեստական բանականություն և մարդաբանական փոխակերպում: 12. Ոչ դասական մարդաբանություն և էթիկա: 13. Հետհումանիզմ և տեխնոլոգիական մարդաբանություն:
1311	Բեմականացված հասարակություն	6
3-րդ աշնանային կիսամյակ դաս.- 2, գործ.- 2 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1311/Մ08 1. Цель курса · ներկայացնել բեմականացված հասարակության ընդհանուր բնութագիրը, · դիտարկել բեմականացված հասարակությունը որպես սոցիալականության կազմակերպման և ինքնադրսևորման եղանակ, · ծանոթացնել սոցիալակն դիմակի էթիկական և բարոյական կողմերին, · հասկանալ բեմականացված հասարակության մարտահրավերները։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանել և մեկնաբանել «բեմականացված հասարակություն» հասկացությունը, 2. ներկայացնել և քննարկել «բեմականացված հասարակության» համար այլընտրանքային մոդելներ և մոտեցումներ, առաջարկել սեփական գաղափարներն ու լուծումները, 3. հասկանալ սոցիալական դերի, դիմակի և դեմքի առնչությունները ժամանակակից հասարակությունում, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. վերլուծել բեմականացված հասարակության հետ կապված տարբեր սոցիալական երևույթները և կառուցվածքներ, ինչպես նաև քննադատաբար գնահատել դրա հետ կապված խնդիրներն ու մարտահրավերները, 2. կատարել հետազոտություններ, հավաքել և վերլուծել տեղեկատվություն, որոնել համապատասխան աղբյուրներ, ձևակերպել և փորձարկել վարկածներ և անել հիմնավոր եզրակացություններ, 3. զարգացնել սոցիալական վերլուծության և հետազոտության հմտությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. խթանել ստեղծագործական մտածողության զարգացումը և շրջանակներից դուրս մտածելու կարողությունը, 2. կարողանալ առաջադրել նոր գաղափարներ, գտնել այլընտրանքային մոտեցումներ և լուծումներ, ինչպես նաև տեսնել նորարարության և փոփոխության հնարավորություններ: 3. Описание · ներկայացնել բեմականացված հասարակության ընդհանուր բնութագիրը, · դիտարկել բեմականացված հասարակությունը որպես սոցիալականության կազմակերպման և ինքնադրսևորման եղանակ, · ծանոթացնել սոցիալակն դիմակի էթիկական և բարոյական կողմերին, · հասկանալ բեմականացված հասարակության մարտահրավերները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություններ 2.Ինտերակտիվ մեթոդներ 3.Հանդիպումներ, զեկուցումներ, ելույթներ, տարաբնույթ տեքստերի, սկզբնաղբյուրների վերլուծություն ։ 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն. 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն. 4 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք. 2 միավոր 4. Մասնակցություն. 2 միավոր Եզրափակիչ քննություն. 8 միավոր 6. Список основной литературы Յոհան Հայզինգա, HOMO LUDENS. Մշակույթի խաղային տարրի սահմանման փորձ, Սարգիս Խաչենց, Փրինթինֆո, Ե., 2007 Կոբո Աբե, Ուրիշի դեմքը // Երեք վեպ, Եր., 1985Бодрийяр Ж. Общество потребления. М., 2020 Дебор Г. Общество спектакля. М., 2020 Евреинов Н. Н. Демон театральности. М., 2002 Кон И. С. Люди и роли // Новый мир. 1970, № 12 Кули Ч. Х. Человеческая природа и социальный порядок. М., 2000 Маркузе Г. Одномерный человек. М., 1994 Сеннет Р. Падение публичного человека. М., 2002 7. Основная часть курса Բեմականացված հասարակության սահմանումը: Քողարկման և խեղաթյուրման դերը սոցիալական իրականության մեջ: Սոցիալական դերեր և դիմակներ: Սոցիալական դերը և դրա կապն անձի քողարկման հետ: Դերային խաղը և դիմակի ազդեցությունը սոցիալական իրականության կառուցման վրա: Դիմակի դերը տարբեր մշակույթներում և դարաշրջաններում: Սպառողական մշակույթը և դիմակի դերն անհատականության ձևավորման գործում: Հանրային և անձնական դեմք: Դեմք և դիմակ: Սոցիալական մեդիա և վիրտուալ դեմքի ստեղծում: Դիմակի էթիկական և բարոյական կողմերը: Դիմակը որպես սեփական արժեքների արտահայտման և պահպանման միջոց; Սոցիալական փոխակերպումներ և տեսարան: Զանգվածային մշակույթի և լրատվամիջոցների դերը հասարակությունում: Սպառողական մշակույթի քննադատություն: Թվային մշակույթ և տեխնոլոգիական առաջընթաց: Սոցիալական ցանցեր և վիրտուալ իրականություն: Ավտոմատացումը և ռոբոտացումը բեմականացված հասարակությունում: Բեմականացված հասարակության էթիկական չափանիշներն ու մարտահրավերները:
1302	Զանգվածային մշակույթ և ամբոխային վարք	6
3-րդ աշնանային կիսամյակ դաս.- 2, գործ.- 2 4 ժամ /շաբ. Факультативный 1302/Մ12 1. Цель курса · ձևավորել զանգվածային մշակույթի քաղաքակրթական և մարդաբանական նախադրյալների վերաբերյալ գիտելիքների համակարգ · ներկայացնել զանգվածային, ազգային և էլիտար մշակույթների փոխհարաբերության վերաբերյալ գիտելիքների համակարգը 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. թվարկել զանգվածային մշակույթի գործառույթները, 2. նկարագրել սոցիոմշակութային ճգնաժամի պատճառներն ու հետևանքները, 3. ներկայացնել ամբոխային վարքի մանիպուլյացիայի հայեցակարգերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. իրականացնել ամբոխային վարքի սոցիոմշակութային հետազոտություն, 2. վերլուծել և գնահատել սոցիոմշակութային քաղաքականության արդյունավետությունը, 3. մատնանշել զվարճանքի մշակույթի և ազգային ինքնության հայեցակարգերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. մասնակցել ազգային անվտանգության սոցիոմշակութային մոդելի կառուցման աշխատանքներին, 2. վերլուծել էկրանային մշակույթի բարոյա-հոգեբանական խնդիրները: 3. Описание · ձևավորել զանգվածային մշակույթի քաղաքակրթական և մարդաբանական նախադրյալների վերաբերյալ գիտելիքների համակարգ · ներկայացնել զանգվածային, ազգային և էլիտար մշակույթների փոխհարաբերության վերաբերյալ գիտելիքների համակարգը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսությունների, առաջադրանքների քննարկում, տեքստի մեկնաբանում 2.տեքստերի մեկնաբանում և հայեցակարգերի համեմատական վերլուծություն 3.առաջադրանքներ և տարբեր մոդելների համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն - 4 միավոր 2-րդ ընթացիկ քննություն - 4 միավոր Ընթացիկ ստուգումներ-՝2 միավոր։ Մասնակցություն- 2 միավոր։ Եզրափակիչ քննությու-8 միավոր։ 6. Список основной литературы Бодрийар Ж. В тени молчаливого большинсва. Екатеринбург, 2014. Соколов А.В. Аналитика масскульта, СПБ, 2011. Смоленская Е.В. Массовая культура.М., 2007. Психология масс. Самара, 2013. Մելքոնյան Ա. Զանգվածային մշակույթի գործառնական առանձնահատկությունները: Եր., 2009: 7. Основная часть курса Թեմա 1: Զանգվածային մշակույթի քաղաքակրթական նախադրյալները: Թեմա 2: Զանգվածային մշակույթի գործառնական առանձնահատկությունները: Թեմա 3: Զանգվածային մակույթը արդիականության ըմբռնման համատեքստում: Թեմա 4: Սպառողական հասարակությունը որպես հոգևոր ճգնաժամի սոցիոմշակութային դրսևորում: Թեմա 5: Տեղեկատվական մշակույթը որպես տեղեկատվական մշակույթ:
1311	Հայկական ինքնության բարոյական նկարագիրը	6
3-րդ աշնանային դաս.- 2, գործ.- 2 4 ժամ /շաբ. Факультативный 1311/Մ07 1. Цель курса · նկարագրել ինքնության, ազգային (հայոց) ինքնության էությունը, կառուցվածքը, բաղադրիչների, գործառույթների, ազգային ինքնության հարացույցների ձևավորման ու կերպափոխության օրինաչափությունները, բարոյագիտության հիմնական հասկացությունների ու սկզբունքների, բարոյական նկարագրի և ազգային ու համամարդկային բարոյականության հարաբերակցությունը: · ներկայացնել հայոց ազգային նկարագրի, հոգեկերտվածքի ինքնութենաստեղծ հատկությունները, դրանց ձևափոխությունները ժամանակի հոլովույթում, ինքնության կառուցարկման հենասյունները (հայրենիք, լեզու, մշակույթ, կրոն, պետություն, արժեքներ և այլն), հայոց բարոյական արժեքները · մատնանշել հայոց ինքնության, մշակույթի, պատմության և բարոյական արժեհամակարգի փոխկապակցվածությունը, պատմամշակութային իրադարձությունները դիտարկել ազգային բարոյականության համատեքստում, ազգային ինքնության բարոյական շերտերի դրսևորումները տեսնել հայկական էպոսում, հեքիաթներում, արվեստում ու գրականության մեջ ներկայացնել Արցախյան պատերազմի օրինակներով հայոց բարոյական նկարագրի դրսևորումները, հայ զինվորի հերոսական կերպարի բարոյական հիմքերը, մատնանշել հայեցի դաստիարակության, հայոց ինքնության արդիականացման, ինքնության ազգակենտրոն հարացույցի կառուցարկման քաղաքականության ուղիները 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. մատնանշել «ինքնություն», «ազգային ինքնություն», «ինքնության (նույնականության) ճգնաժամ», «հայոց ինքնություն», «ազգային ու համամարդկային բարոյականություն», «ազգային նկարագիր» հասկացությունների բովանդակությունը, հայոց ինքնության կառուցվածքն ու բաղադրիչները, ինքնության հարացույցները, դրանց ձևավորման ու գործառման յուրահատկությունները, բարոյականության հիմնահարցերը, կկարողանա մշակույթի ձևերում բացահայտել ազգային ու բարոյականության ինքնության դրսևորումները 2. ներկայացնել հայոց հոգեկերտվածքի, վարքագծի, արժեքային համակարգի, բարոյական նկարագիրը, արտահայտել հայոց բարոյական նկարագրի վերաբերյալ առկա տեսակետների, ինքնավերագրումների ու այլավերագրումների նկատմամբ կարծիք, 3. դիտարկել հայոց ինքնության բարոյական նկարագիրը այլ, հատկապես դրկից ազգերի ինքնությունների համատեքստում բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. առանձնացնել պատմական, մշակութաբանական և տեսական-փիլիսոփայական աղբյուրներում հայկական ինքնությանը վերաբերող նյութերը, կարևորել բարոյական գործոնի տեղը և դերը հայոց ինքնության կառուցվածքում 5. օգտագործել հայոց բարոյական նկարագրի մասին գիտելիքը պատմական ու ներկա իրողությունների իմաստավորման և լուսաբանման ընթացքում 6. վերլուծել ինքնության կրողների և ստեղծողների պահվածքն ու վարքագիծը, ազգային հոգեկերտվածքի ու վարքաձևերի յուրահատկությունները, քննադատաբար մոտենալ հայոց բարոյական նկարագրի վերաբերյալ տեսակետներին: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. տարբերակել ինքնության տեսակները, ինքնության բաղադրիչները, դրանց գործառույթները, բարոյագիտական հասկացություններն ու ուսմունքները 8. համեմատել հայկական ինքնության հարացույցները, դրանց տեսնել հայոց բարոյականությանը բնորոշ դրսևորումները առասպելներում, էպոսում, արվեստում, գրականության մեջ, կողմնորոշվել ժամանակակից պայմաններում հայոց բարոյական դիմագծի պահպանման ու արդիականացման հարցերում, 9. համեմատել տարբեր ազգերի ինքնություններն ու ազգային նկարագիրները և պարզել հայոց ինքնության ու բարոյական կերպարի յուրահատկությունները 3. Описание · նկարագրել ինքնության, ազգային (հայոց) ինքնության էությունը, կառուցվածքը, բաղադրիչների, գործառույթների, ազգային ինքնության հարացույցների ձևավորման ու կերպափոխության օրինաչափությունները, բարոյագիտության հիմնական հասկացությունների ու սկզբունքների, բարոյական նկարագրի և ազգային ու համամարդկային բարոյականության հարաբերակցությունը: · ներկայացնել հայոց ազգային նկարագրի, հոգեկերտվածքի ինքնութենաստեղծ հատկությունները, դրանց ձևափոխությունները ժամանակի հոլովույթում, ինքնության կառուցարկման հենասյունները (հայրենիք, լեզու, մշակույթ, կրոն, պետություն, արժեքներ և այլն), հայոց բարոյական արժեքները · մատնանշել հայոց ինքնության, մշակույթի, պատմության և բարոյական արժեհամակարգի փոխկապակցվածությունը, պատմամշակութային իրադարձությունները դիտարկել ազգային բարոյականության համատեքստում, ազգային ինքնության բարոյական շերտերի դրսևորումները տեսնել հայկական էպոսում, հեքիաթներում, արվեստում ու գրականության մեջ ներկայացնել Արցախյան պատերազմի օրինակներով հայոց բարոյական նկարագրի դրսևորումները, հայ զինվորի հերոսական կերպարի բարոյական հիմքերը, մատնանշել հայեցի դաստիարակության, հայոց ինքնության արդիականացման, ինքնության ազգակենտրոն հարացույցի կառուցարկման քաղաքականության ուղիները 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսությունների, առաջադրանքների քննարկում, տեքստի մեկնաբանում 2.տեքստերի մեկնաբանում և հայեցակարգերի համեմատական վերլուծություն 3.առաջադրանքներ և տարբեր մոդելների համեմատական վերլուծություն 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն - 4 միավոր 2-րդ ընթացիկ քննություն - 4 միավոր Ընթացիկ ստուգումներ-՝2 միավոր։ Մասնակցություն- 2 միավոր։ Եզրափակիչ քննությու-8 միավոր։ 6. Список основной литературы Զաքարյան Ս., Հայոց ինքնության հիմնահարցեր, Եր., 2020։ Հարությունյան Է., Ազգային ինքնություն և կյանքի մշակույթ, Եր., 2004: «Ինքնության հարցեր», (խմբ. Ա.Ստեփանյան ),Եր., 2006: «Հայոց ինքնության հարցեր», պրակ 1-3, (խմբ. Ս.Ա. Զաքարյան), Եր., 2012-2015: Այվազյան Ա., Հայկական ինքնության գրավականները, Եր., 2008: Զեքիեան Լ., Հոգու և ինքնութեան հետքերով, Եր., 2000: Шнирельман В.А. Войны памяти, М., 2003. Гачев Г., Национальные образы мира, М., 1988. Smith A. D. National Identity (Ethnonationalism in Comparative Perspective). - University of Nevada Press . 1993. 0. Դասախոսությունների տեքստեր, ինքնության ու բարոյականության մասին նյութեր և բնագրեր` էլեկտրոնային կրիչով: 7. Основная часть курса 1. Ինքնության հիմնահարցը արդի հումանիտար գիտելիքում: 2. Ինքնություն, ազգային ինքնություն, հայկական ինքնություն, հայոց բարոյական նկարագիր, ազգային ինքնության (նույնականության) ճգնաժամ հասկացությունները: 3. Ազգային ինքնության տեսակները, բաղադրիչները և գործառույթները: 4. Ազգի և ազգային ինքնության էսենցիալիստական, պրիմորդիալիստական և կոնստրուկտիվիստական մոտեցումները: 5. Ակնարկներ հայոց ինքնության ու բարոյագիտկան մտքի պատմության: 6. Հայոց ինքնության հարացույցները (հեթանոսական, քրիստոնեական, ցեղակրոն, լուսավորական, քաղաքացիական և այլն) և դրանց բարոյական շերտերը: 7. Հայոց բարոյականության դրսևորումները առասպելներում, հեքիաթներում, էպոսում, արվեստում ու գրականության մեջ: 8. Պատմական իրադարձությունները (քրիստոնեության ընդունումը, Ավարայրի ճակատամարտ, Կիլիկիայի հայկական պետության անկումը, ազգային հեղափոխություն, ցեղասպանություն, Կարսի անկումը և այլն) ազգային բարոյական արժեհամակարգի համատեքստում: 9. Բարոյական խորհրդանշանները հայոց ինքնության կառուցվածքում: 10. Պատմական հիշողությունը, ազգային արժեքների նկատմամբ վերաբերմունքը հայկական ինքնության հարացույցներում: 11. Հայ (Մ. Խորենացի, Խ.Աբովյան, Ղ. Ալիշան, Հ. Թումանյան, Դ. Դեմիրճյան, Ե. Չարենց, Գ. Նժդեհ, Հ. Ասատրյան, Կ. Զարյան, Հ. Պողոսյան, Վ. Սարոյան և այլք) և օտարազգի (Հերդեր, Ի. Կանտ, Հ. Լինչ, Ֆ. Վերֆել, Լ. Արաբացի և այլք) մտածողները հայոց նկարագրի մասին (տեքստերի վերլուծություն): 12. Ազգային ինքնություններում բարոյական նկարագրերի համեմատական վերլուծություն: 13. Հայոց բարոյական գծերի դրսևորումները արցախյան ազատամարտում:
1302	Վիրտուալ աշխարհների բարոյական հիմնախնդիրները	6
3-րդ աշնանային կիսամյակ դաս.-2 /շաբ. սեմ – 2/շաբ 4 ժամ /շաբ. Факультативный 1302/Մ11 1. Цель курса Ներկայացնել վիրտուալ իրականության բարոյագիտական խնդիրները։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանել «տեղեկատվական էթիկայի» և «վիրտուալության բարոյագիտության» հիմնական հասկացությունները,\ 2. բացատրել վիրտուալ անանունության և վիրտուալ ավատարների բարոյագիտական էությունը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1 .վերլուծել համակարգչային խաղերում և սիմուլյացիաներում առկա բարոյական ընտրության իրավիճակները, 2. կիրառել դասական էթիկական տեսությունները (ուտիլիտարիզմ, դեոնտոլոգիա, առաքինության էթիկա) թվային և վիրտուալ երկընտրանքները լուծելիս: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. իմաստավորել արդի հասարակական իրողությունները և առաջ քաշել նոր հարցադրումներ: 3. Описание Ներկայացնել վիրտուալ իրականության բարոյագիտական խնդիրները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսություններ 2.բանավեճեր և խմբային քննարկումներ 3. իրավիճակային վերլուծություն (Case study) 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ քննություն՝ 8 միավոր։ Ինքնուրույն աշխատանք՝ 3 միավոր Մասնակցություն՝ 2 միավոր Եզրափակիչ քննություն՝ 7 միավոր 6. Список основной литературы Chalmers, David J. Reality+: Virtual Worlds and the Problems of Philosophy. W. W. Norton & Company, 2022. Floridi, Luciano. The Ethics of Information. Oxford University Press, 2013. Sicart, Miguel. The Ethics of Computer Games. MIT Press, 2009. Zuboff, Shoshana. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. PublicAffairs, 2019. Suler, John. "The Online Disinhibition Effect." CyberPsychology & Behavior 7, no. 3 (2004): Turkle, Sherry. Life on the Screen: Identity in the Age of the Internet. Simon & Schuster, 1995. Brey, Philip. "The Ethics of Representation and Action in Virtual Reality." Ethics and Information Technology 1, no. 1 (1999): 7. Основная часть курса 1. Վիրտուալի փիլիսոփայությունը. Գոյաբանական և իմացաբանական կարգավիճակը: 2. Տեղեկատվական հասարակության էթիկան: Լ. Ֆլորիդիի «ինֆոսֆերայի» հայեցակարգը որպես իմացաբանական և բարոյական նոր տարածություն: 3. «Ուրիշի բանականության» հիմնախնդիրը վիրտուալ տիրույթում 4. Վիրտուալ ինքնություն և Ավատար. Առցանց ապաարգելակման էֆեկտը (Online Disinhibition Effect): 5. Համակարգչային խաղերի բարոյագիտությունը. Արդյո՞ք կանոնները հանձն են առնում բարոյականությունը: 6. Վիրտուալ բռնություն և բարոյական դիլեմաները սիմուլյացիաներում (խաղացողի և NPC-ների փոխհարաբերությունը): 7. Մետատիեզերքի (Metaverse) և վիրտուալ իրականության սոցիալ-էթիկական մարտահրավերները: 8. Խոսքի ազատությունը և դրա սահմանները ցանցում. Կիբերբուլինգ, տրոլինգ և ատելության խոսք: 9. «Չեղարկման մշակույթի» դրդապատճառներն ու բարոյական հակասությունները վիրտուալ հարթակներում: 10. Վիրտուալ սեփականություն. Թվային ակտիվների (NFT, վիրտուալ հողեր) իրավական և էթիկական կարգավորումները: 11. Ալգորիթմական կողմնակալությունը և անարդարությունը թվային տարածություններում:

Другие образовательные модули

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1302	Գիտական սեմինար	3
1-ին՝աշնանային կիսամյակ, 2-րդ՝ գարնանային կիսամյակ, 3-րդ՝ աշնանային կիսամյակ, 4-րդ՝ գարնանային կիսամյակ 2 գործ. 2 ժամ.շաբ Обязательный 1302/14 1. Цель курса · ուսումնասիրել փիլիսոփայական գիտելիքի տեսական ու գործառնական առանձնահատկությունները, · վերլուծել ժամանակակից քաղաքակրթական մարտահրավերների փիլիսոփայական հիմնախնդիրները, · ուսումնասիրել հումանիտար և բնագիտական մշակույթների փոխհարաբերության էվոլյուցիան և բացատրել աշխարհի փիլիսոփայական ու բնագիտական յուրացման առանձնահատկությունները, 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.տարբերակելու և մեկնաբանելու տարբեր մեթադաբանական՝ քանակական և որակական հիմքերով կատարված բարոյագիտության տարբեր հիմնախնդիրներին վերաբերող ուսումնասիրություններ, 4.մշակելու ընտրված հիմնախնդրի ուսումնասիրման համար հետազոտական նախագիծ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ · ունենալու հիմնարար գիտելիքներ փիլիսոփայության, բարոյագիտության և սոցիալական մարդաբանության տեսական ու կիրառական խնդիրների մասին: · առաջադրելու փիլիսոփայական, տրամաբանական և բարոյագիտական հիմնախնդիրներ, մշակել հետազոտական ծրագրեր և դրանց իրականացման մեթոդներ: ·պատրաստելու զեկուցումներ, ներկայացնելու հետազոտությունների արդյունքները, վարելու գիտական բանավեճեր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 5.ներկայացնելու գիտական հաղորդումներ, զեկուցումներ, վարել գիտական բանավեճ։ 6.կիրառելու գիտելիքները ապացուցահեն ուսումնասիրություններ նախագծեր մշակելու համար։ 3. Описание · ուսումնասիրել փիլիսոփայական գիտելիքի տեսական ու գործառնական առանձնահատկությունները, · վերլուծել ժամանակակից քաղաքակրթական մարտահրավերների փիլիսոփայական հիմնախնդիրները, · ուսումնասիրել հումանիտար և բնագիտական մշակույթների փոխհարաբերության էվոլյուցիան և բացատրել աշխարհի փիլիսոփայական ու բնագիտական յուրացման առանձնահատկությունները, 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսություն, 2.քննարկումներ, 3.հրավիրված մասնագետների հետ դասախոսություններ և տեսագործնական պարապմունքներ 5. Методы и критерии оценки Ուսանողը ստուգարք է ստանում, եթե իր մասնակցություն է ունեցել գիտական սեմինարներին: 1-ին կիսամյակում - հարցադրումներով է հանդես եկել, մասնակցել է քննարկումներին, 2-րդ կիսամյակում - ներկայացրել է ուսումնասիրվող հիմնախնդրի տեսական վերլուծության արդյունքները, 3-րդ կիսամյակում - ներկայացրել է ուսումնասիրվող հիմնանդրի հետազոտական նախագիծը, 4-րդ կիսամյակում - ներկայացրել է հետազոտության նախնական արդյունքները: 6. Основная часть курса Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ
1302	Մասնագիտական պրակտիկա	6
3-րդ՝ աշնանային կիսամյակ 180 ժամ ինքնուրույն աշխ 30 ժամ/ 6 շաբ Обязательный 1302/Մ15 1. Цель курса · գիտական հետազտության թեմայի ընտրությունն ու հիմնավորումը, · հետազոտական նախագծի կազմումն ու հետազոտման մեթոդների ընտրությունը, ·գիտական գրականության հետ աշխատելու հմտության և փորձի յուրացումը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերլուծել և համակարգել ժամանակակից քաղաքակրթական մարտահրավերների աշխարհայացքային,սոցիալ-փիլիսոփայական և բարոյական հիմնախնդիրները ։ 2. մշակել սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և քաղաքացիական կյանքի բարոյական կարգավորման ծրագրեր և ներդրման մեխանիզմներ։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ . կիրառել տարատեսակ սոցիոմշակութային մեթոդներ և մշակել բարոյական կոնֆլիկտների հաղթահարման իրադրային մոդելներ, 4. առաջադրել բարոյագիտական հիմնախնդիրներ, մշակել հետազոտական ծրագրեր և դրանց իրականացման մեթոդներ, 5. տարանջատել էականը անէականից և բացահայտել բարոյական փոխակերպումների հիմնարար միտումները արդի աշխարհում գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. օգտվել տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (ինտերնետ ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական հոդվածներ և հաշվետվություններ), 7. պահպանել մասնագիտական էթիկայի նորմերը: 3. Описание · գիտական հետազտության թեմայի ընտրությունն ու հիմնավորումը, · հետազոտական նախագծի կազմումն ու հետազոտման մեթոդների ընտրությունը, ·գիտական գրականության հետ աշխատելու հմտության և փորձի յուրացումը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. սեմինար և գործնական պարապմունքների անցկացում, 2. բանավեճերի և քննարկումների կազմակերպում: 5. Методы и критерии оценки Պրակտիկան գնահատվում է ստուգարքի ձևով: Պրակտիկան դրական (ստուգված) է գնահատվում այն դեպքում, եթե ուսանողը մասնակցել է պրակտիկային, կատարել ծրագրով նախատեսված առաջադրանքները, սահմանված ժամկետում ներկայացրել պրակտիկայի օրագիրը: 6. Список основной литературы ԵՊՀ սոցիալական փիլիսոփայության, բարոյագիտության և գեղագիտության ամբիոն, ԱԺ էթիկայի հարցերով ժամանակավոր հանձնաժողով, ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն, «Տեղեկատվական վերլուծական» ՊՈԱԿ, « ԿԱԶԱ էՍՊԱՍ» շվեյցարական մարդասիրական հիմնադրամ, Հայկական «Կարիտաս» բարեսիրական ՀԿ, «Միջմշակութային հետազոտություն և զարգացում» ՀԿ, «Նորարարական կրթական լուծումների լաբորատորիա» ՀԿ, «Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ, «Ժամանակակից արվեստի ինստիտուտ» հիմնադրամ 7. Основная часть курса 1. Ծանոթացում պրակտիկայի անցկացման վայրի աշխատանքային առանձնահատկություններին, 2. Կատարվելիք աշխատանքի ժամանակացույցի կազմում, 3. Ըստ ժամանակացույցի անհրաժեշտ աշխատանքների կատարում, 4. Վերջնարդյունքների ամփոփում և գնահատում։
1302	Մագիստրոսական թեզ	24
4-րդ՝ գարնանային կիսամյակ Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ ? ժամ Обязательный 1302/Մ00 1. Цель курса զարգացնել մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները, ձևավորել գիտական խնդիրներ բարձրացնելու և նոր լուծումներ առաջադրելու հմտություններ 2. Результаты обучения по программе բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.մշակելու հետազոտական պլանը՝ ընտրված մեթոդաբանությանը համապատասխան, 2.կիրառելու տվյալների հավաքագրման քանակական և որակական մեթոդներ, 3.իրականացնելու տվյալների վերլուծություն հետազոտական խնդիրներին կամ վարկածին համապատասխան, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 4.պատրաստելու զեկուցումներ, ներկայացնելու հետազոտությունների արդյունքները, 5.հիմնավորելու հետազոտությունների արդյունքների տեսական և կիրառական նշանակությունը: 3. Описание զարգացնել մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները, ձևավորել գիտական խնդիրներ բարձրացնելու և նոր լուծումներ առաջադրելու հմտություններ 4. Методы и критерии оценки Մագիստրոսական թեզի գնահատումն իրականացվում է 20 միավորանոց սանդղակով՝ համաձայն սահմանված չափանիշների և դրանց համապատասխան չափորոշիչների. 1. Աշխատանքի արդիականության հիմնավորումը և գրականության վերլուծություն (առավելագույնը՝ 2 միավոր) 1.1. Հիմնավորված է հետազոտության արդիականությունը, ձևակերպված է հիմնախնդիրը, սահմանված են հետազոտության նպատակը և խնդիրները: Կատարված են թեմային առնչվող անհրաժեշտ գրականության վերլուծություն և ամփոփում։ 2. Հետազոտության իրականացումը և արդյունքները (առավելահույնը՝ 6 միավոր) 2.1. Հետազոտությունը կատարված է ինքնուրույն՝ դրված խնդիրներին համապա-տասխան: 2.2. Ստացված արդյունքները հիմնավորված են և պարունակում են գիտական, մեթո-դական կամ գործնական նորույթ 2.3.Կատարված է արդյունքների ամբողջական վերլուծություն, և արված են համա-պատասխան եզրակացություններ (նաև առաջարկություններ) 3. Աշխատանքի շարադրումը և ձևավորումը (առավելագույնը՝ 4 միավոր) 3.1. Աշխատանքը շարադրված է հստակ, գրագետ և տրամաբանված: Աշխատանքի գլուխների և ենթագլուխների բաժանումը և անվանումները համապատասխանում են բովանդակությանը 3.2.Աշխատանքը ձևավորված է ըստ տրված տեխնիկական պահանջների: Աշխատանքում առկա են հետազոտությունը և արդյունքները հիմնավորող հիմնական տվյալները (օրինակ՝ աղյուսակներ, նկարներ, սխեմաներ, մեջբերումներ և այլն) 4. Աշխատանքի հրապարակային պաշտպանություն (առավելագույնը 8 միավոր) 4.1. Զեկույցում հիմնավորվում են հետազոտության արդիականությունը, նպատակը և խնդիրները, ներկայացվում են մեթոդաբանությունը, աշխատանքի բովանդակությունը, արդյունքները և եզրակացությունները 4.2. Զեկույցը հստակ է և հետևողական, զեկուցողը կարողանում է փոխկապակցված ձևով ներկայացնել և բացատրել կատարված աշխատանքը, հիմնավորել արդյունքները 4.3. Հարցերին և դիտողություններին զեկուցողը պատասխանում է հիմնավորված և սպառիչ 4.4. Ցուցադրական նյութն արտացոլում և պարզաբանում է աշխատանքի հիմնական բովանդակությունը 5. Основная часть курса Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ

Этика

Магистерская программа

Учебный план

Общеобразовательный модуль

Специализированный модуль

Другие образовательные модули