Учебный план

PDF

Уровень образования (бакалавр/магистр):

Магистр

Название образовательной программы и код специальности:

041301.36.7 - Կառավարում

Специализация:

041301.36.7 - Հանրային քաղաքականություն և կառավարում

Присвоенная квалификация:

Կառավարման մագիստրոս

Учебный год начала программы:

2026/2027

Форма обучения (очная/заочная):

Полная занятость

Язык обучения:

Հայերեն

Общеобразовательный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
2301	Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մասնագիտական ոլորտում	3
1-ին/աշնանային գործն.-30 2 ժամ/շաբ. Обязательный 2301/Մ01 1. Цель курса · ներկայացնել հանրային կառավարման ոլորտում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նորագույն նվաճումների և ծրագրային ապահովման հետ, ·տեղայնացնել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում միջազգային փորձը, կիրառել փորձը հայաստանյան պայմաններում: 2. Результаты обучения по программе ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. օգտվելու տվյալների հավաքման, պահման, մշակման և վերլուծության տեղեկատվական եղանակներից, 2.մեկնաբանելու տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կարևոր դերը և ընձեռած հնարավորությունները հանրային կառավարման ոլորտում, 3.աշխատելու տվյալների հավաքման, պահման և վերլուծության մի քանի կարևոր համակարգչային ծրագրերի հետ, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4.կիրառելու հաղորդակցային տեխնոլոգիաները մասնագիտական բնագավառում, 5.կողմնորոշվելու փոխակերպվող տեխնոլոգիական/տեղեկատվական միջավայրի պայմաններում, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ, եթե այդպիսիք կան 6.ընդհանուր առմամբ ըմբռնելու և բացատրելու տեղեկատվական համակարգի զարգացման միտումները: 3. Описание · ներկայացնել հանրային կառավարման ոլորտում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նորագույն նվաճումների և ծրագրային ապահովման հետ, ·տեղայնացնել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում միջազգային փորձը, կիրառել փորձը հայաստանյան պայմաններում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Գործնական աշխատանքներ 2. Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բազմակի ընտրության թեստերի միջոցով (կոմպյուտերացված): 6. Список основной литературы Narrative methods for the Human Sciences, by Catherine Kohler Riessman, Sage Publications 2008 Myers, J.L., & Well, A.D., & Lorch, R.F., Jr. (2010). Research design and statistical analysis (3rd Edition). Mahwah, NJ: Erlbaum 7. Основная часть курса Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները և հանրային քաղաքականության ոլորտի խնդիրները: Հանրային ինտերնետային կայքի մշակում: Ներքին և արտաքին հաղորդակցություն: Հանրային կապերը տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դաշտում:
1206	Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ	3
1-ին/աշնանային 15 ժ տեսական, 15 ժ գործնական 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ02 1. Цель курса -փոխանցել քաղաքական հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդների, մասնագիտական հետազոտությունների իրականացման բաղադրիչների և փուլերի, մասնագիտական էթիկայի հիմնատարրերի մասին ամբողջական գիտելիքներ, - կատարելագործել մասնագիտական հետազոտություն կատարելու գործնական հմտությունները։ 2. Результаты обучения по программе 1.ներկայացնել հետազոտության էությունը, խնդիրներն ու ձևերը, հետազոտման գործընթացի փուլերը և հետազոտական ծրագրի կառուցման հիմնատարրերը, 2.պարզաբանել գիտական վարկածի ձևակերպման և օպերացիոնալացման միջոցով փոփոխականների առանձնացման սկզբունքները, 3.ներկայացնել տեսության ձևակերպման, ստուգման և կատարելագործման սկզբունքներն ու հիմնատարրերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4.արդյունավետորեն պլանավորել անհատական և խմբային հետազոտական աշխատանքներ, այդ թվում՝ առանձնացնելով հետազոտության հիմնական փուլերը, դրանց բաղադրիչները և սահմանել աշխատանքային ժամանակացույց, 5.հետազոտության իրականացման ընթացքում ճշգրիտ սահմանել հետազոտության նպատակն ու խնդիրները, օբյեկտն ու առարկան, տեսական և գործնական նշանակությունը, 6.հետազոտության օբյեկտին և առարկային համապատասխան՝ ճշգրիտ ընտրել հետազոտության մեթոդները և որոշել դրանց համարժեքությունը հետազոտության նպատակին և խնդրին, 7.քաղաքական հետազոտության ժամանակակից մեթոդների և մեթոդական մոտեցումների կիրառմամբ, գիտական էթիկայի կանոնների պահպանմամբ՝ կատարել թեմատիկ վերլուծություններ քաղաքագիտական տարբեր թեմաներով, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8.պատրաստել գիտական պահանջներին և ակադեմիական ազնվության կանոններին համապատասխան անհատական ու խմբային վերլուծական աշխատանքներ (էսսեներ, հոդվածներ): 3. Описание -փոխանցել քաղաքական հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդների, մասնագիտական հետազոտությունների իրականացման բաղադրիչների և փուլերի, մասնագիտական էթիկայի հիմնատարրերի մասին ամբողջական գիտելիքներ, - կատարելագործել մասնագիտական հետազոտություն կատարելու գործնական հմտությունները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Թեմատիկ գրականության ընթերցում 2.Ուսանողների թեմատիկ զեկուցումներ 3.Լսարանային հանդիպումներ: 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Barakso, Maryann. Understanding Political Science Research Methods. Milton Park, Abingdon, Oxon: Routledge, 2014. Berg-Schlosser, Dirk. Mixed Methods In Comparative Politics. Principles And Applications. New York: Palgrave Macmillan, 2014. Bruter, Michael and Martin Lodge. Political Science Research Methods In Action. London: Palgrave Macmillan, 2013. Goodin, R.E. (Ed.), The Oxford Handbook of Contextual Political Analysis, New York, Oxford University Press, 2006 Kittel, Bernhard, Wolfgang J. Luhan, and Rebecca B. Morton. Experimental Political Science. Principles And Practices. London: Palgrave Macmillan, 2012 7. Основная часть курса Գիտական հետազոտության էությունը, հետազոտության պլանավորումը և դրա փուլերը: Հիմնարար և կիրառական հետազոտություններ: Հասկացությունները, վարկածները, փոփոխականները և տեսությունը հետազոտության մեջ: Օպերացիոնալիզացիան, ինստրումենտալիզացիան և չափումները հետազոտության մեջ: Վալիդությունը և դրա չափանիշները, վալիդացման տիպերը: Հետազոտության ծրագիրը և նպատակը: Փորձարարական և կեղծ-փորձարարական հետազոտական ծրագրեր: Դաշտային փորձեր և ոչ փորձարարական ծրագրեր: Տվյալների հավաքման մեթոդներ: Հարցում, հարցազրույց, սանդղակավորում և բովանդակային վերլուծություն: Համեմատական քաղաքագիտական հետազոտություններ. խնդիրները և տիպերը։ Մոդելավորումը քաղաքագիտական հետազոտությունների մեջ:
1603	Անգլերեն-1	3
1-ին/կիսամյակ 2 ժամ/գործն. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1603/Մ03 1. Цель курса ·ներմուծել մասնագիտական հենքային բառապաշար և ուսանողի մոտ զարգացնել անգլերեն ընկալողական (ընթերցել, լսել) հմտությունները ·ձևավորել հիմք ուսանողների լեզվական մասնագիտական գիտելիքների համար, ·համակարգել նախնական գիտելիքները անգլերենի հնչյունաբանության, բառագիտության և քերականության բնագավառներում 2. Результаты обучения по программе ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Ներկայացնել անգլերենի արտասանական նորմերը, բառակազմական հիմնական կանոնները և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ 2.Բացատրել անգլերենի հիմնական քերականական կաղապարները և դրանց կիրառման սկզբունքները։ 3.Տիրապետել մասնագիտական հենքային բառապաշարին և կիրառել այն համապատասխան հաղորդակցական իրավիճակներում։ բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Կիրառել մասնագիտական առավել գործածական եզրույթները մասնագիտական հաղորդակցության տարբեր իրավիճակներում։ 2.Օգտագործել անգլերենին բնորոշ քերականական կաղապարները գրավոր և բանավոր խոսքում։ 3.Ընկալել և մեկնաբանել ընթերցանության և ունկնդրման միջոցով ստացված ընդհանուր և մասնագիտական ադապտացված նյութերի հիմնական բովանդակությունը։ գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1.Կազմել անգլերենին բնորոշ բառային կաղապարներ՝ զարգացնելով մասնագիտական և ընդհանուր բառապաշարը։ 2.Օգտագործել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներ, այդ թվում՝ համացանցային ռեսուրսներ, անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման, ուսումնասիրման և կիրառման նպատակով։ 3.Կիրառել լեզվական և հաղորդակցական հմտությունները տարբեր ակադեմիական և մասնագիտական իրավիճակներում։ 3. Описание ·ներմուծել մասնագիտական հենքային բառապաշար և ուսանողի մոտ զարգացնել անգլերեն ընկալողական (ընթերցել, լսել) հմտությունները ·ձևավորել հիմք ուսանողների լեզվական մասնագիտական գիտելիքների համար, ·համակարգել նախնական գիտելիքները անգլերենի հնչյունաբանության, բառագիտության և քերականության բնագավառներում 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2.անհատական և խմբային աշխատանք, 3.ինքնուրույն աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ բանավոր հարցում տրված հարցաշարով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային բառապաշարի, ինչպես նաև անգլերենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը: 6. Список основной литературы Yerznkyan Y., Abrahamyan A. and others, On Democracy in English. Yerevan: Yerevan State University, 2013. Karapetyan M., Vartapetian Z., Hovhannisyan G., Petrosyan A. Building ESP Listening Skills: Political Leadership. Yerevan: Yerevan University Press, 2017 7. Основная часть курса 1.անգլերենի ուղղախոսական-ուղղագրական նորմեր և դրանց հիմնական յուրահատկությունները, 2.անգլերենի հիմնական քերականական կարգեր և նրանց գործառական առանձնահատկությունները, 3.ընդհանուր և առավել գործածական մասնագիտական բառապաշար, 4.մասնագիտությանը բնորոշ ոճական առանձնահատկություններ,մասնագիտական ոլորտի թեմաներ:
1608	Ֆրանսերեն-1	3
1-ին/աշնանային գործն.-30 ժամ 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1608/Մ03 1. Цель курса -կատարելագործել ուսանողների՝ օտար լեզվով հաղորդակցելու կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, -զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ճիշտ ընկալելու մասնագիտական տեքստերի բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 2.ցուցաբերելու մասնագիտության ոլորտում օտար լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3.ներկայացնելու և մեկնաբանելու մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, հիմնավորելու անձնական կարծիքը, բանավիճելու մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ, 4.լսելով ընկալելու և վերարտադրելու մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 5.արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային), քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 3. Описание -կատարելագործել ուսանողների՝ օտար լեզվով հաղորդակցելու կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, -զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2.անհատական աշխատանք, 3. իրավիճակային խնդիրների խմբային քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր ներկայացման հիման վրա: 6. Список основной литературы Activités Pour Le Cadre Européen Commun De Référence- Niveaux B1, - Marie- Louise Parizet, Etiane Grandet, Martine Corsain, 2007 Delf ABC B1 Corinne Kobert - Kleiner, Marie- Louise Parizet, 2012 Compréhension écrite B1/B1+, Michèle Barféty, 2007 Compréhension orale B1+/B2, Michèle Barféty, 2007 7. Основная часть курса 1.Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային և քերականական յուրահատկությունները, գիտական աշխատությունների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 2. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրում, դրանց բովանդակության վերծանում և վերարտադրում:
1604	Գերմաներեն-1	3
1-ին/աշնանային 30 ժամ/գործն. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1604/Մ03 1. Цель курса ·կատարելագործել ուսանողների օտար լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, ·խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, ·ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ ընկալել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 2.տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ, 3.ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4.իրականացնել մասնագիտական տեքստերի, իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 5.ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ, 6.գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/ զեկույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, 7.լսելով ընկալել և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8.արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին: 3. Описание ·կատարելագործել ուսանողների օտար լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, ·խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, ·ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2.անհատական և խմբային աշխատանք, 3.անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 4.ինքնուրույն աշխատանք, 5.բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6.գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր ներկայացման հիման վրա: 6. Список основной литературы Behagel O., Deutsche Sprache, Leipzig, 1999 Duden, Grammatik der deutschen Sprache, Mannheim, 2004 Weydt H., Sprechakt, Satz und Text, Tübingen, 2011 Zifonun G., Grammatik der deutschen Sprache, Berlin, 2013 7. Основная часть курса 1.Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները: 2.Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար լեզվով գրավոր ու բանավոր հաղորդակցման գործընթացը: 3.Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 4. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները
1705	Ռուսերեն-1	3
1-ին/աշնանյին 30 ժամ/գործն. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1705/Մ03 1. Цель курса ·զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում ·ապահովել արդեն ձեռք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով ·ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ցուցաբերել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի խորացված իմացություն 2.սահմանել լեզվի գիտական ոճի ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները 3.ներկայացնել մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր ձևերը 4.դրսևորել մասնագիտական տեքստի պլաններ, ամփոփագրեր կազմելու սկզբունքների իմացություն բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5.վերլուծել ունկնդրած/կարդացած մասնագիտական տեքստը` տարանջատելով հիմնական բովանդակությունը երկրորդականից, ինքնուրույն կազմել տեքստ մասնագիտական թեմայով 6.տիրապետել մասնագիտական տեքստի թարգմանության հմտություններին 7.կիրառել մասնագիտական տեքստի հետ աշխատելու հնարքներ` տեքստի համառոտ և ընդարձակ նկարագրում, տարբեր տեսակի պլանների կազմում 8.կազմել մասնագիտական թեմաներով ռեֆերատներ, զեկույցներ, գիտական տեքստերի ամփոփագրեր գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 9.ընդարձակել տեղեկատվություն ստանալու հնարավորությունները 10.քննարկել և վերլուծել մասնագիտական խնդիրները ռուսերենով 3. Описание ·զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում ·ապահովել արդեն ձեռք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով ·ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ 4. Стили и методы преподавания и обучения -գործնական պարապմունք -ինքնուրույն աշխատանք -թիմային աշխատանք -բանավոր ներկայացում -գրավոր և բանավոր հարցում 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր ներկայացման հիման վրա: 6. Список основной литературы Амиантова Э.И. Лексика русского языка. Сборник упражнений. Москва, Наука, 2006 Аникина М.А. Синтаксис сложноподчиненного предложения, Москва, Русский язык, 2000 Балыхина Т.М. Формы работы над учебным текстом по специальности // Методические рекомендации к обучению учебно-профессиональному общению студентов-иностранцев и специалистов в вузах нефилологического профиля, Донецк, 1990 Демидова А.К. Пособие по русскому языку. Научный стиль речи. Оформление научной работы, Москва, Русский язык, 1991 Ласкарева Е.Р. Чистая грамматика, СПБ, Златоуст, 2006 7. Основная часть курса 1.Ընդհանուր գիտական և նեղ մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկությունները 2.Գիտական ոճի ձևաբանական առանձնահատկությունները 3.Գիտական ոճին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները 4.Տարբեր իմաստային կապերի արտահայտման միջոցները գիտական տեքստում 5.Մասնագիտական տեքստի համառոտ և ընդարձակ ներկայացում 6.Գիտական ոճի ժանրեր` ռեֆերատ, զեկուցում, հոդված, ամփոփագիր 7.Ռեֆերատների, զեկուցումների, ամփոփագրերի շարադրման սկզբունքները
1603	Անգլերեն-2	3
2-րդ/գարնանային 30 ժամ/գործն. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1603/Մ04 1. Цель курса ·ընդլայնել ուսանողների մասնագիտական հենքային բառապաշարը, ·զարգացնել մասնագիտական ոլորտում անգլերենով հաղորդակցվելու հմտությունները (խոսել, լսել, գրել), ·ներկայացնել բանավոր և գրավոր թարգմանության հիմունքները: 2. Результаты обучения по программе ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Ներկայացնել անգլերենի արտասանական նորմերը, բառակազմական հիմնական կանոնները և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ 2.Բացատրել անգլերենի հիմնական քերականական կաղապարները և դրանց կիրառման սկզբունքները։ 3.Տիրապետել մասնագիտական հենքային բառապաշարին և կիրառել այն համապատասխան հաղորդակցական իրավիճակներում։ բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Կիրառել մասնագիտական առավել գործածական եզրույթները մասնագիտական հաղորդակցության տարբեր իրավիճակներում։ 2.Օգտագործել անգլերենին բնորոշ քերականական կաղապարները գրավոր և բանավոր խոսքում։ 3.Ընկալել և մեկնաբանել ընթերցանության և ունկնդրման միջոցով ստացված ընդհանուր և մասնագիտական ադապտացված նյութերի հիմնական բովանդակությունը։ գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1.Կազմել անգլերենին բնորոշ բառային կաղապարներ՝ զարգացնելով մասնագիտական և ընդհանուր բառապաշարը։ 2.Օգտագործել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներ, այդ թվում՝ համացանցային ռեսուրսներ, անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման, ուսումնասիրման և կիրառման նպատակով։ 3.Կիրառել լեզվական և հաղորդակցական հմտությունները տարբեր ակադեմիական և մասնագիտական իրավիճակներում։ 3. Описание ·ընդլայնել ուսանողների մասնագիտական հենքային բառապաշարը, ·զարգացնել մասնագիտական ոլորտում անգլերենով հաղորդակցվելու հմտությունները (խոսել, լսել, գրել), ·ներկայացնել բանավոր և գրավոր թարգմանության հիմունքները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2.անհատական և խմբային աշխատանք, 3.ինքնուրույն աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ բանավոր հարցում տրված հարցաշարով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով մասնագիտական հենքային բառապաշարի յուրացման և վերարտադրության աստիճանը, ինչպես նաև մասնագիտական ոլորտում հաղորդակցվելու ունակությունները: 6. Список основной литературы Yerznkyan Y., Abrahamyan A. and others On Democracy in English. Yerevan: Yerevan State University, 2013. Karapetyan M., Vartapetian Z., Hovhannisyan G., Petrosyan A. Building ESP Listening Skills: Political Leadership. Yerevan: Yerevan University Press, 2017. 7. Основная часть курса 1.Ընթերցանություն. հանրամատչելի և մասնագիտական ադապտացված տեքստեր, 2.Բանավոր խոսք. հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ քննարկում, 3.Լսելով ընկալում. հանրամատչելի և մասնագիտական նյութի ունկնդրում (2-3 րոպե տևողությամբ) և վերարտադրում, 4.Գրավոր խոսք. հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ նյութի շարադրում և ամփոփում, 5.Թարգմանություն. ընդհանուր և մասնագիտական ոլորտի նյութի թարգմանություն:
1608	Ֆրանսերեն-2	3
2-րդ/գարնանային 30 ժամ գործն. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1608/Մ04 1. Цель курса ·կատարելագործել ուսանողների՝ օտար լեզվով հաղորդակցելու կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, ·զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ճիշտ ընկալելու մասնագիտական տեքստերի բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 2.ցուցաբերելու մասնագիտության ոլորտում օտար լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3.ներկայացնելու և մեկնաբանելու մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, հիմնավորելու անձնական կարծիքը, բանավիճելու մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ, 4.լսելով ընկալելու և վերարտադրելու մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային), քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով 3. Описание ·կատարելագործել ուսանողների՝ օտար լեզվով հաղորդակցելու կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, ·զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2.անհատական աշխատանք, 3.իրավիճակային խնդիրների խմբային քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն իրականացվում է թեսթավորման միջոցով: 6. Список основной литературы Activités Pour Le Cadre Européen Commun De Référence- Niveaux B1, - Marie- Louise Parizet, Etiane Grandet, Martine Corsain, 2007 Delf ABC B1 Corinne Kobert - Kleiner, Marie- Louise Parizet, 2012 Compréhension écrite B1/B1+, Michèle Barféty, 2007 Compréhension orale B1+/B2, Michèle Barféty, 2007 7. Основная часть курса 1.Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային և քերականական յուրահատկությունները, գիտական աշխատությունների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 2.Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրում, դրանց բովանդակության վերծանում և վերարտադրում:
1604	Գերմաներեն-2	3
2-րդ/գարնանային 30 ժամ/գործն. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1604/Մ04 1. Цель курса ·կատարելագործել ուսանողների օտար լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, ·խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, ·ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, ·զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ ընկալել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 2.տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ, 3.ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4.իրականացնել մասնագիտական տեքստերի, իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 5.ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ, 6.գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/ զեկույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, 7.լսելով ընկալել և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8.արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին: 3. Описание ·կատարելագործել ուսանողների օտար լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, ·խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, ·ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, ·զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2.անհատական և խմբային աշխատանք, 3.անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 4.ինքնուրույն աշխատանք, 5.բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6.գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7.իրավիճակային խնդիրների քննարկում 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն իրականացվում է TestDaF թեսթավորման միջոցով: 6. Список основной литературы Behagel O., Deutsche Sprache, Leipzig, 1999 Duden, Grammatik der deutschen Sprache, Mannheim, 2004 Weydt H., Sprechakt, Satz und Text, Tübingen, 2011 Zifonun G., Grammatik der deutschen Sprache, Berlin, 2013 7. Основная часть курса 1.Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները: 2.Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար լեզվով գրավոր ու բանավոր հաղորդակցման գործընթացը: 3.Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 4.Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1705	Ռուսերեն-2	3
2-րդ/գարնանային 30 ժամ/գործն. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1705/Բ04 1. Цель курса ·զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը ·ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները ·ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.ցուցաբերել սուբյեկտիվ գնահատման արտահայտման միջոցների իմացությունը 2.ցուցաբերել ռուսաց լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2 մակարդակ) բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3.մասնակցել մասնագիտական թեմաներով բանավեճերի, ձևակերպել և հիմնավորել սեփական տեսակետերը, հերքել զրուցակցի տեսակետը 4.կատարել թեստային աշխատանք` կազմված միջազգային չափանիշների B2 մակարդակին համապատասխան գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 5.օգտագործել ռուսաց լեզվի իմացությունը մասնագիտական գործունեության ոլորտում 3. Описание ·զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը ·ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները ·ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները 4. Стили и методы преподавания и обучения -գործնական պարապմունք -ինքնուրույն աշխատանք -թիմային աշխատանք -բանավոր ներկայացում -թեստային աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է թեստավորմամբ (C1 մակարդակ): 6. Список основной литературы Андрюшина Н.П., Жорова А.П., Макова М.Н. Тренировочные тесты по русскому языку как иностранному, 2008-2010 Ильина С.А., Коломейцева Е.М, Попова Т.В. Синтаксис письменной книжной речи, Москва, Русский язык, 2002 Кирейцева А.Н., Селиверстова Е.И., Химик В.В. Сборник тестовых заданий по русскому языку для иностранцев: Грамматика. Лексика. СПБ, 1998 Типовой тест по русскому языку как иностранному. II сертификационный уровень общего владения русским языком /под ред. Поповой Т.А., Роговой К.Л./, СПБ, 1998 Химик В.В., Шкурина Н.В. 10 уроков по языку специальности. Учебные задания. Л., 1991 7. Основная часть курса ·Սուբյեկտիվ եղանակավորության արտահայտման միջոցները. միջանկյալ բառեր, բառակապակցություններ, նախադասություններ ·Իմաստային կապերը և նրանց արտահայտման միջոցները պարզ և բարդ նախադասության մեջ. կապ, կապական բառեր ·Պարզ նախադասությունները բարդ նախադասությունների փոխակերպելու կանոնները ·Լեզվի իմացության B2 մակարդակի միջազգային չափորոշիչներ

Специализированный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1206	Մասնագիտության արդի հիմնախնդիրները	3
1-ին/աշնանային 2 ժամ/շաբ. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ05 1. Цель курса ·ուսանողներին տալու պատկերացումներ հանրային քաղաքականության մշակման և իրականացման գործում էթիկայի դերակատարության մասին, ·ծանոթացնելու այն էթիկական և բարոյական սկզբունքների նշանակությանը հանրային քաղաքականության ոլորտում, ·վերհանելու և տարանջատելու հանրային քաղաքականության և էթիկայի միջև առկա կառուցվածքային և գործառնական կապերը։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ·հասկանալու հանրային քաղաքականության ոլորտում էթիկայի ներդրման հիմնավորումը և անհրաժեշտությունը, ·ընկալելու հանրային քաղաքականության բնագավառւմ բարոյա-էթիկական սկզբունքների կիրարկման էությունը և բովանդակությունը, ·պարզաբանելու հանրային քաղաքականության և էթիկայի միջև առկա հարաբերակցությունը և փոխկապակցվածությունը: բ.գործնական մասնագիտական կարողություններ ·մեկնաբանելու և գնահատելու էթիկայի՝ հանրային քաղաքականության վրա ունեցած ազդեցությունը, ·քննարկելու տարբեր էթիկական շրջանակներ, որոնք անհրաժեշտ են քաղաքական երկընտրանքների լուծման համար, ·բովանդակային տեսանկյունից վերլուծելու հանրային քաղաքականության էթիկական կարգավորման օրենսդրա-նորմատիվային շրջանակները: գ.ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ ·ձևավորելու վերլուծության և ընդհանրացման, ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդներից օգտվելու կարողություն, ապահովելու ուսանողների մոտ հանրային քաղաքականության իրականացման էթիկական բաղկացուցչի վերաբերյալ ընկալումների ձևավորումը։ 3. Описание ·ուսանողներին տալու պատկերացումներ հանրային քաղաքականության մշակման և իրականացման գործում էթիկայի դերակատարության մասին, ·ծանոթացնելու այն էթիկական և բարոյական սկզբունքների նշանակությանը հանրային քաղաքականության ոլորտում, ·վերհանելու և տարանջատելու հանրային քաղաքականության և էթիկայի միջև առկա կառուցվածքային և գործառնական կապերը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություն 2. Սեմինար-պարապմունք 3. Ինքնուրույն աշխատանք 4. Քննարկում 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման հիման վրա: 6. Список основной литературы Eric Thomas Weber. Chapter 1: Introduction. Morality, Leadership, and Public Policy. London: Bloomsbury, 2011. Jencks C. Whom Must We Treat Equally for Educational Opportunity to be Equal?Ethics, 1988; 518-33. Kass N, Hecht K, Paul A, Birnbach K. Ethics and Obesity Prevention: Ethical O’Hare M. A Typology of Governmental Action. Journal of Policy Analysis and Management. 1989. Sandel MJ. Market Reasoning as Moral Reasoning: Why Economists Should Re-engage with Political Philosophy. Journal of Economic Perspectives., 2013. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Էթիկան՝ որպես փիլիսոփայության կիրառական ճյուղ, էթիկական տեսությունները: Թեմա 2. Էթիկա և հանրային քաղաքականություն. հարաբերակցությունը և հատման կետերը: Թեմա 3. Մարդկային գործողության բարոյականությունը, օրենքները և կարգավորումները՝ որպես էթիկական ուղղորդման աղբյուրներ: Թեմա 4. Էթիկական կոմպետենտություն և էթիկական լիդերություն: Թեմա 5. Օրինականության, լոյալության, քաղաքական չեզոքության սկզբունքներ: Թեմա 6. Հանրային քաղաքականությունը և էթիկան արդյունավետ կառավարման համտեքստում: Թեմա 7: Պատասխանատվությա տեսակները, վարչական պատասխանատվություն, պատասխանատվության կոնֆլիկտներ: Թեմա 8. Հանրային ծառայողի վարքագծի էթիկական կարգավորումը, վարքի էթիկական սկզբունքները: Թեմա 9. Հանրային ծառայության էթիկայի կարգավորման միջազգային փորձը: Թեմա 10. Էթիկական կարգավորումները և կոռուպցիոն ռիսկերը հանրային քաղաքականության մշակման և իրականացման գործընթացում:
1206	Հանրային քաղաքականության պրակտիկա և հետազոտության մեթոդներ	3
2-րդ/գարնանային 30 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ04 1. Цель курса ·ներկայացնել ժամանակակից հանրային քաղաքականության էմպիրիկ չափումները, հանրային և սոցիալական գործընթացներում` կառավարության և գործադիր իշխանության մարմինների ներգրավվածության/ միջամտության հիմնական պատճառներն ու շարժառիթները, ·ծանոթացնել հանրային տարբեր ոլորտներում քաղաքականության գործիքների և ռեսուրսների կիրառման առանձնահատկությունների հետ, ·վերլուծել հանրային քաղաքականության հիմնահարցերը գործնական և հայեցակարգային հարթություններում, ·քննարկել և վերլուծել հանրային քաղաքականության բնագավառին վերաբերող հիմնական հայեցակարգային և դիսկուրսային ձևաչափերը 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.մեկնաբանել հանրային քաղաքականության իրագործման և ոլորտային քաղաքականությունների գործնական կիրառման առանձնահատկությունները առանձին դեպքային ուսումնասիրությունների օրինակներով, 2.քննել հանրային քաղաքականության բնագավառին վերաբերող համալիր հիմնահարցերի չափումները և հանրային քաղաքականության մեխանիզմների կիրառման հայեցակետերը, 3.քննել հանրային քաղաքականության համակարգերի վրա ներազդող ներքին և արտաքին գործոնները (ենթատեքստ), 4.ըմբռնել և մեկնաբանել հանրային քաղաքականության տարբեր մոդելներ` ռացիոնալ և ոչ ռացիոնալ համադրույթների շրջանակում, 5.սահմանել հանրային քաղաքականության ընթացակարգային և բովանդակային տարրերը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 6.կկարողանա նեղմասնագիտական էմպրիկ ուսումնասիրություններ իրականացնել հանրային քաղաքականության առանձին և/կամ միջոլորտային հիմնահարցերի վերաբերյալ, 7.մշակել և ներդնել հանրային քաղաքականության հիմնահարցերի կարգավորման/ լուծման մոդելներ և եղանակներ, 8.վերլուծել հավաքագրված տվյալները և արժևորել դրանց գործնական կիրառման հնարավորությունները՝ քաղաքական հիմնահարցերի կարգավորման և/կամ լուծման նպատակով, 9.Առաջադրել հանրային քաղաքականության մասնագիտական ոլորտին առնչվող հարակից պրոբլեմների կարգավորման տարբերակներ։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 10.Կկարողանա տարբերակել և դասակարգել բյուրոկրատական իշխանության դերն ու ազդեցությունը պետական/ հանրային քաղաքականության ոլորտում 11.Ի վիճակի կլինի մեկնաբանել և քննադատաբար վերլուծել քաղաքական ոլորտի փոխակերպումների սոցիալական, փիլիսիփայական, քաղաքական և տնտեսական չափումները։ 3. Описание ·ներկայացնել ժամանակակից հանրային քաղաքականության էմպիրիկ չափումները, հանրային և սոցիալական գործընթացներում` կառավարության և գործադիր իշխանության մարմինների ներգրավվածության/ միջամտության հիմնական պատճառներն ու շարժառիթները, ·ծանոթացնել հանրային տարբեր ոլորտներում քաղաքականության գործիքների և ռեսուրսների կիրառման առանձնահատկությունների հետ, ·վերլուծել հանրային քաղաքականության հիմնահարցերը գործնական և հայեցակարգային հարթություններում, ·քննարկել և վերլուծել հանրային քաղաքականության բնագավառին վերաբերող հիմնական հայեցակարգային և դիսկուրսային ձևաչափերը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Թեմատիկ գրականության ընթերցում 2.Ուսանողների թեմատիկ զեկուցումներ 3.Լսարանային հանդիպումներ: 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Public Policy Praxis: A Case Approach for Understanding Policy and Analysis, R. Clemons, M.McBeth, Routledge 2020 Methods for Policy Research, A.Majchrzak, Sage Publication, 1984 Public Policy Analysis: An Introduction, W. Dunn,3rd ed, 2004 Contemporary Policy Analysis, M. Mandelbaum, Oxford UP, 2012 Continuity and Change in Public Policy and Management, Analysis, ?Ch. Pollitt?????????????? ‪, Geert Bouckaert , Ed.Elgar 2011‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ 7. Основная часть курса Հանրային քաղաքականության հիմնահարցի սահմանում և կառուցվածքայնացում, հանրային քաղաքականության մոդելներ, դրանց տարբերակման չափանիշները և փոփոխականների առանձնացում: Քաղաքական հիմնահարցեր (policy problems) և քաղաքականության շրջափուլ` հիմնական տարրերը և գործոններ։ Քաղաքականության հետազոտման առանձնահատկությունները և տեխնիկական վերլուծություն։ Հիմնահարցի սահմանում. Պրագմատիկ և տարբերակված մեթոդաբանություն։ Ոչ ռացիոնալ քաղաքական (political) մոտեցման առանձնահատկությունները։ Պոզիտիվիստական մոտեցումները և կանխատեսման մեթոդները հանրային քաղաքականության ասպարեզում։ Գենդերային և ռասայական հիմնահարցերը հանրային քաղաքականության ոլորտում։
1206	Ուրբանիզացիա և համայնքային զարգացում	6
1-ին/աշնանային 60 ժամ/դասախոսություն 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ07 1. Цель курса ·Ուսանողներին ծանոթացնելու ուրբանիզացման արդի գործընթացների էությանը և հիմնական առանձնահատկություններին. ·Ուսանողների մոտ ձևավորելու գիտելիք քաղաքների կայուն զարգացման հիմնախնդիրների ու վերջիններիս լուծմանը միտված քաղաքականությունների մշակման և իրականացման վերաբերյալ. ·Ուսանողներին ներկայացնելու կայուն զարգացման քաղաքականության ծրագրմանն ու համապատասխան գործիքակազմի կիրառման (քաղաքական, ինստիտուցիոնալ, սոցիալ-տնտեսական և այլն): 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի. ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ØՔննարկելու ուրբանիզացման հիմնական տեսական հարցերը՝ բնորոշումը, հարակից հասկացությունները և ձևերը, ինչպես նաև ուրբանիզացման քաղաքականության մշակման և իրականացման անհրաժեշտության խնդիրները, ØՆերկայացնելու ուրբանիզացման քաղաքականության և համապատասխան գործընթացների պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, ØՎերլուծելու ուրբանիզացման արդի առանձնահատկություններն ու միտումները՝ ագլոմերացիաներ և մեգալոպոլիսներ, կայուն և խելացի քաղաքներ, հատակագծման ու կառուցապատման տարածական առանձնահատկությունները (ֆունկցիոնալ գոտիներ, կենտրոն և արվարձան) ևն, ØՔննարկելու քաղաքների նպատակային զարգացման քաղաքականության մշակման և իրականացման մոտեցումները՝ ուրբանիզացման արդի հիմնախնդիրների ու մարտահրավերների համատեքստում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ ØՄշակելու համապատասխան քաղաքականություն և կատարելու քաղաքային բնակավայրերի նպատակային ֆունկցիոնալ գոտիավորման՝ զոնայավորման աշխատանքներ, ØԻրականացնելու ուրբանիզացման գործընթացների մոդելավորման ու համակողմանի վերլուծության և քաղաքականության գնահատման (այդ թվում՝ տարածաշրջանային) աշխատանքներ ØՄշակելու քաղաքների կայուն զարգացման քաղաքականության նախնական ծրագրային առաջարկներ (sustainable urban development policy papers), ØՎերլուծելու և գնահատելու ՀՀ առանձին քաղաքային համայնքների զարգացման ծրագրերն ու դրանց իրականացման արդյունավետությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ ØՕգտագործելու մասնագիտական գրականություն` տպագիր և էլեկտրոնային աղբյուրների նպատակային ընտրությամբ, Իրականացնելու ժամանակի և ռեսուրսների արդյունավետ պլանավորում և օգտագործում: 3. Описание ·Ուսանողներին ծանոթացնելու ուրբանիզացման արդի գործընթացների էությանը և հիմնական առանձնահատկություններին. ·Ուսանողների մոտ ձևավորելու գիտելիք քաղաքների կայուն զարգացման հիմնախնդիրների ու վերջիններիս լուծմանը միտված քաղաքականությունների մշակման և իրականացման վերաբերյալ. ·Ուսանողներին ներկայացնելու կայուն զարգացման քաղաքականության ծրագրմանն ու համապատասխան գործիքակազմի կիրառման (քաղաքական, ինստիտուցիոնալ, սոցիալ-տնտեսական և այլն): 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություններ, այդ թվում երկխոսության բաղադրամասերի ընդգրկմամբ. 2.Արտալսարանային հաղորդակցություն դասախոսի հետ. 3.Սեմինար պարապմունքներ 4.Դերախաղ կամ խմբային աշխատանք. 5.Տարբեր իրավիճակների մոդելավորում և կանխատեսում. 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-30%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Կ.Դանիելյան, Լ.Սարգսյան, Տ.Սարգսյան, Կայուն զարգացման գործընթացւ տեղական մակարդակում՝ միջազգային փորձը, հիմնախնդիրները և հեռանկարները: Երևան, 2006 Историческая урбанистика: теория и практика. Ростов-на-Дону, 2014 Трубина Е.Г. Современная урбанистика. Екатеринбург, 2008 Антипова Е.А. География населения мира. Минск, 2003 Maria Gonzalez, Maria De Lazaro. Urban Development and Sustainability Handbook of Urban Studies (edited by Ronan Paddison), 2001 www.mtad.am ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության պաշտոնական կայք 7. Основная часть курса 13. Դասընթացը բաղկացած է հետևյալ հիմնական բաժիններից. Մուտք / Շաբաթ Թեմա / Դասավանդման մեթոդ Նյութը Ինքնուրույն աշխատանք / առաջադրանք 1-ին մուտք, փետրվար Գաղափար ուրբանիզացման վերաբերյալ · Բնակավայրերի տիպերը: Քաղաքներ, դերը հասարակական կյանքում: · Քաղաքը՝ որպես ինքնազարգացող և ինքնակարգավորվող համակարգ: Քաղաքային միջավայր և ապրելակերպ · Քաղաքների դասակարգումը՝ բնակչության թիվ, գործառույթներ, պլանավորում · Ուրբանիզացման միջճյուղային ուսումնասիրությունները՝ ուրբանիստիկա, ռեգիոնալիստիկա և աշխարհագրություն, պետական կառավարում · Ուրբանիզացման էությունը, մակարդակը, տեմպը: Քանակական ցուցանիշներ · Ուրբանիզացման համառոտ պատմական ակնարկ · Ռուռալիզացիա և ռուրբանիզացիա՝ արվարձանային ուրբանիզացիա · Քաղաքային ագլոմերացիաներ և մեգալոպոլիսներ Մեթոդներ՝ ինտերակտիվ դասախոսություն, մտագրոհ, մտքերի փոխանակություն · Դասախոս. նյութեր, · [2] · [3] · [4] Նյութերի մշակում և ի մի բերում՝ սեմինարի ընթացքում ամփոփ ներկայացնելու և քննարկելու համար (4 ժ. սեմինար) 2-րդ մուտք, փետրվար 3-րդ մուտք, փետրվար 4-րդ մուտք, փետրվար · 5-րդ մուտք, փետրվար · 6-րդ մուտք, մարտ Քաղաքների հատակագծային և ֆունկցիոնալ-գործառնական առանձնահատկություններն ու տիպերը · Քաղաքների տիպերն ըստ կառուցապատման և պլանավորման՝ արևմտաեվրոպական, ասիական կամ արևելյան, աֆրկյան, հյուսիսամերիկյան · Քաղաքների գործառնական գոտիները՝ կենտրոնական գործարար, արդյունաբերական, բնակելի, կանաչ և ռեկրեացիոն · Քաղաքների վարչատարածքային բաժանումն ու տեղական ինքնակառավարումը · Մերձքաղաքային՝ արվարձանային գոտի · Կենտրոնական տեղերի Վ.Կրիստալլերի տեսությունը Մեթոդներ՝ ինտերակտիվ դասախոսություն, խմբային աշխատանք, քննարկում · Դասախոս. նյութեր, · [5] · [6] Նյութերի մշա-կում և ի մի բերում՝ սեմինարի ընթացքում ամփոփ ներկայացնելու և քննարկելու համար (2 ժ. սեմինար) 7-րդ մուտք, մարտ 8-րդ մուտք, մարտ 9-րդ մուտք, մարտ 10-րդ մուտք, մարտ Ուրբանիզացման արդի հիմնախնդիրներն ու դրանց տարածաշրջանային առանձնահատկությունները · Ուրբանիզացման համամոլորակային հիմնախնդիրը · Ինտենսիվ և էքստենսիվ ուրբանիզացիա · Կեղծ ուրբանիզացիա · Գյուղական բնակավայրերի հիմնախնդիրները՝ արդի ուրբանիզացման համատեքստում · Ուրբանիզացման բնապահպանական հիմնախնդիրները: Քաղաքային էկոլոգիա · Սեյսմիկ, ճարտարապետական, էսթետիկական հիմնախնդիրները խոշոր քաղաքներում: Կառուցապատման խտություն · Սոցիալ-տնտեսական և անվտանգային հիմնախնդիրներ Մեթոդներ՝ ինտերակտիվ դասախոսություն, խմբային աշխատանք, օրինակների քննարկում և համեմատություն · Դասախոս. նյութեր, · [5] · [6] Նյութերի մշա-կում և ի մի բերում՝ սեմինարի ընթացքում ամփոփ ներկայացնելու և քննարկելու համար (4 ժ. սեմինար) 11-րդ մուտք, մարտ 12-րդ մուտք, մարտ 13-րդ մուտք, ապրիլ 14-րդ մուտք, ապրիլ 1-ին ընթացիկ քննություն 15-րդ մուտք, ապրիլ Քաղաքների կայուն զարգացումն ու քաղաքական-ինստիտւցիոնալ ապահովումը · Կայուն զարգացման էությունը, նպատակները · Կայուն զարգացման գործընթացը՝ տեղական մակարդակում: Քաղաքների կայուն զարգացում՝ sustainable urban development · Կայուն և խելացի քաղաքներ: Միջազգային փորձը, օրինակներ · Քաղաքների կայուն զարգացման և կառավարման էկոլոգիական ու սոցիալ-տնտեսական ասպեկտները · Քաղաքների կայուն զարգացման քաղաքական-ինստիտուցիոնալ ասպեկտները Մեթոդներ՝ ինտերակտիվ դասախոսություն, խմբային աշխատանք՝ “World Caffee” կամ “Jigsaw” · Դասախոս. նյութեր, · [1] Նյութերի մշա-կում և ի մի բերում՝ սեմինարի ընթացքում ամփոփ ներկայացնելու և քննարկելու համար (2 ժ. սեմինար) 16-րդ մուտք, ապրիլ · 17-րդ մուտք, ապրիլ · 18-րդ մուտք, մայիս 19-րդ մուտք, մայիս Ուրբանիզացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում · ՀՀ վարչատարածքային բաժանումը, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգերը · ՀՀ բնակավայրերի համակարգը: Բնակավայրեր և խոշորացված համայնքներ · ՀՀ քաղաքների թիվը, դասակարգումը, տեսակները · ՀՀ քաղաքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման արդի հիմնախնդիրները · Սոցիալիստական ժամանակաշրջանի բնակելի թաղամասերի արդիականացման միջազգային փորձն ու մոտեցումները · Երևան քաղաքի գերիշխող տեղն ու դերը ՀՀ քաղաքների համակարգում: Առկա հիմնախնդիրները: Տարածականորեն համաչափ ուրբանիզացիայի անհրաժեշտությունը: · ՀՀ առանձին քաղաքային բնակավայրերի զարգացման ծրագրերի քննարկում · Դասախոս. նյութեր, · [1] · [7] Նյութերի մշա-կում և ի մի բերում՝ սեմինարի ընթացքում ամփոփ ներկայացնելու և քննարկելու համար (2 ժ. սեմինար) 20-րդ մուտք, մայիս 21-րդ մուտք, մայիս 22-րդ մուտք, մայիս 23-րդ մուտք, մայիս 2-րդ ընթացիկ քննություն
1206	Վիճակագրական բազմաչափ վերլուծություն	6
1-ին/աշնանային 60 ժամ դասախոսություն 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ08 1. Цель курса ·փոխանցել գիտելիքներ վիճակագրական վերլուծության հիմնական մեթոդների, նրանց առանձնահատկությունների, ինչպես նաև կոնկրետ խնդիրների լուծման համար արդյունավետ մեթոդի ընտրության հիմունքների մասին, · ներկայացնել վիճակագրական վերլուծության հիմնական հասկացությունները և սկզբունքները, վիճակագրական տեղեկատվության վրա հիմնված իրական համակարգերի հետազոտման հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև մոդելների ձևայնացման եղանակները, տվյալների մշակման և վերլուծության հիմնական մոդելները, ·խթանել վիճակագրական գրագիտության և պետական կառավարման ոլորտում տեղեկատվության հետ աշխատելու համար վիճակագրական մեթոդների կիրառման հմտությունների ձևավորումը: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.կիրառելու վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, բացատրելու նրանց տեսական և պրակտիկ առանձնահատկությունները, կիրառման ոլորտները՝ կապված տվյալների տեսակի և հետազոտական խնդրի հետ, 2.վերհանելու և լուծելու տվյալների վերլուծության խնդիրներ, վիճակագրական վերլուծության ժամանակակից մեթոդների հիման վրա մեկնաբանելու տարբեր երևույթների միջև պատճառական կապերը, ներկայացնելու և մեկնաբանելու վերլուծության արդյունքները, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 3.կիրառելու տվյալների մշակման և վերլուծության խնդիրների լուծման տարբեր եղանակներ, ինչպես նաև հետազոտելու բարդ համակարգեր, 4.մեկնաբանելու և համեմատելու վիճակագրական հետազոտությունների մեթոդիկաները, (ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ, եթե այդպիսիք կան) 5.իրականացնելու բազմաչափ վիճակագրական վերլուծություն համակարգչային համապատասխան ծրագրերի օգնությամբ: 3. Описание ·փոխանցել գիտելիքներ վիճակագրական վերլուծության հիմնական մեթոդների, նրանց առանձնահատկությունների, ինչպես նաև կոնկրետ խնդիրների լուծման համար արդյունավետ մեթոդի ընտրության հիմունքների մասին, · ներկայացնել վիճակագրական վերլուծության հիմնական հասկացությունները և սկզբունքները, վիճակագրական տեղեկատվության վրա հիմնված իրական համակարգերի հետազոտման հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև մոդելների ձևայնացման եղանակները, տվյալների մշակման և վերլուծության հիմնական մոդելները, ·խթանել վիճակագրական գրագիտության և պետական կառավարման ոլորտում տեղեկատվության հետ աշխատելու համար վիճակագրական մեթոդների կիրառման հմտությունների ձևավորումը: 4. Стили и методы преподавания и обучения Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.կիրառելու վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, բացատրելու նրանց տեսական և պրակտիկ առանձնահատկությունները, կիրառման ոլորտները՝ կապված տվյալների տեսակի և հետազոտական խնդրի հետ, 2.վերհանելու և լուծելու տվյալների վերլուծության խնդիրներ, վիճակագրական վերլուծության ժամանակակից մեթոդների հիման վրա մեկնաբանելու տարբեր երևույթների միջև պատճառական կապերը, ներկայացնելու և մեկնաբանելու վերլուծության արդյունքները, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 3.կիրառելու տվյալների մշակման և վերլուծության խնդիրների լուծման տարբեր եղանակներ, ինչպես նաև հետազոտելու բարդ համակարգեր, 4.մեկնաբանելու և համեմատելու վիճակագրական հետազոտությունների մեթոդիկաները, (ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ, եթե այդպիսիք կան) 5.իրականացնելու բազմաչափ վիճակագրական վերլուծություն համակարգչային համապատասխան ծրագրերի օգնությամբ: 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-30%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Հարությունյան Ե., Ղազանչյան Տ. Հավանականություն և կիրառական վիճակագրություն, Երևան, Գիտություն, 2000 Айвазян, С.А., Мхитарян, В.С. (2001) Прикладная статистика и основы эконометрики (2-е изд.). Том 1: Теория вероятностей и прикладная статистика. М.: ЮНИТИ [ ] Гмурман В.Е. Теория вероятностей и математическая статистика. М.: Высшая школа, 2009. [] Hastie, T., Tibshirani, R., Friedman, J. The Elements of Statistical Learning, 2nd edition. - Springer, 2009. 7. Основная часть курса Մուտք դեպի վիճակագրություն, վիճակագրական հետազոտության էությունը: Վիճակագրության հիմնական հասկացությունները, վիճակագրական համախմբություն, վիճակագրական ցուցիչ: Վիճակագրական հետազոտության /դիտարկման/ էությունը և տեսակները: Ընտրանքի էությունը և ընտրանքային հետազոտության իրականացումը: Վիճակագրական վարկածներ, նրանց տեսակները և ստուգման եղանակները։ Վիճակագրական տվյալների խմբավորումը, վիճակագրական աղյուսակներ: Տվյալների կենտրոնական միտման արժեքները, միջիններ և վարիացիայի ցուցիչներ: Վարիացիոն շարքերի մոդելավորում: Հատկությունների փոխկապվածություն, կորելյացիոն վերլուծության հիմքեր: Դինամիկայի շարքերի էությունը և վերլուծության սկզբունքները։ Մուտք դեպի բազմաչափ վիճակագրական վերլուծություն։
1206	Համեմատական վարչարարություն և մենեջմենթի բարեփոխումներ	6
2-րդ/գարնանային 4 ժամ/շաբ. 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ09 1. Цель курса ·մապատասխան հայեցակարգերի և նորմատիվային մոտեցումների հենքի վրա` ներկայացնել արտաքին քաղաքականության փոխակերպվող դերը պետական հատվածում, ·զարգացնել ոչ պետական հատվածում առաջնորդության յուրահատուկ սկզբունքների և գործառույթների էմպիրիկ դրսևորումների վերլուծական հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.վերլուծելու արտաքին քաղաքականության գերակայությունները 2. զարգացնել մենեջմենթի և վարչարարության տեսական գիտելիքները (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 3.կատարել մոդելավորման աշխատանքներ և տեղայնացնել հայկական իրականության մեջ 3. Описание ·մապատասխան հայեցակարգերի և նորմատիվային մոտեցումների հենքի վրա` ներկայացնել արտաքին քաղաքականության փոխակերպվող դերը պետական հատվածում, ·զարգացնել ոչ պետական հատվածում առաջնորդության յուրահատուկ սկզբունքների և գործառույթների էմպիրիկ դրսևորումների վերլուծական հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ 2. Քննարկումներ 3. Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք 4. Դեպքերի ուսումնասիրություններ 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում (0-30%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Understanding Foreign Policy Decision Making, A. Mintz, K. DeRouen, Cambridge 2010 Ph. Zelikow, Foreign Policy Engineering: from theory to practice and back again, pp.158-170 , International Security, Vol. 18, No. 4 (Spring, 1994), pp. 143-171 Т. А. Алексеева, А. А. Казанцев, внешнеполитический процесс: Сравнительный анализ, МГИМО, М: 2012 Ch. Hill, The Changing Politics of Foreign Policy, Palgrave 2003 7. Основная часть курса Վարչական համակարգերի մոդելները: ԱՄՆ-ի հանրային կառավարման համակարգ: Հանրային կառավարման ընդհանուր հայեցակետերը: Գերմանիայի հանրային կառավարման համակարգը: Կառավարման թեոկրատիկ համակարգը: Վարչական առաքելություն: Արդիականացման քննադատությունը: Հանրային կառավարման հիմնախնդիրներն ըստ Ֆուկույամայի: Բացասական քաղաքական զարգացում և կախվածության տեսություն: Համակարգային փոխակերպման հայեցակարգեր:
1206	Հանրային ֆինանսներ և հարկաբյուջետային քաղաքականություն	6
2-րդ/գարնանային 60 ժամ դասախոսություն 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ10 1. Цель курса ·ուսումնասիրել հանրային հատվածի դերակատարումը ընդհանուր տնտեսության մեջ, ·ներկայացնել հարկային/մաքսային քաղաքականության առանձնահատկությունները, ·ուսումնասիրել հարկային քաղաքականության տնտեսական ներազդեցության էֆֆեկտները տնտեսվարող սուբյեկտների վրա, բիզնեսի ոլորտում որոշումների ընդունման, միջոցների և ռեսուրսների (վերա)բաշխման գործընթացի և ընդհանուր ֆիսկալ ու մակրոտնտեսական իրադրության վրա: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.ներկայացնելու պետական միջամտության հիմնական ձևերը և եղանակները` ներառյալ ժամանակակից գործիքակազմի կիրառման առանձնահատկությունները, 2.վերլուծելու հանրային ֆինանսների և հարկային քաղաքականության հայեցակարգային և մոդելային մոտեցումները, 3.առանձնացնելու հարկային քաղաքականության ներզադեցության ձևերն ու եղանակները, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 4.տարբերակելու և վերլուծելու հարկային քաղաքականության բաշխիչ և վերաբաշխիչ գործառույթները ընդհանուր հանրային քաղաքականության հոլովույթում, 5.քննելու և վերուծելու հարկային քաղաքականության` սոցիալական ոլորտի վրա ներազդեցության ձևերն ու գործառույթները, 6.մեկնաբանելու պետական-մասնավոր հատվածների համագործակցության առանձնահատկությունները: 3. Описание ·ուսումնասիրել հանրային հատվածի դերակատարումը ընդհանուր տնտեսության մեջ, ·ներկայացնել հարկային/մաքսային քաղաքականության առանձնահատկությունները, ·ուսումնասիրել հարկային քաղաքականության տնտեսական ներազդեցության էֆֆեկտները տնտեսվարող սուբյեկտների վրա, բիզնեսի ոլորտում որոշումների ընդունման, միջոցների և ռեսուրսների (վերա)բաշխման գործընթացի և ընդհանուր ֆիսկալ ու մակրոտնտեսական իրադրության վրա: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ 2. Քննարկումներ 3. Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում (0-30%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Boris I. Bittker, Equity, Efficiency, and Income Tax Theory: Do Misallocations Drive Out Inequities, San Diego, 1979 Economics of the Public Sector Joseph E. Stiglitz and Jay K. Rose, Fourth Edition, New York: W.W. Norton & Co., 2015 Экономика: учебник, Бюджетно-налоговая (фискальная) политика, А.С. Булатов Матвеева Т. Ю. 12.1 Цели и инструменты фискальной политики // Введение в макроэкономику. - «Издательский дом ГУ-ВШЭ», 2007 Edge, K., HSC Online - Fiscal Policy and Budget Outcomes, 2015 7. Основная часть курса Հանրային ֆինանսներ, հարկաբյուջետային քաղաքականություն, ընդհանուր նկարագիրը և փոխազդեցության մեխանիզմները: Հարկաբյուջետային քաղաքականության բարեփոխման փորձն ու հետագծերը, բարեփոխումների իրագործման մակարդակները: Հարկերի տեսակները և դրանց ազդեցությունը միջոցների և ռեսուրսների բաշխման վրա: Միջազգային ֆինանսներ և ֆիսկալ քաղաքականություն: Գործադիր իշխանության համակարգի բնույթը և բյուջետային գործընթացը: Ֆինանսական մենեջմենթի բարեփոխման այլընտրանքները: Հարկային/մաքսային քաղաքականության ներազդեցության գնահատման եղանակները: Հանրային բարեփոխումների իրագործման արդյունքները: Քաղաքականությունը և հանրային ֆինանսները` ընդհանուր ակնարկ:
1206	Ռազմավարական մենեջմենթ	6
2-րդ/գարնանային 60 ժամ դասախոսություն 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ11 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·ներկայացնել ուսանողներին սոցիալական պետություն հասկացության էությունը, սկզբունքները, զարգացման ու ձևավորման պատմությունը, ·քննարկել Հայաստանում սոցիալական պետության ձևավորման հիմնախնդիրները և հեռանկարները: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.վերլուծել սոցիալական պետության ձևավորման պատմությունը, 2.դասակարգել պետության սկզբունքները, նպատակները, գործառույթները և կառուցվածքը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3.ներկայացնել կրթական տարբեր համակարգերի համապատասխանությունը սոցիալական պետության սկզբունքներին, 4.քննարկել առողջապահական տարբեր համակարգերի համապատասխանությունը սոցիալական պետության սկզբունքներին, 5.վերլուծել սոցիալական պաշտպանության տարբեր համակարգերի համապատասխանությունը սոցիալական պետության սկզբունքներին, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 1.գնահատել հասարակության սոցիալական ինստիտուտների ներդաշնակությունը՝ սոցիալական պետության գործառնման հնարավորությունների տեսանկյունից 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·ներկայացնել ուսանողներին սոցիալական պետություն հասկացության էությունը, սկզբունքները, զարգացման ու ձևավորման պատմությունը, ·քննարկել Հայաստանում սոցիալական պետության ձևավորման հիմնախնդիրները և հեռանկարները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություն 2. Սեմինար 3. Անհատական հանձնարարություններ և համակարգչային ներկայացումներ: 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ընթացիկ ստուգում (0-30%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Социальное неравенство. Изменения в социально структуре: европейская перспектива/ под ред. В. Воронкова, М. Соколова. - СПб. : Алтейя, 2008 г. Храмцов А. Ф. Бюрократия и социальное государство. М.: ИС РАН. 2010г. Кочеткова Л. Н. Социальное государство: Опыт философского исследования. - М.: Книжный дом «ЛИБРОКОМ», 2009г. Леонов И. В. Современное социальное государство: сущность, признаки, проблемы формирования - М.: МГИМО - Университет, 2006г. Калашников С. Социальное государство: эволюция и этапы становления // Человек и труд. - 2002. - № 10. 7. Основная часть курса Պետության տեսության զարգացումը: Պետության սոցիալական գործառույթների զարգացումը: Սոցիալական պետությունը՝ որպես նորագույն քաղաքակրթությանը հատուկ պետության ձև: «Սոցիալական պետություն» հասկացության էությունը: Սոցիալական պետության պատմական տեսակները: Սոցիալական պետության ֆունկցիոնալ համակարգը: Սոցիալական իրավունքների տեսությունը: Քաղաքացիական պետության դերը սոցիալական պետության ձևավորման գործում: Սոցիալական քաղաքականությունը որպես սոցիալական պետության զարգացման գործոն: Հիմնական սոցիալական ինստիտուտների (կրթություն, առողջապահություն, սոցիալական ապահովություն) գործառնումը սոցիալական պետության համատեքստում։
1206	Ռիսկերի գնահատում և ծախք-շահույթ վերլուծություն	3
2-րդ/գարնանային 30 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ12 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ · ներկայացնել հանրային քաղաքականությունների գնահատման ամենատարածված մեթոդներից մեկը՝ ծախքեր-շահույթներ վերլուծությունը, · ձևավորել անհրաժեշտ հասկացութային հիմքեր և պրակտիկ կարողություններ ծախքեր-շահույթներ վերլուծության իրականացման համար, · ներկայացնել հանրային քաղաքականությունների մշակման ընթացքում ռիսկերի, դրանց պատճառների վերլուծության, հնարավոր կորուստների կանխատեսման, ռիկսերի կառավարման մեթոդներն ու գործիքակազմը 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.կիրառելու ծախքեր-շահույթներ, ռիսկեր-շահույթներ վերլուծական մոտեցումները և այդ ռազմավարությունների կիրառական սահմանափակումները, 2.մեկնաբանելու հանրային քաղաքականության փուլերում` ծախք-շահույթ հարացույցի տեղն ու դերը, 3.կիրառելու տնտեսական արդյունավետության չափումները հանրային քաղաքականությունների համեմատման գործընթացում, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 4.իրականացնելու տարբեր քաղաքական ծրագրերի ծախքեր-շահույթներ, ռիսկեր-շահույթներ վերլուծություն, 5.կիրառելու մենեջմենթի ոլորտում ռիսկերի գնահատման գործիքակազմը, (ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ, եթե այդպիսիք կան) 6.մոդելավորելու ռիսկերի գնահատման համադրույթները` զանազանվող միջավայրերում: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ · ներկայացնել հանրային քաղաքականությունների գնահատման ամենատարածված մեթոդներից մեկը՝ ծախքեր-շահույթներ վերլուծությունը, · ձևավորել անհրաժեշտ հասկացութային հիմքեր և պրակտիկ կարողություններ ծախքեր-շահույթներ վերլուծության իրականացման համար, · ներկայացնել հանրային քաղաքականությունների մշակման ընթացքում ռիսկերի, դրանց պատճառների վերլուծության, հնարավոր կորուստների կանխատեսման, ռիկսերի կառավարման մեթոդներն ու գործիքակազմը 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություններ 2.Դեպքերի ուսումնասիրություններ 3.Քննարկումներ 4.Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (35-45%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով, 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է բանավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով : 6. Список основной литературы Kunreuther, H. “Risk Analysis and Risk Management in an Uncertain World” Risk Analysis August 2002 Boardman, T. et al Chap. 1 in Cost-Benefit Analysis: Concepts and Practice (Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall) 2001 Viscusi, K. and Aldy, J. “The Value of a Statistical Life: A Critical Review of Market Estimates Throughout the World” Journal of Risk and Uncertainty 27:5-76, 2003 Slovic, P., Fischhoff, B. and Lichtenstein, “Rating the Risks.” (in RR) Levy et al. “Lay and Expert Interpretations of Cancer Cluster Evidence” Risk Analysis (2008) 28:1531-153 Риск-менеджмент организации, Н.Ермасова, М.2010 7. Основная часть курса Ծախքեր-շահույթներ վերլուծության հիմքերը. ներածություն: Ծախքեր-շահույթներ, ռիսկեր-շահույթներ վերլուծական ռազմավարությունների առավելություններն ու սահմանափակումները: Տնտեսական արդյունավետություն, մատակարարի, սպառողի և ընդհանուր սոցիալական շահույթներ, հնարավորությունների ծախքեր: Արդյունավետ և անարդյունավետ շուկաներ: Հանրային քաղաքականությունների ներդրումների, արդյունքների և ազդեցությունների դրամականացում: Ծախքեր-շահույթներ, ծախքեր-արդյունավետություն վերլուծությունների իրականացում օրինակների միջոցով: Եկամուտների վերաբաշխում: Մարդկային կյանքի արժեքի և կյանքի որակի հիմնախնդիրները ծախքեր-շահույթներ վերլուծական ռազմավարության շրջանակներում: Անորոշության պայմաններում որոշումների կայացումը և քաղաքական ծրագրերում ռիսկերի կառավարումը:
1206	Աճի և զարգացման տեսություններ	3
2-րդ/գարնանային 30 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·Ծանոթացնել ուսանողներին երկարաժամկետ տնտեսական աճի ժամանակակից տեսություններին: ·Սովորեցնել նոր հմտություններ`տվյալ սպեցիֆիկացիային համապատասխան մոդելավորման գործիքների կիրառման համար: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն լուսաբանելու երկարաժամկետ տնտեսական աճը պայմանավորող հիմնական և երկրորդային գործոնները, ներկայացնելու տնտեսական աճի բազային տեսությունները, բնութագրելու այն գործոնները, որոնք պատճառ են հանդիսանում երկրների միջև եկամուտների հսկայական տարբերությունների համար, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ տնտեսական աճի մոդելների հիման վրա իրականացնելու կիրառական վերլուծություններ, բացահայտելու Հայաստանի տնտեսության զարգացմանը նպաստող (խոչընդոտող) կարևոր գործոնները, գնահատելու տնտեսական աճի տարբեր տեսությունների ուժեղ և թույլ կողմերը, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ վերլուծելու նախորդ ժամանակահատվածում ՀՀ տնտեսական աճը պայմանավորող հիմնական գործոնները, որոշելու տնտեսության երկարաժամկետ աճի ապահովման համար անհրաժեշտ հիմնական գործիքները 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·Ծանոթացնել ուսանողներին երկարաժամկետ տնտեսական աճի ժամանակակից տեսություններին: ·Սովորեցնել նոր հմտություններ`տվյալ սպեցիֆիկացիային համապատասխան մոդելավորման գործիքների կիրառման համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ 2. Քննարկումներ 3. Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք 4. Դեպքերի ուսումնասիրություններ 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (35-45%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով, 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է բանավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով : 6. Список основной литературы Jones C., Vollrath D. “Introduction to Economic Growth”3-rd edition,W.W. Norton and Company Inc., 2013 Acemoglu D. “Introduction to Modern Economic Growth” Princeton University Press, 2009 Romer D. “Advanced Macroeconomics”, McGraw-Hill, 2008 7. Основная часть курса 1.Տնտեսական աճի Հարոդ-Դոմարի մոդելը: 2.Սոլոու-Սվանի մոդելը: 3.Ապրանքների բազմազանությունը և տնտեսական աճը: 4.Տնտեսական աճի AK մոդելը: 5.Դայմոնդի մոդելը: 6.Գիտելիքի կուտակման մոդելները: 7.Ինստիտուտները և տնտեսական աճը: 8.Տնտեսական աճի քաղաքատնտեսագիտական մոդելները:
1206	Հանրային քաղաքականության օրենսդրական կարգավորում	3
3-րդ/աշնանային 30 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1206/Մ14 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·ուսանողների մոտ ձևավորելու համարժեք պատկերացումներ հանրային քաղաքականության ոլորտի օրենսդրական կարգավորման անհրաժեշտության, ոլորտը կարգավորող մեծածավալ ու բազմաբնույթ ակտերի համակարգը հստակ պատկերացնելու, նորմատիվ-իրավական ակտերի շրջանակը պարզելու ունակություններ, ·ուսանողների մոտ ձևավորելու գիտելիքներ հանրային քաղաքականության այնպիսի առանցքային նշանակություն ունեցող բաղադրիչների մասին, ինչպիսիք են հանրային վարչարարություն իրականացնող մարմինների ու տեսակների, հանրային քաղաքականության առանձին բնագավառների վարչաիրավական և վարչա-կառավարչական կարգավորման առանձնահատկությունների մասին: 2. Результаты обучения по программе ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Բացատրել հանրային քաղաքականության ոլորտի օրենսդրական կարգավորման անհրաժեշտությունը, նպատակները և նշանակությունը։ 2.Ներկայացնել հանրային քաղաքականության ոլորտում վարչարարություն իրականացնող մարմինների տեսակները, լիազորությունները և գործունեության առանձնահատկությունները։ 3.Վերլուծել հանրային քաղաքականության օրենսդրական կարգավորման և վարչարարության իրականացման միջև առկա փոխկապակցվածությունն ու փոխկախվածությունը։ բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Դասակարգել հանրային քաղաքականության օրենսդրական կարգավորման համար ընդունված նորմատիվ-իրավական ակտերը՝ ըստ դրանց գործառնական ուղղությունների և կարգավորման ոլորտների։ 2.Վերլուծել հանրային քաղաքականության տարբեր ոլորտների օրենսդրա-իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները և բացահայտել դրանց կիրառման խնդիրները։ 3.Գնահատել հանրային քաղաքականության օրենսդրա-իրավական կարգավորման անհրաժեշտությունն ու արդյունավետությունը՝ քաղաքականությունների մշակման և իրականացման տեսանկյունից։ գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1.Կիրառել փաստերի վերլուծության, համադրման և հիմնավորված հետևություններ կատարելու հմտությունները հանրային քաղաքականության հիմնախնդիրների ուսումնասիրման ընթացքում։ 2.Ձևավորել քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական գործոնների համապարփակ ընկալում՝ հանրային քաղաքականության իրականացման գործընթացների գնահատման և մեկնաբանման համար։ 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·ուսանողների մոտ ձևավորելու համարժեք պատկերացումներ հանրային քաղաքականության ոլորտի օրենսդրական կարգավորման անհրաժեշտության, ոլորտը կարգավորող մեծածավալ ու բազմաբնույթ ակտերի համակարգը հստակ պատկերացնելու, նորմատիվ-իրավական ակտերի շրջանակը պարզելու ունակություններ, ·ուսանողների մոտ ձևավորելու գիտելիքներ հանրային քաղաքականության այնպիսի առանցքային նշանակություն ունեցող բաղադրիչների մասին, ինչպիսիք են հանրային վարչարարություն իրականացնող մարմինների ու տեսակների, հանրային քաղաքականության առանձին բնագավառների վարչաիրավական և վարչա-կառավարչական կարգավորման առանձնահատկությունների մասին: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություն 2. Սեմինար-պարապմունք 3. Ինքնուրույն աշխատանք 4. Քննարկում 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Խուդավերդյան Ա. Վ. Հանրային ոլորտի բարեփոխումները Հայաստանի Հանրապետությունում.- Եր.: Սարվարդ հրատ., 2008, 300 էջ: ՀՀ հանրային ծառայության, քաղաքացիական ծառայության, համայնքային ծառայության մասին օրենքներ, www.parliament.am Հայաստանի Հանրապետության վարչական իրավունք: Ուսումնական ձեռնարկ / ընդհանուր խմբագրությամբ՝ Գ.Դանիելյանի. - Երևանի պետ. համալս. - ԵՊՀ. հրատ., 2012, էջ 70 7. Основная часть курса Թեմա 1. Հանրային քաղաքականության օրենսդրական կարգավորման էությունը և անհրաժեշտությունը: Թեմա 2. Հանրային քաղաքականության առանձին բնագավառների վարչաիրավական և վարչա-կառավարչական կարգավորման առանձնահատկությունները: Թեմա 3. Հանրային ծառայության հասկացությունը և էությունը: Թեմա 4. Հանրային ծառայողի կարգավիճակը, իրավունքները և պարտականությունները, պատասխանատվության շրջանակը և գործունեության սահմանափակումները: Թեմա 5.ՀՀ հանրային ծառայության, քաղաքացիական ծառայության, համայնքային ծառայության մասին օրենքները: Թեմա 6. Վարչարարություն հասկացությունը: Թեմա 7.Վարչարարության հիմնական սկզբունքները: Թեմա 8. Ո՞վ է իրականացնում վարչարարություն. պետություն։ Թեմա 9. Վարչական ակտերը, դրանց ձևերը և տեսակները: Թեմա 10. Վարչական մարմինների իրավական կարգավիճակի առանձնահատկությունները ՀՀ-ում:

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
1206	Սոցիալական գործընթացների մոդելավորում	3
3-րդ/աշնանային 30 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ15 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·ձևավորել գիտելիքներ սոցիալական գործընթացների և երևույթների մոդելավորման ժամանակակից մեթոդների, մոդելների տեսակների, ինչպես նաև` նրանց կիրառման առանձնահատկությունների մասին, ·ներկայացնել մոդելավորման արդիական հիմնախնդիրները և իրականացման սկզբունքները, սոցիալական հիմնախնդիրների վերլուծության համակարգային և կոգնիտիվ, բովանդակային և ձևային մոտեցումները, ինչպես նաև` սոցիալական գործընթացները և իրավիճակները պայմանավորող սոցիալական մեխանիզմների ուսումնասիրության սկզբունքները՝ որպես սոցիալական մոդելավորման հիմք, ·քննարկել և վերլուծել կառավարչական որոշումների ընդունման ոլորտում մոդելավորման արդիական հիմնախնդիրները, պետական կառավարման ոլորտում կիրառվող հիմնական արդի մոդելների առանձնահատկությունները, կոնֆլիկտային իրավիճակների մոդելավորման հիմնական տարատեսակները: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.ներկայացնելու սոցիալական երևույթների, սոցիալական գործընթացների մոդելավորման հիմնական մեթոդները, նրանց տեսական և պրակտիկ առանձնահատկությունները, մոդելավորման մեթոդաբանության սկզբունքները և կիրառման ոլորտները, սոցիալական մոդելների վերլուծության հիմունքները, կառավարչական որոշումների հիմնական տեսակները և նրանց ընդունման մոդելավորման սկզբունքները, ռազմավարական, մարտավարական և օպերատիվ որոշումների հիմնական մոդելները, կոնֆլիկտային իրավիճակների մոդելավորման եղանակները, 2.կառուցելու կոնկրետ սոցիալական երևույթների և գործընթացների մոդելներ, 3.կիրառելու սոցիալական մոդելավորման տարբեր եղանակներ՝ ելնելով հիմնախնդրի առանձնահատկությունից, 4.հետազոտելու և վերլուծելու կոնկրետ սոցիալական երևույթների և գործընթացների մոդելներ, 5.մոդելավորելու կազմակերպչական-կառավարչական որոշումների ընդունման գործընթացները, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 6.կիրառելու կոնկրետ տեսական և կիրառական կառավարման հիմնախնդիրների լուծման համար մոդելավորման մեթոդաբանությունը, ընդունված կազմակերպչական-կառավարչական որոշումների պայմանների և հետևանքների գնահատման մեթոդները, 7.կատարելու սոցիալական հիմնախնդիրների համակարգային վերլուծություն, 8.ընտրելու կազմակերպչական համակարգերի մոդելավորման եղանակներ, գնահատելու նրանց արդյունավետությունը և հարմարեցնելու կառավարման կոնկրետ խնդիրներին: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·ձևավորել գիտելիքներ սոցիալական գործընթացների և երևույթների մոդելավորման ժամանակակից մեթոդների, մոդելների տեսակների, ինչպես նաև` նրանց կիրառման առանձնահատկությունների մասին, ·ներկայացնել մոդելավորման արդիական հիմնախնդիրները և իրականացման սկզբունքները, սոցիալական հիմնախնդիրների վերլուծության համակարգային և կոգնիտիվ, բովանդակային և ձևային մոտեցումները, ինչպես նաև` սոցիալական գործընթացները և իրավիճակները պայմանավորող սոցիալական մեխանիզմների ուսումնասիրության սկզբունքները՝ որպես սոցիալական մոդելավորման հիմք, ·քննարկել և վերլուծել կառավարչական որոշումների ընդունման ոլորտում մոդելավորման արդիական հիմնախնդիրները, պետական կառավարման ոլորտում կիրառվող հիմնական արդի մոդելների առանձնահատկությունները, կոնֆլիկտային իրավիճակների մոդելավորման հիմնական տարատեսակները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություն 2. Սեմինար-պարապմունք 3. Ինքնուրույն աշխատանք 4. Քննարկում 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (35-45%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով, 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է բանավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով։ 6. Список основной литературы Бурда А. Г. Моделирование в управлении: краткий курс лекций. Краснодар,2015.[http://kubsau.ru/upload/iblock/430/43079acb29a11060c384e7d34b49c085.pdf]. Глухов В.В., Медников М.Д., Коробко С.Б. Математические методы и модели для менеджмента. СПб.: 2005. [http://www.alleng.ru/d/manag/man253.htm] Методы и модели информационного менеджмента. Под ред. Кострова А.В. М.: Финансы и статистика, 2007. [http://www.alleng.ru/d/manag/man091.htm] Плотинский Ю.М. Модели социальных процессов: Учебное пособие для высших учебных заведений. - Изд. 2-е перераб. и доп. - М.: Логос, 2001. [http://alexnn.trinitas.pro/files/2013/02/Modeli-sotsialnyih-protsessov-…] Шикин Е.В., Чхартишвили А.Г. Математические методы и модели в управлении. М.: Дело, 2002. [http://www.alleng.ru/d/manag/man175.htm 7. Основная часть курса Հնարավորությունները սոցիալական տարբեր ոլորտներում։ Սոցիալական մոդելավորման հիմնական սկզբունքները։ Մոդելավորման կիրառման գործընթացների ձևային և բովանդակային մոդելներ: Համակարգային վերլուծության հիմնական սկզբունքներ։ Սոցիալական համակարգերի ուսումնասիրման կոգնիտիվ մոտեցում։ Կառուցվածքային մոդելավորում։ Սոցիալական փոփոխությունների մոդելներ, կյանքի ցիկլի, ալիքային դինամիկայի մոդելներ: Նորարարական գործընթացների և սոցիալական համակարգերում անցումային գործընթացների մոդելներ: Կոնֆլիկտային իրավիճակների մոդելավորման սկզբունքներ: Շահեկանության տեսության հիմունքներ։ Կոնֆլիկտների լուծման մոդելներ: Կառավարչական որոշումների ընդունման մոդելավորման սկզբունքներ, նախագծային կառավարման որոշումների մշակում և իրականացում անորոշության և ռիսկի պայմաններում: Կառավարչական որոշումների մոդելավորման արդյունքների վերլուծության տեսական հիմքերը և մոնիթորինգ /հսկողություն/։
1206	Ֆինանսական մենեջմենթ և դրամաշնորհների տնօրինում	3
3-րդ/գարնանային 30 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ15 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·ծանոթացնել հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում որոշումների կայացման գործընթացում ֆինանսական տեղեկատվության օգտագործման և ֆինանսական կառավարման հիմունքներին, ·ներկայացնել ֆինանսական վերլուծության, ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման և հաշվապահական գործընթացի յուրահատկությունները հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում` անդրադառնալով հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության և հաշվետվողականության հիմնախնդիրներին, ինչպես նաև այդ կազմակերպությունների համար հասանելի այլ եկամտային հոսքերի տեսակներին, զարգացնել անհրաժեշտ հմտություններ շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում ֆինանսական աջակցության ձեռքբերման, դրամաշնորհային ծրագրերին դիմելու և հապատասխան ծրագրեր կազմելու համար: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.մեկնաբանելու հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարման և կայունության հիմնախնդիրները, 2.իրականացնելու հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի, ֆինանսական կատարողականի և բյուջետային գործընթացների վերլուծություն` հանդես գալով համապատասխան առաջարկություններով, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 3. կազմելու հանրային կազմակերպությունների ներքին և արտաքին ֆինանսական հաշվետվություններ, 4. ներկայացնելու դրամաշնորհային ծրագրի առաջարկ դոնոր կազմակերպություններին դիմելու համար: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·ծանոթացնել հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում որոշումների կայացման գործընթացում ֆինանսական տեղեկատվության օգտագործման և ֆինանսական կառավարման հիմունքներին, ·ներկայացնել ֆինանսական վերլուծության, ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման և հաշվապահական գործընթացի յուրահատկությունները հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում` անդրադառնալով հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության և հաշվետվողականության հիմնախնդիրներին, ինչպես նաև այդ կազմակերպությունների համար հասանելի այլ եկամտային հոսքերի տեսակներին, զարգացնել անհրաժեշտ հմտություններ շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում ֆինանսական աջակցության ձեռքբերման, դրամաշնորհային ծրագրերին դիմելու և հապատասխան ծրագրեր կազմելու համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ 2. Քննարկումներ 3. Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (35-45%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով, 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է բանավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Financial Reporting & Analysis Charles H. Gibson Financial Intelligence for Entrepreneurs, Karen Berman + Joe Knight with John Case, Harvard Business School Press Financial Analysis with Microsoft Excel, seventh edition, Timothy R. Mayes Building Financial Models with Microsoft Excel, second edition, K. Scott Proctor Financial Management, third edition, Jae K. Shim, Ph.D, Joel G. Siegel, Ph.D 7. Основная часть курса Բյուջետավորման հիմունքներ: Հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների բյուջեների տեսակներ: Բյուջետավորման գործընթաց և բյուջեի ձևաչափ: Ֆինանսական ռեզերվ, հավասարակշռված և դեֆիցիտային բյուջեներ: Ֆինանսական հաշվետվության բաղկացուցիչները և տեսակները: Անկախ աուդիտ: Ֆինանսական վերահսկողության կանոններն ու գործընթացները շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում: Տնօրենների խորհրդի և գործադիր անձնակազմի դերը ֆինանսկան վերահսկողության գործընթացում: Ֆինանսական հաշվետվողականություն: Ռազմավարական ֆինանսական ծրագրավորում: Դրամաշնորհային ծրագրի առաջարկի կազմումը, իրականացումը, անհրաժեշտ նախնական վերլուծություններն ու վերլուծական գործիքները:
1206	Միջկառավարական հարաբերություններ (անգլերեն)	3
3-րդ/աշնանային դաս.-30 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ15 1. Цель курса ·Ուսանողների մոտ համարժեք պատկերացում ձևավորել միջկառավարական հարաբերությունների կառուցվածքի, քաղաքական, օրենսդրական և գործառույթային փոխհարաբերությունների բովանդակության և առանձնահատկությունների մասին՝ կենտրոնանալով այդ հարաբերությունների փոխակերպման դինամիկայի և հիմնական շարժառիթների վրա, ·Ներկայացնել և վերլուծել միջկառավարական հարաբերությունների հիմնական դերակատարներին՝ մոդելավերոլով նրանց ներգրավվածությունը կառավարման և հանրային քաղաքականության գործընթացներում ԱՄՆ օրինակով։ ·Պարզաբանել որոշումների կայացման հիմնական ձևաչափերը միջկառավարական փոխգործակցության պայամաններում՝ առանձնացնելով հանրային կառավարման և քաղաքականության ֆորմալ և ոչ ֆորմալ դերակատարների ներգրավվածության ձևերը և ներազդման մեխանիզմները, ինչպես նաև քաղաքականության իրագործման գործընթացի յուրահատկությունը, Համեմատել կառավարման համակարգերը՝ առանձնացնելով դրանց հարաբերականորեն թույլ և ուժեղ կողմերը բազմամակարդակ կառավարման պարագայում։ 2. Результаты обучения по программе ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Ներկայացնել միջկառավարական հարաբերությունների տեսական և հայեցակարգային հիմնական մոտեցումները, մոդելները և դրանց զարգացման առանձնահատկությունները՝ համեմատական պատմական հեռանկարում։ 2.Տարբերակել ԱՄՆ միջկառավարական հարաբերությունների օրինակով կառավարման համակարգի հիմնական ինստիտուցիոնալ մակարդակները և դրանց գործառույթները։ 3.Վերլուծել միջկառավարական փոխգործակցության շրջանակում կառավարման գործընթացների և քաղաքականության մշակման հիմնական մեխանիզմները՝ բացահայտելով պետական կառույցների և շահերի խմբերի դերը։ բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Բացատրել միջկառավարական համագործակցության և կառավարչական խնդիրների կարգավորման հիմնական մոտեցումները՝ կիրառելով ամերիկյան լավագույն փորձի օրինակները։ 2.Մշակել և գնահատել միջկառավարական հարաբերությունների և որոշումների կայացման մոդելներ՝ կիրառելով վերլուծական մեթոդներ։ 3.Մեկնաբանել միջկառավարական հարաբերությունների հիմնական և գործառութային մակարդակները ԱՄՆ-ում և այլ պետություններում՝ քաղաքական և կառավարչական ոլորտների համատեքստում։ 4.Գնահատել համակարգման (coordination) հիմնական մարտահրավերները միջկառավարական հարաբերությունների տարբեր ձևաչափերում և առաջարկել դրանց հաղթահարման հնարավոր լուծումներ։ գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1.Վերլուծել փաստերը, համադրել տեղեկատվությունը և ձևակերպել հիմնավորված հետևություններ միջկառավարական հարաբերությունների և հանրային կառավարման հիմնախնդիրների վերաբերյալ։ 2.Կիրառել քննադատական և վերլուծական մտածողության հմտությունները՝ տարբեր կառավարման մոդելների և քաղաքական գործընթացների գնահատման ընթացքում։ 3. Описание ·Ուսանողների մոտ համարժեք պատկերացում ձևավորել միջկառավարական հարաբերությունների կառուցվածքի, քաղաքական, օրենսդրական և գործառույթային փոխհարաբերությունների բովանդակության և առանձնահատկությունների մասին՝ կենտրոնանալով այդ հարաբերությունների փոխակերպման դինամիկայի և հիմնական շարժառիթների վրա, ·Ներկայացնել և վերլուծել միջկառավարական հարաբերությունների հիմնական դերակատարներին՝ մոդելավերոլով նրանց ներգրավվածությունը կառավարման և հանրային քաղաքականության գործընթացներում ԱՄՆ օրինակով։ ·Պարզաբանել որոշումների կայացման հիմնական ձևաչափերը միջկառավարական փոխգործակցության պայամաններում՝ առանձնացնելով հանրային կառավարման և քաղաքականության ֆորմալ և ոչ ֆորմալ դերակատարների ներգրավվածության ձևերը և ներազդման մեխանիզմները, ինչպես նաև քաղաքականության իրագործման գործընթացի յուրահատկությունը, Համեմատել կառավարման համակարգերը՝ առանձնացնելով դրանց հարաբերականորեն թույլ և ուժեղ կողմերը բազմամակարդակ կառավարման պարագայում։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Երկու ընթացիկ քննություն (35-45%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով, 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է բանավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով: 5. Методы и критерии оценки 1. դասախոսություններ, սեմինար քննարկումներ, 2. ինտերակտիվ դասախոսություն, 3. բանավեճային դասախոսություններ։ 6. Список основной литературы Wright, D. S. (1990). Federalism, intergovernmental relations, and intergovernmental management: Historical reflections and conceptual comparisons. Public Administration Review, 50 (2), 168-178. Wright, D. S. (1974). Intergovernmental Relations: An Analytical Overview. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 416 (1), 1-16. https://doi.org/10.1177/000271627441600102 Elazar, D. J. (1966). American Federalism: A View from the States. Thomas Y. Crowell Company. Hamilton, A., Madison, J., & Jay, J. (2008). The Federalist papers. Oxford University Press. Kettl, D. F. (2018). Trump and the Art of Jenga Federalism. Governing, 32 (3), 16. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Բազմամակարդակ կառավարման տեսական հիմքերը և միջկառավարական համագործակցության հայեցակարգային առանձնահատկությունները։ Թեմա 2. Միջկառավարական փոխգործակցության հիմնական ձևաչափերը և մեխանիզմները առաջատար պետություններում՝ ԱՄՆ օրինակով։ Թեմա 3. Բազմակարդակ կառավարումը և քաղաքականության մշակուման մարտահրավերները։ Թեմա 4. Համակարգման և ուղորդված կառավարման մարտահրավերները միջկառավարական հարաբերություններում։ Թեմա 5. Պետության և կառավարման ձևերի աստիճանական փոխակերպման գործընթացի ազդեցությունը բազմամակարդակ կառավարման գործընթացների վրա։ Թեմա 6. Ուղահայաց և հորիզոնական ՄԿՀ։ Թեմա 7. Միջկառավարական փոխգործակցության և բազմամակարդակ կառավարման դերակատարները և բյուրոկրատական լիազորությունների արաձգականությունը։ Թեմա 8. Ֆիսկալ գործիքների դերը ՄԿՀ շրջանակում։ Թեմա 9. Հանրային քաղաքականությունների իրագործման և գնահատաման առանձնահատկությունները ՄԿՀ շրջանակում։
1206	ԱՄՆ էներգետիկ և էկոլոգիական քաղաքականությունը (անգլերեն)	3
3-րդ/աշնանային դաս.-30 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ15 1. Цель курса ·Ծանոթացնել ԱՄՆ-ի էներգետիկ ռեսուրսներին և ներուժին, դրանց տեղաբաշխմանը և օգտագործման պայմաններին (էկոլոգիական անվտանգության և տնտեսական նպատակահարմարության տեսանկյուններից), ·Քննարկել ԱՄՆ-ի էներգետիկ քաղաքականության (ներքին և արտաքին հարթություններում) հիմնական ուղղությունները, առաջնահերթություններն ու կարգավորման մեխանիզմները, ·Վերհանել ԱՄՆ-ի էներգետիկ քաղաքականության և էներգետիկ ոլորտի զարգացման էկոլոգիական ասպեկտները՝ դիտարկելով դրանք բնապահպանական (էկոլոգիական) և կայուն զարգացման արդի հիմնախնդիրների ու մարտահրավերների համատեքստում։ 2. Результаты обучения по программе ·Ծանոթացնել ԱՄՆ-ի էներգետիկ ռեսուրսներին և ներուժին, դրանց տեղաբաշխմանը և օգտագործման պայմաններին (էկոլոգիական անվտանգության և տնտեսական նպատակահարմարության տեսանկյուններից), ·Քննարկել ԱՄՆ-ի էներգետիկ քաղաքականության (ներքին և արտաքին հարթություններում) հիմնական ուղղությունները, առաջնահերթություններն ու կարգավորման մեխանիզմները, ·Վերհանել ԱՄՆ-ի էներգետիկ քաղաքականության և էներգետիկ ոլորտի զարգացման էկոլոգիական ասպեկտները՝ դիտարկելով դրանք բնապահպանական (էկոլոգիական) և կայուն զարգացման արդի հիմնախնդիրների ու մարտահրավերների համատեքստում։ 3. Описание ·Ծանոթացնել ԱՄՆ-ի էներգետիկ ռեսուրսներին և ներուժին, դրանց տեղաբաշխմանը և օգտագործման պայմաններին (էկոլոգիական անվտանգության և տնտեսական նպատակահարմարության տեսանկյուններից), ·Քննարկել ԱՄՆ-ի էներգետիկ քաղաքականության (ներքին և արտաքին հարթություններում) հիմնական ուղղությունները, առաջնահերթություններն ու կարգավորման մեխանիզմները, ·Վերհանել ԱՄՆ-ի էներգետիկ քաղաքականության և էներգետիկ ոլորտի զարգացման էկոլոգիական ասպեկտները՝ դիտարկելով դրանք բնապահպանական (էկոլոգիական) և կայուն զարգացման արդի հիմնախնդիրների ու մարտահրավերների համատեքստում։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություններ 2.Քննարկումներ 3.Առանձին դեպքերի ուսումնասիրություններ (case study) 4.Ինքնուրույն վերլուծական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (35-45%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով, 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է բանավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով : 6. Список основной литературы U.S. Senator Lisa Murkowski. Energy 20/20: A Vision for America’s Energy Future. What’s Next for US Energy Policy? The Oxford Institute For Energy Studies, November 2017, Issue 111 Brent D. Yacobucci. Energy Policy: 114th Congress Issues. Congressional Research Service, 2016 The United States Environmental Policy. European Parliament Directorate General for Internal Policies. 2015 7. Основная часть курса ·Էներգետիկ ռեսուրսներ։ Աշխարհի էներգետիկ ռեսուրսների հիմնական խմբերը՝ վառելիքային, միջուկային, ջրային, այլընտրանքային և այլն։ Դրանց օգտագործման էկոլոգիական պայմաններն ու առանձնահատկությունները։ Տեղայնացում՝ ԱՄՆ-ի օրինակով (ԱՄՆ-ի էներգետիկ ներուժի բնութագիրը)։ ·ԱՄՆ-ի ներքին էներգետիկ քաղաքականությունը։ Երկրի ներսում վառելիքաէներգետիկ համակարգի և էլեկտրաէներգիայի արտադրության զարգացման, էներգիայի մատակարարման, պահպանության և կայուն սպառման գործընթացների պետական կարգավորումը (օրենսդրական դաշտ, առաջնահերթություններ, խթաններ և այլն)։ Արդյունավետ կառավարման հիմնահարցերը։ ·ԱՄՆ-ի արտաքին էներգետիկ քաղաքականությունը։ Էներգակիրների ներկրման և արտահանման գործընթացների (էներգետիկ առևտուր) կարգավորումը, ռազմավարական առաջնահերթությունները, ռեգիոնալ ասպեկտները, անդամակցությունը միջազգային էներգետիկ և էկոլոգիական համաձայնագրերին։ Էներգետիկ անկախության ապահովումը, ռազմավարական պաշարներ։ ·ԱՄՆ-ի էկոլոգիական քաղաքականությունը։ Ձևավորումը, կապն էներգետիկ քաղաքականության հետ, հիմնական ուղղությունները, նպատակներն ու առաջնահերթությունները, նորմատիվ-իրավական կարգավորումը։ Տարբեր նախագահների վարչակազմերի գործունեության շրջանակներում էկոլոգիական քաղաքականության առաջնահերթությունը և ներկայացվածությունը։ ·Այլընտրանքային էներգետիկան ԱՄՆ-ում։ ԱՄՆ-ի այլընտրանքային էներգիայի հիմնական աղբյուրներն ու դրանց օգտագործումը։ Այլընտրանքային էներգետիկայի մասնաբաժինն ու դրա դինամիկան ԱՄՆ-ի էներգետիկ հաշվակշռում։ Էներգետիկ ոլորտի բացասական էկոլոգիական հետևանքների (մասնավորապես, կլիմայական) նվազեցումն ու չեզոքացումը. «կանաչ» («մաքուր») և կայուն էներգետիկա։
1206	Կարգավորիչ քաղաքականություն և վարչական գործիքներ	3
4-րդ/գարնանային 4 ժամ/շաբ. 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ18 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ · ներկայացնել պետական կարգավորման տնտեսական, քաղաքական, սոցիալական և կազմակերպական հիմնարար տեսությունները, հանրային քաղաքականության առանձին ոլորտներում պետական կարգավորման նպատակները, միջոցներն ու գործընթացները, · ներկայացնել և քննարկել Հայաստանի Հանրապետությունում առանձին ոլորտային օրենսդրությունները, կառավարության որոշումները և իրավական ակտերը՝ որպես պետական կարգավորիչ մոդելի առանձին բաղադրիչներ, ·վերլուծել պետական կարգավորման մասշտաբների, ընդունելի եղանակների, պետական կարգավորման և հասարակական-մասնավոր ինքնակարգավորման առկա գլոբալ հասկացութային միտումները: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) 1.բացատրելու պետական կարգավորման եղանակները, նպատակները և գործընթացները, 2.իրականացնելու պետական կարգավորիչ քաղաքականությունների համեմատական վերլուծություններ տարբեր քաղաքական համակարգերի և սահմանադրական կարգերի դիտանկյունից, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) 3.համալիր ուսումնասիրելու հանրային կյանքի առանձին ոլորտներում տարվող պետական կարգավորիչ քաղաքականությունների առանձնահատկությունները, 4.կիրառելու կարգավորիչ քաղաքականության մասնագիտական/ փորձագիտական հմտությունները, 5.համադրելու կարգավորիչ գործողությունների հիմնատարրերը` միասնական ուղեգծի շրջանակներում, (ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ, եթե այդպիսիք կան) 6.մեկնաբանելու եվրոպական կարգավորիչ քաղաքականության հիմնադրույթները: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ · ներկայացնել պետական կարգավորման տնտեսական, քաղաքական, սոցիալական և կազմակերպական հիմնարար տեսությունները, հանրային քաղաքականության առանձին ոլորտներում պետական կարգավորման նպատակները, միջոցներն ու գործընթացները, · ներկայացնել և քննարկել Հայաստանի Հանրապետությունում առանձին ոլորտային օրենսդրությունները, կառավարության որոշումները և իրավական ակտերը՝ որպես պետական կարգավորիչ մոդելի առանձին բաղադրիչներ, ·վերլուծել պետական կարգավորման մասշտաբների, ընդունելի եղանակների, պետական կարգավորման և հասարակական-մասնավոր ինքնակարգավորման առկա գլոբալ հասկացութային միտումները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություններ 2.Դեպքերի ուսումնասիրություններ 3.Քննարկումներ 4.Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Эволюция регуляторной политики в странах-членах ОЭСР, Н.Малышев, https://www.oecd.org/gov/regulatory-policy/42051724.doc Administrative Law and Regulatory Policy: Problems Text, and Cases, Seventh Edition (Aspen Casebook) 7th Edition, by Stephen G. Breyer (Author), Richard B. Stewart (Author), Cass R. Sunstein (Author), Adrian Vermeule (Author), Michael Herz (Author) Breyer, Stephen, Regulation and Its Reform (Cambridge: Harvard University Press, 1980, 9th edition. Managing Regulation: Regulatory Analysis, Politics and Policy (The Public Management and Leadership Series), by Martin Lodge (Author), Kai Wegrich (Author), Palgrave 2012. 7. Основная часть курса Կարգավորիչ քաղաքականությունների զարգացում, խնդրահարույց քաղաքականությունների վերաձևակերպում: Կառավարության գործիքակազմը արդի տեղեկատվական դարաշրջանում: Պետական կարգավորիչ քաղաքականությունների տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական ռազմավարական նպատակները: Հասարակական զարգացման ռազմավարական ուղղությունների հաստատումը պետության կողմից: Հանրային-մասնավոր ոլորտների համագործակցությունը, սեփականաշնորհման գործընթացները և կարգավորիչ ռեժիմները: Բաշխիչ և վերաբաշխիչ քաղաքականություններ: Հանրային քաղաքականությունների տնտեսական, քաղաքական, ինստիտուցիոնալ և սոցիալ-մշակութային սահմանափակումները: Քաղաքականության գործընթացների դեմոկրատացման հայեցակարգը:
1206	Գլոբալ կառավարման հիմնախնդիրներ և բանակցային տեխնոլոգիաներ (անգլերեն)	3
4-րդ/գարնանային գործն.-30 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ16 1. Цель курса ·ներկայացնել գլոբալ գործընթաների հիմնական առանձնահատկությունները՝ համաշխարհային քաղաքականության և գլոբալ միտուների կառավարման և «վերահսկման» դիտանկյունից, ·ծանոթացնել միջազգային բանակցային գործընթացի տիպական հիմնական բովանդակային, ընթացակարգային և արարողակարգային բաղադրիչների հետ՝ առանձնացնելով միջազգային բանակցություններում պրոբլեմի քննարկման և բանակցման փուլերը, · ծանոթացնել գլոբալ կառավարման (global governance) հասկացության և հայեցակարգի հիմնական չափոմների և ասպարեզների հետ, ·վերլուծել միջազգային բանակցությունների գործընթացում հակասական կամ ոչ ամբողջական տեղեկությունների համակարգման և դասակարգման հնարավոր եղանակները, ·քննարկել և վերլուծել փոխհամաձայնության ձևավորման և փաստաթղթային ձևակերպման մեթոդները՝ տարածելով դրանք գործնական օրինկների վրա: 2. Результаты обучения по программе ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.Վերլուծել գլոբալ կառավարման տարբեր չափումների ազդեցությունը տարածաշրջանային դերակատարների մոտեցումների և քաղաքական դիսկուրսների վրա՝ դասակարգելով տարբեր դերակատարների շահերը և կազմելով շահերի փոխհարաբերությունների մատրիցա։ 2.Քննել միջազգային բանակցությունների շրջանակում ձևավորված հիմնախնդիրները՝ դիտարկելով դրանց պատմական զարգացումը, պատճառահետևանքային կապերը և կարգավորման հնարավոր ձևաչափերը։ 3.Բացահայտել միջազգային համակարգերի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը քաղաքական գործընթացների վրա։ 4.Սահմանել միջազգային բանակցությունների առարկա հանդիսացող հիմնախնդիրների ընթացակարգային և բովանդակային հիմնական տարրերը։ բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Իրականացնել էմպիրիկ ուսումնասիրություններ միջազգային հիմնախնդիրների, գլոբալ կառավարման գործընթացների և հակասությունների բանակցային կարգավորման մեխանիզմների վերաբերյալ։ 2.Վերլուծել հավաքագրված տվյալները և գնահատել դրանց կիրառական նշանակությունը քաղաքական հիմնախնդիրների կարգավորման և լուծման գործընթացներում։ 3.Մշակել մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդիրների կարգավորման հնարավոր տարբերակներ և ներկայացնել հիմնավորված առաջարկություններ։ գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1.Տարբերակել և դասակարգել տարածաշրջանային համակարգերի առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով տարբեր տեսական և հայեցակարգային մոտեցումների վրա։ 2.Մեկնաբանել և քննադատաբար վերլուծել քաղաքական գործընթացների փոխակերպումների սոցիալական, փիլիսոփայական, քաղաքական և տնտեսական չափումները։ 3.Կիրառել հետազոտական և վերլուծական հմտությունները միջազգային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրման և գնահատման ընթացքում։ 3. Описание ·ներկայացնել գլոբալ գործընթաների հիմնական առանձնահատկությունները՝ համաշխարհային քաղաքականության և գլոբալ միտուների կառավարման և «վերահսկման» դիտանկյունից, ·ծանոթացնել միջազգային բանակցային գործընթացի տիպական հիմնական բովանդակային, ընթացակարգային և արարողակարգային բաղադրիչների հետ՝ առանձնացնելով միջազգային բանակցություններում պրոբլեմի քննարկման և բանակցման փուլերը, · ծանոթացնել գլոբալ կառավարման (global governance) հասկացության և հայեցակարգի հիմնական չափոմների և ասպարեզների հետ, ·վերլուծել միջազգային բանակցությունների գործընթացում հակասական կամ ոչ ամբողջական տեղեկությունների համակարգման և դասակարգման հնարավոր եղանակները, ·քննարկել և վերլուծել փոխհամաձայնության ձևավորման և փաստաթղթային ձևակերպման մեթոդները՝ տարածելով դրանք գործնական օրինկների վրա: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություններ 2.Առանձին դեպքերի ուսումնասիրություններ (case study) 3.Քննարկումներ 4.Ինքնուրույն վերլուծական-հետազոտական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Ընթացիկ ստուգում (0-40%) Դասընթացի առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-40%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Thompson, L (2001) “ Chapter IV Integrative Models of Negotiation” The Mind and Heart of the Negotiator. New Jersey: Prentice Hall Michael Zurn - A Theory of Global Governance_ Authority, Legitimacy, and Contestation,2018, OUP James N. Rosenau. "Governance, Order and Change in World Politics" in James N. Rosenau andErnst-Otto Czempiel (eds.),Governance without Government: Order and Change in World Politics, pp. 1-29. Cambridge: Cambridge University Press (1992) William Zartman and Saadia Touval, International Cooperation: the Extent and Limits of Multilateralism. Cambridge University Press 2010. Rudolf Avenhous and William Zartman, Diplomacy Games: Formal Models and Negations. Springer, 2007. William Breslin and Jeffery Rubin, Negotiation Theory and Practice. Program of Negotiation, 2010. Thomas Biersteker, “Global Governance” in Robert Rotberg (ed.) On Governance: National and International Dimensions of Measuring Governance Effectiveness, Waterloo Ontari 7. Основная часть курса Գլոբալ կառավարման հայեցակարգը. Միջազգային գլոբալ ինստիտուտներ և ազգային կառավարություններ; գլոբալ կառավարման պատմական փուլերը և ներազդող գործոնները; Անդրագային ցանցային կառավարման մոտեցումներ և պրակտիկաներ, գլոբալ գործընթացների ուղղորդման և «վերահսկման» դիսկուրսի հիմնական առանձնահատկությունները: Գլոբալ և տարածաշրջանային հիմնահարցերի փոխկապակցվածությունը և միջազգային բանակցությունների պրակտիկաները, բանակցային գործընթացի հիմնական ընթացակարգային և կառուցվածքային տարրերը, միջազգային բանակցությունների առարկա դարձած պրոբլեմի կոնցեպտուալացումը և բանակցային գործընթացի փուլերը, միջազգային բանակցությունների գործընթացում մանդատի ձևակերպման, ինչպես նաև press release, statement and agreememnt կազմելու գործնական ձևերը և օրինակների քննարկումը:
1206	Էկոնոմետրիկայի հիմունքներ	6
3-րդ/աշնանային 60 ժամ դասախոսություն 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Բ16 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·զարգացնել ուսանողների մասնագիտական կարողությունները` տրամադրելով խորացված ուսուցում էկոնոմետրիկայի բնագավառում, տալ խորը տեսական և գործնական հենք ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության հիմնախնդիրները մեկնաբանելու և վերլուծելու համար, ·զարգացնել ուսանողների հմտությունները ժամանակակից էկոնոմետրիկ մեթոդները սոցիալական գիտությունների պրակտիկայում կիրառելու համար, ·ուսանողներին ունակ դարձնել փորձարկելու և գնահատելու տնտեսագիտական մոդելները` օգտագործելով էկոնոմետրիկական վերլուծության հետազոտական մեթոդները և վերլուծության ձևերը։ 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ·սահմանել վարկածներ և ձևակերպել մաթեմատիկական մոդելը, ·օգտագործել էկոնոմետրիկ մոդելները քաղաքականության վերլուծության նպատակներով, ·հասկանալ մաթեմատիկական և էկոնոմետրիկ մոդելների միջև փոխկապվածությունը։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ ·գնահատել մակրոտնտեսական և ֆինանսական ցուցանիշների միջև քանակական կախվածությունները, ·քանակապես գնահատել տնտեսական երևույթները, ·թեստավորել տնտեսագիտության տարբեր տեսություններ։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ ·ներկայացնել գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունքները, կիրառել ստացած արդյունքները, ·վերլուծել արդի խնդիրները և գնահատել դրանց լուծման հնարավորությունները։ 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·զարգացնել ուսանողների մասնագիտական կարողությունները` տրամադրելով խորացված ուսուցում էկոնոմետրիկայի բնագավառում, տալ խորը տեսական և գործնական հենք ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության հիմնախնդիրները մեկնաբանելու և վերլուծելու համար, ·զարգացնել ուսանողների հմտությունները ժամանակակից էկոնոմետրիկ մեթոդները սոցիալական գիտությունների պրակտիկայում կիրառելու համար, ·ուսանողներին ունակ դարձնել փորձարկելու և գնահատելու տնտեսագիտական մոդելները` օգտագործելով էկոնոմետրիկական վերլուծության հետազոտական մեթոդները և վերլուծության ձևերը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.դասախոսություն, գործնական և սեմինար պարապմունքներ, 2.խնդիրների լուծում համակարգչով, գիտական քննարկումներ, 3.ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-30%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Stock J., Watson M., Introduction to Econometrics, 2015, Wooldridge J.M., Introductory Econometrics, A Modern Approach, 5-th edition, 2012, Магнус Я.Р., Катышев П.К., Пересецкий А.А., Эконометрика, 2005։ 7. Основная часть курса ·Պարզ զույգային ռեգրեսիա։ ·Սովորական փոքրագույն քառակուսիների եղանակով գնահատակաների ստացումը։ Գնահատականների հանրահաշվական հատկությունները։ ·Բազմակի ռեգրեսիոն վերլուծություն։ ·Վարկածների ստուգում։ Գործակիցների ասիմպտոտիկ հատկությունները։ ·Ֆունկցիոնալ տարբեր ձևերի կիրառումը ռեգրեսիոն վերլուծության մեջ։
1206	Ծրագրերի գնահատում	6
3-րդ/աշնանային 60 ժամ դասախոսություն 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ16 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·ծանոթացնել ուսանողներին ծրագրերի գնահատման միջազգային չափորոշիչների հետ, ·ներկայացնել ծրագրերի գնահատման քանակական և որակական մեթոդների հետ, ·ցույց տալ ծրագրերի գնահատման կարևորությունը ծրագրերի կառավարման համատեքստում: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.տարբերակել ծրագրերի գնահատման մեթոդները, 2.վերլուծել ծրագրերի գնահատման մոտեցումները, 3.համեմատել ծրագրերի գնահատման չափորոշիչները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4.իրականացնել կարիքների գնահատում, 5.իրականացնել ծրագրերի հայեցակարգի, գործընթացի և արդյունքների գնահատում, 6.իրականացնել ՈՒԹՀՌ (SWOT) և ճեղքվածքի (Gap) վերլուծություն, 7.կիրառել քանակական և որակական հետազոտական մեթոդներ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 1.օգտագործել ծրագրերի գնահատման արդյունքները ծրագրերի կառավարման կատարելագործման ուղղությամբ: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·ծանոթացնել ուսանողներին ծրագրերի գնահատման միջազգային չափորոշիչների հետ, ·ներկայացնել ծրագրերի գնահատման քանակական և որակական մեթոդների հետ, ·ցույց տալ ծրագրերի գնահատման կարևորությունը ծրագրերի կառավարման համատեքստում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1.Դասախոսություն 2. Սեմինար 3.Անհատական հանձնարարություններ և համակարգչային ներկայացումներ 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-30%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Социальное неравенство. Изменения в социально структуре: европейская перспектива/ под ред. В. Воронкова, М. Соколова. - СПб. : Алтейя, 2008 г. Храмцов А. Ф. Бюрократия и социальное государство. М.: ИС РАН. 2010г. Кочеткова Л. Н. Социальное государство: Опыт философского исследования. - М.: Книжный дом «ЛИБРОКОМ», 2009г. Леонов И. В. Современное социальное государство: сущность, признаки, проблемы формирования - М.: МГИМО - Университет, 2006г. Калашников С. Социальное государство: эволюция и этапы становления // Человек и труд. - 2002. - № 10. 7. Основная часть курса Ծրագրի գնահատումը որպես ծրագրային արդյունքների չափման վերլուծական գործիք: Գնահատման տիպաբանությունը: Գնահատման չափորոշիչները: Գնահատման հավաստիություն (validity): Գնահատման հուսալիություն (reliability): Գնահատման ընթացքում ծագող դժվարությունները: Գնահատման փուլերը: Ծրագրի կառուցողական գնահատում (Formative Evaluation): Ծրագրի հանրագումարային գնահատում (Summative Evaluation): Ծրագրի գործընթացի գնահատում: Ծրագրի ազդեցության գնահատում: Ծրագրային արդյունքի գնահատում: Պլանավորման-գնահատման ցիկլ: Գնահատման մշակույթ: Ծրագրերի գնահատման կարևորությունը ժամանակակից մենեջմենթում:
1206	Ոչ պետական հատվածի կազմակերպություններ և կառավարում	6
3-րդ/աշնանային 60 ժամ դասախոսություն 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ17 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է՝ ·ծանոթացնել երրորդ հատվածում՝ հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում նախագծերի կազմման և կառավարման հիմունքներին, ·ներկայացնել հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում` նախագծման և ծրագրկման գործընթացների առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով այնպիսի հիմնահարցերի, ինչպիսիք են կայունությունը, սոցիալական պատասխանատվությունը և հաշվետվողականությունը, ինչպես նաև դիտարկել որոշումների կայացման գործընթացի ընթացակարգային կողմերը, զարգացնել անհրաժեշտ հմտություններ՝ երրորդ հատվածում՝ շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում նախագծերի կազմման և կառավարման հմտությունների ձեռքբերման, դրամաշնորհային ծրագրերին դիմելու և համապատասխան ծրագրեր կազմելու համար: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` (մասնագիտական գիտելիք և իմացություն) ·մեկնաբանելու երրորդ հատվածի կազմակերպությունների կառավարման և կայունության հիմնախնդիրները, ·իրականացնելու երրորդ հատվածի կազմակերպությունների վիճակի, կատարողականի և ներկազմակերպական գործընթացների վերլուծություն` հանդես գալով համապատասխան առաջարկություններով, (գործնական մասնագիտական կարողություններ) ·կազմելու երրորդ հատվածի՝ շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների շրջանակներում գործարկվող նախագծեր, ներկայացնելու դրամաշնորհային ծրագրի առաջարկ՝ դոնոր կազմակերպություններին դիմելու համար: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է՝ ·ծանոթացնել երրորդ հատվածում՝ հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում նախագծերի կազմման և կառավարման հիմունքներին, ·ներկայացնել հանրային և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում` նախագծման և ծրագրկման գործընթացների առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով այնպիսի հիմնահարցերի, ինչպիսիք են կայունությունը, սոցիալական պատասխանատվությունը և հաշվետվողականությունը, ինչպես նաև դիտարկել որոշումների կայացման գործընթացի ընթացակարգային կողմերը, զարգացնել անհրաժեշտ հմտություններ՝ երրորդ հատվածում՝ շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում նախագծերի կազմման և կառավարման հմտությունների ձեռքբերման, դրամաշնորհային ծրագրերին դիմելու և համապատասխան ծրագրեր կազմելու համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, այդ թվում `երկխոսության բաղադրամասերի ընդգրկմամբ 2. սեմինար պարապմունքներ` փոխներգործող (ինտերակտիվ) բանավեճերի առաջադրմամբ 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-30%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы The Jossey-Bass Handbook of Nonprofit Leadership and Management 3rd Edition, David O. Renz (Editor), Robert D. Herman (Foreword), 2010 Valentinov, V. (2005): Explaining Nonprofit Organization; the social value approach. Journal of Cooperative Studies, Vol. 38 (2), pp. 22-36. Walter W. Powell and Richard Steinberg, The Nonprofit Sector: A Research Handbook, Yale University Press: New Haven and London, 2006. 7. Основная часть курса Երրորդ հատված. բնորոշ կողմերը և առանձնահատկությունները: Երրորդ հատված. փոխհարաբերությունները հանրային/պետական և մասնավոր հատվածների հետ: Երրորդ հատվածի կազմակերպություններ. գործառնման առանձնահատկություններ: Նախագծման և ծրագրման գործընթաց. հիմնական փուլերը: Նախագծման և ծրագրման գործընթաց. հիմնական բաղկացուցիչները: Դրամաշնորհներ:
1206	Հանրային քաղաքականության կիրառական վերլուծություն և լավ կառավարում (անգլերեն)	6
3րդ/աշնանային դաս.-60 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1206/Մ16 1. Цель курса ·Տրամադրել հանրային քաղաքականության վերլուծության, ապացույցների վրա հիմնված կառավարման ամերիկյան մոդելի և արդյունավետ պլանավորման վերաբերյալ խորացված մասնագիտական գիտելիքներ, ·Զարգացնել վերլուծական և որոշումներ կայացնելու կարողություններ, ինչպես նաև՝ մասնագիտական հմտություններ պետական և հանրային հատվածում հաջողակ կարիերայի համար։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ·Կստանա հանրային քաղաքականության վերլուծության ոլորտում խորացված գիտելիքներ՝ հիմնված ժողովրդավարության և բազմամակարդակ կառավարման ամերիկյան մոդելի վրա, ·Կուսումնասիրի և կկիրառի հանրային քաղաքականության վերլուծության տարբեր մեթոդաբանություններ ընտրված քաղաքականության հարցերի վերլուծության մեջ, ներառյալ սննդի արդյունաբերության մեջ ԳՄՕ-ները, գիգ տնտեսությունը, թմրանյութերի չարաշահումը և աղքատության կրճատման խնդիրները, ·Կզարգացնի հանրային քաղաքականության ամերիկյան մոդելի հիմքում ընկած ժողովրդավարական արժեքների, բազմաշերտ կառավարման կառուցվածքի և քաղաքականության մշակման գործընթացում տվյալների հավաքագրման և օգտագործման ներկայիս հնարավորությունների ներառման համահունչ ըմբռնում, ·Կուսումնասիրի տեսությունից դեպի պրակտիկա, արժեքային դատողությունների և քաղաքական սահմանափակումների վրա հիմնված քաղաքականության մշակման մոդելները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ ·Կզինվի անհրաժեշտ հմտություններով և կարողություններով՝ հանրային քաղաքականության մշակման իրական կյանքի բարդություններում արդյունավետորեն կողմնորոշվելու համար, ·Կկիրառի տարբեր մեթոդաբանություններ, ինչպիսիք են բովանդակային վերլուծությունը, շահագրգիռ կողմերի քարտեզագրումը, ծախս-օգուտ վերլուծությունը, ապաայի վերլուծությունը, պատմողական և վիճակագրական վերլուծությունը: Ավելին, ունակ կլինի մասնագիտորեն քննարկելու այս մեթոդաբանությունների հետ կապված սահմանափակումներն ու էթիկական հարցերը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) ·Կտիրապետի հանրային քաղաքականության հարցերի մեթոդաբանություններին և վերլուծական ռազմավարություններին, ներառյալ, բայց չսահմանափակվելով՝ աղքատության կրճատման, տնտեսական պլանավորման և կառավարության կարգավորման քաղաքականությունները: ·Կկարողանա պատասխանել հանրային իշխանության, բանակցությունների, ինչպես նաև շահագրգիռ կողմերի և թիրախային խմբերի ներգրավվածության ավելի լայն հարցերի: ·Ունակ կլինի վերլուծել և դիմակայել հանրային քաղաքականության հարցերի լուծման գործում առկա էթիկական մարտահրավերներին: 3. Описание ·Տրամադրել հանրային քաղաքականության վերլուծության, ապացույցների վրա հիմնված կառավարման ամերիկյան մոդելի և արդյունավետ պլանավորման վերաբերյալ խորացված մասնագիտական գիտելիքներ, ·Զարգացնել վերլուծական և որոշումներ կայացնելու կարողություններ, ինչպես նաև՝ մասնագիտական հմտություններ պետական և հանրային հատվածում հաջողակ կարիերայի համար։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, սեմինար քննարկումներ, 2. ինտերակտիվ դասախոսություն, 3. բանավեճային դասախոսություններ։ 5. Методы и критерии оценки Երկու ընթացիկ քննություն (30-40%) 1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: 2-րդ ընթացիկ քննությունն անցկացվում է գրավոր՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Ինքնուրույն աշխատանք (0-30%) Ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Եզրափակիչ քննություն (35-45%) Եզրափակիչ քննությունն անցկացվում է բանավոր պատասխանի հիման վրա՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: 6. Список основной литературы Randy S. Clemons & Mark K. McBeth, Public Policy Praxis A Case Approach for Understanding Policy and Analysis; Fourth ed. Routledge, 2020. ISBN-978-0-367- 18032-4. ISBN-978-0-367-18034-8. ISBN- 978-0-367-44449-5. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Կիրառական քաղաքականության վերլուծության ներածություն. ապացույցների վրա հիմնված կառավարման ամերիկյան մոդելը: Թեմա 2. Քաղաքականություն և քաղաքականության գործընթաց: Թեմա 3. Վիճակագրական մեթոդներ և ծախս-օգուտ վերլուծություն: Թեմա 4. Քաղաքականության վերլուծության ռացիոնալ մոդելի քննադատություններ: Թեմա 5. Քաղաքականության վերլուծության քաղաքական մոտեցում: Թեմա 6. Քաղաքականության վերլուծության հինգ քայլանոց մեթոդ: Թեմա 7. Խառը մեթոդաբանությունների կիրառումը քաղաքականության վերլուծության մեջ: Թեմա 8. Քաղաքականության վերլուծության խառը մեթոդաբանությունների շարունակություն, ներառյալ՝ ամերիկյան ժողովրդավարություն և ապացույցների վրա հիմնված կառավարում: Թեմա 9. Ամերիկյան ժողովրդավարություն և ապացույցների վրա հիմնված կառավարման թեմայի ամփոփում: Թեմա 10. Վերջնական ամփոփում. հարցեր, քննարկումներ։ Թեմա 11. Դասի ավարտ:

Другие образовательные модули

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1206	Գիտական սեմինար	3
1-4-րդ/աշնանային/գարնանային 30 ժամ գործնական 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1206 1. Цель курса ·Գործնական անհատական և խմբային աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի վերլուծական և հետազոտական կարողությունները: ·Ձևավորել հետազոտական աշխատանքների նախագծեր պատրաստելու հմտություն: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ·ամրապնդելու հետազոտությունների մշակման և իրականացման հետ կապված տեսական գիտելիքները. ·բացատրելու հետազոտական աշխատանքների իրականացման հետ կապված տեսական գիտելիքների գործնականացման առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ ·մասնակցելու ոլորտին առնչվող հետազոտական աշխատանքների մշակմանը. ·իրականացնելու հանրային քաղաքականության և կառավարման ոլորտային հետազոտություններ. գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ ·պատրաստել գիտական պահանջներին և ակադեմիական ազնվության կանոններին համապատասխան անհատական ու խմբային վերլուծական աշխատանքներ (էսսեներ, հոդվածներ); ·պատրաստել և, ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմամբ, ներկայացնել թեմատիկ զեկուցումներ։ 3. Описание ·Գործնական անհատական և խմբային աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի վերլուծական և հետազոտական կարողությունները: ·Ձևավորել հետազոտական աշխատանքների նախագծեր պատրաստելու հմտություն: 4. Стили и методы преподавания и обучения ·հանրային կառավարման ոլորտային խնդիրների վերլուծություն, ·պաշտոնական հանդիպումներ, համեմատական ուսումնասիրություն, վերլուծություն ·փաստաթղթերի կազմում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը գնահատվում է ստուգարքով՝ հիմնված անհատական և/կամ խմբային առաջադրանքների կատարման վրա։ 6. Основная часть курса Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ
1206	Մասնագիտական պրակտիկա	6
3-րդ/աշնանային գործն.-180 ժամ 2 Обязательный 1206/Մ19 1. Цель курса գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։ 2. Результаты обучения по программе Մասնագիտական պրակտիկայի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ·կոնկրետացնելու և ամրապնդելու տեսական ուսուցումը , համախմբելու գործնական ուսուցման գիտելիքների հետ, ·բացատրելու գործանական դաշտում մասնագիտական խնդիրներն ու առաջարկել նոր լուծումներ, ·գործնականում ստուգելու տեսական գիտելիքները և զարգացնելու գործնական հմտությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ ·մասնակցելու կառավարչական գործընթացներին, մասնավորապես կատարելու իրեն հանձնարարված առաջադրանքները, ինքնուրույն աշխատանք և ներկայացնելու հաշվետվություններ ·իրականացնելու ոլորտային հետազոտություններ, ·մասնագիտական գործունեության դաշտում կողմնորոշվելու և աշխատանքային առօրեային հարմարվելու կարողություն: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ ·համակարգելու հանրային կառավարման ոլորտի ուսումնասիրությունների վերաբերյալ տվյալները, · մեկնաբանելու հանրային կազմակերպություններում գիտահետազոտական աշխատանքի կատարման առանձնահատկությունները: 3. Описание գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения · հանրային կառավարման ոլորտային խնդիրների վերլուծություն, · պաշտոնական հանդիպումներ, համեմատական ուսումնասիրություն, վերլուծություն · փաստաթղթերի կազմում: 5. Методы и критерии оценки Պրակտիկան գնահատվում է ստուգարքի ձևով։ Պրակտիկան դրական (ստուգված) է գնահատվում այն դեպքում, եթե ուսանողը մասնակցել է պրակտիկային, կատարել ծրագրով նախատեսված առաջադրանքները, սահմանված ժամկետում ներկայացրել պրակտիկայի օրագիրը։ 6. Список основной литературы Carl V. Patton, David S. Sawicki, Jennifer J. Clark: Basic Methods of Policy Analysis and Planning; 3-rd Edition, Pearson Education, 2013, pp.-464 Evan J. Ringquist: Meta-Analysis for Public Management and Policy, 1st edition, San Francisco, Jossey-Bass, 2013, pp.- 592 Gail Johnson: Research Methods for Public Administrators, 2nd edition, New York, M. E. Sharpe, Inc., 2010, pp.-352 Donijo Robbins: Understanding Research Methods: A Guide for the Public and Nonprofit Manager (Public Administration and Public Policy), Michigan, CRC Press, 2009, pp.-306 7. Основная часть курса 1.Ծանոթացում պրակտիկայի անցկացման վայրի աշխատանքային առանձնահատկություններին։ 2.Ուսումնասիրվող նյութերի (փաստաթղթեր, հրատարակություններ, հոդվածներ և այլն) ներկայացում և դրանց առանձնահատկությունների մեկնաբանում։ 3.Կատարելիք աշխատանքի հստակ նպատակադրում (ի՞նչ է նախատեսվում կատարել՝ տեքստի խմբագրում, վերլուծության պատրաստում, նոտաների կազմում, արարողակարգային բնույթի փաստաթղթերի պատրաստում, արխիվային նյութերի մշակում և այլն), 4.Կատարելիք աշխատանքի ժամանակացույցի կազմում։ 5.Ըստ ժամանակացույցի անհրաժեշտ աշխատանքների կատարում։ Վերջնարդյունքների ամփոփում և գնահատում։
1206	Մագիստրոսական թեզ	24
4-րդ/գարնանային Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ ? ժամ Обязательный 1206/Մ20 1. Цель курса Ուսանողների մոտ ձևավորելու մագիստրոսական թեզի թեմատիկ ուղղություն ընտրելու և ձևակերպելու հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе Դասընթացի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի` ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն ·ձևակերպելու նեղմասնագիտական ուղղվածությանը համապատասխան անհատական հետազոտական աշխատանքների թեմատիկ ուղղությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ ·մագիստրոսական թեզի իրականացման շրջանակներում մշակելու հետազոտության իրականացման մեթոդաբանությունը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ ·պատրաստել գիտական պահանջներին և ակադեմիական ազնվության կանոններին համապատասխան մագիստրոսական թեզ: պատրաստել և, ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմամբ, կատարված աշխատանքը ներկայացնել հրապարակային պաշտպանության: 3. Описание Ուսանողների մոտ ձևավորելու մագիստրոսական թեզի թեմատիկ ուղղություն ընտրելու և ձևակերպելու հմտություններ: 4. Методы и критерии оценки Դասընթացը գնահատվում է մագիստրոսական թեզի հրապարակային պաշտպանության արդյունքներով՝ գնահատման առավելագույնը 20 միավոր արժեքով: 5. Основная часть курса Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ

Հանրային քաղաքականություն և կառավարում

Магистерская программа

Учебный план

Общеобразовательный модуль

Специализированный модуль

Другие образовательные модули