Наука — язык будущего. В ЕГУ прошли лекции международной программы «Ученые будущего»

Как меняется лингвистика в цифровую эпоху, какой путь проходит молекула, чтобы стать лекарственным средством, и как биотехнологии могут помочь не только медицине, но и изучению космоса? Этим и другим вопросам были посвящены лекции, организованные в ЕГУ в рамках международной программы «Ученые будущего», которые объединили представителей различных областей науки и молодых слушателей.

Գիտությունը միայն լաբորատոր փորձերի, բարդ բանաձևերի կամ մասնագիտական գրականության ամբողջություն չէ։ Այն նախևառաջ հարցեր տալու, երևույթներին նոր տեսանկյունից նայելու և դեռևս չբացահայտված հնարավորությունները որոնելու մշակույթ է։ Հենց այս գաղափարն է միավորում «Ապագայի գիտնականներ» ծրագրի շրջանակում կազմակերպված դասախոսությունները, որոնց ընթացքում ԵՊՀ տարբեր կրթական ստորաբաժանումներում ներկայացվեցին գիտական հետազոտությունների արդի ուղղություններն ու դրանց գործնական նշանակությունը։

Ա. Ս. Պուշկինի անվան ռուսաց լեզվի պետական ինստիտուտի մասնակցությամբ իրականացվող ծրագրի առանձնահատկություններից մեկն առաջին հայացքից միմյանցից հեռու թվացող ոլորտների՝ լեզվաբանության, գրականագիտության, քիմիայի, կենսաբանության և դեղագիտության միավորումն է գիտական երկխոսության շրջանակում։ Յուրաքանչյուր դասախոսություն հնարավորություն է ոչ միայն ծանոթանալու տվյալ ոլորտի մասնագիտական խնդիրներին, այլև հասկանալու, թե ինչպես է գիտական միտքը զարգանում ժամանակակից աշխարհում։

Լեզուն, գրականությունն ու ժամանակակից հետազոտությունները

Ինչպե՞ս է թվային դարաշրջանը փոխում լեզվաբանական հետազոտությունների մեթոդները, ինչպե՞ս է ձևավորվել Պուշկինի ստեղծագործության շուրջ գիտական ուսումնասիրությունների մի ամբողջ ուղղություն, և ի՞նչ փոփոխությունների միջով է անցնում ժամանակակից ռուսերենը։

Այս և նմանօրինակ հարցերն էին ԵՊՀ ռուս բանասիրության ֆակուլտետում կայացած դասախոսությունների առանցքում։ Լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների թեկնածու և բառարանագիր Ալեքսանդրա Օլխովսկայան ներկայացրեց կորպուսային լեզվաբանության հնարավորությունները։ Բանասեր, գրականագետ, «Պուշկինյան նախագծեր»-ի ղեկավար Էլմիրա Աֆանասևան անդրադարձավ Պուշկինի կյանքին ու ստեղծագործությանը նվիրված գիտական ուսումնասիրությունների պատմությանը, իսկ դոցենտ Անդրեյ Շչերբակովը խոսեց ռուսաց լեզվում ընթացող փոփոխությունների մասին՝ հնչյունաբանությունից մինչև ոճաբանություն։

Կենդանի համակարգերի ուսումնասիրություն՝ մոլեկուլից մինչև կենսոլորտ

Կենսատեխնոլոգիաների կիրառության շրջանակն այսօր շատ ավելի լայն է, քան կարող է թվալ առաջին հայացքից։ Բժշկությո՞ւն, էկոլո՞գիա, արդյունաբերությո՞ւն, թե՞ նույնիսկ տիեզերքի ուսումնասիրություն։

Քիմիայի ֆակուլտետում քիմիական գիտությունների թեկնածու Իրինա Լե-Դեյգենը ներկայացրեց կենսատեխնոլոգիաների բազմաբնույթ կիրառությունները՝ բացահայտելով դրանց դերը տարբեր ոլորտներում։ Իսկ Կենսաբանության ֆակուլտետում կենսաբանական և գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր, հողագիտության մասնագետ Վլադիմիր Խոլոդովի ուշադրության կենտրոնում բնական օրգանական նյութն էր՝ դրա մոլեկուլային կառուցվածքը և նշանակությունը կենսոլորտում ու կլիմայական գործընթացներում։

Դեղագործության նոր հեռանկարները

Դեղամիջոցի ստեղծումը բազմափուլ գիտական գործընթաց է, որտեղ յուրաքանչյուր քայլ կարևոր նշանակություն ունի։ Ֆարմացիայի ինստիտուտում քիմիական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վադիմ Նեգրեբեցկին «Մոլեկուլից մինչև դեղամիջոց. ստեղծման փուլերը» թեմայով դասախոսության ընթացքում ներկայացրեց դեղամիջոցի ստեղծման փուլերն ու այդ գործընթացի գիտական հիմքերը։ Իսկ Իրինա Լե-Դեյգենն անդրադարձավ բժշկության մեջ նանոտեխնոլոգիաների կիրառությանը, մասնավորապես դեղանյութերի նպատակային հասցման հնարավորություններին։

Գիտության տարբեր ոլորտներին նվիրված դասախոսությունները ցույց տվեցին, որ բացահայտումների ճանապարհը սկսվում է հետաքրքրությունից, իսկ նորարարությունները՝ գիտելիքի և համարձակ հարցադրումների համադրումից։

«Ապագայի գիտնականներ» ծրագիրը երիտասարդներին հնարավորություն է տալիս դուրս գալու մասնագիտական սովորական շրջանակներից, բացահայտելու գիտության նոր ուղղություններ և միջազգային փորձի միջոցով ընդլայնելու գիտության ու դրա ապագայի մասին սեփական պատկերացումները։