1. ՆԱԽԱԲԱՆ

Գրահրատարակչության ոլորտում ԵՊՀ հրատարակչությունն առաջնորդվում է այն համոզմամբ, որ ոլորտի յուրաքանչյուր օղակի զարգացումը հավասարապես կարևոր է՝ սկսած գրքի քննարկման, փորձաքննության աշխատանքներից մինչև խմբագրական-սրբագրական աշխատանքներ ու հրատարակում։ Գրահրատարակչության ոլոր­տի ծրագրերն իրականացնելու համար կարևորվում է ԵՊՀ գրահրատարակչական խորհրդի դերը, որը թույլ է տալիս ընդունել խորհրդակցական, մասնագիտական կարծիքի վրա հիմնված որոշումներ՝ խուսափելով միանձնյա որոշումներից։ Հաշվի է առնվում յուրաքանչյուր անդամի մասնագիտական կարծիքը՝ անաչառ ու թափանցիկ մթնոլորտ ստեղծելու նպատակով։

Գրահրատարակչության ոլորտում ԵՊՀ հրատարակչության ծրագրերը միտված են հետևյալ խնդիրների լուծմանը՝ հրատարակչական գործի զարգաց­ում, ուսումնական գործընթացի համար անհրաժեշտ դասագրքերի ու ձեռնարկների հրատարակում, գրա­կան արտադրանքի միջոցով գրական-մշակութային ժառանգության պահպանում, զար­գացում, տա­րա­ծում ու հանրահռչակում, հասարակության ստեղծագործական ներուժի վերար­տադրման ու զարգացման համար պայմանների ստեղծում, գրատա­րածման բնա­գավառում միջազգային համագործակ­ցու­թյան համար նպաստավոր պայ­մանների ստեղ­ծում: ԵՊՀ հրատարակչության հեռանկարային նպատակն է խթանել նշա­նակալի, մնա­յուն ու հանրօգուտ աշխատանքների ստեղծումը, ինչն էլ իր հերթին կնպաստի գիտութ­յան զարգացմանը, ինչպես նաև քաղաքացիական հասարակության զարգացմանը։

ԵՊՀ հրատարակչությունն իր կայքէջում տեղադրում է հրատարակած աշխա­տանք­ները՝ նպատակ ունենալով բավարարել ուսանողների, գիտնականների, առհա­սարակ հանրության ընթերցողական պահանջը արդի և պահանջված ուսումնական ու գիտական գրականությամբ, միևնույն ժամանակ խրախուսելով մասնագիտական, քննադատական ու հոբելյանական գրականության հրատարակումը։

ԵՊՀ հրատարակչության գերխնդիրներից է նաև հայաստանյան գրահրա­տարակ­չական շուկայում հեղինակային ու հարակից իրավունքի հարցերին առնչվող խնդիրների լուծումը, ինչը միտված է հեղինակ-հրատարակիչ-ընթերցող համագործակցությունը բա­ցա­­ռապես օրինական դաշտ տեղափոխելուն:

Գրահրատարակչական քաղաքականությունը ներառում է գիտական և ուսում­նա­կան հրատարակությունների ընդհանուր չափորոշիչներ, որոնք կօժանդակեն հեղի­նակ­ներին հստակորեն սահմանազատելու հրատարակվող աշխատության տեսակը՝ հստա­կեցնելով համապատասխան աշխատությանը ներկայացվող չափորոշչային ընդունված պահանջները: 

Գրահրատարակչական քաղաքականությունը առաջադրում է հրատարակվող աշ­խա­­տանքների կառուցվածքին ներկայացվող պահանջներ, հղումներ անելու, հրա­տա­րակ­ման երաշխավորության կարգեր, հեղինակային իրավունքների պաշտպանության, հրատարակչական էթիկայի պահպանման դրույթներ: 

ԵՊՀ հրատարակչությունը հրատարակում է բացառապես կարևոր, կիրառական նշանակություն ունեցող արդիական աշխատություններ, որոնք հաստատվում են ԵՊՀ գրահրատարակչական խորհրդի կողմից:

2. ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐ

ՀՐԱՏԱՐԱԿՎՈՂ ԳՐՔԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

Հեղինակ համարվելու չափանիշներ

• Աշխատության պատրաստում, ինքնուրույն մտքի արտահայտում, բովան­դա­կության խմբագրում, ներդրում աշխատության ձևավորման, տվյալները հավաքելու, միտքը ամբողջացնելու, վերլուծելու ու մեկնաբանելու մեջ: 

• Հետազոտությունների իրականացում ու մշակում:

Աշխատության կառուցվածքային պահանջներ

Վերնագիրը: Վերնագիրը պետք է արտահայտի աշխատանքում քննարկվող խնդիր­ների էությունը:

Վերնագիրը պետք է լինի հստակ և հասկա­նալի նաև այլ ոլորտների մասնա­գետ­ներին, արտացոլի բովան­դակությունը՝ զերծ մնալով ընդհանուր և անորոշ արտահայ­տություններից: Եթե անհրաժեշտ է (կախված հրատարակվող գրքի ձևաչափից), կարող են հիշատակվել հետազոտության տեղն ու ժամանա­կահատվածը։

Հեղինակ(ներ)ի անուն: Եթե աշխատանքը գրվել է համահեղինակությամբ, ապա հեղինակ­ների անունների թվարկումը պետք է տրվի նրանց ներդրմանը համապա­տասխան:

Ամփոփում (առավելագույնը 250 բառ): Ամփոփումը ուսումնասիրության հիմնական դրույթների համառոտ նկարագրությունն է: Այն պետք է ներառի հետազոտության առարկան, խնդիրները, նպատակը, հետազոտության մեթոդներն ու արդյունքները: Ամփոփումը պետք է պատասխանի հետևյալ հարցերին. 

1. ինչի՞ մասին է գիրքը, 

2. ո՞րն է գրքի նպատակը, 

3. որո՞նք են առաջադրված խնդիրները,

4. որո՞նք են գրքի արդիականությունն ու գիտական նորույթը:

5. ի՞նչ եզրահանգումների է հանգել հեղինակը, 

Գրաֆիկներ և աղյուսակներ: Գրաֆիկներն ու աղյուսակները պետք է ներկա­յացվեն պատշաճորեն ու համարակալմամբ:

Եզրակացություններ: Եզրակացությունները պետք է շարադրվեն ըստ կարևորութ­յան: Անհրաժեշտ է համեմատել հեղինակի ստացած արդյունքներն այլ ուսում­նա­սի­րութ­յունների արդյունքների հետ: Ստացված եզրահանգումներն այլ հեղինակների տեսա­կետ­ներին հակասելու դեպքում պետք է նշվեն պատճառները: 

Հեղինակը պետք է նշի, թե ինչ գործնական կիրառություն կարող է ունենալ աշխա­տությունը: Եթե արդյունքները վերջնական չեն, նպատակահարմար է առաջարկել, թե հետագայում ինչ լրացուցիչ հետազոտություններ կատարելու անհրաժեշտություն կա:

Գրականության ցանկ: Գրականության ցանկում պետք է տրվեն միայն գիտական սկզբնաղբյուրներ: Վիճակագրական տվյալների, փաստաթղթերի, հաշվետվությունների, համացանցային աղբյուրների հղումները պետք է լինեն ծանոթագրությունների տեսքով: Ցանկը պետք է լինի այբբենական դասավորությամբ ու համարակալված: 

Գրականության ցանկում անհրաժեշտ է ներկայացնել այլ հրատարակումներից վերցված ամբողջ տեղեկատ­վության աղբյուրների տվյալները՝ ներառելով բոլոր այն տվյալները, որոնք անհ­րաժեշտ են տվյալ աղբյուրը գրադարանում կամ համացանցում գտնելու համար։ Ոչ անգլիալեզու հրատարակումների համար անհրաժեշտ է ներկա­յաց­նել դրա սկզբնագրային (բնագրային) անվանումը (անհրաժեշտության դեպքում՝ տվյալ լեզ­վի կանոններին համա­պատասխան տառադարձությունը), ինչից հետո՝ հնարա­վո­րության դեպքում տալ վերջինիս թարգմա­նությունը՝ նշելով քառակուսի փակա­գծե­րում։ Չհրատարակված տեղեկատ­վությունը գրականության ցանկում չի ներառ­վում, եթե հարկ է հիշատակել, ապա դա պետք է արվի աշխատության հիմնական տեքստում նա­խապես հեղինակի թույլտվությունը ստանալուց հետո, նաև պետք է բացատրել դրա աղբյուրը։

Տեղեկություններ հեղինակ(ներ)ի մասին: Պետք է տեղադրել գրքի վերջին էջում՝ նշելով անուն-ազգանունը, գիտական աստիճանը, կոչումը, պաշտոնը, աշխատանքի վայրը, էլեկտրոնային հասցե(ներ)ը: 

Հղումներ անելու կարգը

• Հղումները պետք է տրվեն համամասնորեն, այսինքն՝ առկա լինեն և՛ հեղինակի տեսակետը հաստատող, և՛ դրանցից տարբերվող կարծիքներ:

• Պետք է անդրադառնալ վերջին տասը տարվա ընթացքում հրատարակված ուսումնասիրություններին՝ պարտադիր նշելով այն աշխատանքը, որտեղ առաջին ան­գամ բարձրացվել է հետազոտության հարցը (նույնիսկ, եթե այն ձևավերպված է ավելի քան տասը տարի առաջ):

Անհրաժեշտ է համոզվել, որ տեքստում մեջբերված յուրաքանչյուր հղում առկա է նաև հղումների ցանկում (և հակառակը):

Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչությունը ամսագրերին ու հեղի­նակ­ներին առաջարկում է հղումների միջազգայներեն ընդունված հետևյալ ձևաչա­փերը (Numbered կամ Name–date style).

1. Harvard style,

2. APA style,

3. MLA Style,

4. Chicago Style:

Տեխնիկական պահանջներ

Աշխատություններն անհրաժեշտ է ուղարկել էլեկտրոնային համա­կարգի միջոցով:

Նյութերը ներկայացվում են «MS Word», «LaTex» էլեկտրոնային ձևաչափով՝ Unicode կոդավորմամբ, տառաչափը` 12, տողերի միջև հեռավորությունը` 1:

Առանձին ֆայլով հարկավոր է ուղարկել.

- տեղեկություններ հեղինակի մասին (հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն)՝

- հեղինակի անուն-ազգանունը (ամբողջությամբ),

- հեղինակի պաշտոնը, կոչումը, գիտական աստիճանը, 

- աշխատանքային վայրի ամբողջական պաշտոնական անվանումն ու էլեկտ­րոնային հասցեն,

- աշխատանքին առնչվող փաստաթղթերը՝ 1. (համապատասխան ֆակուլտետի կողմից զեկուցագիր, որում պետք է նշված լինեն աշխատանքի տեսակը, էջերի քանակը, տպագրության գունավոր կամ անգույն լինելը, աշխատանքի ժանրն ու տպաքանակը), 2. երաշխավորագիր համապատասխան կառուցվածքային ստորաբաժանման, ամբիոնի ու ֆակուլտետի գիտական խորհրդի կողմից: 

ԳԻՏԱԿԱՆ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

Գիտական հոդվածը գիտական արդիական ուսումնասիրություն է, որը, հիմք ընդունելով հիմնական աղբյուրները, ներկայացնում է հետազոտության արդյունքները՝ թե՛ տեսական, թե՛ փորձարարական՝ հավաքական գիտական գիտելիքների բացերը լրացնելու համար: ԵՊՀ գիտական հանդեսներն ընդունում են բացառապես կարևոր, գիտական նորույթ պարունակող արդիական հոդվածներ: 

Հեղինակ համարվելու չափանիշներն են՝

- ներդրում հոդվածի ձևավորման, տվյալները հավաքելու, դրանք վերլուծելու ու մեկնաբանելու մեջ, 

- հոդվածի պատրաստում կամ դրա բովանդակության խմբագրում,

- հետազոտությունների մշակում,

- անուն-ազգանունները՝ ըստ անձնագրի կամ ըստ նախկինում հրապարակված հոդվածներում նշվածի:

Գիտական հոդվածի կառուցվածքը

Վերնագիրը: Վերնագիրը պետք է արտահայտի հոդվածում քննարկվող խնդիր­ների էությունը՝ օգտագործելով հնարավորինս փոքր թվով բառեր:

Հեղինակ(ներ)ի անուն: Եթե հոդվածը գրվել է համահեղինակությամբ, ապա հե­ղինակների անունների թվարկումը հոդվածում պետք է տրվի նրանց ներդրմանը համա­պատասխան կամ այբբենական կարգով (ձևանմուշը հաստատվում է տվյալ ամսագրի խմբագրակազմի կողմից):

Ամփոփում (առավելագույնը 250 բառ): Ամփոփումը հոդվածի հիմնական դրույթ­ների համառոտ նկարագրությունն է: Այն պետք է ներառի հոդվածի առարկան, խնդիր­ները, նպատակը, հետազոտության մեթոդներն ու արդյունքները: Ամփոփումը պետք է պատասխանի հետևյալ հարցերին. 

6. ինչի՞ մասին է հոդվածը,

7. ո՞րն է հետազոտության նպատակը,

8. ի՞նչ եզրահանգումների է հանգել հեղինակը, 

9. որո՞նք են հոդվածի արդիականությունն ու գիտական նորույթը:

Բանալի բառեր (5-10): Պետք է գործածել բառեր, բառակապակցություններ, տերմիններ, հասկացություններ, որոնք կօգնեն ընթերցողին ավելի արագ գտնել հոդվածը որոնման համակարգերի միջոցով:

Ներածություն (հետազոտության հիմնավորումը, կարևորումը): Ներածությունը պետք է պարունակի նախնական տեղեկություններ կամ հիմնահարցի նախա­պատմությունը, որոնք անհրաժեշտ են ընթերցողին հոդվածը հասկանալու համար: Այն պետք է ներառի հետազոտության նպատակը, խնդիրները, հետազոտական հարցը, դրա նշանակության հիմնավորումը, այդ հարցի վերաբերյալ գրականության մշակվածության ու վերլուծության աստիճանը, հեղինակի նախնական վարկածն ու մեթոդները, որոնք կիրառվում են ուսումնասիրության մեջ՝ հիմնավորելու կամ մերժելու առկա տեսակետ­ները, ինչպես նաև աշխատանքային պլանը, հետազոտության տեսական ու գործնական նշանակությունը: 

Ներածության մեջ. 

• հղումները պետք է տրվեն համամասնորեն, այսինքն՝ առկա լինեն և՛ հեղինակի տեսակետը հաստատող, և՛ դրանցից տարբերվող կարծիքներ:

• պետք է անդրադառնալ վերջին տասը տարվա ընթացքում հրապարակված ուսումնասիրություններին՝ պարտադիր նշելով այն աշխատանքը, որտեղ առաջին անգամ բարձրացվել է հետազոտության հարցը (նույնիսկ, եթե այն ձևավերպված է ավելի քան տասը տարի առաջ):

Տեսական հիմքեր, մեթոդներ և նյութեր: Հոդվածում պետք է հստակորեննկարագրվի, թե ինչ աշխատանք է կատարվել, ինչ մեթոդներ են կիրառվել՝ ուսումնա­սիրության արդյունքները ստանալու համար: Ենթավերնագրերը պետք է արտացոլեն հետազոտական գործընթացի տարբեր փուլերը:

Հետազոտության արդյունքներ (գիտական նորույթը): Հետազոտության արդ­յունք­ները տրվում են առանց մեկնաբանության: Ենթավերնագրերը պետք է օգտա­գործվեն յուրաքանչյուր նորույթ առանձին արտացոլելու համար: Արդյունքները պետք է ներկայացվեն տրամաբանական հերթականությամբ, այսինքն՝ ըստ նշանակության, որը կարող է չհամընկնել տեքստում դրանց ներկայացման կարգին: Արդյունքները նկա­րագրելիս պետք է գործածել անցյալ, իսկ թվերն ու աղյուսակները նկարագրելիս՝ ներկա ժամանակի բայաձևեր:

Գրաֆիկներ ու աղյուսակներ: Գրաֆիկներն ու աղյուսակները պետք է ներ­կայաց­վեն պատշաճորեն ու համարակալմամբ:

Եզրակացություններ: Եզրակացությունները պետք է շարադրվեն ըստ կարևո­րութ­յան: Անհրաժեշտ է համեմատել հեղինակի ստացած արդյունքներն այլ ուսումնա­սիրութ­յունների արդյունքների հետ: Ստացված եզրահանգումները այլ հեղինակների տեսա­կետ­ներին հակասելու դեպքում պետք է նշվեն պատճառները: 

Հեղինակը պետք է նշի, թե ինչ գործնական կիրառություն կարող են ունենալ հետա­զո­տության արդյունքները: Եթե արդյունքները վերջնական չեն, նպատակահարմար է առաջարկել, թե հետագայում ինչ լրացուցիչ հետազոտություններ են անհրաժեշտ կա­տարել:

Գրականության ցանկ: Գրականության ցանկում պետք է տրվեն միայն գիտական սկզբնաղբյուրներ: Վիճակագրական տվյալների, փաստաթղթերի, հաշվետվությունների, համացանցային աղբյուրների հղումները պետք է լինեն ծանոթագրությունների տեսքով: Ցանկը պետք է լինի այբբենական կամ ըստ հղումների հերթականության և համա­րակալված (ձևաչափը հաստատվում է տվյալ ամսագրի խմբագրակազմի կողմից): Գրակա­նությունը ներառում է հոդվածի հետազոտական շրջանակը: Այս շրջանակը պետք է համապատասխանի հետազոտության առարկային ու միևնույն ժամանակ չպետք է սահմանափակվի դրանով: 

Տեղեկություններ հեղինակ(ներ)ի մասին

ա) Կազմակերպության անվանումը պետք է օգտագործվի առանց փոստային հասցեի: Հնարավոր է նշել մի քանի կազմակերպություններ, որոնցում աշխատում է հե­ղինակը: Հեղինակներից պահանջվում է նշել բոլոր աշխատավայրերը, որոնք առնչվում են ուսումնասիրության կատարմանը: Եթե հոդվածի հեղինակները տարբեր հաստա­տությունների աշխատակիցներ են, ապա անհրաժեշտ է նշել յուրաքանչյուր հեղինակի հաս­տատությունը՝ օգտագործելով տողատակի հղումը: 

բ) Պետք է նշել անուն-ազգանունը, գիտական աստիճանը, կոչումը, պաշտոնը, աշխա­տանքի վայրը, փոստային և/կամ էլեկտրոնային հասցեները (ձևանմուշը հաստատվում է տվյալ ամսագրի խմբագրակազմի կողմից):

Տեխնիկական պահանջներ

Խմբագրությունն ընդունում է հոդվածներ բացառապես «OJS» համակարգի միջոցով (journals.ysu.am): 

Նյութերը ներկայացվում են «MS Word», «LaTex» էլեկտրոնային ձևաչափով՝ Unicode կոդավորմամբ, տառաչափը` 12, տողերի միջև հեռավորությունը` 1:

Առաջին էջի սկզբնամասում՝ հիմնական տեքստից առաջ, անհրաժեշտ է գրել.

• հոդվածի վերնագիրը (հայերեն, ռուսերեն ու անգլերեն),

• ամփոփումներ (շեղատառ)՝ հայերեն, ռուսերեն ու անգլերեն (առավելագույնը250 բառ), 

• բանալի բառեր (5-10 հանգուցային բառ՝ հայերեն, ռուսերեն ու անգլերեն):

Առանձին ֆայլով հարկավոր է ուղարկել.

• տեղեկություններ հեղինակի մասին (հայերեն, ռուսերեն ու անգլերեն)՝

- հեղինակի անուն-ազգանունը (ամբողջությամբ),

- հեղինակի պաշտոնը, կոչումը, գիտական աստիճանը, 

- աշխատանքային վայրի ամբողջական պաշտոնական անվանումն ու փոստային հասցեն, 

- հեղինակի էլ. հասցեն:

Ձևանմուշը հաստատվում է տվյալ ամսագրի խմբագրակազմի կողմից և տեղադրվում է կայքում:

Ամփոփումների պահանջներ

Ամփոփումը պետք է հստակորեն պատկերացում տա, թե ինչի մասին է հոդվածը: Նախընտրելի է ամփոփման հետևյալ կառուցվածքը.

• արդիականության ու հետազոտվող խնդիրների հստակ ձևակերպում,

• տվյալների ու մեթոդ(ներ)ի հակիրճ նկարագրություն,

• ստացված հիմնական տվյալների բացատրություն (կամ փաստարկներ, եթե աշխատանքը զուտ տեսական է):

Բոլոր ամփոփումները բովանդակային առումով պետք է նույնական լինեն: Յուրա­քանչյուր ամփոփման բուն տեքստից առաջ պետք է կցել համապատասխան լեզվով բանալի բառեր:

Գրականության աղբյուրների հղումների կարգը

Խնդրում ենք համոզվել, որ տեքստում մեջբերված յուրաքանչյուր հղում առկա է նաև հղումների ցանկում (և հակառակը):

Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչությունը ամսագրերին ու հեղի­նակ­ներին առաջարկում է հղումների միջազգայներեն ընդունված հետևյալ ձևաչա­փերը (Numbered կամ Name–date style).

1. Harvard style,

2. APA style,

3. MLA Style,

4. Chicago Style:

3. ԵՐԱՇԽԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳՐԱԽՈՍՄԱՆ ԿԱՐԳԸ

ՀՐԱՏԱՐԱԿՎՈՂ ԳՐՔԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

Հրատարակչություն ուղարկված ու նախնական ստուգում անցած բոլոր աշխա­տանք­ները պետք է պարտադիր երաշխավորված լինեն համապատասխան ամբիոնի ու ֆակուլտետի գիտխորհրդի կողմից: Բոլոր երաշխավորները պետք է լինեն գիտնա­կաններ ու գրախոսվող նյութի թեմային առնչվող հետազոտությունների հեղինակներ: Երաշ­խավորությունների, ստացված կարծիքների, ինչպես նաև Գրահրատարակչական խորհրդում տեղի ունեցած քննարկումների արդյունքի հիման վրա որոշում է կայացվում նյութը հրատարակելու վերաբերյալ: 

Երաշխավորը պարտավոր է հետևել գիտական օբյեկտիվության ու վարվելակարգի սկզբունքներին. 

• տրամադրել գիտական անաչառ եզրակացություն,

• տալ հետազոտության արդյունքների օբյեկտիվ ու հիմնավորված գնահա­տա­կան, ինչպես նաև անել անհրաժեշտ առաջարկություններ,

• չհրապարակել աշխատանքը, քանի որ այն հեղինակի մտավոր սեփա­կանութ­յունն է,

• տեղեկացնել աշխատանքի՝ այլ աշխատանքի հետ ցանկացած էական կամ մասնակի նմանության մասին,

• նշել հրատարակված համապատասխան աշխատությունները, որոնք պատշա­ճորեն մեջբերված կամ վկայակոչված չեն աշխատանքում:

Հրատարակչությունը տեղեկացնում է հեղինակին որոշման մասին՝ անհրաժեշտության դեպքում տրամադրելով պատճառաբանված մերժումը: Վերանայման ժամկետը 1-2 ամիս է` կախված ներկայացված նյութի որակից:

• Խմբագրական բոլոր փոփոխություններն համաձայնեցվում են հեղինակների հետ:

• Փաստաթղթերը արխիվացվում և պահվում են ԵՊՀհրատարակչությունում (2 տարի): 

ԳԻՏԱԿԱՆ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

Խմբագրություն ուղարկված ու նախնական ստուգում անցած բոլոր հոդվածները ենթակա են պարտադիր գրախոսման: Խմբագրությունը կազմակերպում է կույր գրախոսություն կամ/և կրկնակի կույր գրախոսություն, երբ գրախոսներն ու հեղինակները անանուն են: Բոլոր գրախոսները գիտնականներ են և գրախոսվող նյութի թեմային առնչվող հրապարակումների, հետազոտությունների հեղինակ: Գրախո­սութ­յուն­ների արդյունքի հիման վրա խմբագրակազմը որոշում է կայացնում նյութը հրա­տարակելու վերաբերյալ: Գրախոսը պարտավոր է հետևել գիտական օբյեկտիվության ու վարվելակարգի սկզբունքներին. 

• տրամադրել գիտական անաչառ գրախոսություն,

• տալ հետազոտության արդյունքների օբյեկտիվ ու հիմնավորված գնահատա­կան, ինչպես նաև անել անհրաժեշտ առաջարկություններ,

• չհրապարակել աշխատանքը, քանի որ այն հեղինակի մտավոր սեփակա­նությունն է (գաղտնիությունը կարող է խախտվել միայն այն դեպքում, երբ գրախոսը հայտարարում է աշխատանքի ոչ գիտական կամ կեղծված լինելու մասին),

• տեղեկացնել գլխավոր խմբագրին քննարկվող աշխատանքի՝ այլ աշխատանքի հետ ցանկացած էական կամ մասնակի նմանության մասին,

• նշել հրատարակված համապատասխան աշխատությունները, որոնք պատշա­ճորեն մեջբերված կամ վկայակոչված չեն աշխատանքում:

Գրախոսման արդյունքների հիման վրա խմբագրությունը կայացնում է երեք հնա­րավոր որոշումներից մեկը.

- «մերժել»,

- «ուղարկել վերանայման՝ հաշվի առնելով գրախոսների մեկնաբանությունները»,

- «հրատարակել»: 

Խմբագրությունը տեղեկացնում է հեղինակին որոշման մասին՝ անհրաժեշտության դեպքում տրամադրելով պատճառաբանված մերժումը: Հեղինակն իրավունք չունի պահանջելու գրախոսի տվյալները և վիճարկելու արդյունքը՝ առանց հիմնավոր փաս­տարկ­ների:

• Վերանայման ժամկետը 1-2 ամիս է` կախված ներկայացված նյութի որակից:

• Խմբագրական բոլոր փոփոխությունները հանդեսի էլեկտրոնային հարթակի միջոցով համաձայնեցվում են հեղինակների հետ:

Գրախոսությունները պահվում են խմբագրությունում առնվազն 5 տարի:

4. ՀՐԱՊԱՐԱԿԱՅԻՆ ԵՎ ԲԱՑ ԼԻՆԵԼՈՒ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹ­ՅՈՒՆ

Գրքերի ու հոդվածների ամբողջական տեքստային տարբերակները հրապա­րակվում են հանրային տիրույթում հրատարակումից անմիջապես հետո:

Բոլոր աշխատությունները հրատարակվում են «Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0» միջազգային լիցենզիայի պահանջներին համապատասխան: «Creative Commons Attribution-NonCommercial CC BY-NC»-ն օգտվողներին թույլ է տալիս պատճենել ու տարածել աշխատությունը պայմանով, որ դա արված չէ առևտրային նպա­տակներով: Օգտագործողները կարող են հարմարեցնել աշխատանքներն իրենց կարիք­ներին համապատասխան (վերաձևակերպել, վերափոխել և հիմնվել նյութի վրա)՝ կատա­րելով անհրաժեշտ համապատասխան հղումները։ Լիցենզիայի ամբողջական մանրա­մասները հասանելի են հետևյալ՝ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ կայքում:

5. ՀԵՂԻՆԱԿԱՅԻՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐ

Հեղինակային իրավունքը հեղինակի բացառիկ իրավունքն է իր ստեղծածի, տվյալ դեպքում՝ աշխատության նկատմամբ: Հեղինակային իրավունքը կոչված է խթանելու գիտական ու ուսումնական գրականության ստեղծմանը, օժանդակելու գիտական աշխատանքով զբաղվելու պայմանների ստեղծմանը՝ ապահովելով ձեռք բերված գիտական, ստեղծագործական արդյունքների իրավական ճանաչումն ու ապահովումը: 

Աշխատության հեղինակն այն անձն է, որը ստեղծել, գրել է նշված աշխատանքը: Եթե երկու կամ ավելի անձանց համատեղ ջանքերով ստեղծված աշխատությունը կազ­մում է անբաժանելի ամբողջություն, այդպիսի աշխատանքի նկատմամբ հեղինակային իրա­վունքը պատկանում է այդ անձանց համատեղ (համահեղինակներ): Համա­հե­ղի­նա­կութ­յամբ ստեղծված աշխատության առանձին մասը համարվում է ինքնուրույն նշա­նա­կություն ունեցող, եթե դա կարող է օգտագործվել աշխատության մյուս մասերից անկախ: 

Հեղինակը պարտավորվում է համագործակցել ԵՊՀ հրատարակչության աշխատա­կիցների հետ՝ անհրաժեշտության դեպքում գրքում կամ հոդվածում կատարելով հա­մա­պատասխան փոփոխություններ ու շտկումներ: Հեղինակը պետք է երաշխավորի հղում­ների ու մեջբերումների հավաստիությունը: Գրքերի էլեկտրոնային ու տպագրված նյու­թերի բոլոր իրավունքները պատկանում են ԵՊՀ հրատարակչությանն ու հեղինակ­ներին,: Հեղինակը պարտավոր է ստորագրությամբ հաստատել, որ ծանոթ է հոդվածի խմբագրված ու սրբագրված տարբերակին: Ստորագրությունից հետո հրատա­րակված գրքերում եղած անճշտությունների կամ վրիպակների համար ԵՊՀ հրատարակչությունը պատասխանատվություն չի կրում: 

Հրատարակչությունը կարող է կազմակերպել վերոնշյալ աշխատանքները նաև հեռավար տարբերակով:

6. ՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԷԹԻԿԱ

Հրատարակչական գործունեության մեջ խախտումները կանխելու (գրագողություն, կեղծ տեղեկատվություն և այլն), գիտական հրապարակումների բարձր որակ ու հան­րութ­յան կողմից հեղինակի գիտական արդյունքների ճանաչում ապահովելու համար խմբա­­գրական խորհրդի յուրաքանչյուր անդամ, հրատարակիչ, հեղինակ, գրախոս և հրա­տարակման գործընթացում ներգրավված հաստատություն պետք է պահպանեն հրա­տարակման էթիկայի չափանիշները, կանոնները, սահմանված կարգը: Էթիկայի սկզբունքների պահպանումը բոլորի կողմից ապահովում է հեղինակների մտավոր սե­փա­կանության իրավունքները, բարելավում է հանդեսի որակը՝ բացառելով հեղի­նակային իրավունքով պաշտպանված նյութերի հնարավոր չարաշահումը` հօգուտ որոշ անձանց շահերի:

Հրատարակչությունը պահպանում է գիտական նյութերի հրատարակման համար ընդունված էթիկական ընդհանուր սկզբունքները՝ առաջնորդվելով Հրատարակչական էթիկայի հանձնաժողովի (Committee on Publication Ethics (COPE)) հանձնա­րարա­կաններով: Հեղինակային իրավունքի ու բարոյական նորմերի խախտումը ոչ միայն անընդունելի է, այլև խոչընդոտում է գիտական գիտելիքների զարգացմանը՝ խաթարելով ամսագրերի ու հրատարակության հեղինակությունը, նաև հրատարակման գործընթացի պատշաճ իրականացումը: Հեղինակները պատասխանատու են ներկայացված տվյալ­ների ու ստացված արդյունքների ճշգրտության համար: Կեղծ տվյալների ներկայացումը էթիկական կանոնադրության խախտում է:

Աշխատանք ներկայացնելիս հեղինակները (հեղինակների խմբերը) պետք է իրազեկվեն, որ պատասխանատվություն են կրում գիտական արդյունքների նորույթի ու հավաստիության համար, ինչը ենթադրում է ներքոհիշյալ սկզբունքների պահպանումը:

• Հեղինակները պետք է տրամադրեն աշխատության, ուսումնասիրության հավաստի արդյունքներ: Հեղինակները պետք է տրամադրեն միայն ճշգրիտ փաստեր ու տվյալներ, տան բավարար տեղեկություններ, չօգտագործեն մասնավոր կարգով ձեռք բերված տեղեկատվությունը՝ առանց առկա գրավոր համաձայնության, թույլ չտան տվյալների կեղծում ու զեղծարարություն:

• Ներկայացված աշխատանքը չպետք է հրատարակված լինի նախկինում. աշխա­տությունը չի կարող ներկայացված լինել տարբեր հրատարակչություններում՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ վերջիններս համատեղ հրատարակման համա­ձայնություն ունեն:

• Հեղինակները պետք է ապահովեն աշխատության մեջ ներկայացվող արդյունքների ինքնուրույնությունը: Յուրաքանչյուր փոխառված հատված կամ մեջբերում պարտադիր պետք է ուղեկցվի հղումով հեղինակին ու սկզբնաղբյուրին: Չափազանց ծավալուն մեջբերումներն ու գրագողության ցանկացած ձև, ներառյալ չհղված մեջ­բե­րում­ները, վերաշարադրանքը կամ այլ անձի հետազոտության արդյունքների յուրա­ցումը էթի­կայից դուրս են ու անընդունելի: Հրատարակչությունը առանց հղումների մեջբերումները համարում է գրագողություն: Գրագողություն են նաև սեփական հրապա­րակումներից առանց հղումների մեջբերումները, որոնք ցանկալի է օգտագործել հնա­րավորինս քիչ: Գրագողություն պարունակող աշխատանքները չեն ընդունվում տպա­գ­րության:

• Հեղինակները պետք է խուսափեն աշխատանքի կրկնօրինակումից: Եթե աշխատանքի որոշ հատվածներ նախկինում հրատարակվել են, հեղինակը պետք է հղում անի ավելի վաղ հրապարակված աշխատությանը՝ նշելով տարբերությունները:

• Հեղինակները չպետք է ներկայացնեն այլ հրատարակչություն հանձնված ու քննարկման ենթակա աշխատանք: Կարևոր է նշել բոլոր այն անձանց ներդրումը, որոնք այս կամ այն կերպ մասնակցել են աշխատության ստեղծմանը:

• Բոլոր նրանք, ովքեր նշանակալի ներդրում են ունեցել, պետք է դիտարկվեն որպես համահեղինակներ: Ընդունելի չէ հեղինակների ցանկում ներառել այն անձանց, որոնք չեն մասնակցել գրքի ստեղծման աշխատանքների իրականացմանը:

• Հեղինակները պետք է հարգեն Գրահրատարակչական խորհրդի ու գրա­խոս­­ների աշխատանքը և առկայության դեպքում վերացնեն նշված անճշտությունները կամ հիմնավորեն դրանք:

• Հեղինակները պետք է ներկայացնեն և պատրաստեն իրենց աշխա­տանք­ները ԵՊՀ հրատարակչության սահմանած չափանիշներին համապատասխան:

• Եթե հեղինակները աշխատանքում նկատելի սխալներ կամ անճշտութ­յուններ են հայտնաբերել քննարկման փուլում կամ տպագրությունից հետո, նրանք պետք է անհապաղ տեղեկացնեն հրատարակչին:

• Հեղինակը կարող է հանձնելուց հետո ետ պահանջել իր աշխատանքը, քանի դեռ այն չի խմբագրվել:

• Գրքերում կատարված բովանդակային փոփոխություններն ու ճշգրտում­ները համաձայնեցվում են հեղինակի հետ: Խմբագիրների միջամտություններին չհամաձայնելու դեպքում կողմերն իրավունք ունեն հրաժարվելու նյութի հրատարա­կությունից կամ գալ փոխհամաձայնության:

• Հրատարակչությունը պարտավորվում է մինչև ստացված նյութի հրատա­րակումը չօգտագործել դրանցում տեղ գտած տվյալները և դրանք չտրամադրել երրորդ կողմի՝ բացառությամբ գրախոսների:

Գրահրատարակչական խորհրդի պարտականությունները: Խորհուրդը ընդունում է անաչառ որոշումներ, որոնք բացառապես հիմնված են տրամադրված նյութերի մասնագիտական մակարդակի ու որակի վրա: 

Խմբագրության պարտականությունները: Խմբագրությունը հետևում է հանդեսի հրատարակչական պահանջներին՝ երաշխավորելով հրատարակվող աշխատանքների գիտական բարձր մակարդակը: Խմբագրությունն ընդունում է անաչառ որոշումներ, որոնք բացառապես հիմնված են տրամադրված նյութերի մասնագիտական մակարդակի ու որակի վրա: 

Գլխավոր խմբագիրը գնահատում է աշխատանքի գիտական բովանդակությունը` անկախ հեղինակի ռասայական, ազգային պատկանելությունից, սեռից, սեռական կողմնորոշումից, կրոնական համոզմունքներից, ծագումից, քաղաքացիությունից, սոցիա­լական կարգավիճակից կամ հեղինակի քաղաքական նախասիրություններից:

Գլխավոր խմբագիրը որոշում է կայացնում նյութերի հրատարակման վերաբերյալ՝ ըստ հետևյալ հիմնական չափանիշների.

• աշխատանքի համապատասխանությունը հանդեսին,

• ներկայացված աշխատանքի արդիականությունը, նորույթը և գիտական նշանակությունը,

• հստակությունը, արդյունքների հուսալիությունն ու եզրակացությունների ամբող­ջա­կանությունը:

Շահերի բախում: Շահերի բախում առաջանում է այն դեպքում, երբ տարա­ձայ­նություններ են ծագում մարդու անձնական շահերի և նրա գիտական ու հրատա­րակչական գործունեության պարտականությունների միջև: Օբյեկտիվության վրա կարող են ազդել անձնական, քաղաքական, ֆինանսական, գիտական կամ կրոնական գործոնները: Շահերի բախման դեպքում հեղինակն ու գրախոսը պարտավոր են տեղյակ պահել գլխավոր խմբագրին:

7. ԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՉԱՓՈՐՈՇԻՉՆԵՐ

ա. ԳԻՏԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ/ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Մենագրությունը գիտահետազոտական աշխատանքի հիմնական տվյալների, արդ­­­յունքների ամբողջական, մանրակրկիտ ու համակարգված շարադրմամբ հրատա­րակություն է՝ բուհի, գիտահետազոտական կառույցի, գիտական ստորաբաժանման կամ ֆակուլտետի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ՝ առնվազն 7,5 տպագիր մամուլ ծավալով:

Մենագրությունը կազմում է գիտական ոլորտի կենսական մասը՝ միաժամանակ հանդես գալով որպես գիտական հետազոտության ու հրապարակման առանցքային մի­ջոց: Իրականում գիտական ամսագրին զուգահեռ մենագրությունը նոր հետա­զո­տությունների տարածման հիմնական միջոցն է, որը կարող է տասնամյակների ընթաց­քում սահմանել ուսումնասիրության ոլորտները:

Գիտական/գիտամեթոդական հոդվածը կոնկրետ խնդրի վերաբերյալ հակիրճ, սակայն բավարար չափով տրամաբանական հաջորդականությամբ շարադրված, գիտա­կան նորույթ պարունակող, հստակ եզրակացությամբ, խնդրի հետազոտական հիմնա­կան արդյունքներն արտացոլող, գիտական մեթոդաբանության կիրառմամբ ու գրակա­նության հղումներով գիտահետազոտական աշխատանք է, որը տպագրվել է գիտական գրա­խոսվող պարբերականում: Գիտաժողովների զեկուցումներն ու թեզիսները գիտա­կան հոդված չեն: Միջազգային գիտական հաղորդակցու­թյան արդյունավետության բարձրացման հա­մար գիտական հոդ­վածներն ու այլ հրատա­րակումները պետք է լինեն ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ, ՀԱԿՒՐՃ ու ՀԱՍԿԱՆԱԼԻ:

Գրքի առանձին գլուխ կամ ժողովածուի առանձին բաժինը գիտական հոդվածի հիմնական չափանիշներն ունեցող գիտահետազոտական աշխատանք է, որը տպագրվել է գիտական երաշխավորություն ունեցող գրքում կամ ժողովածուում: 

Գրախոսական հոդվածը գիտական աշխատանքի կամ հետազոտության վերա­բերյալ մասնագիտական գնահատում ու օբյեկտիվ վերլուծություն պարունակող գիտական շարադրանք է, որը տպագրվել է գիտական գրախոսվող պարբերականում:

Բ. ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ/ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Դասագիրքը ուսումնական հրատարակություն է, ուսումնական ծրագրում ընդգրկված որևէ առարկայի բոլոր թեմաների համակողմանի, համակարգված, համեմատաբար պարզ ու ընկալելի շարադրմամբ աշխատանք, որի նպատակը հիմնարար, առանցքային գիտելիքի փոխանցումն է:

Բուհական դասագիրքն անպայմանորեն պետք է ունենա բուհի ու գիտական ստո­րաբաժանման գիտական խորհուրդների երաշխավորություն (ծավալը' առնվազն 7,5 տպագիր մամուլ՝ 1 մամուլը 16 էջ հաշվարկով): Աշխատանքի' որպես դասագրքի հաստատման երաշխավորությունը կարող է տալ բուհի գիտական խորհուրդը:

ԵՊՀ կողմից հրատարակված դասագրքերը պետք է համապատասխանեն հետևյալ պահանջներին.

1) Դասագիրքը պետք է համապատասխանի ԵՊՀ կողմից հաստատված տվյալ առարկայի չափորոշչի և ծրագրի պահանջներին և ներկայացնի առարկայի հիմնական բովանդակությունը՝ առարկայի/գիտակարգի բոլոր թեմաների համակողմանի, համակարգված, համեմատաբար պարզ ու ընկալելի շարադրմամբ, որի նպատակը հիմնարար, առանցքային գիտելիքի փոխանցումն է:

2) Դասագիրքը պետք է ներկայացնի միայն ստույգ, գիտականորեն հաստատված և ճշգրիտ տեղեկատվություն, վարկածների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդգրկման պարագայում՝ հստակ նշում պարունակի այդ մասին, օգտագործի միայն գիտականորեն շրջանառվող վարկածներ:

3) Դասագիրքը պետք է ունենա՝

ա. գիտամեթոդական բարձր մակարդակ և համապատասխանի գիտական մտքի զարգացման հիմնական ուղղություններին ու ձեռքբերումներին,

բ. պետք է ապահովի մատչելիություն, կապ դասախոսության ու գործնական գիտելիքների միջև, խթանի ինքնուրույն աշխատանքը,

գ. պետք է ունենա թեմաների հստակ նույնականացում, անհրաժեշտ հղումներ, գրականության ցանկ,

դ. առանց դժվարությունների պետք է տեղավորվի դասավանդման գիտամանկավարժական հայեցակարգում:

4) Դասագրքում պետք է ապահովված լինեն պատշաճ հղումները (այդ թվում՝ էլեկտրոնային հասցեների հղումներ) օգտագործված բոլոր նյութերին և աղբյուրներին: Դասագրքում հղումներով նախատեսված բոլոր նյութերը և աղբյուրները պետք է մշտապես հասանելի լինեն դասագրքի գործածության ողջ ժամանակահատվածում և պաշտպանված լինեն կիբերհարձակումներից:

5) Դասագիրքը պետք է հնարավորություն ընձեռի բազմակողմանիորեն ծանոթանալու ներկայացվող նյութին կամ թեմային և նպաստի սովորողի մոտ դրա վերաբերյալ սեփական դիրքորոշման ու կարծիքի ձևավորմանը:

6) Դասագրքում պետք է օգտագործվեն տեղեկատվության փոխանցման տարբեր եղանակներ՝ տեքստային, պատկերային, գրաֆիկական, թվային և այլ՝ փոխլրացման և համադրման սկզբունքով՝ խուսափելով կրկնություններից:

7) Դասագրքի կառուցվածքը պետք է համապատասխանի ներքոգրյալ պահանջներին․ գլուխների և դասերի, պարագրաֆների և կառուցվածքային այլ բնութագրիչների դասավորում, ներքին ամբողջականություն, հստակություն, տրամաբանական հաջորդականություն, եզրակացությունների հակիրճություն, պարզություն, ներկայացման արտահայտչություն ու պատկերացումների, նկարազարդումների, ճշգրիտ և բազմազան հարցերի, պայմանների ու առաջադրանքների այնպիսի կառուցվածք, որը սովորողներից պահանջում է կատարել մտավոր գործողություններ, նշումներ, ուրվագծեր, գծանկարներ, հաշվարկներ, գործնական աշխատանքներ, փորձեր և այլն:

8) Դասագրքի ծավալը պետք է համարժեք լինի առարկայի դերին ու տեղին ուսումնական ծրագրում և համապատասխանի տվյալ դասընթացն ուսումնասիրելու համար հատկացված ժամաքանակին:

9) Լեզվի ուսուցման համար նախատեսված դասագրքերը պետք է հիմնված լինեն լեզուների դասավանդման ժամանակակից մոտեցումների վրա, ունենան ուսուցման/դասավանդման համար հստակ, առաջատար մեթոդաբանություն, ապահովեն նյութի մատուցման պարզից բարդ սկզբունքը, զարգացնեն լեզվական գործունեության բոլոր հմտությունները և ձևավորեն համապատասխան կարողունակություններ (կոմպետենցիաներ): Պետք է ուենան տեսական-մեթոդական շարադրանք: Միայն գործնական առաջադրանքներ և վարժություններ պարունակող ուսումնական նյութերը դասագրքեր չեն:

10) Դասագիրքը պետք է ունենա առնվազն 2 գրախոսություն, որից մեկը՝ արտաքին։

11) Երբևէ չհրատարակված դասագրքերի հեղինակներին տրամադրվում է լրացուցիչ վարձատրություն:

Ուսումնական ձեռնարկը ուսումնական-տեսական հրատարակություն է, որը մա­սամբ փոխարինում կամ լրացնում է դասագրքին՝ ներառելով որևէ մասնա­գիտութ­յան/ կրթական ծրագրի կամ դրա առանձին բաղադրիչ(ներ), նեղ մասնագիտական գիտա­կան-կիրառական բնույթի շարադրանք: Ձեռնարկը կարող է ներառել ոչ միայն համընդ­հանուր ճանաչում ունեցող գիտելիքի, այլև խնդրահարույց մոտեցումների, տարբեր տեսա­­կետների ու դրույթների շարադրանք, դիդակտիկ ու գործնական նյութեր ու առաջադ­րանքներ (ծավալը՝ առնվազն 5 տպագիր մամուլ):

(7-րդ բաժնի «բ» կետը փոփոխվել է ԵՊՀ գիտական խորհրդի 06.04.2026 թ. թիվ 10/7 որոշմամբ):

Գ. ՈՒՍՈՒՄՆԱՄԵԹՈԴԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ/ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Ուսումնամեթոդական աշխատանքների թվում են ուսումնամեթոդական, ուսում­նաօ­ժանդակ, լաբորատոր ձեռնարկները, դասընթացների կամ մոդուլների դասա­վանդման ծրագիր-մեթոդական ուղե­ցույցները:

Ուսումնամեթոդական ձեռնարկը որևէ գիտության կամ գիտաճյուղի, ուսում­նա­կան առարկայի ուսումնասիրման, դասավանդման համար գրված մեթոդական և տեսա­կան դրույթներ, ուղենիշներ պարունակող աշխատությունն է՝ տպագրված գիտա­կան երաշխավորությամբ:

Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկը ուսումնառողների համար նախատեսված հրատա­րա­­­կություն է և ներառում է տվյալ մասնագիտությունը, առարկան, ծրագիրը կամ դասըն­թացը լավագույնս յուրացնելու համար լրացուցիչ թեմաների, խնդիրների, նեղ մասնա­գիտական հարցերի վերաբերյալ տեսագործնական բացատրություններ, ցուցումներ, հիմնավորումներ ու առաջադրանքներ:

Լաբորատոր ձեռնարկը ուսումնառողների համար նախատեսված հրատա­րա­կութ­յուն է ու կոչված է օժանդակելու, օգնելու, ուղղորդելու ուսանողին ինքնուրույն կատարելու հետազոտական, լաբորատոր, գործնական աշխատանքներ և բովանդակում է առարկան, ծրագիրը կամ դասընթացը լավագույնս յուրացնելու համար լրացուցիչ թեմաների, խնդիրների, նեղ մասնագիտական հարցերի վերաբերյալ գործնական աշխատանքների, փորձերի նկարագրություն և տեսական համառոտ բացատրություն։

Դասընթացների կամ մոդուլների դասավանդման ծրագիր-մեթոդական ուղե­ցույցներում մանրամասնորեն նշված են դասընթացի/մոդուլի նպատակները, կրթական վերջնարդյունքները, դասավանդման ու գնահատման մեթոդներն ու մոտե­ցումները, պարապմունքների ձևերն ու դրանց բաշխումը՝ ըստ ժամերի, յուրաքանչյուր պարապմունքի բովանդակությունը, դասավանդման ու սովորողի ինքնուրույն աշխա­տանքի բովանդակությունը՝ երաշխավորված ԵՊՀ կամ գիտակրթական ստորաբաժանման գիտական խորհրդի կողմից: