Учебный план

PDF

Уровень образования (бакалавр/магистр):

Бакалавр

Название образовательной программы и код специальности:

032101.01.6 - Լրագրություն

Специализация:

032101.01.6 - Լրագրություն

Присвоенная квалификация:

Լրագրության բակալավր

Учебный год начала программы:

2026/2027

Форма обучения (очная/заочная):

Полная занятость

Язык обучения:

Հայերեն

Общеобразовательный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1603	Անգլերեն-2	2
2-րդ՝ գարնանային կիսամյակ գործնական՝ 2 ժամ 2 ժամ/ շաբ. Обязательный 1603/Բ02 1. Цель курса · ընդլայնել ուսանողների մասնագիտական բառապաշարը, · զարգացնել մասնագիտական ոլորտում անգլերենով հաղորդակցվելու հմտությունները (խոսել, գրել), · ներկայացնել բանավոր և գրավոր թարգմանության սկզբունքները՝ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու մասնագիտական ոլորտին բնորոշ քերականական կառույցները, 2. ներկայացնելու հատուկ մասնագիտական թեմատիկ բառապաշարը, 3 ձևակերպելու մասնագիտական թարգմանության սկզբունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. ցուցաբերելու մասնագիտական ոլորտին բնորոշ քերականական կառույցները 5. կիրառելու յուրացված մասնագիտական հենքային բառապաշարը, 6. վերլուծելու և մեկնաբանելու մասնագիտական նյութը 7. իրականացնելու երկլեզվյա թարգմանություններ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. արդյունավետ օգտվելու անգլերեն տեղեկատվական աղբյուրներից, 9. պատրաստելու և ներկայացնելու զեկույցներ 10. մասնակցելու քննարկումներին: 3. Описание · ընդլայնել ուսանողների մասնագիտական բառապաշարը, · զարգացնել մասնագիտական ոլորտում անգլերենով հաղորդակցվելու հմտությունները (խոսել, գրել), · ներկայացնել բանավոր և գրավոր թարգմանության սկզբունքները՝ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն: 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, · անհատական և խմբային աշխատանք, · ինքնուրույն աշխատանք, · գրավոր և բանավոր ստուգում/հարցում, 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ բանավոր հարցում տրված հարցաշարով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով մասնագիտական հենքային բառապաշարի յուրացման և վերարտադրության աստիճանը, ինչպես նաև մասնագիտական ոլորտում հաղորդակցվելու ունակությունները: 6. Список основной литературы Westbrook C. Unlock A2-B1. Cambridge University Press, 2014. Westbrook C. Unlock 3. Reading and writing skills. Cambridge University Press, 2014. Mann M., Taylorе-Knowles S. Destination B1 /Grammar and Vocabulary/. Oxford: Macmillan Publishers Ltd., 2012. 7. Основная часть курса · Ընթերցանություն. հանրամատչելի և մասնագիտական ադապտացված և փոքր ծավալի բնագիր տեքստեր, · Բանավոր խոսք. հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ քննարկում, · Լսելով ընկալում. հանրամատչելի և մասնագիտական նյութի ունկնդրում (2 րոպե տևողությամբ) և վերարտադրում · Գրավոր խոսք. հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ նյութի ամփոփում և մեկնաբանություն, · Թարգմանություն. ընդհանուր և մասնագիտական ոլորտի նյութի թարգմանություն:
1302	Փիլիսոփայություն	3
5-րդ կիսամյակ դաս.-1. սեմ. -1 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1302/Բ01 1. Цель курса · տալ ելակետային գիտելիքներ մարդ-աշխարհ փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական ըմբռնման և փիլիսոփայական մտածողության առանձնահատկությունների մասին, · ծանոթացնել փիլիսոփայական հիմնական հայեցակարգերի գիտական ու աշխարհայացքային հիմնախնդիրներին, սովորեցնել գրագետ ձևակերպել և ներկայացնել սեփական աշխարհայացքի սկզբունքները և արժեքային կողմնորոշիչները։ · փիլիսոփայական հիմնական հայեցակարգերի գիտական ու աշխարհայացքային հիմնախնդիրներին, սովորեցնել գրագետ ձևակերպել և ներկայացնել սեփական աշխարհայացքի սկզբունքները և արժեքային կողմնորոշիչները։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. դասակարգել փիլիսոփայության գիտական - մեթոդաբանական, աշխարհայացքային և արժեքաբանական գործառույթները, 2. բացատրել ճշմարտության և մոլորության, գիտելիքի և հավատի, ռացիոնալի և իռացիոնալի սահմանազատման սկզբունքները, 3. մեկնաբանել քաղաքակրթական զարգացումների օրինաչափություններն ու արդի միտումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. հարցադրումներ կատարել էութենականի մասին, էականը տարանջատել երևութականից, առաջնայինը՝ երկրորդայինից 5. համադրել երևույթների իմացաբանական և արժեքաբանական մոտեցումները, 6. վերլուծել հասարակության բնութենական և սոցիոմշակութային հիմունքները։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. կատարել ընդհանրացումներ՝ կիրառելով մտածողության համապատասխան մեթոդները, 8. իմաստավորել աշխարհի ամբողջական պատկերը և այս համատեքստում մարդու կոչումն ու կյանքի իմաստը, 9 ակտիվացնել քննադատական մտածողությունը, դրսևորել ինքնավերլուծության հմտություններ։ 3. Описание · տալ ելակետային գիտելիքներ մարդ-աշխարհ փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական ըմբռնման և փիլիսոփայական մտածողության առանձնահատկությունների մասին, · ծանոթացնել փիլիսոփայական հիմնական հայեցակարգերի գիտական ու աշխարհայացքային հիմնախնդիրներին, սովորեցնել գրագետ ձևակերպել և ներկայացնել սեփական աշխարհայացքի սկզբունքները և արժեքային կողմնորոշիչները։ · փիլիսոփայական հիմնական հայեցակարգերի գիտական ու աշխարհայացքային հիմնախնդիրներին, սովորեցնել գրագետ ձևակերպել և ներկայացնել սեփական աշխարհայացքի սկզբունքները և արժեքային կողմնորոշիչները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, տեսական առաջադրանքներ և քննարկումներ, 2. տեքստերի մեկնաբանում և հայեցակարգերի համեմատական վերլուծություն, 3. տարբեր մոտեցումների համադրման առաջադրանքներ։ 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով։ Գնահատման մեթոդները՝ բանավոր հարցում ըստ առաջադրված հարցաշարի: Գնահատման չափանիշները՝ անցած նյութի յուրացման և վերարտադրության աստիճան, պատասխանների հիմնավորվածություն և ամբողջականություն, հարցերի առանցքային կողմերի իմացություն, վերլուծական պատասխաններ: 6. Список основной литературы Բալայան Ա., Փիլիսոփայություն. դասախոսությունների համառոտագրեր, Եր. 2016։ Введение в философию, под ред. Фролов И.Т., М. 2012. Канке В. А., Основы философии, М., 2014. Губин В. Д. Философия, М., 2013. Бучило Н. Ф., Философия, М., 2013. 7. Основная часть курса 1. Փիլիսոփայությունը որպես մարդու և աշխարհի միջև մշակութային միջնորդ: 2. Փիլիսոփայական մշակույթի առանձնահատկությունները: 3. Պատմափիլիսոփայական ակնարկ: 4. Կեցության փիլիսոփայական ըմբռնումը: 5. Մարդկային կեցության առանձնահատկությունները: 6. Հոգեկանի ծագման վարկածները: 7. Իմացության էությունը և կառուցվածքը: 8. Ճշմարտություն, մոլորություն, հավատ: 9. Գիտական ճանաչողության մեթոդները: 10. Գիտություն և բարոյականություն: 11. Մարդու և հասարակության ծագման վարկածները: 12. Հասարակությունը որպես ինքնապարտադրող համակարգ: 13. Պատմության փիլիսոփայական ըմբռնումը : 14. Մշակույթ և քաղաքակրթություն: 15. Հասարակական կյանքի ոլորտները: 16 Սոցիալական առաջադիմությունը և մարդկության ապագան:
1106	Հայոց պատմություն 2	2
4-րդ` գարնանային կիսամյակ 2 ժամ դասախոսություն Շաբաթական 2 ժամ Обязательный 1106/Բ02 1. Цель курса Դասընթացի նպատակը հայոց նոր ու նորագույն դարերի պատմության առանցքային հարցերի վերաբերյալ ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տրամադրելը և բազմակողմանիորեն զարգացած, կենսունակ ազգային գիտակցություն ունեցող քաղաքացիների դաստիարակմանը նպաստելն է: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հայոց պատմության նոր և նորագույն շրջանի կարևորագույն հարցերը, 2. քննական (քննադատական) մոտեցմամբ մեկնաբանելու հայոց պատմության նոր և նորագույն շրջանի հիմնահարցերի շուրջ եղած տարաբնույթ կարծիքները 3. բացատրելու հայոց պետականության վերականգնման համար մղվող ազատագրական պայքարի ձևավորման և զարգացման ընթացքն ու առանձնահատկությունները, 4. վերլուծելու նորագույն ժամանակաշրջանում հայոց պետականության վերականգնումն ու զարգացումը՝ վերարժևորելով և իր գիտակցության մեջ արմատավորելով հայոց պետականության՝ պատմականորեն ձևավորված ավանդույթների նշանակությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5 տարբերակելու շրջանառության մեջ գտնվող հակագիտական և կեղծ պնդումները, 6. կիրառելու հայոց պատմության նոր և նորագույն շրջանի կարևորագույն հիմնահարցերի վերաբերյալ ձեռք բերած գիտելիքները հասարակական դիսկուրսում: 7. տարբեր սկզբնաղբյուրներից և ուսումնասիրություններից հուսալի տեղեկատվություն ձեռք բերելու, վերլուծելու, գնահատելու և փոխանցելու, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. նպաստելու հանրության տարբեր խմբերի գիտակցության մեջ ազգային-ազատագրական պայքարի և հայոց պետականության՝ պատմականորեն ձևավորված ավանդույթների արժևորման արմատավորմանը: 3. Описание Դասընթացի նպատակը հայոց նոր ու նորագույն դարերի պատմության առանցքային հարցերի վերաբերյալ ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տրամադրելը և բազմակողմանիորեն զարգացած, կենսունակ ազգային գիտակցություն ունեցող քաղաքացիների դաստիարակմանը նպաստելն է: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. սեմինար, 3. քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով՝ կիսամյակի ավարտին նախատեսված է ստուգարք, որն իրականացվում է բանավոր հարցման միջոցով: Յուրաքանչյուր ուսանողի տրվում է երկու հարց: Ուսանողը «ստուգված» ստանում է հարցերը հիմնական գծերով, բավարար չափով ներկայացնելու դեպքում 6. Список основной литературы Հովհաննիսյան Պ., Մինասյան Է. և ուրիշներ, Հայոց պատմություն, խմբ.՝ Հր. Սիմոնյանի, Ե., ԵՊՀ հրատ., 2012: Ժամկոչյան Հ., Աբրահամյան Ա., Մելիք-Բախշյան Ս., Պողոսյան Ս., Հայ ժողովրդի պատմություն (սկզբից մինչև XVIII դարի վերջը), խմբ.՝ Ս. Մելիք-Բախշյանի, ԵՊՀ հրատ., Ե., 1975: Հայոց պատմություն, խմբ.՝ Ա. Մելքոնյանի և ուրիշների, «Զանգակ-97» հրատ.,Ե., ՀՀ ԳԱԱ պատմ. ինստ., հ. III, գ. I, 2010, հ. III, գ. II, 2015, հ. IV, գ. I, 2010, հ. IV, գ. II, 2016: 7. Основная часть курса 1. Հայ ազատագրական շարժումը XVI դ. կեսերից մինչև XVIII դ.: 2. Ազատագրական պայքարը Սյունիքում և Սյունիքում 1722-1730 թթ.: 3. Ռուս-թուրքական և ռուս-պարսկական պատերազմները և Հայաստանը XIX դ. առաջին երեսնամյակում: Հայկական հարցի միջազգայնացումը: 4. Հայ քաղաքական կուսակցությունների առաջացումը և հայ ազատագրական շարժումը XIX դ. վերջին - XX դ. սկզբին: 5. Հայոց ցեղասպանությունը: 6. Մայիսյան հերոսամարտերը: Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը (1918-1920 թթ.): 7. Խորհրդային Հայաստանը (1920-1991 թթ.): 8. Հայերի մասնակցությունը Երկրորդ աշխարհամարտին: 9. Արցախյան շարժումը (1988-1991 թթ.) և պատերազմը (1991-1994 թթ.): 10. Հայաստանի երրորդ հանրապետությունը (1991 թվականից):
0708	Էկոլոգիայի և բնապահպանության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ դաս 2 ժամ/շաբ. Обязательный 0708/Բ01 1. Цель курса · ուսանողների մոտ ձևավորել աշխարհայացք և գիտելիք էկոլոգիայի` որպես գիտության, բնապահպանության, բնական համակարգերի · գործունեության հիմունքների, համաշխարհային և Հայաստանի բնապահպանական խնդիրների մասին, · ձևավորել հիմնարար գիտելիքներ բնություն-հասարակություն համակարգում էկոլոգիայի հիմնախնդիրների, բնության հետ հասարակության համահունչ զարգացման մասին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել էկոլոգիայի` որպես գիտության ձևավորման պատմությունը, բացատրել սոցիալական էկոլոգիայի հիմունքները և առանձնահատկությունները, 2. ձևակերպել էկոհամակարգի, կենսացենոզի և նոոսֆերայի ուսմունքները 3. նկարագրել մարդկության կայուն զարգացման սկզբունքները, 4. լուսաբանել աշխարհում և Հայաստանում օդային, հողային և ջրային ռեսուրսների հիմնական էկոլոգիական խնդիրները, 5. բացատրել բնական և անթրոպոգեն էկոհամակարգերի զարգացման ընդհանուր սկզբունքները և օրինաչափությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. կիրառել և գործնականում իրականացնել ՀՀ կլիմայի փոփոխության, կենսաբազմազանության և անապատացման դեմ պայքարի մասին ազգային զեկույցները, 7. մասնագիտական առանձնահատկություններից ելնելով՝ կիրառել բնապահպանական և էկոլոգիական գիտելիքները հասարակության կայուն զարգացման տարբեր ծրագրերում, 8. վերլուծել էկոլոգիական վիճակը և անել համապատասխան եզրակացություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 9. վերլուծել փաստերը և կատարել հետևություններ, 10 կազմակերպել տրամաբանական և վերլուծական աշխատանքներ: 3. Описание · ուսանողների մոտ ձևավորել աշխարհայացք և գիտելիք էկոլոգիայի` որպես գիտության, բնապահպանության, բնական համակարգերի · գործունեության հիմունքների, համաշխարհային և Հայաստանի բնապահպանական խնդիրների մասին, · ձևավորել հիմնարար գիտելիքներ բնություն-հասարակություն համակարգում էկոլոգիայի հիմնախնդիրների, բնության հետ հասարակության համահունչ զարգացման մասին: 4. Стили и методы преподавания и обучения Դասավանդման ձևեր՝ համակցված դասեր՝ հեռահար դասընթացներ /Moodle համակարգով/ և դասախոսություններ: Ուսումնառության ձևեր՝ ինքնուրույն աշխատանք` գրականության ընթերցում, Moodle համակարգում զետեղված դասախոսությունների ընթերցում, առաջադրանքների կատարում և խմբային քննարկումներ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. Ստուգարքն անցկացվում է թեստային համակարգով, on-line, տրվում է առավելագույնը 32 հարց, նախապես կազմված հարցաշարից: 6. Список основной литературы Գրիգորյան Կ.Վ., Եսայան Ա.Հ., Ժամհարյան Հ.Գ., Խոյեցյան Ա.Վ., Մովսեսյան Հ.Ս., Փիրումյան Գ.Պ. «Էկոլոգիայի և բնության պահպանության հիմունքներ»: Ուսումնական ձեռնարկ, Զանգակ-97, Երևան, 2010, 224 Էջ: Հովհաննիսյան Ն., Մելիքյան Ա., Դանիելյան Ա. «Ագրոկենսաբազմազանություն», Երևան: «ԹԱՍԿ» ՍՊԸ, 2014, 136 էջ. Եդոյան Ռ.Հ., Հովակիմյան Ժ.Հ. «Բնապահպանության դասավանդման մեթոդիկայի և լաբորատոր-գործնական պարապմունքների ձեռնարկ», Երևան, Իրավունք, 2010թ., 222 էջ: Մելքումյան Լ.Ս., Գալստյան Մ.Հ. «Բնապահպանության հիմունքներ», Երևան, 2010թ., 311 էջ: Գրիգորյան Կ.Վ., Եսայան Ա.Հ. Տեր Մինաս քահանա Մարտիրոսյան «Բնապահպանություն և Աստվածաբանություն», Վաղարշապատ, 2007, 215 էջ: Հայրապետյան Է.Մ. և ուրիշներ «Շրջակա միջավայրի պահպանություն», Երևան, 2005թ.: 7. Основная часть курса Ներածություն: Էկոլոգիայի համառոտ պատմություն, կառուցվածքը, առարկան և օբյեկտը: Օրգանիզմների գոյության միջավայրը և պայմաններին հարմարվելը: Կյանքի գոյատեվման հիմնական միջավայրերը: Պոպուլյացիաների էկոլոգիա: Կենսացենոզներ: Էկոհամակարգեր: Նյութերի շրջանառությունը էկոհամակարգերում: էկոհամակարգերի ինքնազարգացում: Կենսոլորտ: Մարդու փոխազդեցությունը բնության հետ: Մթնոլորտի պահպանությունը: Երկրի կլիմայի փոփոխության և անապատացման հիմնախնդիրները: Ջրային պաշարների պահպանությունը: Հողային պաշարների պահպանությունը: Երկրի կենսաբանական բազմազանությունը: Կենսաբազմազանության պահպանությունը: Շրջակա միջավայրը և մարդու առողջությունը:
1705	Ռուսաց լեզու-2	2
3-րդ՝ աշնանային կիսամյակ 2 գործն. ժամ 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1702/Բ02 1. Цель курса · լեզվական և խոսքային կոմպետենցիաների մակարդակի բարձրացում՝ արդյունավետ հաղորդակցման համար, · ուսանողների մոտ լեզվական փաստերը գնահատելու, վերլուծելու և լեզվական միջոցները ընտրելու կարողության ձևավորում՝ ըստ հաղորդակցման բովանդակության, ոլորտի և պայմանների, · տարբեր խոսքային իրավիճակներում լեզվի միջոցները օպտիմալ օգտագործելու կարողության ձևավորում, · խոսքի ընդհանուր մշակույթի զարգացում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել գրավոր և բանավոր խոսքը՝ հիմնական նորմատիվ, հաղորդակցական, էթիկական տեսանկյուններից, 2. ձևակերպել ռուս գրական լեզվի հիմնական նորմերը 3. բացատրել պարբերանշված լեզվական միջոցների կիրառումը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառել գրական լեզվի ժամանակակից նորմերը, 5. կառուցել խոսքը լեզվական, հաղորդակցական և էթիկական նորմերին համապատասխան 6. վերհանել և վերացնել սխալները և վրիպումները լեզվի տարբեր մակարդակներում գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. ստեղծագործաբար կիրառել ունեցած գիտելիքները: 3. Описание · լեզվական և խոսքային կոմպետենցիաների մակարդակի բարձրացում՝ արդյունավետ հաղորդակցման համար, · ուսանողների մոտ լեզվական փաստերը գնահատելու, վերլուծելու և լեզվական միջոցները ընտրելու կարողության ձևավորում՝ ըստ հաղորդակցման բովանդակության, ոլորտի և պայմանների, · տարբեր խոսքային իրավիճակներում լեզվի միջոցները օպտիմալ օգտագործելու կարողության ձևավորում, · խոսքի ընդհանուր մշակույթի զարգացում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունքներ 2. բանավոր խոսքի զարգացմանն ուղղված վարժություններ, քննարկումներ, 3. ինքնուրույն աշխատանք և հանձնարարություններ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը բաղկացած է 2 մասից՝ բանավոր և գրավոր: Ստուգարքը անցկացվում է ուսանողներին նախապես տրված հարցաշարով: Ուսանողներին տրվելու են վերլուծության համար տարբեր ժանրերի տեքստեր, որտեղ պետք էէ վերհանվեն և ուղղվեն սխալները՝ ըստ գրական լեզվի ժամանակակից նորմերի (լեզվական, հաղորդակցական և էթիկական): 6. Список основной литературы Введенская Л.А. Русский язык и культура речи. Москва, 2002. Воронцова Т.А. Культура речи. Ижевск, 2011. Голуб И.Б. Риторика: учитесь говорить правильно и красиво. Москва, 2013. Розенталь, Д.Э. Большой справочник по русскому языку. Москва, 2017. Розенталь, Д.Э. Словарь трудностей русского языка. 20000 слов: 20 000 слов. Москва, 2012 Розенталь Д.Э. Справочник по правописанию и литературной правке. Москва, 2003. Розенталь, Д.Э. Справочник по русскому языку. Практическая стилистика. Москва, 2011 Розенталь, Д.Э. Русский язык. Орфография. Пунктуация. Орфографический словарь. (Классический справочник). Москва, 2011. Русский язык и культура речи. По ред. Максимова В.И., Голубевой А.В. Санкт-Петербург, 2010. 0. www.cultrechi.narod.ru - «Грамотная речь, или Учимся говорить по-русски». Словари. www.gramota.ru - Справочно-информационный Интернет-портал «Русский язык». www.slovari.ru - Электронная библиотека словарей русского языка. 7. Основная часть курса 1. Ձևաբանական նորմեր: 2. Շարահյուսական նորմեր: 3. Խոսքային գործունեության տեսակները: 4. Հաղորդակցական նորմեր: 5 Խոսքային էթիկետ (խոսքի մշակույթի էթիկական նորմերը):
1106	Հայոց պատմություն 1	2
3-րդ` աշնանային կիսամյակ 2 ժամ դասախոսություն Շաբաթական 2 ժամ Обязательный 1106/Բ01 1. Цель курса Դասընթացի նպատակը հայոց հին ու միջին դարերի պատմության առանցքային հարցերի վերաբերյալ ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տրամադրելը և բազմակողմանիորեն զարգացած, կենսունակ ազգային գիտակցություն ունեցող քաղաքացիների դաստիարակմանը նպաստելն է: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հայոց պատմության հին և միջին դարերի պարբերափուլերի հիմնահարցերը, 2. քննական (քննադատական) մոտեցմամբ մեկնաբանելու հայոց պատմության հին և միջին դարերի պարբերափուլերի հիմնահարցերի շուրջ եղած տարաբնույթ կարծիքները, 3. բացատրելու հայոց պետականության ձևավորման և զարգացման ընթացքն ու առանձնահատկությունները հին և միջին դարերում՝ արժևորելով և իր քաղաքացիական գիտակցության մեջ արմատավորելով հայոց պետականության՝ պատմականորեն ձևավորված ավանդույթների նշանակությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. տարբերակելու շրջանառության մեջ գտնվող հակագիտական և կեղծ պնդումները, 5. կիրառելու հայոց պատմության հին և միջին դարերի պարբերափուլերի կարևորագույն հիմնահարցերի վերաբերյալ ձեռք բերած գիտելիքները հասարակական դիսկուրսում: 6. կիրառելու հայոց պատմության հին և միջին դարերի պարբերափուլերի կարևորագույն հիմնահարցերի վերաբերյալ ձեռք բերած գիտելիքները հասարակական դիսկուրսում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7.տարբեր սկզբնաղբյուրներից և ուսումնասիրություններից հուսալի տեղեկատվություն ձեռք բերելու, վերլուծելու, գնահատելու և փոխանցելու, 8. նպաստելու հանրության տարբեր խմբերի (ընտանիքի, ընկերների և այլոց) գիտակցության մեջ հայոց պետականության՝ պատմականորեն ձևավորված ավանդույթների արժևորմանն ու արմատավորմանը: 3. Описание Դասընթացի նպատակը հայոց հին ու միջին դարերի պատմության առանցքային հարցերի վերաբերյալ ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տրամադրելը և բազմակողմանիորեն զարգացած, կենսունակ ազգային գիտակցություն ունեցող քաղաքացիների դաստիարակմանը նպաստելն է: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություն, 2. Սեմինար, 3. Քննարկում: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ կիսամյակի ավարտին նախատեսված է ստուգարք, որն իրականացվում է բանավոր հարցման միջոցով: Յուրաքանչյուր ուսանողի տրվում է երկու հարց: Ուսանողը «ստուգված» ստանում է հարցերը հիմնական գծերով, բավարար չափով ներկայացնելու դեպքում: 6. Список основной литературы Հովհաննիսյան Պ., Մինասյան Է. և ուրիշներ, Հայոց պատմություն, խմբ.՝ Հր. Սիմոնյանի, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2012: Ժամկոչյան Հ., Աբրահամյան Ա., Մելիք-Բախշյան Ս., Պողոսյան Ս., Հայ ժողովրդի պատմություն (սկզբից մինչև XVIII դարի վերջը), խմբ.՝ Ս. Մելիք-Բախշյանի, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1975: Հայոց պատմություն, հ. II, գ. II, խմբ.՝ Ա. Մելքոնյանի և ուրիշների, «Զանգակ-97» հրատ., Երևան, ՀՀ ԳԱԱ պատմ. ինստ., 2014: 7. Основная часть курса 1. Հայկական լեռնաշխարհ. աշխարհագրական դիրքը, տարածքը և բնական պայմանները: 2. Հայ ժողովրդի ծագման հիմնահարցը և վաղ պետական կազմավորումները Հայկական լեռնաշխարհում: 3. Վանի թագավորությունը (Ք.ա. IX-VII դդ.): Հայաստանը Երվանդունիների հարստության օրոք (Ք.ա. VI-III դդ.): 4. Մեծ Հայքի թագավորությունը Արտաշեսյան (Ք.ա. 189-1 թթ.) և Արշակունյաց (66-428 թթ.) հարստությունների օրոք: 5. Հայոց մշակույթի Ոսկեդարը: Հայաստանը նախարարական համակարգի ներքո (428-885 թթ.): 6. Հայոց թագավորությունը Բագրատունյաց հարստության (885-1045 թթ.) օրոք: 7. Կիլիկիայի հայկական պետությունը (1080-1375 թթ.): 8. Քոչվորական ցեղերի արշավանքները Հայաստան: 9. Հայ-վրացական զինակցությունը և Զաքարյանների իշխանությունը: 10. Հայաստանը ուշ միջնադարում:
1205	Չինարեն-2	2
2-րդ կիսամյակ՝ աշնանային 2 ժամ գործ. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1205/Բ02 1. Цель курса · ուսանողներին ծանոթացնել չինարենի լեզվական, հանրալեզվաբանական, գործաբանական իրազեկության բաղադրիչներին, · ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից չինարենի հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և տիպաբանական առանձնահատկությունները, · ուսանողների մոտ ձևավորել սկզբնական գիտելիքներ չինարենով ակտիվ հաղորդակցման և հետագա լեզվական հմտությունների զարգացման համար, · ուսանողների մոտ դասընթացի շրջանակներում ստեղծել նախնական պատկերացումներ այդ երկրի մշակույթի և քաղաքակրթության մասին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևակերպելու գրագետ խոսք, ինչպես նաև մեկնաբանելու չինարենով հնչող խոսքը, նկարագրելու չինարենի քերականական համակարգին բնորոշ հիմնական 2. նկարագրելու չինարենի քերականական համակարգին բնորոշ հիմնական օրինաչափությունները (պատմողական, ժխտական, հարցական, հրամայական նախադասությունների ռիթմը, արտասանության և ընթերցանության առանձնահատկությունները), 3. մեկնաբանելու չինարենի ընդհանուր և եզրույթային լեզվական միավորները (ըստ կիրառման ոլորտի, բառակազմական առանձնահատկությունների՝ կենցաղային, պաշտոնական և այլն), բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կառուցելու կապակցված խոսք, 5. գործնականում իրականացնելու պարզ իրավիճակներում օտար լեզվով հաղորդակցում, 6. գործածելու հաղորդակցական տարբեր ոլորտներում բանավոր խոսքի տարրական հմտություններ, 7. վերլուծելու և հակիրճ վերարտադրելու դյուրին մասնագիտական տեքստեր, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. քննարկելու անցած կամ դասախոսի կողմից առաջարկած թեմաները, 9. կառուցելու երկխոսություն, 10. թարգմանելու պարզ տեքստեր: 3. Описание · ուսանողներին ծանոթացնել չինարենի լեզվական, հանրալեզվաբանական, գործաբանական իրազեկության բաղադրիչներին, · ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից չինարենի հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և տիպաբանական առանձնահատկությունները, · ուսանողների մոտ ձևավորել սկզբնական գիտելիքներ չինարենով ակտիվ հաղորդակցման և հետագա լեզվական հմտությունների զարգացման համար, · ուսանողների մոտ դասընթացի շրջանակներում ստեղծել նախնական պատկերացումներ այդ երկրի մշակույթի և քաղաքակրթության մասին: 4. Стили и методы преподавания и обучения · դասընթացի ընթացքում ուսանողները հանդես են գալիս համառոտ գրավոր աշխատանքով՝ հանձնարարված թեմաների շուրջ, · կատարում են հակիրճ թարգմանություններ համապատասխան թեմաներով, · հանդես են գալիս բանավոր ներկայացմամբ հանձնարարված թեմայի մասին փոքր ելույթով, · հանձնարարվում է գրել նամակ՝ ըստ հանձնարարված տարբերակի, · ուսանողները հանդես են գալիս թեմայի շուրջ կարծիքների փոխանակմամբ և ելույթներով, · գրում են թեմային համապատասխանող փոքր ծավալի զեկույց, · կատարում են հանձնարարված տնային ընթերցանության շուրջ քննարկումներ, · հանձնարարվում է գտնել դիվանագիտական նամակագրության նմուշներ՝ բառապաշարը յուրացնելու նպատակով, · հանդես են գալիս ելույթներով՝ ամրապտդելով անցած բառապաշարը, · թեմայի շրջանակներում զուգահեռներ են անցկացնում իրենց երկրի՝ Հայաստանի, և Չինաստանի տոների առանձնահատկությունների վերաբերյալ: 5. Методы и критерии оценки 1. Ստուգարք։ 2. Ստուգման մեթոդը՝ գրավոր, բանավոր և լսողական հարցում, որն իրականացվում է թեստային առաջադրանքների ձևով: Առաջադրանքները 3-ն են, որոնցից առաջինը՝ գրավոր, երկրորդը՝ բանավոր և երրորդը՝ լսողական։ 6. Список основной литературы 刘珣著，《新实用汉语课本》1学生书, 北京语言大学出版社，2006年刘珣著，《新实用汉语课本》1练习册, 北京语言大学出版社，2006年姜丽萍著，《HSK标准教程》1学生书，北京语言大学出版社，2015年姜丽萍著，《HSK标准教程》1练习册，北京语言大学出版社，2015年 7. Основная часть курса Թեմա 1：语音（声母、韵母、声调） Թեմա 2：语音（声调、音变、拼写规则） Թեմա 3：第一课你好（“是”字句，“吗”疑问句） Թեմա 4：第二课你是哪国人（们、也、呢） Թեմա 5：第三课那是你的书吗（这、那，特殊疑问句，定语） Թեմա 6：第四课课图书馆在哪儿（在，是，哪儿，方位名词） Թեմա 7：第五课在北京大学的东边（语音点小结） Թեմա 8：第六课现在几点（钟点表达法，数字表达法） Թեմա 9：第七课明天你有课吗（“有”句子，吧，方位名词，时间名词做状语） Թեմա 10：第八课你的电话号码是多少（吧，呢，号码表达法，“几”和“多少”） Թեմա 11：第九课多少钱一瓶（“几”和“多少”，“二”和“两”，量词，钱数表达法） Թեմա 12：第十课你家有几口人（语音点小结） Թեմա 13：第十一课北京的冬天比较冷（怎么样，不A不B，形容词谓语）
1803	Թուրքերեն-2	2
2-րդ ՝ գարնանային կիսամյակ գործ.-2 2 ժամ/շաբ Обязательный 1803/Բ02 1. Цель курса · սովորեցնել ժամանակակից գրական թուրքերեն, · ձևավորել թուրքերեն տեքստեր վերարատադրելու ունակություններ, · զարգացնել հայերենից թուրքերեն և թուրքերենից հայերեն տեքստեր թարգմանելու հմտությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու թուրքերենի տիպաբանական առանձնահատկությունները 2. սահմանելու թուրքերենի եղանակներն ու ժամանակաձևերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. վերարտադրելու թուրքերեն երկխոսություններ և պարզ տեքստեր, 4. թարգմանելու թուրքերենից հայերեն և հայերենից թուրքերեն միջին բարդության տեքստեր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 3. Описание · սովորեցնել ժամանակակից գրական թուրքերեն, · ձևավորել թուրքերեն տեքստեր վերարատադրելու ունակություններ, · զարգացնել հայերենից թուրքերեն և թուրքերենից հայերեն տեքստեր թարգմանելու հմտությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. թուրքերեն տեքստերի ընթերցում, թարգմանություն, 2. տեքստերի և երկխոսությունների վերարտադրում 3. բանավոր խոսքի զարգացում 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ: 1. գրավոր ստուգում (թեստ՝ անցած լեզվական նյութի հիման վերաբերյալ), 2. բանավոր ստուգում (կարդալ, թարգմանել և վերատադրել մասնագիտական տեքստը): 6. Список основной литературы Սաֆարյան Ա., Սողոմոնյան Ա., Լոքմագյոզյան Տ., Թուրքերենի դասագիրք, Գիրք Ա, Վեցերորդ լրամշակված հրատարակություն (երաշխավորվել է ՀՀ ԿԳՆ կողմից որպես դասագիրք բուհերի ուսանողների համար), Երևան, «Տիգրան Մեծ» հրատ., 2015: Ergin M., Türk Dil Bilgisi, İstanbul, 1980. Hengirmen M., Türkçe öğreniyoruz, c. 1-3, Ankara 1999. Щека Ю. В., Интенсивный курс турецкого языка: Учебник, М., 1996. 7. Основная часть курса Թեմա 1՝ Ժամանակակից թուրքերենի հնչյունական համակարգը: Թեմա 2՝ Գոյականի թիվը, հոլովը, պատկանելիության ածանցները թուրքերենում: Թեմա 3՝ Հրամայական եղանակ, բայի անորոշ ձևը: Թեմա 4՝ Անվանական ստորոգյալի կազմությունը թուրքերենում: Թեմա 5՝ Ներկա-շարունակական ժամանակաձևը ժամանակակից թուրքերենում: Թեմա 6՝ Գոյականների կապակցության առաջին ձևը: Թեմա 7՝ Ներգոյական հոլովով դրված անվանական ստորոգյալն անցյալ ժամանակում; Թեմա 8՝ Անցյալ կատարյալ ժամանակաձևը:
1608	Ֆրանսերեն-2	2
2-րդ կիսամյակ՝ գարնանային գործնական-2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1608/Բ02 1. Цель курса • ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռքբերած գիտելիքները, • ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, • ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, • ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան, 2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքները և պահանջները. բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. կատարել թեստային աշխատանքներ` կազմված համաեվրոպական չափանիշների մակարդակին համապատասխան գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 4. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով: 3. Описание • ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռքբերած գիտելիքները, • ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, • ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, • ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. ինքնուրույն աշխատանք, 4. գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում: 5. Методы и критерии оценки 1. Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է թեստավորման միջոցով: 6. Список основной литературы Parizet, M.L., E. Grandef, M. Corsain Collection activités pour le cadre commun. Activités pour le cadre européen commun de référence. B. 2. ClE International, 2006. Boulares, M., J.L. Frerot Grammaire progressive du francais Niveau avancé. ClE International, 2004. 7. Основная часть курса 1. Ֆրանսերենի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները: 2. Ֆրանսերենի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և թեստավորման հիմանական սկզբունքները: 3. Ֆրանսերենի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը: 4. Միջազգային թեստերի առանձնահատկությունները:
1604	Գերմաներեն-2	2
գործ.-2 2-րդ կիսամյակ՝ գարնանային Շաբաթական 2 ժամ Обязательный 1604/Բ02 1. Цель курса · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լսելու, հասկանալու, գրելու հմտությունները, · ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողությունները և ունակությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը, 2. ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. կառուցելու բանավոր կապակցված խոսք՝ հիմնավորելով իր տեսակետը, 4. հանպատրաստից մասնակցելու երկխոսության՝ իրեն հետաքրքրող տեղեկություններ ստանալու նպատակով: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 5. արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով և գիտակցելու օտար լեզվի իմացության կարևորությունն ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը: 3. Описание · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լսելու, հասկանալու, գրելու հմտությունները, · ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողությունները և ունակությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки 1. Տարբեր բնույթի տեքստի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում: 2. Բառապաշարի ստուգում: 3. Զրույց թեմաների շուրջ: 4. Ներկայացում (պրեզենտացիա) տարբեր թեմաների շուրջ: 6. Список основной литературы Meltonjan G., Soghomonjan K., Diwanjan N. Deutsch (für Stufen A2-B1). Jerewan, Verlag der Universität Jerewan, 2022. DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Dreyer,R. Schmitt. Lehr - und Übungsbuch der deutschen Grammatik. München: Max Hueber Verlag für Deutsch, 2001. - 320 с. 7. Основная часть курса · Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում: · Գերմաներենի բառապաշարային և ոճաբանական յուրահատկությունները: · Տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
1401	Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ-1	2
1-ին՝ աշնանային կիսամյակ գործնական -2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1401/Բ01 1. Цель курса · ներկայացնել լեզվի առանձին բաժինների առանձնահատկությունները · ծանոթացնել լեզվական նորմի չափանիշներին · նկարագրել լեզվական մակարդակներում տեղի ունեցող տեղաշարժերն ու փոփոխությունները 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. առանձնացնել լեզվական մակարդակների յուրահատկությունները 2. սահմանել լեզվի հիմնական գործառույթներն ու դրանց նպատակները 3. ընտրել լեզվական ճիշտ ձևերը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. գործնականում իրականացնել լեզվաոճական վերլուծություններ 5. հիմնավորել լեզվական այս կամ այն միավորի ընտրությունը գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. ցույց տալ լեզվական նորմային համապատասխան լեզվական ձևերը 3. Описание · ներկայացնել լեզվի առանձին բաժինների առանձնահատկությունները · ծանոթացնել լեզվական նորմի չափանիշներին · նկարագրել լեզվական մակարդակներում տեղի ունեցող տեղաշարժերն ու փոփոխությունները 4. Стили и методы преподавания и обучения · դասախոսություն · գործնական աշխատանք · լուսապատկերի (սլայդի) ցուցադրում · ինքնուրույն աշխատանք և հանձնարարություններ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը բանավոր է: Ստուգարքը անցկացվում է ուսանողներին նախապես տրված հարցաշարով. յուրաքանչյուր ուսանողին տրվում է 4-5 հարց: Պատասխանին գումարվում է նաև ամբողջ կիսամյակի ընթացքում ուսանողի կատարած անհատական աշխատանքի (ռեֆերատներ, զեկուցումներ, տեսասահիկների պատրաստում և այլն) արդյունքը: 6. Список основной литературы Ավետիսյան Յու., Սարգսյան Ա., Թելյան Լ. և ուրիշներ, Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Եր., 2016: Եզեկյան Լ., Հայոց լեզու,, Երևան, 2007: Յու. Ավետիսյան և ուրիշներ, Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ (Գործնական աշխատանքների ձեռնարկ հումանիտար ֆակուլտետների ուսանողների համար), Եր., 2016: 7. Основная часть курса 1. Ուղղախոսական, հնչյունափոխական, տառադարձման յուրահատկությունները, 2. Բառապաշարային փոփոխություններն ու զարգացումները, 3. Ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի առանձնահատկությունները:
1401	Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ-2	2
2-րդ՝ գարնանային կիսամյակ գործնական – 2 ժամ 2 ժամ/շաբ Обязательный 1401/Բ02 1. Цель курса · ներկայացնել լեզվի պատկերավորման-արտահայտչական միջոցները, · ծանոթացնել խոսքի գործառական տարբերակներին։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1.կազմել արտահայտիչ խոսք, 2. ներկայացնել խոսքի գործառական ոճերի առանձնահատկությունները, 3. կազմել գրագրության տարբեր նմուշներ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. գործնականում կիրառել հրապարակային խոսքի կանոնները, 5. պահպանել խոսքի էթիկետը։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. կազմել բանավոր և գրավոր գեղեցիկ խոսք։ 3. Описание · ներկայացնել լեզվի պատկերավորման-արտահայտչական միջոցները, · ծանոթացնել խոսքի գործառական տարբերակներին։ 4. Стили и методы преподавания и обучения · դասախոսություն, · գործնական աշխատանք, · լուսապատկերի (սլայդի) ցուցադրում, · ինքնուրույն աշխատանք և հանձնարարություններ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը բանավոր է: Ստուգարքն անցկացվում է ուսանողներին նախապես տրված հարցաշարով. յուրաքանչյուր ուսանողին տրվում է 4-5 հարց: Պատասխանին գումարվում է նաև ամբողջ կիսամյակի ընթացքում ուսանողի կատարած անհատական աշխատանքի (ռեֆերատներ, զեկուցումներ, տեսասահիկների պատրաստում և այլն) արդյունքը: 6. Список основной литературы Ավետիսյան Յու., Սարգսյան Ա., Թելյան Լ. և ուրիշներ, Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, Եր., 2016: Եզեկյան Լ., Հայոց լեզու,, Երևան, 2007: Յու. Ավետիսյան և ուրիշներ, Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ (Գործնական աշխատանքների ձեռնարկ հումանիտար ֆակուլտետների ուսանողների համար), Եր., 2016: 7. Основная часть курса 1. Խոսքի պատկերավորման-արտահայտչական միջոցները։ 2. Խոսքի գործառական տարբերակները։ 3. ԶԼՄ-ների և գովազդի լեզու։ 4. Հրապարակային խոսք և բանավեճի արվեստ։ 5. Խոսքի էթիկետ։ 6. Գրագրության ձևեր։
1705	Ռուսաց լեզու-1	2
2-րդ՝ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ գործ. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1702/Բ01 1. Цель курса · լեզվական և խոսքային կոմպետենցիաների մակարդակի բարձրացում՝ արդյունավետ հաղորդակցման համար, · ուսանողների մոտ լեզվական փաստերը գնահատելու, վերլուծելու և լեզվական միջոցները ընտրելու կարողության ձևավորում՝ ըստ հաղորդակցման բովանդակության, ոլորտի և պայմանների, · տարբեր խոսքային իրավիճակներում լեզվի միջոցներն օպտիմալ օգտագործելու կարողության ձևավորում, · խոսքի ընդհանուր մշակույթի զարգացում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել գրավոր և բանավոր խոսքը՝ հիմնական նորմատիվ, հաղորդակցական, էթիկական տեսանկյուններից, 2. ձևակերպել ռուս գրական լեզվի հիմնական նորմերը, 3. նկարագրել պարբերանշված լեզվական միջոցների կիրառումը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառել գրական լեզվի ժամանակակից նորմերը 5. կառուցել խոսքը լեզվական, հաղորդակցական և էթիկական նորմերին համապատասխան 6. վերհանել և վերացնել սխալները և վրիպումները՝ լեզվի տարբեր մակարդակներում։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. ստեղծագործաբար կիրառել ձեռք բերած գիտելիքները: 3. Описание · լեզվական և խոսքային կոմպետենցիաների մակարդակի բարձրացում՝ արդյունավետ հաղորդակցման համար, · ուսանողների մոտ լեզվական փաստերը գնահատելու, վերլուծելու և լեզվական միջոցները ընտրելու կարողության ձևավորում՝ ըստ հաղորդակցման բովանդակության, ոլորտի և պայմանների, · տարբեր խոսքային իրավիճակներում լեզվի միջոցներն օպտիմալ օգտագործելու կարողության ձևավորում, · խոսքի ընդհանուր մշակույթի զարգացում: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունքներ, 2. բանավոր խոսքի զարգացմանն ուղղված վարժություններ, քննարկումներ, 3. ինքնուրույն աշխատանք և հանձնարարություններ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը բաղկացած է 2 մասից՝ բանավոր և գրավոր: Ստուգարքն անցկացվում է ուսանողներին նախապես տրված հարցաշարով: Ուսանողներին տրվելու են վերլուծության համար տարբեր ժանրերի տեքստեր, որտեղ պետք է վերհանվեն և ուղղվեն սխալները՝ ըստ գրական լեզվի ժամանակակից նորմերի (լեզվական, հաղորդակցական և էթիկական): 6. Список основной литературы Введенская Л.А. Русский язык и культура речи. Москва, 2002. Введенская Л.А. Словарь ударений для работников радио и телевидения. Ростов-на-Дону, 2012. Вербицкая Л.А. и др. Давайте говорить правильно! Трудности современного русского произношения и ударения: Краткий словарь-справочник. Москва, 2003. Воронцова Т.А. Культура речи. Ижевск, 2011. Голуб И.Б. Риторика: учитесь говорить правильно и красиво. Москва, 2013. Розенталь, Д.Э. Большой справочник по русскому языку. Москва, 2017. Розенталь, Д.Э. Словарь трудностей русского языка. 20000 слов: 20 000 слов. Москва, 2012 Розенталь Д.Э. Справочник по правописанию и литературной правке. Москва, 2003. Розенталь, Д.Э. Справочник по русскому языку. Практическая стилистика. Москва, 2011 0. Розенталь Д.Э. Русский язык. Орфография. Пунктуация. Орфографический словарь. (Классический справочник). Москва, 2011. Русский язык и культура речи. Под ред. Максимова В.И., Голубевой А.В. Санкт-Петербург, 2010. www.cultrechi.narod.ru - «Грамотная речь, или Учимся говорить по-русски». Словари. www.gramota.ru - Справочно-информационный Интернет-портал «Русский язык». www.slovari.ru - Электронная библиотека словарей русского языка. 7. Основная часть курса Խոսքի մշակույթ որպես լեզվաբանական առարկա: Լեզվի հասարակական դերը: Գրավոր և բանավոր խոսքի առանձնահատկությունները: Ռուս գրական լեզվի նորմերի համակարգը: Հնչյունական (արտասանական) նորմեր: Բառագիտական նորմեր:
1205	Չինարեն-1	2
1-ին կիսամյակ՝ գարնանային 2 ժամ գործ. 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1205/Բ01 1. Цель курса · ուսանողներին ծանոթացնել չինարենի լեզվական, հանրալեզվաբանական, գործաբանական իրազեկության բաղադրիչներին, · ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից չինարենի հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և տիպաբանական առանձնահատկությունները, · ուսանողների մոտ ձևավորել գիտելիքներ չինարենով ակտիվ հաղորդակցման և հետագա լեզվական հմտությունների զարգացման համար, · ուսանողների մոտ դասընթացի շրջանակներում ստեղծել պատկերացումներ այդ երկրի մշակույթի և քաղաքակրթության մասին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևակերպելու գրագետ խոսք, ինչպես նաև մեկնաբանելու չինարենով հնչող խոսքը, 2. նկարագրելու չինարենի քերականական համակարգին բնորոշ հիմնական օրինաչափությունները (պատմողական, ժխտական, հարցական, հրամայական նախադասությունների ռիթմը, արտասանության և ընթերցանության առանձնահատկությունները), 3. մեկնաբանելու չինարենի ընդհանուր և եզրույթային լեզվական միավորները (ըստ կիրառման ոլորտի, բառակազմական առանձնահատկությունների՝ կենցաղային, պաշտոնական և այլն)։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կառուցելու կապակցված խոսք, 5.գործնականում իրականացնելու պարզ իրավիճակներում օտար լեզվով հաղորդակցում, 6. գործածելու հաղորդակցական տարբեր ոլորտներում բանավոր խոսքի տարրական հմտություններ, 7. վերլուծելու և հակիրճ վերարտադրելու դյուրին մասնագիտական տեքստեր։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. քննարկելու անցած կամ դասախոսի կողմից առաջարկած թեմաները, 9. կառուցելու երկխոսություն, 10. թարգմանելու պարզ տեքստեր: 3. Описание · ուսանողներին ծանոթացնել չինարենի լեզվական, հանրալեզվաբանական, գործաբանական իրազեկության բաղադրիչներին, · ուսանողներին ներկայացնել ժամանակակից չինարենի հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և տիպաբանական առանձնահատկությունները, · ուսանողների մոտ ձևավորել գիտելիքներ չինարենով ակտիվ հաղորդակցման և հետագա լեզվական հմտությունների զարգացման համար, · ուսանողների մոտ դասընթացի շրջանակներում ստեղծել պատկերացումներ այդ երկրի մշակույթի և քաղաքակրթության մասին: 4. Стили и методы преподавания и обучения · դասընթացի ընթացքում ուսանողները հանդես են գալիս համառոտ գրավոր աշխատանքով՝ հանձնարարված թեմաների շուրջ, · կատարում են հակիրճ թարգմանություններ համապատասխան թեմաներով, · հանդես են գալիս բանավոր ներկայացմամբ հանձնարարված թեմայի մասին փոքր ելույթով, · հանձնարարվում է գրել նամակ՝ ըստ հանձնարարված տարբերակի, · ուսանողները հանդես են գալիս թեմայի շուրջ կարծիքների փոխանակմամբ և ելույթներով, · գրում են թեմային համապատասխանող փոքր ծավալի զեկույց, · կատարում են հանձնարարված տնային ընթերցանության շուրջ քննարկումներ, · հանձնարարվում է գտնել դիվանագիտական նամակագրության նմուշներ՝ բառապաշարը յուրացնելու նպատակով, · հանդես են գալիս ելույթներով՝ ամրապտդելով անցած բառապաշարը, · թեմայի շրջանակներում զուգահեռներ են անցկացնում իրենց երկրի՝ Հայաստանի, և Չինաստանի տոների առանձնահատկությունների վերաբերյալ: 5. Методы и критерии оценки 1. Ստուգարք։ 2 Ստուգման մեթոդը՝ գրավոր, բանավոր և լսողական հարցում, որն իրականացվում է թեստային առաջադրանքների ձևով: Առաջադրանքները 3-ն են, որոնցից առաջինը՝ գրավոր, երկրորդը՝ բանավոր և երրորդը՝ լսողական։ 6. Список основной литературы 刘珣著，《新实用汉语课本》1学生书, 北京语言大学出版社，2006年刘珣著，《新实用汉语课本》1练习册, 北京语言大学出版社，2006年姜丽萍著，《HSK标准教程》1学生书，北京语言大学出版社，2015年姜丽萍著，《HSK标准教程》1练习册，北京语言大学出版社，2015年刘珣著，《新实用汉语课本》2学生书, 北京语言大学出版社，2006年刘珣著，《新实用汉语课本》2练习册, 北京语言大学出版社，2006年姜丽萍著，《HSK标准教程》2学生书，北京语言大学出版社，2015年姜丽萍著，《HSK标准教程》2练习册，北京语言大学出版社，2015年 7. Основная часть курса Թեմա 1：第十二课你在干什么呢（正在……呢，每……都……，星期的表达法） Թեմա 2：第十三课我去图书馆借书（连动词，A不A/V不V） Թեմա 3：第十四课我喜欢浅颜色的（挺+adj，有点儿） Թեմա 4：第十五课明天是我朋友的生日（单元语言点小结） Թեմա 5：第十六课周末你干什么（太……了，动词中叠，地点状语） Թեմա 6：第十七课做客（（是）A还是B，就是，会） Թեմա 7：第十八课做客（得，反问句，如果……，就……） Թեմա 8：第十九课现在习惯了（了，还，年龄表达法） Թեմա 9：第二十课看病人（单元语言点小结） Թեմա 10：第二十一课我喝了半斤白酒（又，了，好像） Թեմա 11：第二十二课他感冒了（能，，最好，日期表达法） Թեմա 12：第二十三课你学了多长时间汉语（了，“就”的小结） Թեմա 13：第二十四课你吃了早饭来找我（反问句，了，时间状语、地点状语的语序）
1803	Թուրքերեն-1	2
1-ին՝ աշնանային կիսամյակ գործ.-2 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1803/Բ01 1. Цель курса · սովորեցնել ժամանակակից գրական թուրքերենի հնչյունական, քերականական, բառապաշարային առանձնահատկությունները, · ձևավորել թուրքերեն տեքստեր վերարատադրելո ունակություններ, · զարգացնել հայերենից թուրքերեն և թուրքերենից հայերեն տեքստեր թարգմանելու հմտությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու թուրքերենի հնչյունական համակարգը, 2. սահմանելու թուրքերենի քերականական առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. վերարտադրելու թուրքերեն պարզ նախադասություններ, 4. թարգմանելու թուրքերենից հայերեն և հայերենից թուրքերեն պարզ տեքստեր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 3. Описание · սովորեցնել ժամանակակից գրական թուրքերենի հնչյունական, քերականական, բառապաշարային առանձնահատկությունները, · ձևավորել թուրքերեն տեքստեր վերարատադրելո ունակություններ, · զարգացնել հայերենից թուրքերեն և թուրքերենից հայերեն տեքստեր թարգմանելու հմտությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. թուրքերեն տեքստերի ընթերցում, թարգմանություն, 2. երկխոսությունների կազմում և բանավոր խոսք, 3. քերականական և բառապաշարային առանձնահատկությունների վերլուծություն և մեկնաբանություն։ 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ: 1. գրավոր ստուգում (թեստ՝ անցած լեզվական նյութի հիման վերաբերյալ), 2. բանավոր ստուգում (կարդալ, թարգմանել և վերատադրել մասնագիտական տեքստը): 6. Список основной литературы Սաֆարյան Ա., Սողոմոնյան Ա., Լոքմագյոզյան Տ., Թուրքերենի դասագիրք, Գիրք Ա, Վեցերորդ լրամշակված հրատարակություն (երաշխավորվել է ՀՀ ԿԳՆ կողմից որպես դասագիրք բուհերի ուսանողների համար), Երևան, «Տիգրան Մեծ» հրատ., 2015: Ergin M., Türk Dil Bilgisi, İstanbul, 1980. Hengirmen M., Türkçe öğreniyoruz, c. 1-3, Ankara 1999. Щека Ю. В., Интенсивный курс турецкого языка: Учебник, М., 1996. 7. Основная часть курса Թեմա 1՝ Ժամանակակից թուրքերենի հնչյունական համակարգը: Թեմա 2՝ Գոյականի թիվը, հոլովը, պատկանելիության ածանցները թուրքերենում: Թեմա 3՝ Հրամայական եղանակ, բայի անորոշ ձևը: Թեմա 4՝ Անվանական ստորոգյալի կազմությունը թուրքերենում: Թեմա 5՝ Ներկա-շարունակական ժամանակաձևը ժամանակակից թուրքերենում: Թեմա 6՝ Գոյականների կապակցության առաջին ձևը: Թեմա 7՝ Ներգոյական հոլովով դրված անվանական ստորոգյալն անցյալ ժամանակում; Թեմա 8`Անցյալ կատարյալ ժամանակաձևը:
1608	Ֆրանսերեն-1	2
1-ին կիսամյակ՝ աշնանային գործնական- 2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1608/Բ01 1. Цель курса . զարգացնել գիտական տեքստերի ընկալման և մեկնաբանման ունակությունները, • ծանոթացնել գիտական ֆրանսերենի տարբեր մակարդակներում (հնչյունական - հնչերանգային, բառային, ձևաբանական-շարահյուսական, ոճական) դրսևորվող առանձնահատկություններին, • զարգացնել գիտական հաղորդակցման կարողություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. քննարկելու գիտական տարաբնույթ տեքստերի լեզվաոճական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները 2. մեկնաբանելու լեզվաբանական տերմինաբանությանն առնչվող տարբեր խնդիրներ: 3. կատարելու գիտական տեքստերի հաղորդակցական ներուժի վերլուծություն, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. գործնականում կատարելու տարբեր գիտական տեքստերի ֆրանսերենից հայերեն և հայերենից ֆրանսերեն թարգմանություններ՝ այդ տեքստերի թարգմանության համարժեքության սկզբունքներին համապատասխան: 5. օգտվելու տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (ինտերնետային ռեսուրսներ, գիտական հոդվածներ և այլն), գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. օգտվելու տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (ինտերնետային ռեսուրսներ, գիտական հոդվածներ և այլն), 7. ձեռքբերված գիտելիքները կիրառելու նաև այլ՝ հարակից գիտակարգերի շրջանակներում կատարվելիք ուսումնասիրություններում: 3. Описание . զարգացնել գիտական տեքստերի ընկալման և մեկնաբանման ունակությունները, • ծանոթացնել գիտական ֆրանսերենի տարբեր մակարդակներում (հնչյունական - հնչերանգային, բառային, ձևաբանական-շարահյուսական, ոճական) դրսևորվող առանձնահատկություններին, • զարգացնել գիտական հաղորդակցման կարողություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք, 2. հանձնարարված գրականության ընթերցում, 3. քննարկումներ, 4. ինքնուրույն հետազոտություն, 5. խմբային աշխատանք դասավանդման, 6. նորարարական մեթոդներ, ինտերակտիվ և այլն: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքը բանավոր է: Ստուգարքն անցկացվում է ուսանողներին նախապես տրված հարցաշարով. յուրաքանչյուր ուսանողին տրվում է 4-5 հարց: 6. Список основной литературы Parizet, M.L., E. Grandef, M. Corsain Collection activités pour le cadre commun. Activités pour le cadre européen commun de référence. B. 1. ClE International, 2006. Boulares, M., J.L. Frerot Grammaire progressive du francais Niveau avancé. ClE International, 2004. 7. Основная часть курса 1. Գիտական ոճ (բնորոշ գծերը, ժանրային առանձնահատկությունները, ենթաոճերը: 2. Գիտական ֆրանսերենի ձևաբանական-շարահյուսական առանձնահատկությունները: 3. Գիտական լեզվի նորմայի օրինաչափությունները: 4. Բառապաշարի դասակարգման հիմնական սկզբունքները ֆրանսերենում: 5. Բառապաշարի հարստացման հիմնական ուղիները: 6. Տարաբնույթ տեքստերի գիտական շարադրանքի լեզվաոճական առանձնահատկությունների քննություն: 7. Դարձվածքի մեկնաբանությունները ֆրանսիական աղբյուրներում: Դարձվածքը որպես ժողովրդի լեզվամտածողության առանձնահատուկ տարր:
1604	Գերմաներեն-1	2
1-ին կիսամյակ՝ աշնանային գործ.-2 Շաբաթական 2 ժամ Обязательный 1604/Բ01 1. Цель курса ծանոթացնել գերմաներենի հնչյունաբանական և քերականական առանձնահատկություններին և ելակետային բառապաշարին (ըստ թիրախային խմբի` A1-A2 կամ A2-B1 մակարդակ), խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել կարդալու, հասկանալու և վերարտադրելու հմտությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կազմելու մենախոսական և երկխոսական ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով, 2. ճիշտ օգտագործելու տարբեր իրավիճակներում բարեկիրթ խոսքի կաղապարները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. իրականացնելու տարբեր տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 4. գրելու համառոտ տեքստեր՝ հիմնավորելով իր տեսակետը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 5. արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով և գիտակցելու օտար լեզվի իմացության կարևորությունն ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը: 3. Описание ծանոթացնել գերմաներենի հնչյունաբանական և քերականական առանձնահատկություններին և ելակետային բառապաշարին (ըստ թիրախային խմբի` A1-A2 կամ A2-B1 մակարդակ), խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել կարդալու, հասկանալու և վերարտադրելու հմտությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки 1. Տարբեր բնույթի տեքստերի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում: 2. Բառապաշարի ստուգում: 3. Զրույց թեմաների շուրջ: 4. Ներկայացում (պրեզենտացիա) տարբեր թեմաների շուրջ: 6. Список основной литературы Meltonjan G., Soghomonjan K., Diwanjan N. Deutsch (für Stufen A2-B1). Jerewan, Verlag der Universität Jerewan, 2022. DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Dreyer,R. Schmitt. Lehr - und Übungsbuch der deutschen Grammatik. München: Max Hueber Verlag für Deutsch, 2001. - 320 с. 7. Основная часть курса · Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում: · Գերմաներենի բառապաշարային և ոճաբանական յուրահատկությունները: · Տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
1603	Անգլերեն-1	2
1-ին`աշնանային կիսամյակ գործնական՝ 2 ժամ 2 ժամ/ շաբ. Обязательный 1603/Բ01 1. Цель курса · ստեղծել հիմք մասնագիտական լեզվի իմացության համար՝ համակարգելով նախնական գիտելիքները անգլերենի հնչյունաբանության, բառագիտության և քերականության բնագավառներում, · ծանոթացնել մասնագիտական հենքային բառապաշարին, զարգացնել ուսանողի անգլերենով ընկալողական (կարդալ, լսել) հմտությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու անգլերենի հնչյունային համակարգի յուրահատկությունները, արտասանական նորմերը 2. սահմանելու անգլերենի բառակազմական կանոնները 3. ներկայացնելու անգլերենի հիմնական քերականական կառույցները, 4. բացատրելու մասնագիտական հենքային բառապաշարը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. ցուցաբերելու ընթերցելով և ունկնդրելով ընկալելու կարողություն, 6. կիրառելու անգլերենին բնորոշ քերականական կառույցները, 7. օգտագործելու մասնագիտական առավել գործածական բառապաշարը: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. օգտվելու անգլերեն տեղեկատվական աղբյուրներից՝ ներառյալ համացանցը, 9. բանավոր և գրավոր հաղորդակցվելու հանրության հետ, 10. կիրառելու գիտելիքները պրակտիկայում: 3. Описание · ստեղծել հիմք մասնագիտական լեզվի իմացության համար՝ համակարգելով նախնական գիտելիքները անգլերենի հնչյունաբանության, բառագիտության և քերականության բնագավառներում, · ծանոթացնել մասնագիտական հենքային բառապաշարին, զարգացնել ուսանողի անգլերենով ընկալողական (կարդալ, լսել) հմտությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, · անհատական և խմբային աշխատանք, · ինքնուրույն աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ բանավոր հարցում տրված հարցաշարով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային բառապաշարի, ինչպես նաև անգլերենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը: 6. Список основной литературы Westbrook C. Unlock A1-A2. Cambridge University Press, 2014. Ostrowska S. Unlock 1. Reading and writing skills. Cambridge University Press, 2014. Mann M., Taylorе-Knowles S. Destination A1-A2 /Grammar and Vocabulary/. Oxford: Macmillan Publishers Ltd., 2012. 7. Основная часть курса · Ընթերցանություն. հանրամատչելի և մասնագիտական ադապտացված տեքստեր, · Բանավոր խոսք. հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ քննարկում, · Լսելով ընկալում. հանրամատչելի և մասնագիտական նյութի ունկնդրում (1-2 րոպե տևողությամբ) և վերարտադրում, · Գրավոր խոսք. հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ նյութի շարադրում և ամփոփում, · Թարգմանություն. ընդհանուր և մասնագիտական ոլորտի նյութի թարգմանություն:
0002	Քաղաքացիական պաշտպանություն և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության առաջին բուժօգնություն	2
1-ին կիսամյակ դաս. – 2 ժամ (առցանց), գործ. – 4 ժամ (լսարանային) 6 ժամ/շաբ. Обязательный 0002/B01 1. Цель курса Ուսանողների մոտ ձևավորել ընդհանուր պատկերացում արտակարգ իրավիճակների մասին, արտակարգ իրավիճակներում գործելու հմտություններ, փրկարարական աշխատանքների կազմակերպման վերաբերյալ հմտություններ և տարաբնույթ պատահարների ժամանակ հնարավոր վնասվածքների և այլ ախտահարումների դեպքում առաջին բուժօգնության ցուցաբերման անհրաժեշտ կարողություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գնահատել տարաբնույթ ԱԻ-ը և ցուցաբերել նախընտրելի վարքագիծ, 2. ներկայացնել ԱԻ-ի և պատերազմի ժամանակ բնակչության պաշտպանությանն ուղղված միջոցառումները և քաղաքացիների գործառույթները, 3. գնահատել տուժածի վիճակը (առաջնային և երկրորդային զննում), վնասվածքի տեսակն ու ծանրությունը և ներկայացնել առաջին բուժօգնություն ցուցաբերելու հմտությունները, 4. մեկնաբանել համաճարակային իրավիճակներում վարակի տարածման հնարավոր ուղիները և պաշտպանության ձևերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. կիրառել անհրաժեշտ հմտություններ, տարաբնույթ ԱԻ-ներում նախընտրելի վարքագիծ դրսևորելու ուղղությամբ, 6. ցուցաբերել առաջին բուժօգնություն տարաբնույթ վնասվածքների և ախտահարումների դեպքերում, 7. օգտագործել ձեռք բերված կարողություները ԱԻ և պատերազմի ժամանակ պետության կողմից իրականացվող միջոցառումների ընթացքում գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. կիրառել ձեռք բերված տեսական գիտելիքները գործնականում, 9. վերլուծել իրավիճակը և կատարել անհրաժեշտ գործողություններ իր և շրջապատի համար: 3. Описание Ուսանողների մոտ ձևավորել ընդհանուր պատկերացում արտակարգ իրավիճակների մասին, արտակարգ իրավիճակներում գործելու հմտություններ, փրկարարական աշխատանքների կազմակերպման վերաբերյալ հմտություններ և տարաբնույթ պատահարների ժամանակ հնարավոր վնասվածքների և այլ ախտահարումների դեպքում առաջին բուժօգնության ցուցաբերման անհրաժեշտ կարողություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություն, մեթոդական և գործնական պարապմունք: 2. Անհատական և ինքնուրույն աշխատանքներ: 3. Թեմատիկ ուսումնական խաղեր, ուսումնական տեսաֆիլմերի ցուցադրում: 4. Ուսումնամեթոդական վարժանք: 5. Методы и критерии оценки 1. Ստուգարք. անց է կացվում թեստային եղանակով (ուսումնառության արդյունքների համար նախատեսված կատարման չափանիշների բավարար մակարդակի ապահովում): 6. Список основной литературы Մարկարյան Ռ.Վ., Ջանջուղազյան Ն.Ա., Օհանջանյան Մ.Մ.,Հարությունյան Ա.Ա., Հարությունյան Վ.Ս., Բաղդասարյան Լ.Լ., Հասրաթյան Ռ.Ց., Վարդանյան Ջ.Հ. «Քաղպաշտպանության և արտակարգ իրավիճակների հիմնահարցեր», Երևանի համալս. հրատ., 2006, 238 էջ: Հեղինակների կոլեկտիվ, «Մինչբժշկական օգնությունը բնակչությանը արտակարգ իրավիճակներում», ուսումնական ձեռնարիկ, Երևանի համալս. հրատ., 2007, 224 էջ: Կ.Ա.Մանասյան, «Սիրտ-թոքային վերակենդանացման մինչբժշկական մեթոդների ուսուցումը» (ուսումնամեթոդական աշխատանք), Եր., Երևանի համալս. հրատ., 2007, 44 էջ: Մ.Խ.Ադամյան, «Փոխադրական անշարժացում», ուսումնամեթոդական աշխատանք, Եր., Երևանի համալս. հրատ., 2011, 36 էջ: Ս.Ա.Մանուկյան, Գ.Հ.Ճաղարյան «Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր», ուսումնական ձեռնարկ, Եր., Երևանի համալս. հրատ., 2017։ 7. Основная часть курса 1. Արտակարգ իրավիճակներ ու պատահարներ: 2. Քաղաքացիական պաշտպանություն: 3. ԱԻ-ում բնակչության առաջին բուժօգնություն:

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
1107	Մշակութաբանության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1107\Բ01 1. Цель курса ● ուսանողներին ծանոթացնել մշակույթ ֆենոմենի բնութագրերին և մշակութը հետազոտող գիտակարգերին, ● ուսանողների մոտ ձևավորել ընդհանուր, ինչպես նաև իրենց մասնագիտության հետ առնչվող մշակույթի ոլորտների ու ● գործընթացերի մասին գիտելիքներ, ● ուսանողների մոտ գիտելիքներ ձևավորել հայ և համաշխարհային մշակույթների և ներկա մշակութային գործընթացների մասին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերարտադրել «մշակույթ» հասկացության ամենատարածված սահմանումները, մշակույթի առաջացման և զարգացման տեսությունները, 2 ներկայացնել մշակույթի կառուցվածքը, բաղադրիչները, մշակույթի ծագման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, 3 քննարկել համաշխարհային և հայ մշակույթների պատմական զարգացումների օրինաչափությունները, նկարագրել ժամանակակից մշակութային գործընթացները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. բացահայտել մշակութային երևույթների բաղադրիչներն ու դրսևորումները, պատճառներն ու պայմանները, 5. զանազանել համաշախարհային մշակութային գործընթացի պատմական և լոկալ դրսևորումները, 6. տարանջատել մերօրյա մշակութային երևույթները և գործընթացները։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. վերլուծել փաստեր և կատարել հետևություններ, 8. ստեղծագործաբար կիրառել մշակույթի մասին ստացած գիտելիքները մշակույթի տարբեր ոլորտներում: 3. Описание ● ուսանողներին ծանոթացնել մշակույթ ֆենոմենի բնութագրերին և մշակութը հետազոտող գիտակարգերին, ● ուսանողների մոտ ձևավորել ընդհանուր, ինչպես նաև իրենց մասնագիտության հետ առնչվող մշակույթի ոլորտների ու ● գործընթացերի մասին գիտելիքներ, ● ուսանողների մոտ գիտելիքներ ձևավորել հայ և համաշխարհային մշակույթների և ներկա մշակութային գործընթացների մասին: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. գործնական պարապմունք, 3. դիդակտիկ նյութերի մատուցում։ 5. Методы и критерии оценки Դասընթացը գնահատվում է ստուգարքի միջոցով: Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց`նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Список основной литературы Գուրևիչ Պ. Մշակութաբանություն, Ե., 2002: Арутюнов С. А., Рыжакова С. И. Культурная антропология, М., 2004: Кравченко А. И. Культурология, М., 2003. Розин В.М. Культурология. М., 1998. Armenian Folk Arts, Culture and Identity. Bloomington and Indianapolis, Indiana Univ. Press, 2001. 7. Основная часть курса Մշակութաբանության ուսումնասիրման օբյեկտը, առարկան և խնդիրները: «Մշակույթ» հասկացության սահմանումները, մշակույթի բնույթի, ծագման և զարգացման վերաբերյալ տեսությունները: Մշակույթն ուսումնասիրող գիտակարգերը: Մշակույթի կառուցվածքը, բաղադրիչները, գործառույթները և մեխանիզմները: Մշակութային գործընթացներ: Մշակութային նորմեր, պրակտիկաներ և մշակութային կապիտալ հասկացությունները: Մշակութային ավանդույթը և նորույթը, ադապտացման, ինտեգրման և ձուլման հասկացությունները: Մշակույթը և բնությունը, մշակութայինի և բնականի հարաբերակցութունը: Մշակույթը «անհատ», «հասարակություն», «էթնոս», «քաղաքակրթություն» կատեգորիաների համատեքստում: Մշակույթը և գենդերը: Մշակույթը և սոցիալական կառուցվածքը: Մշակույթի քաղաքական և տնտեսական չափումները: Մշակույթը և լեզուն: «Զանգվածային», «էլիտար», «քաղաքային» մշակույթ հասկացությունները։ Համաշխարհային մշակույթի պատմական զարգացումները. մոտեցումներ, հարցադրումներ, օրինաչափություններ: Հայ մշակույթի պատմական զարգացումները. մոտեցումներ, հարցադրումներ, օրինաչափություններ: Ժամանակակից մշակութային գործընթացները և գլոբալացման խնդիրը:
0105	Կիրառական վիճակագրություն	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ գործն. 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0105/Բ01 1. Цель курса · ծանոթացնել կիրառական վիճակագրության հիմնական մեթոդների հետ, · սովորեցնել ուսանողներին կիրառել վիճակագրության մեթոդները գործնական խնդիրներ լուծելու համար, · ծանոթացնել ուսանողներին կիրառական վիճակագրության տարբեր բաժինների հետ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևակերպել վիճակագրական խնդիրներ, 2. կառուցել նմուշին համապատասխան հաճախությունների սյունապատկերը բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3 վերլուծելով առկա տվյալները` կատարել վիճակագրական հետևություններ, 4. կարողանալ ստանալ տարբեր բնութագրիչների գնահատականներ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 5. համակարգել և վերլուծել ստացած տեղեկատվությունը, անել հետևություններ։ 3. Описание · ծանոթացնել կիրառական վիճակագրության հիմնական մեթոդների հետ, · սովորեցնել ուսանողներին կիրառել վիճակագրության մեթոդները գործնական խնդիրներ լուծելու համար, · ծանոթացնել ուսանողներին կիրառական վիճակագրության տարբեր բաժինների հետ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. գործնական աշխատանք, 3. ինքնուրույն աշխատանք։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր։ 6. Список основной литературы Գասպարյան Կ. Վ., <<Վիճակագրության խնդիրների ժողովածու>>, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2017, Ивченко Г. И., Медведев Ю. И., “Математическая статистика’’, кн. дом “ Либроком’’, М., 2014, Ն. Գ. Ահարոնյան, Ե. Լ. Իսրաելյան, <<Հավանականությունների տեսության խնդրագիրք>>, ԵՊՀ, 2016, Ե. Հարությունյան և այլոք, Հավանականություն և կիրառական վիճակագրություն, 2000 7. Основная часть курса · Նկարագրական վիճակագրություն: · Նմուշային եղանակ: · Գնահատման տեսություն: · Միջակայքային գնահատականներ։
	Քննական և ստեղծագործական մտածողություն	2
3-րդ՝աշնանային կամ 4-րդ՝ գարնանային դաս.-2 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1311/Բ01 1. Цель курса ուսանողների մոտ ձևավորել և զարգացնել քննադատական մտածողության հմտություններ և գործիքներ, ինչի շնորհիվ նրանք ունակ կլինեն ակադեմիական, հասարակական և առօրյա կյանքում քննադատաբար գնահատել ապացույցներն ու փաստարկները, ճանաչել հաղորդակցմանը վերաբերող տրամաբանական և արտատրամաբանական սխալները, նույնականացնել ճանաչողական կողմնակալություններն ու խաբկանքները, խուսափել ճանաչողական մոլորություններից և կողմնակալություններից։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն. 1. ներկայացնելու անձի ճանաչողական գործընթացների աշխատանքի առանձնահատկությունները, 2. տարբերակելու մանիպուլյատիվ նարրատիվները, հայտնաբերելու դավադրապաշտական տեսությունները, օգտագործելու դրանց հակազդման միջոցները, 3. ձևակերպելու խոսքային և ոչ խոսքային հաղորդակցական «ալիքներով» եկող տեղեկատվության վերլուծության գործիքները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ. 4. վերլուծելու անձի ճանաչողական ոլորտի անհատական առանձնահատկությունները,պարզելու քննադատական մտածողության զարգացման մակարդակը, 5. բացահայտելու ճանաչողական կողմնակալությունները և արատները, նույնականացնելու հանրային կյանքի տարբեր ոլորտներում դրանց դրսևորումները, 6. գնահատելու տեղեկատվության աղբյուրների արժանահավատությունը, տեղեկության ստուգելիությունը, ճանաչելու փաստերը։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. քննադատաբար վերլուծելու և եզրահանգումներ կատարելու մտածողության ուսումնասիրությունների և կիրառական հիմնախնդիրների վերաբերյալ, 8. համակարգայնացնելու սոցիալական, քաղաքական, գիտական և գործնական կյանքի վերաբերյալ խնդիրները, այդ խնդիրների լուծման համար մշակելու համակարգային ռազմավարություններ։ 3. Описание ուսանողների մոտ ձևավորել և զարգացնել քննադատական մտածողության հմտություններ և գործիքներ, ինչի շնորհիվ նրանք ունակ կլինեն ակադեմիական, հասարակական և առօրյա կյանքում քննադատաբար գնահատել ապացույցներն ու փաստարկները, ճանաչել հաղորդակցմանը վերաբերող տրամաբանական և արտատրամաբանական սխալները, նույնականացնել ճանաչողական կողմնակալություններն ու խաբկանքները, խուսափել ճանաչողական մոլորություններից և կողմնակալություններից։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. լսարանային քննարկում, 3. իրավիճակային վերլուծություն, 4. ներլսարանային խմբային բանավեճ, 5. իրական խնդիրների վերաբերյալ տեսանյութերի և այլ առցանց նյութերի դիտում և քննարկում։ 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով։ Գիտելիքների ստուգման համար նախատեսվում է գործնական աշխատանքների կատարում՝ մատուցված նյութի հիման վրա։ Գործնական աշխատանքների կատարումը նախատեսվում է իրականացնել դասընթացի գործնական ժամերի ընթացքում։ 6. Список основной литературы Բալայան Ա., Փիլիսոփայություն. դասախոսությունների համառոտագրեր, «Զանգակ» հրատ., Երևան, 2016: Բրուտյան Գ.Ա., Ձևական տրամաբանության դասընթաց, «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1967։ Սիմյան, Տ. Լեզվական նշանը. Բյուլլեր/Սոսյուր. URL: https://www.youtube.com/watch?v=8qIJPdvPMuE&list=PL4KoDsFlfH10959_k8Iba…. Սիմյան, Տ. Նշանների դասակարգումը.Չ. Ս. Պիրս II .. URL: https://www.youtube.com/watch?v=8mZWTJwKZPk&list=PL4KoDsFlfH10959_k8Iba…. Սիմյան, Տ. Սեմիոզիս (նշանակերտում). Չ. Ս. Պիրս I. URL: https://www.youtube.com/watch?v=VAf5nOpkjHA&list=PL4KoDsFlfH10959_k8Iba…. Cialdini, R. (2021). Influence: The Psychology of Persuasion. 7th edition. Frege, G. [As reprinted in A.W. Moore (ed.) Meaning and Reference. Oxford: Oxford University Press.]. URL: https://philosophy.ucsc.edu/courses/images/Frege_%20ON%20SENSE%20AND%20… Gabora, L., & Russon, A. (2011). The evolution of human intelligence. In R. Sternberg & S. Kaufman (Eds.), The Cambridge handbook of intelligence (pp. 328-350). doi:10.1017/CBO9780511977244.018 Jung, Sebastian. (2021). The 5 Axioms of Communication by Watzlawick, Beavin and Jackson. URL: https://www.youtube.com/watch?v=bNeQUW2-Hp. 0. Pease, Allan & Barbara (2004). BODY LANGUAGE. URL: https://e-edu.nbu.bg/pluginfile.php/331752/mod_resource/content/0/Allan…. 7. Основная часть курса 1. Մտածողության առաջացումը և պատմական զարգացումը, մտածողության հիմնական տեսությունները։ 2. Մտածողությունը իրական կյանքում, քննադատական մտածողության կարևորությունը որոշումների ընդունման գործընթացում։ 3. Ճանաչողական կողմնակալություններ և աղճատումներ: Դրանց անխուսափելիությունը և պայքարը դրանց դեմ։ 4. Ճշմարտություն և մոլորություն, փաստ և սահմանում, մտքի ձևեր։ 5. Կանոնավոր կշռադատություն և փաստարկում։ 6. Փաստարկմանը վերաբերող տրամաբանական սխալներ։ 7. Փաստարկմանը վերաբերող արտատրամաբանական սխալներ։ 8. Մտածողության «հիգիենա». նշանագիտություն և տրամաբանություն։ 9. «Չհասկացման հերմենևտիկա». հուզական ինտելեկտը և միմիկրիան Մանիպուլյացիա-միմիկրիա-սուտ (II). Խոսքայինը և ոչ խոսքայինը։
1207	Քաղաքագիտության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս. – 2 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1207/Բ01 1. Цель курса · ուսանողներին ծանոթացնել քաղաքագիտության ձևավորման տեսական և գաղափարական ակունքներին, · ուսանողներին ծանոթացնել հիմնական կատեգորիաների ու քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկայական տիրույթին, · ուսանողների մոտ ձևավորել քաղաքական իրականության վերլուծության գործնական հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևակերպել քաղաքագիտական հիմնական հասկացություններն ու սահմանումները, նրանց իմաստն ու նշանակությունը, 2. ներկայացնել քաղաքագիտության տեսական և կիրառական նշանակություն ունեցող հիմնահարցերի էությունը, 3. ներկայացնել քաղաքագիտական բովանդակության օտարալեզու մասնագիտական տեքստերը և կատարել թարգմանություններ։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կատարել քաղաքագիտական վերլուծություններ, 5. կողմնորոշվել գործնական քաղաքականության առանձնահատկությունների մեկնաբանման հարցերում, 6. մատնանշել տեսական և կիրառական քաղաքագիտության արդի հիմնահարցերը։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. օգտվել մասնագիտական գրականությունից, պահպանել մասնագիտական էթիկայի նորմերը 3. Описание · ուսանողներին ծանոթացնել քաղաքագիտության ձևավորման տեսական և գաղափարական ակունքներին, · ուսանողներին ծանոթացնել հիմնական կատեգորիաների ու քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկայական տիրույթին, · ուսանողների մոտ ձևավորել քաղաքական իրականության վերլուծության գործնական հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. Դասախոսություններ, այդ թվում երկխոսության բաղադրամասերի ընդգրկմամբ: 2. Արտալսարանային հաղորդակցություն դասախոսի հետ՝ քննարկումների համատեղ պատրաստում: 3. Սեմինար պարապմունքներ: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով: Գնահատման մեթոդները՝ բանավոր հարցում ըստ առաջադրված հարցաշարի, Գնահատման չափանիշները՝ անցած նյութի յուրացման և վերարտադրության աստիճանը, պատասխանների ամբողջականությունը և անսխալականությունը, հարցերի առանցքային կողմերի իմացություն, վերլուծական պատասխաններ: 6. Список основной литературы Քաղաքագիտություն: Ուսումնական ձեռնարկ, Երևանի պետ. համալս., Եր., 2006: Միրումյան Կ. Ա., Քաղաքական ուսմունքների պատմություն: Ուս. ձեռնարկ բուհերի համար: Զանգակ-97: Քաղաքական ուսմունքները նորագույն ժամանակներում։ Ուս. ձեռնարկ։ ԵՊՀ հրատարակչություն։ Антология мировой политической мысли в 5т. М., 1997. Гаджиев К.С. Политическая философия. М., 1999. 7. Основная часть курса Թեմա 1՝ Քաղաքագիտության ձևավորումը որպես գիտություն: Քաղաքագիտության օբյեկտը և առարկան: Քաղաքականության ծագումը և էությունը։ Թեմա 2՝ Քաղաքական իշխանության էությունն, կառուցվածքը և լեգիտիմությունը։ Թեմա 3՝ Հասարակության քաղաքական համակարգը։ Պետությունը քաղաքական համակարգի գլխավոր ինստիտուտ։ Թեմա 4՝ Քաղաքական կուսակցությունները և կուսակցական համակարգեր։ Թեմա 5՝ Քաղաքական գործընթացներ: Ընտրություններ և ընտրական համակարգեր: Թեմա 6՝ Քաղաքական գաղափարախոսություններ: Թեմա 7` Քաղաքական ընտրանի և առաջնորդություն:
1311	Տրամաբանության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1311/Բ01 1. Цель курса · ուսանողի մոտ ձևավորել կանոնավոր մտածողության ձևական-տրամաբանական սկզբունքների վերաբերյալ համակարգված գիտելիքներ, տրամաբանական գործողությունների վերլուծության ու գնահատման կարողություններ, · զարգացնել մասնագիտական գիտելիքների յուրացմանը նպաստող տրամաբանական որակներ, · նպաստել ուսանողների քննական և վերլուծական մտածողության, հետազոտական կարողությունների զարգացմանը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել մտքի կառուցվածքը, 2. սահմանել-մեկնաբանել տրամաբանական ընդհանուր և մասնավոր օրենքները, որոնք ապահովում են կշռադատությունների կանոնավորությունը, 3. բացատրել տրամաբանական գիտելիքի ընդհանուր ճանաչողական և գործառնական տեսանկյունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. դրսևորել մասնագիտական գիտելիքների յուրացման և տեղեկատվության վերլուծության տրամաբանական պատշաճ հմտություններ, 5. ճիշտ կատարել և գնահատել հասկացությունների, դատողությունների, մտահանգումների հետ կապված, ինչպես նաև ապացուցման և հերքման տրամաբանական գործողությունները, նկատել ու շտկել սխալները, 6. պարզաբանել տրամաբանական գիտելիքի ու հմտությունների դերը գիտատեսական և գործնական ուսումնասիրությունների ժամանակ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. դրսևորել տրամաբանական մտածողության անհրաժեշտ մշակույթ` պահպանելով կանոնավոր մտածողության որոշակիության, անհակասականության, հիմնավորվածության և հետևողականության հիմնարար սկզբունքների ու դրանցից բխող մասնավոր նորմերի պահանջները: 3. Описание · ուսանողի մոտ ձևավորել կանոնավոր մտածողության ձևական-տրամաբանական սկզբունքների վերաբերյալ համակարգված գիտելիքներ, տրամաբանական գործողությունների վերլուծության ու գնահատման կարողություններ, · զարգացնել մասնագիտական գիտելիքների յուրացմանը նպաստող տրամաբանական որակներ, · նպաստել ուսանողների քննական և վերլուծական մտածողության, հետազոտական կարողությունների զարգացմանը: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. քննարկում, 3. անհատական աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով Գնահատման մեթոդները՝ առաջադրված հարցաշարի թեմաներով գրավոր աշխատանք՝ տեսական և գործնական կարողությունները վերհանող առաջադրանքերով, Գնահատման չափանիշները՝ անցած նյութի յուրացման և վերարտադրության աստիճանը, պատասխանների ամբողջականությունը և անսխալականությունը, հարցերի առանցքային կողմերի իմացություն, վերլուծական պատասխաններ: 6. Список основной литературы Բրուտյան Գ.Ա., Տրամաբանության դասընթաց: Եր., 1987: Բրուտյան Գ.Ա., Տրամաբանություն: Եր., 1998: Ивлев Ю.В., Логика. Учебник. 3-е издание. М., 2005. Ивин А.А., Практическая логика. Учебное пособие. М.,2002. Кириллов В.И., Орлов Г.А.,Фокина Н.И., Упражнения по логике. Учебное пособие. М., 2005 7. Основная часть курса Տրամաբանության առարկան և նշանակությունը: Միտք և լեզու: Հասկացություն: Հասկացության ծավալը բովանդակությունը և տեսակները: Տրամաբանական գործողություններ հասկացությունների հետ: Հասկացության ծավալի բաժանման էությունը, տեսակներն ու կանոնները: Սահմանման էությունը, տեսակներն ու կանոնները: Դասակարգման էությունը տեսակներն ու կանոնները: Դատողության էությունը և կազմը: Պարզ և բարդ դատողություններ, դրանց տեսակները: Տրամաբանական մտածողության հիմնական օրենքները: Անհրաժեշտ մտահանգումներ, դրանց տեսակները և կանոնները. պայմանական, բաժանանարար, լեմատիկ և անմիջական մտահանգումներ: Սիլլոգիզմ: Կրճատ մտահանգումներ: Հավանական մտահանգումներ: Ինդուկցիա և դեդուկցիա: Ոչ լրիվ ինդուկցիայի տեսակները: Ինդուկտիվ հետազոտման մեթոդներ: Հմանմանություն: Առավել հաճախ հանդիպող սխալները հավանական մտահանգումների ընթացքում: Ապացուցում և հերքում, տարրերը և եղանակները: Առավել հաճախ հանդիպող սխալները ապացուցման և հերքման ընթացքում: Պարալոգիզմ, սոփեստություն, սրամտություն, պարադոքս:
1007	Տնտեսագիտության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս.-2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0107/Բ01 1. Цель курса · ուսանողներին տրամադրել գիտելիքներ տնտեսագիտության տեսության միկրոտնտեսագիտական հիմնարար սկզբունքների վերաբերյալ: · ուսանողներին ծանոթացնել տնտեսագիտության տեսության մակրոտնտեսական վերլուծության հիմնարար սկզբունքներին, որոնք և հիմք են հանդիսանում երկրի · տնտեսական քաղաքականության մշակման համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել սպառողի և արտադրողի վարքի հիմքում ընկած հիմնական տեսական գործոնները, 2. ներկայացնել շուկայի կառուցվածքը, տիպային մոդելները, հավասարակշռության և արդյունավետության պայմանները, 3. ձևակերպել տնային տնտեսությունների, ձեռնարկությունների և կառավարության տնտեսական վարքագծի հիմնական սկզբունքները, 4. ներկայացնել մակրոտնտեսական հիմնական ցուցանիշները և հավասարակշռության մոդելները, 5. ձևակերպել մակրոտնտեսական մոդելների միջոցով տնտեսական տարբեր քաղաքականությունների իրականացման ընդհանրական հետևանքները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. լուծել միկրո և մակրոտնտեսագիտական պարզ խնդիրներ, 7. կատարել տնտեսագիտական վերլուծություններ ու պարզ կանխատեսումներ, օգտագործել դրանց արդյունքները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. օգտվել գիտական տարբեր աղբյուրներից (ինտերնետային ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական հոդվածներ և հաշվետվություններ), 9. պատրաստել հետազոտություններ, ներկայացնել դրանց արդյունքները, վարել մասնագիտական բանավեճեր: 3. Описание · ուսանողներին տրամադրել գիտելիքներ տնտեսագիտության տեսության միկրոտնտեսագիտական հիմնարար սկզբունքների վերաբերյալ: · ուսանողներին ծանոթացնել տնտեսագիտության տեսության մակրոտնտեսական վերլուծության հիմնարար սկզբունքներին, որոնք և հիմք են հանդիսանում երկրի · տնտեսական քաղաքականության մշակման համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն 2. խմբային աշխատանք 3. ինքնուրույն աշխատանք 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր: Տրվում է 4 հարց նախապես տրամադրված հարցաշարից։ 6. Список основной литературы McConnell, Economics, 2021. Сидорович А.В.-Курс экономической теории-2001. Հ. Սարգսյան, Հ. Մարգարյան, «Տնտեսագիտության տեսություն», Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2017թ.։ 7. Основная часть курса . Տնտեսագիտության տեսության առարկան և մեթոդը: . Շուկայական տնտեսական համակարգ: . Սպառողական վարքի տեսություն: . Արտադրության տեսություն: . Արտադրական գործոնների շուկաները: . Շուկայի կառուցվածքը՚ մենաշնորհ, բազմաշնորհ, մենաշնորհային մրցակցություն: . Մակրոտնտեսական ցուցանիշների սահմանումները և չափումը, համախառն եկամուտներ: . Տնտեսական տատանումներ, զբաղվածություն և գործազրկություն: . Ամբողջական պահանջարկ և առաջարկ: . Փողը և վարկային շուկաները: . Ապրանքային և ֆինանսական շուկաները:
0000	Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս.-0, գործ.-2, լաբ.-0 շաբաթական 2 ժամ Факультативный 2301/Բ01 1. Цель курса · ուսանողներին հաղորդել անհրաժեշտ գիտելիքներ համակարգիչների, դրանց տեխնիկական, ծրագրային և ինֆորմացիոն ապահովման վերաբերյալ, · ստեղծել անհրաժեշտ հիմքեր համակարգչի օգնությամբ մասնագիտության մեջ գործնական հետազոտություններ ու վերլուծություններ կատարելու համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. աշխատել տեքստի, գրաֆիկական օբյեկտների, աղյուսակների հետ, 2. կատարել հաշվարկներ, կազմել դիագրամներ և գրաֆիկներ, 3. ինքնուրույն կատարել իր թղթավարությունը (կուրսային և ավարտական աշխատանքներ, հաշվարկների կատարում, զեկուցումների համար սլայդների պատրաստում և այլն)։ 3. Описание · ուսանողներին հաղորդել անհրաժեշտ գիտելիքներ համակարգիչների, դրանց տեխնիկական, ծրագրային և ինֆորմացիոն ապահովման վերաբերյալ, · ստեղծել անհրաժեշտ հիմքեր համակարգչի օգնությամբ մասնագիտության մեջ գործնական հետազոտություններ ու վերլուծություններ կատարելու համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասերն անցկացվում են համակարգչի միջոցով, հանձնարարվում են խնդիրներ և ինքնուրույն առաջադրանքներ: · Ուսուցողական նյութերը և ինքնուրույն աշխատանքի առաջադրանքները տրամադրվում են ուսանողներին էլէկտրոնային տեսքով՝ փոխանցվում են էլեկտրոնային կրիչով կամ ուղարկում էլ. փոստին: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարքն անցկացվում է համակարգչի միջոցով՝ ուսանողի ամփոփիչ աշխատանքի հիման վրա։ Առաջադրանքներն հիմնված են դասընթացի ընթացքում անցած թեմաների վրա։ Կամավորության սկզբունքով հնարավոր է ստուգարքը հանձնել առցանց եղանակով: 6. Список основной литературы Серогородский В., Сурин Д., Тихомиров А., Microsoft Office 2016,Office 365, 2017 Н и Т. Katherine Murray, First Look Microsoft Office 2010, Microsoft Press. Ю. Стоцкий, А. Васильев, И.Телина, Microsoft Office 2010, Питер. Առաջադրանքներ՝ էլեկտրոնային կրիչով: 7. Основная часть курса Բաժին 1 - Համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները։ Բաժին 2 - Windows օպերացիոն համակարգի գրաֆիկական ինտերֆեյսի հետ աշխատելու հիմնական սկզբունքները: Բաժին 3 - Տեքստային փաստաթղթերի ստեղծման և մշակման տեխնոլոգիաներ: Բաժին 4 - Հաշվարկներ էլեկտրոնային աղյուսակներում, դիագրամներ, գրաֆիկներ։ Բաժին 5 - Ներկայացման մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաներ՝ ստեղծում և ցուցադրում
2203	Սոցիոլոգիայի հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս. 2 2 ժամ/շաբ Факультативный 2203/Մ01 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին փոխանցել գիտելիքներ սոցիոլոգիական գիտելիքի կառուցվածքի և հետազոտական մեթոդների վերաբերյալ՝ ծանոթացնելով սոցիոլոգիայի ուսումնասիրության առարկայի և սոցիոլոգիական աշխարհայացքի առանձնահատկություններին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. տարբերակելու սոցիոլոգիայի որպես գիտության կառուցվածքային մակարդակները, 2. ներկայացնելու սոցիոլոգիայի` որպես գիտության կայացման նախադրյալները, գիտությունների համակարգում սոցիոլոգիայի տեղն ու դերը, սոցիոլոգիայի աշխարհայացքային և էթիկական առանձնահատկությունները, ուսումնասիրության առարկան, 3. նկարագրելու հիմնական սոցիոլոգիական մոտեցումները, մշակույթի տարրերը, ինչպես նաև հասարակության մեջ տեղի ունեցող մի շարք սոցիալական գործընթացներ ու հրատապ սոցիալական հիմնախնդիրներ, 4. նկարագրելու սոցիալական գործողության և հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոխկապվածությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. օգտվելով սոցիոլոգիական հասկացութային գործիքակազմից`մեկնաբանելու հասարակական գործընթացներն ու հիմնախնդիրները: 3. Описание Դասընթացի նպատակն է ուսանողներին փոխանցել գիտելիքներ սոցիոլոգիական գիտելիքի կառուցվածքի և հետազոտական մեթոդների վերաբերյալ՝ ծանոթացնելով սոցիոլոգիայի ուսումնասիրության առարկայի և սոցիոլոգիական աշխարհայացքի առանձնահատկություններին: 4. Стили и методы преподавания и обучения Դասընթացը ենթադրում է դասախոսություններ, լսարանում ուսանողների թե´ պասիվ ունկնդրում, թե´ մասնակցություն քննարկումներին, ինչպես նաև՝ հանձնարարված գրականության արտալսարանային ընթերցում: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք՝ եզրափակիչ բանավոր ստուգման ձևաչափով: Բանավոր ստուգման հարցատոմսը պարունակում է 2 հարց: 6. Список основной литературы Гидденс Э. “Социология”// 2-е изд., полн. перераб. и доп., М.: Эдиториал УРСС, 2005. Миллс Ч. Р. “Социологическое воображение”// Пер. с англ. О. А. Оберемко. Под общей редакцией и с предисловием Г. С. Батыгина. - М.: Изда-тельский Дом NOTA BENE, 2001, 264 с. Штомпка П. “Социология. Анализ современного общества” М.: Логос, 2005, 664 с. Macionis J.J. “Sociology”// USA: Pearson Education, Inc., 14th ed., 2012. 7. Основная часть курса 1. Սոցիոլոգիան որպես գիտություն. կայացման առանձնահատկությունները 2. Սոցիոլոգիայի օբյեկտն ու առարկան. մոտեցումներ և տեսական պարադիգմաներ 3. Սոցիոլոգիան գիտությունների համակարգում 4. Սոցիոլոգիական աշխարհայացք և սոցիոլոգիական էթիկա 5. Սոցիոլոգիական գիտելիքի կառուցվածքը 6. Ի՞նչ է հետազոտությունը, որո՞նք են հետազոտության տեսակները, ո՞վ է հետազոտողը 7. Մշակույթ, մշակույթի տարրեր 8. Հասարակությունը որպես սոցիոլոգիայի ուսումնասիրության առարկա 9. Հասարակության սոցիալական կառուցվածքը. սոցիալական ինստիտուտներ 10. Սոցիալական խմբեր և կազմակերպություններ 11. Հասարակություն և անձ. սոցիալական փոխազդեցություն և սոցիալականացում 12. Շեղվող վարք և սոցիալական վերահսկողություն 13. Սոցիալական անհավասարություն. շերտավորում և մոբիլություն 14. Ազգաբնակչություն, ուրբանիզացիա և միգրացիա 15. Սոցիալական փոփոխություններ, գործընթացներ և շարժումներ։
1705	Ռուսաց լեզու-3	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ գործ. 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1702/Բ03 1. Цель курса · խորացնել ուսանողների լեզվական գիտելիքները և հաղորդակցական հմտությունները լեզվախոսքային բոլոր ոլորտներում, · ապահովել ուսանողների արդեն ձեռք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով, · ապահովել գործարար նամակագրություն վարելու հիմնական սկզբունքների իմացություն։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. դրսևորել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի խորացված իմացություն, 2. ներկայացնել մասնագիտական տեքստի քերականական և ոճաբանական առանձնահատկությունները 3. դրսևորել լեզվի պաշտոնական ոճի քերականական և կառուցվածքային առանձնահատկությունների իմացություն։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. նկարագրել մասնագիտական լեզվի տերմինաբանական համակարգը, 5. վերարտադրել (սեղմ և ընդարձակ) ունկնդրած/կարդացած մասնագիտական տեքստը և մեկնաբանել այն, 6. վերարտադրել (սեղմ և ընդարձակ) ունկնդրած/կարդացած մասնագիտական տեքստը և մեկնաբանել այն, 7. հանդես գալ գիտական շրջանակներում հոդվածներով և զեկուցումներով։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. հանդես գալ գիտական շրջանակներում հոդվածներով և զեկուցումներով։ 3. Описание · խորացնել ուսանողների լեզվական գիտելիքները և հաղորդակցական հմտությունները լեզվախոսքային բոլոր ոլորտներում, · ապահովել ուսանողների արդեն ձեռք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով, · ապահովել գործարար նամակագրություն վարելու հիմնական սկզբունքների իմացություն։ 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք · ինքնուրույն աշխատանք · թիմային աշխատանք · բանավոր ներկայացում · գրավոր և բանավոր հարցում 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն անցկացվում է բանավոր և հիմնված է կիսամյակի ընթացքում երկու ստուգողական աշխատանքների տվյալների հիման վրա։ 6. Список основной литературы Беляева Е.А., Голосная Н.П., Ефимова Д.А., Кондрашова Н.В., Нечаева Т.В., Стукова Е.Г. Русский язык как иностранный. Научный стиль речи: Учебное пособие. - Санкт-Петербург: Университет ИТМО, 2019. Буре Н.А., Волкова Л.Б., Косарева Е.В. Основы русской деловой речи. Учебное пособие для студентов высших учебных заведений, СПб, 2011. Лалаян С., Айвазян М., Багдасарян А., Дпирян М., Мкртычян-Лалаян С. Грамматика в упражнениях - Ереван: изд-во ЕГУ, 2021, 232с. Лалаян С., Айвазян М., Багдасарян А., Дпирян М., Мкртычян-Лалаян С. Русский язык. Учебник для гуманитарных факультетов вузов Армении. Издание 2-е, перераб. и доп. - Ереван: изд-во ЕГУ, 2021, 320с. Лысакова И.П. Практическая стилистика русского языка. Учебное пособие, изд. 2-е, исправл., СПб, 1996. Найденова Н.С., Сапрыкина О.А. Hаучный стиль речи. Теория, практика, компетенции. Учебное пособие. Издательство: ИНФРА-М, 2023 г. Русский язык для делового человека: www.mylanguage.ru Химик В.В. Практический синтаксис русского языка, СПб, 1995. Шатилов А.С. Читаем тексты по специальности. Вып. 2, Гуманитарные науки: учебное пособие по языку специальности, СПб, 2011. 7. Основная часть курса · Ոճաբանություն. Լեզվի պաշտոնական ոճի բառային, քերականական և ոճաբանական առանձնահատկությունները: · Գործարար նամակագրության որոշ ձևերի, մասնավորապես ինքնակենսագրության, դիմումի, CV, համառոտագրության շարադրման ձևերը և սկզբունքները: · Լեզվի գիտական ոճ, գիտական ոճին բնորոշ շարահյուսական կառուցվածքներ, գիտական կապակցված տեքստի կառուցման միջոցներ՝ բառային, ձևաբանական և շարահյուսական: · . Մասնագիտական տեքստի թարգմանություն. գիտական տեքստի թարգմանության տեսության հիմնական խնդիրներ: . Գիտական զեկույցների և մասնագիտական ռեֆերատների կառուցման հիմնական սկզբունքներ:
1302	Բարոյագիտության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս.-2. 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1302/Բ 01 1. Цель курса · վերլուծել ժամանակակից քաղաքակրթական մարտահրավերների բարոյական հիմնախնդիրները, · կանխատեսել բարոյական շարժառիթներ ունեցող ճգնաժամային երևույթները և դրանց հետևանքները, · ծանոթացնել սիրո, ընտանիքի, կյանքի իմաստի, կրոնի, իրավունքի բարոյական հիմնահարցերին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել բարոյական հարաբերությունների հիմունքները և տիպաբանությունը, 2. ձևակերպել սիրո մետաֆիզիկայի, ընտանիքի պլանավորման և սիրո հոգեվերլուծության արդի մարտահրավերները, 3. մատնանշել բարոյական կոնֆլիկտների լուծման և հաղթահարման տեխնոլոգիաները, բիզնես էթիկայի և քաղաքական էթիկայի գործառնական սկզբունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. առանձնացնել բարոյական ընտրության գործընթացներում վճռորոշ գործոնները և մեխանիզմները, 5. ընտրել տարբեր միջավայրերում բարոյական կոնֆլիկտների հաղթահարման արդյունավետ մոդելները, 6. գնահատել բարոյականության դերը հասարակական կյանքի կազմակերպման ու կանոնակարգման գործում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. պահպանել մասնագիտական էթիկայի նորմերը, 8. վերլուծել արդի քաղաքակրթական մարտահրավերների բարոյական տեսանկյունները: 3. Описание · վերլուծել ժամանակակից քաղաքակրթական մարտահրավերների բարոյական հիմնախնդիրները, · կանխատեսել բարոյական շարժառիթներ ունեցող ճգնաժամային երևույթները և դրանց հետևանքները, · ծանոթացնել սիրո, ընտանիքի, կյանքի իմաստի, կրոնի, իրավունքի բարոյական հիմնահարցերին: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, տեսական առաջադրանքներ և քննարկումներ, 2. տեքստերի մեկնաբանում և հայեցակարգերի համեմատական վերլուծություն, 3. տարբեր մոտեցումների համադրման առաջադրանքներ։ 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով: Գնահատման մեթոդները՝ բանավոր հարցում ըստ առաջադրված հարցաշարի, Գնահատման չափանիշները՝ անցած նյութի յուրացման և վերարտադրության աստիճան, պատասխանների ամբողջականություն և հիմնավորվածություն, հարցերի առանցքային կողմերի իմացություն, վերլուծական պատասխաններ։ 6. Список основной литературы Апресян Ю. Этика. М., 2004. Бодрийяр Ж. Забыть Фуко. СПБ, 2011. Матвеев П. Религиозная этика. М., 2014. Фромм Э. Искусство любить. М., 2008. Щвейцер А. Культура и этика. М., 2010. 7. Основная часть курса 1. Բարոյականության էությունը և կառուցվածքը: 2. Բարոյական հարաբերությունների էությունը 3. Կրոնական էթիկա: 4. Բիոէթիկա: 5. Քաղաքական էթիկա: 6. Սիրո մետաֆիզիկա: 7. Կյանքի իմաստը:
0102	Մաթեմատիկայի հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ գործ. - 2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0102/Բ01 1. Цель курса · ուսանողներին ներկայացնել հանրահաշվի և երկրաչափության հիմունքները դպրոցական դասընթացի շրջանակներում, · ներկայացնել տեսության մատչելի մեթոդները, · ծանոթացնել ներկայացվող տեսության ընդհանրացումներին և կիրառություններին՝ ըստ ուսանողների մասնագիտության։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. իմանա 2,3,4,5,9 թվերի վրա բաժանելիության հայտանիշները, ամբողջ ցուցիչով աստիճանի, քառակուսի արմատի հատկությունները, կրճատ բազմապատկման բանաձևերը, 2. իմանա բնական, ամբողջ, ռացիոնալ թվերը, բազմություններով գործողությունները, դրանց պատկերումը թվային առանցքի վրա, 3. իմանա թվի հակադիրը, հակադարձը, մասը, տոկոսը, բացարձակ արժեքը, գրելաձևերը, 4. գաղափար ունենա հիմնական երկրաչափական պատկերների, մակերեսի, ծավալի մասին, 5. գաղափար ունենա աստիճանային ֆունկցիայի, նրանց հիմնական հատկությունների և գրաֆիկների մասին, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. իմանա 2,3,4,5,9 թվերի վրա բաժանելիության հայտանիշները, ամբողջ ցուցիչով աստիճանի, քառակուսի արմատի հատկությունները, կրճատ բազմապատկման բանաձևերը, 7. իմանա բնական, ամբողջ, ռացիոնալ թվերը, բազմություններով գործողությունները, դրանց պատկերումը թվային առանցքի վրա, 8. իմանա թվի հակադիրը, հակադարձը, մասը, տոկոսը, բացարձակ արժեքը, գրելաձևերը, 9. գաղափար ունենա հիմնական երկրաչափական պատկերների, մակերեսի, ծավալի մասին, 10. գաղափար ունենա աստիճանային ֆունկցիայի, նրանց հիմնական հատկությունների և գրաֆիկների մասին, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 11. յուրացված մեթոդների կիրառումը այլ տեսություններում։ 3. Описание · ուսանողներին ներկայացնել հանրահաշվի և երկրաչափության հիմունքները դպրոցական դասընթացի շրջանակներում, · ներկայացնել տեսության մատչելի մեթոդները, · ծանոթացնել ներկայացվող տեսության ընդհանրացումներին և կիրառություններին՝ ըստ ուսանողների մասնագիտության։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. գործնական պարապմունքներ, 2. դասախոսություններ, 3. ինքնուրույն աշխատանք։ 5. Методы и критерии оценки Վերջնական ստուգարք 6. Список основной литературы Բ. Նահապետյան, Ա.Աբրահամյան, Մաթեմատիկա-6, Հիմնական դպրոցի 6-րդ դասարանի դասագիրք, Երևան, 2016 Ս. Գոգյան, Վ.Դիլանյան, Հանրահաշիվ-7, «Մասնակցային դպրոց» ԿՀ, Երևան, 2023 Ս. Նիկոլսկի և այլոք, Հանրահաշիվ-7,8,9, դպրոցի 7-9-րդ դասարանների դասագրքեր, Երևան, 2016, 2017 Գ.Գևորգյան, Ա. Սահակյան, Հանրահաշիվ և մաթեմատիկական անալիզի տարրեր-10, 11, 12, Հանրակրթական դպրոցի 10-12-րդ դասարաններիի դասագրքեր (ընդհանուր և հումանիտար հոսքերի համար), Երևան, 2017 Ն.Պողոսյան, Սովորենք մաթեմատիկա, Օժանդակ ձեռնարկ V-IX դասարաններ, Երևան, 2011 Ս.Փարվանյան, Մաթեմատիկա, 9-րդ դասարանի ավարտական քննության առաջադրանքներ, Շտեմարան, Երևան, 2022 7. Основная часть курса Թեմա 1. Բնական թվեր, ամբողջ թվեր, ռացիոնալ թվեր, նրանց գրառումը, համեմատումը, կլորացումը, բաժանումը մնացորդով, բազմապատիկ, բաժանարար, բաժանելիության հայտանիշներ, պարզ և բաղադրյալ թվեր։ Թեմա 2. Թվի ամբողջ և կոտորակային մասերը, տասնորդական կոտորակներ։ Մեծության բաժանումը տրված հարաբերությամբ։ Ուղիղ, հակադիր և հակադարձ համեմատականություններ։ Թվի մասնաբաժին, տոկոս: Թեմա 3. Երկրաչափության տարրեր՝ ուղիղ, հատված, բեկյալ, ճառագայթ, անկյուն, շրջան, շրջանագիծ, եռանկյուն, ուղղանկյուն, երկարություն, պարագիծ, մակերես։ Տարբեր չափման միավորներ։ Զուգահեռ, հատվող, փոխուղղահայաց ուղիղներ, համաչափություն: Թեմա 4. Խորանարդ, ուղղանկյունանիստ, գունդ, սֆերա, գլան, կոն, բուրգ, մակերևույթի մակերես, ծավալ: Թեմա 5. Տառային արտահայտություններ, մեկ անհայտով հավասարումներ և անհավասարումներ: Թեմա 6. Բնական ցուցիչով աստիճան, հիմնական հատկությունները, կրճատ բազմապատկման բանաձևերը։ Ամբողջ ցուցիչով աստիճան։ Թեմա 7. Քառակուսի արմատ, գաղափար իռացիոնալ թվերի մասին, իրական թվեր, միջին թվաբանական և միջին երկրաչափական: Թեմա 8. Բազմանդամներ, գծային երկանդամ, քառակուսի եռանդամ, նրանց նշանը, արմատները, քառակուսի եռանդամի տարբերիչը, վերլուծումը գծային արտադրիչների, մեծագույն և փոքրագույն արժեքները։ Թեմա 9. Գծային և քառակուսային հավասարումներ և անհավասարումներ: Համակարգ, համախումբ։ Թեմա 10. Կոորդինատային հարթություն։ Պարզագույն ֆունկցիաների գրաֆիկները (գծային, քառակուսային, արմատ), պարաբոլ, հիպերբոլ: Ֆունկցիայի մեծագույն և փոքրագույն արժեքները, ֆունկցիայի աճ և նվազում: Թեմա 11. Թվաբանական և երկրաչափական պրոգրեսիաներ: Թեմա 12. Կարգավորություններ, տեղափոխություններ, զուգորդություններ: Գաղափար պատահույթի, պատահույթի հավանականության մասին:
1308	Հոգեբանության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս.- 2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1306 / Բ01 1. Цель курса · ուսումնասիրել մարդու հոգեկանի ծագման և զարգացման, կառուցվածքի առանցքային մեխանիզմները, օրինաչափությունները և · առանձնահատկությունները, · ծանոթացնել ժամանակակից հոգեբանության ուղղություններին, դրանց կիրառման ոլորտներին։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանելու հոգեբանության, հոգեբանական երևույթների, գործընթացների, անձի հոգեկան առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնելու անձի կառուցվածքային և անհատատիպաբանական առանձնահատկությունները, պահանջմունքների և դրդապատճառների հիերարխիան, 3. թվարկելու միջանձնային հարաբերությունների, դրանց տեսակների, միջանձնային ընկալման և դրանց դերի մասին կրթական միջավայրում, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծելու աշակերտների, աշակերտ-ուսուցիչ հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման վրա տարբեր ներքին և արտաքին հոգեբանական գործոնների ազդեցության առանձնահատկությունները: 3. Описание · ուսումնասիրել մարդու հոգեկանի ծագման և զարգացման, կառուցվածքի առանցքային մեխանիզմները, օրինաչափությունները և · առանձնահատկությունները, · ծանոթացնել ժամանակակից հոգեբանության ուղղություններին, դրանց կիրառման ոլորտներին։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. սեմինար պարապմունք, 3. քննարկում, 4. պրակտիկ աշխատանքներ 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով Գնահատման մեթոդները՝ բանավոր պատասխան, Գնահատման չափանիշները՝ էսսե-ի ներկայացում: 6. Список основной литературы Նալչաջյան Ա. Ընդհանուր հոգեբանության հիմունքներ Գիրք 1., Եր., Լույս. 1991, 512 էջ Հոգեբանություն. դեմքեր, փաստեր / Ուսումնական ձեռնարկ., Ավանեսյան Հ. և համահեղ., Եր. ԵՊՀ հրատ. 2010, 204 էջ: Հոգեբանության հիմունքներ. Դ. Ռ. Հայրապետյան/Դասընթացի ուսումնական ծրագիր. Եր: Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2008 թ., 64 էջ Հովհաննիսյան Ս. Մասնագիտական կողմնորոշման հիմունքներ (գործնական հոգեբանություն). Ուս. ձեռնարկ, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2014 թ., 332 էջ Տարիքային և մանկավարժական հոգեբանություն:/պրոֆ. Ա. Վ. Պետրովսկու խմբագրությամբ. - Թարգմանիչ Ա. Ա. Նալչաջյան. - Երևան, «Լույս» հրատարակչություն. - 1977. Немов Р. С. Психология. Книга 3. М.: ВЛАДОС ИМПЭ им. А. С. Грибоедова, 2002. Психология личности. Хрестоматия в 2-х т. / Под. Ред. Д. Я. Райгородского. - Самара: “Бахрар-М”, 2002. Introduction to Psychology// 7. Основная часть курса 1. Ժամանակակից հոգեբանության մարտահրավերները և ուղղությունները: Հոգեբանական հետազոտության մեթոդները և մեթոդիկաները: Հոգեբանության բնագիտական և սոցիալական հիմքերը: 2. Հոգեկանի կառուցվածքը՝ հոգեկան հատկություններ, վիճակներ, գործընթացներ: Հոգեկանի զարգացման շարժիչ ուժերն ու պայմանները: 3. Անձի կառուցվածքը: Անձի տեսությունները: Դպրոցական տարիքի հոգեբանություն: 4. Միջանձնային ընկալում, միջանձնային հարաբերությունների հոգեբանություն: Հաղորդակցում: Հաղորդակցման հոգեբանական յուրահատկությունները դպրոցում: 5. Մանկավարժի մասնագիտական գործունեության հոգեբանական առանձնահատկությունները:
1306	Հաղորդակցման հմտություններ	2
3-րդ՝ աշնանային կամ 4-րդ՝ գարնանային կիսամյակ դաս.- 2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1306 /Բ01 1. Цель курса · ուսանողներին ծանոթացնել հաղորդակցման առանձնահատկություններին, մեխանիզմներին և օրինաչափություններին · ձևավորել հմտություններ հաղորդակցման արդյունավետությունը բարձրացնելու համար։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. տարբերակել, անվանել հաղորդակցման հիմնական կատեգորիաները, սահմանել և համեմատել դրանք, 2. վերլուծել հաղորդակցման մեխանիզմները հոգեբանական գիտելիքի դիտանկյունից։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. ձևավորել և գնահատել հաղորդակցման ռազմավարություններ, 4. հոգեբանական մեթոդաբանությամբ վերլուծել և գնահատել ռիսկային պայմաններում իրագործվող հաղորդակցումը, 5. մշակել արդյունավետ հաղորդակցման առաջարկներ և իրագործել դրանք: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. կիրառել ընդհանրական գիտելիքներն արդյունավետ կառավարչական և կազմակերպչական գործունեություն իրականացնելու համար: 3. Описание · ուսանողներին ծանոթացնել հաղորդակցման առանձնահատկություններին, մեխանիզմներին և օրինաչափություններին · ձևավորել հմտություններ հաղորդակցման արդյունավետությունը բարձրացնելու համար։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություն, 2. խմբային աշխատանք՝ քննարկում: 3. ինքնուրույն աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով։ Գնահատման մեթոդները՝ բանավոր պատասխան։ Գնահատման չափանիշները՝ ստուգարքն անցկացվում է նախապես տրված հարցաշարի հիման վրա, յուրաքանչյուր ուսանողի՝ 3-ական հարց։ Պատասխանին գումարվում է նաև ամբողջ կիսամյակին ընթացքում ուսանողի կատարած անհատական աշխատանքի (ռեֆերատների, զեկուցումների, տեսասահիկների պատրաստում և այլն) արդյունքը։ 6. Список основной литературы Գրիգորյան Ա. Մարքեթինգը տնտեսության կառավարման համակարգում, Երևան, 2007 թ.։ Կառավարման հոգեբանություն/ կազմ. Սեդրակյան Ս., Եդիգարյան Վ., Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, 2004։ Կառավարման հոգեբանության մի քանի հարցեր/ կազմ. Սահակյան, Ուսումնական ուղեցույց, Երևան, 2015։ Аминов, И.И. Психология делового общения: Учебник / И.И. Аминов. - М.: Юнити, 2018. - 270 c. Берн, Э. Игры, в которые играют люди. Психология человеческих взаимоотношений. Люди, которые играют в игры, Л.,2012. Волков, Б.С. Психология педагогического общения: Учебник для бакалавров / Б.С. Волков, Н.В. Волкова, Е.А. Орлова. - Люберцы: Юрайт, 2016. - 335 c. Ильин, Е.П. Психология общения и межличностных отношений / Е.П. Ильин. - СПб.: Питер, 2013. - 576 c. Измайлова М. А. Деловое общение: Учебное пособие / М. А. Измай- лова. - 4-е изд. - М.: Издательско-торговая корпорация. «Дашков и К°», 2011. - 252 c. Райгородский Д.Я. Психология менеджмента. Учебное посбие. Самара: Изд.дом «Бахран-М», 2005.-768с. 0. Шеламова, Г.М. Деловая культура и психология общения: Учебник / Г.М. Шеламова. - М.: Academia, 2018. - 256 c. S. Shyam Sundar ., (2015), The Handbook of the Psychology of Communication Technology. The Business Communication Handbook Judith Dwyer 9th Edition//https://pdfgoal.com/downloads/the_business_communication_handbook_judit… The Handbook of Communication. By Owen Hargie. Skills// 7. Основная часть курса Բաժին 1՝ Արդյունավետ հաղորդակցում, հիմնական առանձնահատկությունները: Բաժինը ներառում է հաղորդակցում հասկացության սահմանումը և վերլուծությունը սոցիալական հոգեբանության դիտանկյունից: Հաղորդակցումը քննարկվում է հոգեբանական դասական և ժամանակակից տեսությունների համատեքստում: Դիտարկվում են արդյունավետ հաղորդակցման հիմնական առանձնահատկությունները, օրինաչափությունները, մեխանիզմները: Բաժին 2՝ Միջանձնային ընկալումը հաղորդակցման գործընթացում: Բաժինը ներառում է սոցիալական պերցեպցիայի հիմնական օրինաչափություններն ու մեխանիզմները: Քննարկվում են ընկալման կարծրատիպերը և դրանց տեսակները, կարծրատիպային էֆեկտները: Ատրակցիայի և ատրիբուցիայի երևույթները դիտարկվում են հաղորդակցման համատեքստում: Բաժին 3՝ Հաղորդակցումը սոցիալական տարբեր ոլորտներում: Բաժինը ներառում է իմացության և հմտությունների ձևավորումը գործարար հաղորդակցման հիմնական օրինաչափությունների մասին: Վերբալ և ոչ վերբալ գործարար հաղորդակցում, գործարար իմիջ, գործարար էթիկա, բանակցությունների վարման առանձնահատկությունները: Բաժին 4՝ Հեռավար հաղորդակցման առանձնահատկությունները և միտումները, հմտությունների դրսևորման ձևերը։ Բաժինը ներառում է հեռավար հաղորդակցման սահմանումը, ժամանակակաից ձևերի նկարագրությունը։
2101	Կրոնագիտության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս.-2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Факультативный 3101/Բ01 1. Цель курса · տալ ընդհանուր համակարգված գիտելիքներ կրոնի, դրա պատմական դրսևորումների առաջացման, ձևավորման և զարգացման, հասարակակական և հոգևոր կյանքում դերակատարության մասին, ծանոթացնել ժամանակակից կրոնագիտության տեսական հիմունքներին ու հիմնախնդիրներին, աշխարհում գոյություն ունեցող կրոններին, դրանց դասակարգման սկզբունքներին, օրինաչափություններին ու առանձնահատկություններին, · տալ ընդհանուր գիտելիքներ Հայոց եկեղեցու դավանաբանության, ծիսապաշտամունքային, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և պատմության վերաբերյալ, ծանոթանացնել ժամանակակից առավել մեծ տարածում ունեցող կրոնների դավանաբանական հիմնարար սկզբունքներին և պաշտամունքային առանձնահատկություններին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու կրոնի սահմանումը և կառուցվածքը, տեղն ու դերը հասարակության մեջ, 2. նկարագրելու ժամանակակից կրոնների և կրոնի պատմական ձևերի ձևավորման ու զարգացման պատմությունը, ազգային և համաշխարհային կրոնների բնութագիրը, գլխավոր առանձնահատկություններն ու հիմնական գծերը, ոչ ավանդական կրոնների առանձնահատկությունները և դասակարգումը, 3. լուսաբանելու Հայոց եկեղեցու պատմությունը, դավանաբանական առանձնահատկություններն ու ՀՀ արդի կրոնական իրավիճակը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծելու կրոնական ու կրոնագիտական գրականությունը, 5. դասակարգելու կրոնի բազմազան և տարատեսակ դրսևորումները, խմբավորելու և համեմատելու տարբեր կրոններ, 6. բացահայտելու և վերլուծելու ժամանակակից կրոնների աշխարհայացքային, ծիսապաշտամունքային, դավանաբանական առանձնահատկությունները գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. արժևորելու ժամանակակից կրոնների աշխարհայացքային, դավանաբանական և ծիսապաշտամունքային առանձնահատկությունները, կիրառելու ձեռք բերված գիտելիքները գործնականում: 3. Описание · տալ ընդհանուր համակարգված գիտելիքներ կրոնի, դրա պատմական դրսևորումների առաջացման, ձևավորման և զարգացման, հասարակակական և հոգևոր կյանքում դերակատարության մասին, ծանոթացնել ժամանակակից կրոնագիտության տեսական հիմունքներին ու հիմնախնդիրներին, աշխարհում գոյություն ունեցող կրոններին, դրանց դասակարգման սկզբունքներին, օրինաչափություններին ու առանձնահատկություններին, · տալ ընդհանուր գիտելիքներ Հայոց եկեղեցու դավանաբանության, ծիսապաշտամունքային, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և պատմության վերաբերյալ, ծանոթանացնել ժամանակակից առավել մեծ տարածում ունեցող կրոնների դավանաբանական հիմնարար սկզբունքներին և պաշտամունքային առանձնահատկություններին: 4. Стили и методы преподавания и обучения · դասավանդման ընթացքում դասախոսը կարդում է դասախոսություն, անց է կացնում քննարկում հանձնարարված թեմաների վերաբերյալ: · ուսանողները լսարանում ունկնդրում են դասախոսությունները և մասնակցում թեմատիկ քննարկումներին: · ուսանողներին հանձնարարվում է գրականության ընթերցում և ինքնուրույն աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. ստուգարքն անցկացվում է նախօրոք տրված հարցաշարով՝ բանավոր ներկայացման հիման վրա: 6. Список основной литературы Կրոնագիտություն: Ուսումնական ձեռնարկ, Մաս 1, Կրոնագիտության ներածություն, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2020, (համահեղ.` Անուշավան եպս. Ժամկոչյան, Հովհաննես Հովհաննիսյան, Պարգև Բարսեղյան, Գոհար Սարգսյան): Քրիստոնյա Հայաստան։ Հանրագիտարան, Երևան, Հայկ. հանրագիտ., 2002։ История религии (учеб. Под общ. Ред. И. Н. Яблокова) Т. 1-2. М., 2007. Лебедев В. Ю. Религиоведение; учебник для бакалавров, М. 2013. Основы религиоведения (учеб. Под общ. Ред. И. Н. Яблокова) М., 2005. Религиоведение, (учеб. Под общ. Ред. М. М. Шахнович), СПб, 2012 7. Основная часть курса Կրոնագիտությունն իբրև գիտություն: «Կրոնագիտության հիմունքներ» դասընթացի կառուցվածքը, բովանդակությունը, հիմնական հասկացությունների և կատեգորիաների համակարգը։ «Կրոն» հասկացությունը, կառուցվածքը, գործառույթները, Կրոնի տիպաբանությունը և պատմական ձևերի դասակարգման սկզբունքները։ Կրոնի վաղ ձևերը: Նախնադարյան (վաղ) հավատալիքներ. Դիցաբանություն և կրոն: Բազմաստվածություն և միաստվածություն։ Հայոց դիցաբանություն: Ազգային և համաշխարհային կրոնների սահմանումն ու համառոտ բնութագիրը: Ժամանակակից ազգային կրոններ: Կրոնը ժամանակակից աշխարհում: Հնդկաստանի ազգային կրոնները (հինդուրիզմ, ջայնիզմ, սիկհիզմ), Չինաստանի և ճապոնիայի ազգային կրոնները, (դաոսականություն, կոնֆուցիականություն, սինտո), Հուդայականության էությունը և բնութագրիչ առանձնահատկությունները։ Բուդդայականության առաջացումը և զարգացումը, դավանաբանական և ծիսապաշտամունքային առանձնահատկությունները, հիմնական ուղղությունները: Քրիստոնեության առաջացումը և զարգացումը: Քրիստոնեության դավանաբանական և ծիսապաշտամունքային առանձնահատկությունները: Ուղղափառություն. Կաթոլիկություն. Բողոքականություն, բողոքական ավանդական և ոչ ավանդական հարանվանություններ, Հայոց եկեղեցու դավանաբանական և ծիսապաշտամունքային առանձնահատկությունները: Իսլամի առաջացումը և զարգացումը, դավանաբանական և ծիսապաշտամունքային առանձնահատկությունները, հիմնական ուղղությունները: Հայաստանի Հանրապետությունում կրոնական իրավիճակի ընդհանուր բնութագիրը:
1901	Իրավունքի հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ դաս.- 2 ժամ 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1901/Բ01 1. Цель курса Սովորեցնել հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների իրավական-օրենսդրական կարգավորման հիմունքները, ձևավորել ստացած իրավական գիտելիքները գործնականում կիրառելու հմտություններ, ինչպես նաև ձևավորել իրավական աշխարհայացք ու մշակույթ։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բնութագրել պետաիրավական հիմնական հասկացությունները, իրավունքի արդի ձևերը, իրավական կարգավորման կառուցակարգը, իրավունքի համակարգի հիմնական ճյուղերը, դրանց կարգավորման հիմնական աղբյուրները, 2. տարբերել օրինականություն, իրավաչափ և իրավախախտ վարքագիծ, իրավական պատասխանատվություն հասկացությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3 համեմատել և տարբերակել պետաիրավական հիմնական հասկացությունները, իրավունքի աղբյուրները, դրանց աստիճանակարգությունը, 4. իրականացնել իրավական և սեփական իրավունքների պաշտպանության գործողություններ։ 5. դրսևորել իրավական աշխարհայացք և իրավական մշակույթ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. ինքնուրույն ուսումնասիրել իրավական կարգավորման աղբյուրները, 7. օգտվել իրավական տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (ինտերնետ ռեսուրսներ, օրենսգրքեր, օրենքներ), 8. օժանդակել օրինականության ապահովմանը, ցուցաբերել ակտիվություն, հարգել օրենքը և իրավական պետության արժեքները, ունենալ 9. բարոյաիրավական պատշաճ գիտակցություն, պատասխանատվության զգացում։ 3. Описание Սովորեցնել հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների իրավական-օրենսդրական կարգավորման հիմունքները, ձևավորել ստացած իրավական գիտելիքները գործնականում կիրառելու հմտություններ, ինչպես նաև ձևավորել իրավական աշխարհայացք ու մշակույթ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. ինքնուրույն աշխատանք, 2. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 3. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Методы и критерии оценки 1. Ստուգարք. Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր կամ գրավոր: Տրվում է առավելագույնը 4 հարց` նախապես տրամադրված հարցաշարից: 6. Список основной литературы ՀՀ Սահմանադրություն, 2015 թ. խմբագրությամբ: ՀՀ քաղաքացիական, քրեական, ընտանեկան, աշխատանքային, քրեական և քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքերը: Ա.Գ. Վաղարշյան ''Պետության և իրավունքի տեսություն -1'', Դասախոսություններ, Երևան, 2016: Ա.Գ. Վաղարշյան Պետության և իրավունքի տեսություն-2, Դասախոսություններ, Երևան, 2016: 7. Основная часть курса Հասարակություն և պետություն: Իրավունք: Իրավական կարգավորման կառուցակարգը և իրավունքի կենսագործումը։ Իրավունքի ձևերը: Իրավունքի համակարգը: Օրինականություն, իրավաչափ վարքագիծ, իրավախախտում: Կոռուպցիայի դեմ պայքարի իրավական հիմնահարցերը: Սահմանադրական իրավունք: Դատական իշխանություն և դատական համակարգ: Քաղաքացիական իրավունք: Աշխատանքային իրավունք: Ընտանեկան իրավունք: Էկոլոգիական իրավունք: Քրեական իրավունք:
1005	Գործարարության հիմունքներ	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Факультативный 1005/Բ01 1. Цель курса · տրամադրել գործարարության էության և դրսևորման առանձնահատկությունների, ինչպես նաև գործարարության զարգացման հիմնախնդիրների վերաբերյալ գիտելիք և իմացություն, · ուսուցանել գործարարության տեսա-մեթոդական հենքերը, ինչպես նաև գործարարության կազմակերպման տեսա-գործնական անհրաժեշտ հմտությունները, · ձևավորել բիզնես պլանների մշակման կարողություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանել ձեռնարկատիրական գործունեության էությունը և հիմնական հասկացությունները, բնորոշիչները, գործարարության փուլային զարգացման առանձնահատկությունները 2. ներկայացնել գործարարության տեսա-մեթոդական և տեսա-գործնական հենքերը, 3. լուսաբանել գործարարության կազմակերպման ձևերը, կառավարման սկզբունքները և մոտեցումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծել և տարբերակել գործարարության համակարգերն ու տիպերը, գտնել բիզնեսի զարգացման համարժեք մոտեցումները, 5. գնահատել ՀՀ-ում գործարար միջավայրը, ներկայացնել գործարարության զարգացման հնարավորությունները, խնդիրներն ու ռիսկերը, կանխատեսել գործարարության զարգացման հնարավորություններն ու հեռանկարները, 6. օգտվել բիզնես-պլանների մշակման գործիքներից, կիրառել Պորտերի մրցակցային հինգ ուժերի և SWOT վերլուծական գործիքները, կատարել բիզնես նախագծի արդյունավետության գնահատում։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. օգտվել տեղեկատվական-վերլուծական տարատեսակ աղբյուրներից՝ ինտերնետային ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական հոդվածներ, հաշվետվություններ, միջազգային կազմակերպությունների տարեկան զեկույցներ, կատարել անհրաժեշտ վերլուծություններ։ 3. Описание · տրամադրել գործարարության էության և դրսևորման առանձնահատկությունների, ինչպես նաև գործարարության զարգացման հիմնախնդիրների վերաբերյալ գիտելիք և իմացություն, · ուսուցանել գործարարության տեսա-մեթոդական հենքերը, ինչպես նաև գործարարության կազմակերպման տեսա-գործնական անհրաժեշտ հմտությունները, · ձևավորել բիզնես պլանների մշակման կարողություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ 2. ինքնուրույն աշխատանք՝ որպես դասընթացի նյութի յուրացման առավել արդյունավետ միջոց, 3. անհատական և խմբային քննարկումներ, 4. իրավիճակային խնդիրների լուծում։ 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք. Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր եղանակով՝ համաձայն հաստատված հարցաշարի: 6. Список основной литературы Դավոյան Ս., Բիզնեսի կառավարում, ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, 2017 թ.։ Бекетова О.Н, В.И.Найденков, Бизнес-план, Уч.пособие для вузов, Теория и практика, М., 2009, 288с. Буров В.Ю. “Основы предпринимательства” Уч.пособие Чита, 2011. - 441 с. Питер Ф.Друкер, Бизнес и инновации, пер. с англ.-М: “И.Д.Вильямс”, 2009, 432с. Business Management, L. loykie, M. Mushena, Robert A. Pierce, 2022 Principles of Business Management, Dr. S. C., Saksena, 2020. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Գործարարության էությունը և զարգացման փուլային բնորոշիչները Թեմա 2. Ձեռներեցական որոշումների կայացման գործընթացը. ձեռներեցական հաշվարկներ Թեմա 3. Ձեռնարկատիրական գործունեության ֆինանսավորման աղբյուրները և եղանակները։ Թեմա 4. Ձեռներեցի գործողությունների տրամաբանությունը և ձեռներեցական գործընթացը Թեմա 5. Ձեռնարկատիրական գործունեության տեսակները և դրանց չափորոշիչները: Թեմա 6. Ձեռներեցության ձևերը և մոդելները Թեմա 7. Բիզնեսի ռազմավարական զարգացումը և բիզնես ռազմավարությունը: Թեմա 8. Բիզնեսի ռազմավարական պլանավորումը և ռազմավարական կառավարումը. իրագործման փուլային առանձնահատկությունները: Թեմա 9. Բիզնեսի ռազմավարական պլանի մշակման և ռազմավարական կառավարման գործնական քննարկումներ՝ անհատական (խմբային) աշխատանքների շրջանակներում: Թեմա 10. Ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպումը. բիզնես պլան Թեմա 11. Բիզնեսի իրավիճակային վերլուծություններ և խնդիրներ:
0708	Բնագիտության ժամանակակից հայեցակարգեր	2
3-րդ աշնանային կամ 4-րդ գարնանային կիսամյակ 2 ժամ դասախոսություն 2 ժամ/շաբ. Факультативный 0701/Բ01 1. Цель курса · Ուսանողների մոտ ձևավորել պատկերացում բնագիտության ժամանակակից հիմնախնդիրների մասին, · Ձևավորել պատկերացումներ բնական գիտությունների զարգացման ժամանակակից օրինաչափությունների և հեռանկարների մասին, · Ձևավորել որոշակի աշխարհահայացք մեզ շրջապատող աշխարհում կատարվող երևույթների բացատրության համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացատրելու բնության համակարգերի կառուցվածքի, առաջացման և էվոլյուցիայի կոնցեպցիաները, 2. նկարագրելու մեզ շրջապատող աշխարհում կատարվող երևույթների օրինաչափությունները 3. հիմնավորելու ժամանակակից բնագիտության նվաճումների կիրառման կարևորությունը և անհրաժեշտությունը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. լուսաբանելու մեզ շրջապատող աշխարհում կատարվող երևույթները 5. օգտագործելու գիտելիքները բնության երևույթների օրինաչափությունները մեկնաբանելու և գնահատելու համար: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. օգտագործելու ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության ընթացքում իրադրական տարբեր հարցեր լուծելու համար: 3. Описание · Ուսանողների մոտ ձևավորել պատկերացում բնագիտության ժամանակակից հիմնախնդիրների մասին, · Ձևավորել պատկերացումներ բնական գիտությունների զարգացման ժամանակակից օրինաչափությունների և հեռանկարների մասին, · Ձևավորել որոշակի աշխարհահայացք մեզ շրջապատող աշխարհում կատարվող երևույթների բացատրության համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения · համակցված դասեր՝ հեռահար դասընթացներ (Moodle համակարգով) . դասախոսություններ, · ինքնուրույն աշխատանք` գրականության ընթերցում, Moodle համակարգում . զետեղված դասախոսությունների ընթերցում, առաջադրանքների կատարում և . խմբային քննարկումներ: 5. Методы и критерии оценки Ստուգարք, որն անցկացվում է թեստային համակարգով, on line, տրվում է առավելագույնը 60 հարց, նախապես կազմված հարցաշարից: 6. Список основной литературы Горелов А. А. Концепции современного естествознания М., 2015, 4-е изд., 355 с. Найдышь В. Концепции современного естествознания: Учебник, М.,2016, 360с. Рыбалов Л. Б. Садохин А. П. Концепции современного естествознания, М.,2012, 415 с. Стрельник О.Н. Концепции современного естествознания. Краткий курс лекций. Учебное пособие. М. 2012. Ասլանյան Լ. Ս., Կարայան Հ. Ս. Ժաանակակից բնագիտության հայեցակարգերը, մեթոդական աշխատանք, Երևան, 2011 թ., 115 էջ: 7. Основная часть курса Դասընթացը բաղկացած է հետևյալ հիմնական բաժիններից. Բնագիտության ժամանակակից կոնցեպցիաների հիմնական խնդիրները: Բնագիտության և հումանիտար գիտությունների կապը: Գիտության և կրոնի փոխհարաբերությունները: Բնագիտության զարգացման պատմությունը: Գիտական հեղափոխությունները և դրանց դերը բնագիտության զարգացման գործում: Աշխարհի գիտական նկարագիրը: Դասական և ժամանակակից ֆիզիկայի հիմնադրույթները: Դասական և ժամանակակից տիեզերագիտության հիմնադրույթները: Դասական և ժամանակակից քիմիայի հիմնադրույթները: Դասական և Ժամանակակից կենսաբանության հիմնադրույթները: Համընդհանուր նշանակության աշխարհահայացքային 3 կարևորագույն պրոբլեմների՝ Տիեզերքի, կյանքի և մարդու ծագման վերաբերյալ ժամանակակից տեսությունները բնագիտության ոլորտում:

Специализированный модуль

Код кафедры	Название обязательного курса	Кредиты
1603	Մասնագիտական անգլերեն-2	6
4-րդ՝ գարնանային կիսամյակ գործ. - 60 4 ժամ/ շաբ. Обязательный 1603 /Բ04 1. Цель курса · խորացնել մասնագիտական ակտիվ բառապաշարը, · խորացնել ընկալողական հմտությունները՝ ընթերցած և ունկնդրած նյութի վերարտադրման միջոցով, · խորացնել մասնագիտական ոլորտի գրավոր խոսքի հմտությունները՝ մասնավորեցնելով մեկնաբանություն և ամփոփում գրելու սկզբունքները և առանձնահատկությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. տիրապետել տարբեր բարդության քերականական կառույցներին, 2. իմանալ ընդլայնված մասնագիտական բառապաշարը, 3. իմանալ մասնագիտական տեքստի լեզվաոճական առանձնահատկությունները բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերարտադրել ընթերցած մասնագիտական նյութը բանավոր և գրավոր, 5. գործնականում արդյունավետ օգտագործել գրավոր խոսքի հմտությունները՝ հաշվի առնելով լեզվաոճական առանձնահատկությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից, 7. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները: 3. Описание · խորացնել մասնագիտական ակտիվ բառապաշարը, · խորացնել ընկալողական հմտությունները՝ ընթերցած և ունկնդրած նյութի վերարտադրման միջոցով, · խորացնել մասնագիտական ոլորտի գրավոր խոսքի հմտությունները՝ մասնավորեցնելով մեկնաբանություն և ամփոփում գրելու սկզբունքները և առանձնահատկությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, · անհատական և խմբային աշխատանք, · խնդիրների քննարկում, · ընթացիկ լրատվական նյութի բանավոր վերարտադրում: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն գրավոր քննություն՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.5 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ 2-րդ ընթացիկ քննություն գրավոր քննություն՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.5 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ Մասնակցություն 3 միավոր Եզրափակիչ քննություն բանավոր քննություն՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 1 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ 6. Список основной литературы Bell J., Gower R. First Expert. Pearson Longman, 2014. Беспалова Н.П., Котлярова К.Н., Лазарева Н.Г., Шейдеман Г.И. Перевод и реферирование общественно-политических текстов. Москва։ Изд. РУДН, 2004. 7. Основная часть курса 1. Ընթերցանություն. հանրամատչելի տեքստերի թռուցիկ ընթերցում ու մանրամասների վերհանում, 2. Բանավոր խոսք. մենախոսություն (կարծիքի արտահայտում), երկխոսություն հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ, 3. Լսելով ընկալում. հանրամատչելի և մասնագիտական նյութի ունկնդրում և վերարտադրում, 4. Գրավոր խոսք. հանրամատչելի և մասնագիտական նյութի մեկնաբանություն, 5. Թարգմանություն. հանրամատչելի և մասնագիտական նյութի թարգմանություն:
1503	Մշակութային մեդիայի պատմություն	6
8-րդ կիսամյակ Դաս. – 6, գործն - 6 12 ժամ/շաբ. (5 շաբաթ) Обязательный 1503/Բ08 1. Цель курса Դասընթացի նպատակն է ներկայացնել մեդիայի զարգացման պատմամշակութային փուլերը՝ սկսած «մարդը որպես մեդիա» նախնական ձևերից մինչև ժամանակակից մեդիահամակարգեր։ Բացի այդ՝ բացահայտել մեդիայի գործառույթները որպես նշանագիտական, հաղորդակցական և գաղափարախոսական համակարգեր։ Դասընթացի կարևոր նպատակներից է նաև ձևավորել ուսանողների մոտ պատկերացումը մեդիայի դերի մասին՝ իրականության կառուցման, «ճշմարտության» արտադրության, տեղեկատվության տարածման և վերահսկման գործընթացներում, ինչպես նաև ուսումնասիրել հաղորդակցման ճգնաժամի, լեզվի սահմանափակումների և մեդիայի մանիպուլյատիվ հնարավորությունների հիմնախնդիրները։ Միաժամանակ դասընթացը նպատակ ունի զարգացնել ուսանողների կարողությունը՝ քննադատորեն վերլուծելու տարբեր մեդիաձևեր, որոնք տեղ են գտել գրական տեքստերում (թատրոն, տպագիր, ռադիո, լուսանկար, կինո, գովազդ) և հասկանալու դրանց ազդեցությունը հասարակության, մշակույթի և հանրային դիսկուրսի վրա։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · ներկայացնել մեդիայի պատմական զարգացումը՝ հնագույն շրջանից մինչև ժամանակակից համակարգեր · բացատրել «մարդը որպես մեդիա» գաղափարը տարբեր պատմամշակութային փուլերում · վերլուծել այբուբենի և գրի դերը որպես նշանագիտական համակարգեր · բնութագրել անտիկ թատրոնը որպես սոցիալ-մշակութային մեդիա · նկարագրել տպագիր մեդիաների ձևավորումն ու ազդեցությունը հանրային դիսկուրսի վրա · ներկայացնել ռադիոյի և թատրոնի դերը Գերմանիայում · բացատրել հաղորդակցման ճգնաժամի և լեզվի սահմանափակումների հիմքերը · նկարագրել մեդիայի դերը վերահսկողության և «ճշմարտության» կառուցման մեջ · բացատրել գրաքննության, մանիպուլյացիայի և ֆրեյմինգի մեխանիզմները · ներկայացնել լուսանկարչության, կինոյի, երաժշտության և գովազդի մեդիա գործառույթները Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ · կիրառել նշանագիտական և մեդիա-վերլուծական մոտեցումներ տարբեր մեդիատեքստերի ուսումնասիրության համար · վերլուծել գրական և մեդիա տեքստերում հաղորդակցական և գաղափարախոսական շերտերը · համեմատել տարբեր ժամանակաշրջանների մեդիա համակարգերը · բացահայտել մեդիայի միջոցով իրականության կառուցման և մանիպուլյացիայի մեխանիզմները · տարբերակել փաստը, մեկնաբանությունը և մեդիա կոնստրուկցիան · կիրառել տեսական գիտելիքները կոնկրետ օրինակների վերլուծության մեջ Գ. Ընդհանրական / փոխանցելի կարողություններ · զարգացնել քննադատական և վերլուծական մտածողություն · ձևավորել տեղեկատվության գիտակցված և քննադատական ընկալում · կիրառել ակադեմիական լեզու և հստակ ձևակերպումներ · ինքնուրույն ձևակերպել և հիմնավորել դիրքորոշում · կողմնորոշվել տեղեկատվական միջավայրում · կիրառել գիտելիքները միջդիսցիպլինար համատեքստերում 3. Описание Դասընթացի նպատակն է ներկայացնել մեդիայի զարգացման պատմամշակութային փուլերը՝ սկսած «մարդը որպես մեդիա» նախնական ձևերից մինչև ժամանակակից մեդիահամակարգեր։ Բացի այդ՝ բացահայտել մեդիայի գործառույթները որպես նշանագիտական, հաղորդակցական և գաղափարախոսական համակարգեր։ Դասընթացի կարևոր նպատակներից է նաև ձևավորել ուսանողների մոտ պատկերացումը մեդիայի դերի մասին՝ իրականության կառուցման, «ճշմարտության» արտադրության, տեղեկատվության տարածման և վերահսկման գործընթացներում, ինչպես նաև ուսումնասիրել հաղորդակցման ճգնաժամի, լեզվի սահմանափակումների և մեդիայի մանիպուլյատիվ հնարավորությունների հիմնախնդիրները։ Միաժամանակ դասընթացը նպատակ ունի զարգացնել ուսանողների կարողությունը՝ քննադատորեն վերլուծելու տարբեր մեդիաձևեր, որոնք տեղ են գտել գրական տեքստերում (թատրոն, տպագիր, ռադիո, լուսանկար, կինո, գովազդ) և հասկանալու դրանց ազդեցությունը հասարակության, մշակույթի և հանրային դիսկուրսի վրա։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning) - Case Study - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - Հետազոտական աշխատանք, - խմբային և թիմային աշխատանք, - կինո դիտումներ - քննարկումներ և դեբատներ, - ինքնուրույն ուսուցում: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր - դեպքի ուսումնասիրություն (Case Study) 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր - Հետազոտական աշխատանք Ընթացիկ ստուգում ՝ 8 միավոր - թեստ (Quiz) Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Orality and Literacy. Orality and Literacy: The Technologizing of the Word. London: Routledge, 1982. McLuhan, М. The Gutenberg Galaxy. The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man. Toronto: University of Toronto Press, 1962. McLuhan, М. Understanding Media. Understanding Media: The Extensions of Man. New York: McGraw-Hill, 1964. Barthes, R. Camera Lucida. Camera Lucida. New York: Hill and Wang, 1980. Faulstich, W. Medienwissenschaft. UTB basics. W. Fink. Маклюэн, Г. М. (2003). Понимание Медиа: Внешние расширения человека / Пер. с англ. В. Николаева; Закл. ст. М. Вавилова. М.; Жуковский: «КАНОН-пресс-Ц», «Кучково поле». 464 с. (Приложение к серии «Публикации Центра Фундаментальной Социологии»). ISBN 5-86090-102-Х 7. Основная часть курса 1. Հնագույն շրջան. մարդը որպես մեդիա (պար, «սուրբ պոռնիկներ», երգիչներ, քահանաներ, մեդիաժանրեր) 2. Միջնադար. մարդը որպես մեդիա (պալատական խեղկատարկներ, երգիչներ, տոներ, պատմիչներ, մագիստրոս-վագատներ, աղոթողներ, լարախաղացներ) 3. Նոր ժամանակներ. մարդը որպես մեդիա (խոսնակներ/մունետիկներ, երգիչներ, տոներ և պատմիչներ) (եվրոպական և ռուսական օրինակներ) 4. Այբուբենը որպես մեդիա և նրա գեներատիվ արժեքը կոնոտատիվ նշանային համակարգերի մոդելավորումը (եվրոպական, հայկական և ռուսական օրինակներ) 5. Անտիկ թատրոնը որպես մեդիա. դերասաններ, արժեքներ, հոմեոստազիսը կարգավորող մեխանիզմ 6. Տպագիր մեդիաներ. նամակ, թերթիկ (քաղաքական, քննադատական), գիրք/ գրքերի շուկան, օրագիր, պաստառ/պլակատ (քաղաքական, գովազդային, մշակութային պոստորներ), թերթ, հանդեսներ (եվրոպական և ռուսական օրինակներ) 7. Ռադիոն և թատրոնը Գերմանիայում. կրթություն, ֆրուստրացիայի և տրավմայի հաղթահարում, դենացիֆիկացիա (Բ. Բրեխտ, Ա. Դյոբլին, Հ. Կազակ, Այխ, Ալֆրեդ Անդերշ, Ի. Բախման, Ֆ. Դյուրենման) 8. Հաղորդակցման ճգնաժամը, լեզվի դատարկությունը և իմաստի փոխանցման անհնարինությունը (Ս. Բեքետ. «Գոդոյին սպասելիս», Է. Իոնեսկու «Ռնգեղջյուր», Վ. Երոֆեև «Մոսկվա-Պետուշկի») 9. Մեդիան որպես վերահսկողության գործիք, «ճշմարտության» արտադրություն, լեզուն որպես մանիպուլյացիա միջոց, իրականության քայքայումը խոսույթի միջոցով (Ջ. Օրուել «1984», Ա. Պլատոնով «Котлован» ) 10. Գրքի դուրսմղումը էկրանային մեդիայի կողմից,քննադատական մտածողության դեգրադացիան, տեղեկատվության գրաքննություն և վերահսկում (Ռ. Բրեդբերի «Fahrenheit 451», Վ. Պելևին «Generation P», «Эмпайр V», «Омон Ра») 11. Մեդիան՝ որպես իշխանության գործիք, Նորությունների արտադրություն, մանիպուլյացիա և ֆրեյմինգ, ստի և ճշմարտության սահմանները (Ում. Էկո «Զրոյական համար», Զեմյատին «Մենք») 12. Ֆոտոյի խնդիրը (Ռ. Բարտ «Camera Lucinda», Խ. Կորտասար «Blow-up») 13. Երաժշտություն, կինո, գովազդ (Ֆիտցջերալդ «Մեծն Գեթսբի», Հեսսե «Տափաստանի գայլը») 14. Մեդիան, թատրոնը, գաղափարախոսությունը, տրավման ( Բուլգակով «Վարպետն ու Մարգարիտան») 15. Տեղեկատվության գրաքննություն և վերահսկում, տեղեկատվական տարածքի մեկուսացումը և հանրային խոսույթի դեգրադացիան (Վ. Սորոկին «День опричника»)
1503	Նշանագիտություն և մեդիա	3
8-րդ կիսամյակ դաս.-16 ժ., գործ.-14 ժ 6 ժամ/շաբ. (5 շաբաթ) Обязательный 1503/Բ07 1. Цель курса · ծանոթացնել ուսանողներին նշագագիտության և հաղորդակցության տեսության հասկացություններին, եզրույթներին, · ծանոթացնել նշանագիտության ծագման պատմությանը և նրա զարգացմանը, ինչպես նաև հետազոտական մեթոդներին, · սովորեցնել ուսանողներին օգտվել նշանագիտական մետալեզվից՝ զանազան հետազոտական աշխատանքներ իրականացնելու համար։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Նշանագիտության և հարակից գիտությունների կապերը, նշանագիտության տեսակները ուղղությունները, 2. Նշանագիտական հասկացությունները, 3. Նշանագիտության կայացման առանձնահատկությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. ճիշտ օգտագործել նշանագիտական հասկացությունները իր գիտական ուսունասիրությունների ժամանակ, 5. նշագիտական հասկացություններով վերլուծություններ անել տարբեր տեղեկատվական ոլորտներում (գովազդ, շուկայագիտություն և այլն), 6. վերլուծել և վեր հանել տարբեր տիպի տեքստերում կոդավորված նշանակությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. մշակութային իրողությունները, նյութը ինքնուրույն վերլուծելու ունակություն, 8 ձեռք բերված մետալեզուն որպես նոր իմաստներ սերող գործիք օգտագործելու ունակություն։ 3. Описание · ծանոթացնել ուսանողներին նշագագիտության և հաղորդակցության տեսության հասկացություններին, եզրույթներին, · ծանոթացնել նշանագիտության ծագման պատմությանը և նրա զարգացմանը, ինչպես նաև հետազոտական մեթոդներին, · սովորեցնել ուսանողներին օգտվել նշանագիտական մետալեզվից՝ զանազան հետազոտական աշխատանքներ իրականացնելու համար։ 4. Стили и методы преподавания и обучения 1. դասախոսություններ, 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր, 3. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 4. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ, 5. նախադեպերի վերլուծություն: 5. Методы и критерии оценки · Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է 8 միավոր: · 9 միավորը ուսանողը վաստակում է եզրափակիչ քննության ժամանակ: · Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է առավելագույնը 3 միավոր: 6. Список основной литературы Chandler, D. Semiotics for Beginners. Visual Media, Mass Communication. Rogers E. M. History of communications Study. A Biographical Approach. N.Y. 1997. Մեդիայի նշանագիտության ներածություն. Барт, Р. Основы семиологии // Структурализм: “за” и “против”. М., 1975. Биркенбил В. Язык интонации, мимики, жестов. СПб.: Питер, 1997. Иванов Вяч.Вс. Очерки по предыстории и истории семиотики // Избранные труды по семиотике и истории культуры. М., 1999, сс.740-747. Крейдлин, Г. Е. Кронгауз, М. А. Семиотика или Азбука общения. Изд. “Наука”, М., 2004. Лотман Ю. Культура и взрыв. Внутри мыслящих миров, Семиосфера // Лотман Ю. Семиосфера СПб, 2004. 0. Крейдлин Г. Е. Невербальная семиотика и естественный язык, М., 2005. Кнапп М.Л. Невербальные коммуникации. М.: Наука, 1978. Лотман Ю. Структура художественного текста, М., 1970. Мечковская, Н. Б. Семиотика. Изд. “Академия”, М., 2004. Никитина, Е.С. Семиотика. Курс лекций, Академ. Проект, М., 2006. Семиотика. М., 1983. Семиотика. Хрестоматия. (Сост. Т.С. Симян) Ереван: Лимуш, 2009. Степанов, Ю. С. Семиотика. М., 1971. Эко У. Роль читателя. СПб. 2005. Эко, Умберто. Отсутствующая структура. Введения в семиологию. Санкт-Петербург, 2004. 0. Якобсон Р. Лингвистика и поэтика//Структурализм: “за” и “против”. М.,1975,с.193 - 230. Словарь терминологии тартуско-московской школы / http://diction.chat.ru/ - 02.02.2025. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Նշանագիտությունը իբրև գիտություն: Նշանագիտության միջգիտական բնույթը և նրա տեղը հումանիտար գիտություննեի մեջ: Տեղեկատվության նշանային բնույթը: Բնական և արհեստական նշանային համակարգեր։ Թեմա 2. Չ. Ս. Պիրսի նշանների դասակարգումը, նշանակերտում, պանսեմիտիզմ Թեմա 3. Պատկերացում հարացուցայնության (պարադիգմատիկա), արակարգայնության (սինտագմատիկա) մասին: Թեմա 4. Շարակարգային վերլուծության բաղադրիչ տարրերը (համաժամանակյա // տարժամանակյա, համատարածականություն, տարտարածականություն (синтопичность // диатопичность)): Թեմա 5. Կոդավորում և ապակոդավորում: Հաղորդակցության կառուցվածքը և նրա տեսակները (Զիգֆրիդ Շմիդտի, Շենոնի, Լասսվելի կաղապարները): Բնության և հասարակության հաղորդակցական գործընթացների բազմազանությունը (մարդ-մարդ, կենդանական հաղորդակցություն, մակրոհաղորդակցություն): Թեմա 7. Ինֆորմացիա vs. ապատեղեկատվություն։ «Աղմուկը» որպես քաղաքական մանիպուլյացիայի գործիք։ Քաղտեխնոլոգիա vs. մասմեդիա։ Թեմա 8. Պրոպագանդայի ուսումնասիրության «առաջամարտիկները». Հարոլդ Լասսվել, Ուոլտեր Լիպմանն, Պոլ Լազարսֆելդ, Կարլ Հովլանդ։ Թեմա 9. Հոգեբանական պատերազմ vs. տեղեկատվական պատերազմ։ Տեղեկատվական պատերազմի սկզբունքեր և գործիքները (թռուցիկներ, բարձրախոսները, ռադիոհաղորդակցություն, «լուրեր»)։
1503	ԶԼՄ կառավարում և մեդիայի մոնետիզացիա	6
8-րդ կիսամյակ դաս. – 30 ժ, գործն.-30 ժ 6 ժամ /շաբ. (5 շաբաթ) Обязательный 1503/Բ06 1. Цель курса · Ուսանողներին փոխանցել մեդիայի լսարանի ուսումնասիրման եւ մեդիայի առեւտրայնացման գիտելիքներ ու հմտություններ՝ ներկայացնելով լսարանի հետազոտման հիմնական գործիքները, մեթոդները, մեդիայի մոնետիզացիայիհնարավորություններն ու ավանդական և նորարարական ձեւաչափերը · Ձևավորել գիտելիքներ մեդիա կառավարման սկզբունքների, մեդիա արտադրության և գործառնման վերաբերյալ, · Զարգացնել վերլուծական և ռազմավարական մտածողություն մեդիա կազմակերպությունների բիզնեսի վերաբերյալ, · Ձևավորել կարողություն՝ նախագծելու, պլանավորելու, իրականացնելու մեդիա ծրագրեր և վերլուծել դրանց արդյունքները, · Ձևավորել պատկերացումներ մեդիայի տնտեսվարման, ֆինանսական եկամուտների և դրանց ազատականացման ուղիների վերաբերյալ խթանել նորարարական մոտեցումներ թվային մեդիայի կառավարման ոլորտում։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանելու մեդիակառավարման, մեդիամարքեթինգի հիմնական սկզբունքներն ու բաժանումները, 2. Մեկնաբանելու ոլորտին առնչվող ժամանակակից տեսությունները, 3. ձևակերպելու տվյալահեն որոշումների կայացման մեթոդների, մեդիավերլուծության գործիքակազմի և տվյալների կիրառության հիմնական սկզբունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. Վերլուծելու մեդիակառավարմանն ու մեդիամարքետինգին առնչվող մեթոդներն ու մեխանիզմները, 2. Մշակելու բիզնես-պլան ԶԼՄ-ների համար, 3. կիրառելու մեդիայի վերլուծության, թվային չափորոշիչների և տվյալահեն գնահատման գործիքներ՝ մեդիաբովանդակության և լսարանի ներգրավվածության արդյունավետությունը չափելու համար, 4. Ուսումնասիրելու և վերլուծելու ԶԼՄ բիզնես միջավայրը, 5. մշակելու և իրականացնելու լրատվամիջոցների զարգացման ռազմավարություններ՝ կոնկրետ լրատվամիջոցի կարիքներից և շուկայի առանձնահատկություններից ելնելով, 6. Գործնականում իրականացնելու գովազդային արշավ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. Գնահատելու մեդիակառավարման ռազմավարության արդյունավետությունը, 2. Գնահատելու գովազդային արշավի արդյունավետությունը, 3. Մշակելու բիզնես միջավայրի բարեփոխման առաջարկներ առաջարկելու ստեղծագործական լուծումներ բրենդային հաղորդակցության և սթորիթելինգի ոլորտում: 3. Описание · Ուսանողներին փոխանցել մեդիայի լսարանի ուսումնասիրման եւ մեդիայի առեւտրայնացման գիտելիքներ ու հմտություններ՝ ներկայացնելով լսարանի հետազոտման հիմնական գործիքները, մեթոդները, մեդիայի մոնետիզացիայիհնարավորություններն ու ավանդական և նորարարական ձեւաչափերը · Ձևավորել գիտելիքներ մեդիա կառավարման սկզբունքների, մեդիա արտադրության և գործառնման վերաբերյալ, · Զարգացնել վերլուծական և ռազմավարական մտածողություն մեդիա կազմակերպությունների բիզնեսի վերաբերյալ, · Ձևավորել կարողություն՝ նախագծելու, պլանավորելու, իրականացնելու մեդիա ծրագրեր և վերլուծել դրանց արդյունքները, · Ձևավորել պատկերացումներ մեդիայի տնտեսվարման, ֆինանսական եկամուտների և դրանց ազատականացման ուղիների վերաբերյալ խթանել նորարարական մոտեցումներ թվային մեդիայի կառավարման ոլորտում։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - ինտերակտիվ (երկխոսական բնույթի) դասախոսություններ, - քեյս-սթադի, - նախագծային աշխատանք, - ստեղծագործական վարժանքներ: 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք - 8 միավոր (նախագծերի պատրաստում), Եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր (բանավոր քննություն՝ հարցաշարով), Մասնակցություն - 3 միավոր: 6. Список основной литературы Հիմնական գրականության ցանկ Ավետիսյան, Ա. (2021). Թվային մեդիա ռազմավարություններ և հաղորդակցություն. Երևան՝ Նոյյան Տապան։ Advertising, Promotion, and New Media”, Marla R. Stafford, Ronald J. Faber, Routledge, 2015 Albarran, A. B. (2017). Management of Electronic and Digital Media (6th ed.). Cengage Learning. An Introduction to Social Media Marketing”, Alan Charlesworth, Routledge, 2014, Briggs, A., & Burke, P. (2010). A Social History of the Media: From Gutenberg to the Internet (3rd ed.). Polity Press. Changing Business Models in the Media Industries”, Nobuko Kawashima, Doshisha university, 2020 Croteau, D., & Hoynes, W. (2019). Media/Society: Industries, Images, and Audiences (7th ed.). SAGE. Kovach, B., & Rosenstiel, T. (2021). The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect (4th ed.). Crown. Küng, L. (2017). Strategic Management in the Media: Theory to Practice (2nd ed.). SAGE Publications. Անհրաժեշտ այլ նյութեր Reuters Institute Digital News Report - ամենամյա միջազգային զեկույց մեդիա սպառման միտումների մասին։ NiemanLab - Harvard-ի մեդիա նորարարությունների պորտալ։ Poynter Institute - մեդիա կառավարման, լրագրողական էթիկայի և նորարարական մեթոդների վերաբերյալ հոդվածներ։ Statista / SimilarWeb / Google Trends - մեդիա շուկաների վիճակագրություն և լսարանային վերլուծություն։ https://www.statista.com/ UNESCO Media Development Indicators (MDIs) - մեդիա կառավարման և զարգացման միջազգային չափանիշներ 0. 7. Основная часть курса 1. Մեդիա կառավարման ներածություն 2. Մեդիաբրենդի և լսարանի հիմքերը 3. Մեդիա կազմակերպությունների կառուցվածք և գործառույթներ 4. Լսարանի վարքագծի վերլուծություն և տվյալահեն որոշումներ 5. Մեդիաբիզնեսի մոդելներ և եկամուտների աղբյուրներ 6. Բիզնես պլանավորում 7. Թվային բովանդակության մոնետիզացիայի ռազմավարություններ 8. Մեդիա մարքեթինգ և PR 9. Գովազդը և դրա իրավական կարգավորումները 10. Թվային մարքեթինգ և արհեստական բանականություն 11. Թվային մեդիա և նոր հարթակներ։ Առցանց մեդիա, կոնվերգենցիա, մուլտիպլատֆորմ բովանդակություն 12. Գովազդային ձևաչափերը տեղական և միջազգային մեդիաներում 13. Մեդիաբիզնեսի իրավական և էթիկական հարցերը 14. Թիմային կառավարում և առաջնորդություն. մարդկային ռեսուրսների կառավարում, մոտիվացիա, կոնֆլիկտների լուծում 15. Մեդիա նորարարությունների և փոփոխությունների կառավարում 16. Մարքեթինգի տրանսֆորմացիա և մեդիա 17. Լսարանի ուսումնասիրության տեսական եւ պրակտիկ հարցեր 18 Լսարանն ընդլայնելու հնարավորությունները և հասցեական մեդիա կոնտենտի ստեղծումը
1503	Պրակտիկում-3	6
7-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ Обязательный 1503/Բ13, 1504/Բ15 1. Цель курса · ապահովել մեդիանախագծերի ակտիվ ստեղծում և հրապարակում՝ ձևավորելով այնպիսի մասնագիտական միջավայր, որտեղ ուսանողները գործնական աշխատանքի միջոցով պատրաստվում են իրական խմբագրություններում աշխատանքի, · որ ուսանողները իրական մեդիանախագծերի ստեղծման միջոցով՝ · ձեռք բերեն խմբագրական մտածողություն, · սովորեն աշխատել թիմային միջավայրում, · պահպանեն վերջնաժամկետներ և մասնագիտական կարգապահություն, · ստեղծեն մրցունակ և հրապարակման ենթակա բովանդակություն, և ապահովեն իրենց սահուն անցումը համալսարանից դեպի իրական հեռուստատեսային և առցանց խմբագրություններ։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ներկայացնել մուլտիմեդիա լրագրության արտադրական ամբողջական գործընթացը 2. Բնութագրել հեռուստատեսային և թվային խմբագրության կառուցվածքը 3. Վերլուծել մեդիա բովանդակության հասարակական նշանակությունը 4. Բացատրել թիրախային լսարանի ուսումնասիրության կարևորությունը 5. Ներկայացնել մասնագիտական էթիկայի և հրապարակման պատասխանատվության սկզբունքները Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. Ինքնուրույն ընտրել և մշակել հասարակական կարևորություն ունեցող թեմաներ 7. Գրել broadcast ձևաչափի սցենարներ 8. Նկարահանել և մոնտաժել տեսանյութեր մասնագիտական սկզբունքներով 9. Ստեղծել ամբողջական մեդիա փաթեթ սահմանված ժամկետում 10. Ստեղծել թվային հոդվածներ և մուլտիմեդիա պատմություններ 11. Աշխատել թիմային խմբագրությունում՝ ստանձնելով տարբեր մասնագիտական դերեր 12. Կառուցողականորեն գնահատել և վերլուծել գործընկերների աշխատանքը 13. Ձևավորել մրցունակ մասնագիտական պորտֆոլիո Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 14. Արդյունավետ համագործակցել թիմում 15. Կառավարել ժամանակը և պահպանել վերջնաժամկետներ 16. Զարգացնել քննադատական և վերլուծական մտածողություն 17. Կատարել հանրային խոսք և պրոֆեսիոնալ ներկայացում 18. Գործել պատասխանատվությամբ և էթիկական սկզբունքներով 3. Описание · ապահովել մեդիանախագծերի ակտիվ ստեղծում և հրապարակում՝ ձևավորելով այնպիսի մասնագիտական միջավայր, որտեղ ուսանողները գործնական աշխատանքի միջոցով պատրաստվում են իրական խմբագրություններում աշխատանքի, · որ ուսանողները իրական մեդիանախագծերի ստեղծման միջոցով՝ · ձեռք բերեն խմբագրական մտածողություն, · սովորեն աշխատել թիմային միջավայրում, · պահպանեն վերջնաժամկետներ և մասնագիտական կարգապահություն, · ստեղծեն մրցունակ և հրապարակման ենթակա բովանդակություն, և ապահովեն իրենց սահուն անցումը համալսարանից դեպի իրական հեռուստատեսային և առցանց խմբագրություններ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы [1.] Tu, D., Feature and Narrative Storytelling for Multimedia Journalists, 2015. [2.] Schroeder, A., Writing and Producing Television News, 2009. [3.] Scheufele, D. A., Tewksbury, D., Framing, Agenda Setting, and Priming, 2007. [4.] AP Stylebook, վերջին հրատարակություն։ 7. Основная часть курса 1. Լրատվական փաթեթ (թեմայի ընտրություն, լուրի կառուցվածք, խմբագրական և տեսալսողական մոտեցում) 2. Լրատվական նյութի ստեղծում և հրապարակում (թվային հոդված և տեսալսողական լուր) 3. Մարդկային պատմություն (Narrative / Feature journalism) (հերոս, սյուժե, պատմողական կառուցվածք) 4. Մարդկային պատմության տեսալսողական ձևավորում (storytelling, նկարահանում, մոնտաժ) 5. Explainer / բացատրական լրագրություն (բարդ թեմաների պարզ ներկայացում) 6. Տվյալահեն լրագրություն և ինֆոգրաֆիկա (տվյալների մեկնաբանություն, վիզուալ պարզեցում) 7. Explainer հոդված և կարճ բացատրական վիդեո 8. Թիմային բազմաբաղադրիչ մեդիա նախագիծ (խմբագրական կառուցվածք, դերաբաշխում) 9. Թվային խմբագրության աշխատանք և հրապարակման ռազմավարություն 10. Տեսալսողական խմբագրության աշխատանք և արտադրություն 11. Արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը լրագրությունում 12. Արհեստական բանականություն և մեդիա էթիկա 13 Մեդիա պորտֆոլիո և մասնագիտական ռեֆլեքսիա
1504	Պրակտիկում-3	6
7-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ Обязательный 1503/Բ13, 1504/Բ15 1. Цель курса · ապահովել մեդիանախագծերի ակտիվ ստեղծում և հրապարակում՝ ձևավորելով այնպիսի մասնագիտական միջավայր, որտեղ ուսանողները գործնական աշխատանքի միջոցով պատրաստվում են իրական խմբագրություններում աշխատանքի, · որ ուսանողները իրական մեդիանախագծերի ստեղծման միջոցով՝ · ձեռք բերեն խմբագրական մտածողություն, · սովորեն աշխատել թիմային միջավայրում, · պահպանեն վերջնաժամկետներ և մասնագիտական կարգապահություն, · ստեղծեն մրցունակ և հրապարակման ենթակա բովանդակություն, և ապահովեն իրենց սահուն անցումը համալսարանից դեպի իրական հեռուստատեսային և առցանց խմբագրություններ։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ներկայացնել մուլտիմեդիա լրագրության արտադրական ամբողջական գործընթացը 2. Բնութագրել հեռուստատեսային և թվային խմբագրության կառուցվածքը 3. Վերլուծել մեդիա բովանդակության հասարակական նշանակությունը 4. Բացատրել թիրախային լսարանի ուսումնասիրության կարևորությունը 5. Ներկայացնել մասնագիտական էթիկայի և հրապարակման պատասխանատվության սկզբունքները Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. Ինքնուրույն ընտրել և մշակել հասարակական կարևորություն ունեցող թեմաներ 7. Գրել broadcast ձևաչափի սցենարներ 8. Նկարահանել և մոնտաժել տեսանյութեր մասնագիտական սկզբունքներով 9. Ստեղծել ամբողջական մեդիա փաթեթ սահմանված ժամկետում 10. Ստեղծել թվային հոդվածներ և մուլտիմեդիա պատմություններ 11. Աշխատել թիմային խմբագրությունում՝ ստանձնելով տարբեր մասնագիտական դերեր 12. Կառուցողականորեն գնահատել և վերլուծել գործընկերների աշխատանքը 13. Ձևավորել մրցունակ մասնագիտական պորտֆոլիո Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 14. Արդյունավետ համագործակցել թիմում 15. Կառավարել ժամանակը և պահպանել վերջնաժամկետներ 16. Զարգացնել քննադատական և վերլուծական մտածողություն 17. Կատարել հանրային խոսք և պրոֆեսիոնալ ներկայացում 18. Գործել պատասխանատվությամբ և էթիկական սկզբունքներով 3. Описание · ապահովել մեդիանախագծերի ակտիվ ստեղծում և հրապարակում՝ ձևավորելով այնպիսի մասնագիտական միջավայր, որտեղ ուսանողները գործնական աշխատանքի միջոցով պատրաստվում են իրական խմբագրություններում աշխատանքի, · որ ուսանողները իրական մեդիանախագծերի ստեղծման միջոցով՝ · ձեռք բերեն խմբագրական մտածողություն, · սովորեն աշխատել թիմային միջավայրում, · պահպանեն վերջնաժամկետներ և մասնագիտական կարգապահություն, · ստեղծեն մրցունակ և հրապարակման ենթակա բովանդակություն, և ապահովեն իրենց սահուն անցումը համալսարանից դեպի իրական հեռուստատեսային և առցանց խմբագրություններ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы [1.] Tu, D., Feature and Narrative Storytelling for Multimedia Journalists, 2015. [2.] Schroeder, A., Writing and Producing Television News, 2009. [3.] Scheufele, D. A., Tewksbury, D., Framing, Agenda Setting, and Priming, 2007. [4.] AP Stylebook, վերջին հրատարակություն։ 7. Основная часть курса 1. Լրատվական փաթեթ (թեմայի ընտրություն, լուրի կառուցվածք, խմբագրական և տեսալսողական մոտեցում) 2. Լրատվական նյութի ստեղծում և հրապարակում (թվային հոդված և տեսալսողական լուր) 3. Մարդկային պատմություն (Narrative / Feature journalism) (հերոս, սյուժե, պատմողական կառուցվածք) 4. Մարդկային պատմության տեսալսողական ձևավորում (storytelling, նկարահանում, մոնտաժ) 5. Explainer / բացատրական լրագրություն (բարդ թեմաների պարզ ներկայացում) 6. Տվյալահեն լրագրություն և ինֆոգրաֆիկա (տվյալների մեկնաբանություն, վիզուալ պարզեցում) 7. Explainer հոդված և կարճ բացատրական վիդեո 8. Թիմային բազմաբաղադրիչ մեդիա նախագիծ (խմբագրական կառուցվածք, դերաբաշխում) 9. Թվային խմբագրության աշխատանք և հրապարակման ռազմավարություն 10. Տեսալսողական խմբագրության աշխատանք և արտադրություն 11. Արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը լրագրությունում 12. Արհեստական բանականություն և մեդիա էթիկա 13 Մեդիա պորտֆոլիո և մասնագիտական ռեֆլեքսիա
1503	Պրակտիկում-2	6
6-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ Обязательный 1503/Բ12, 1504/Բ14 1. Цель курса Ձևավորել բազմապրոֆիլ լրագրող, որը կարող է ստեղծել բազմաձևաչափ բովանդակություն տարբեր լրատվամիջոցների և մեդիահարթակների համար՝ պահպանելով մասնագիտական էթիկան, վերլուծական մտածողությունը և ժամանակակից մեդիա արտադրության տեխնոլոգիաներն ու չափանիշները։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Կունենա իմացություն հետաքննական, վերլուծական և պատմողական լրագրության սկզբունքներըի վերաբերյալ, 2. Կունենա հստակ պատկերացում լրագրողական էթիկայի և իրավական դաշտի սահմանների ու գործնական կիրառման մասին, 3. Կտիրապետի տարբեր մեդիա հարթակների՝ տպագիր, առցանց, հեռուստատեսային և սոցիալական մեդիայի առանձնահատկություններին և ժանրային, պահանջներին, 4. Կիմանա ժամանակակից թվային և մուլտիմեդիա գործիքների տեսակները և դրանց կիրառման հիմնական հնարավորությունները, Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. Նախագծելու, պլանավորելու և իրականացնելու լրագրողական հետաքննություն, 6. պատրաստելու վերլուծական, պատումային և մուլտիմեդիա լրագրողական նյութեր, 7. իրականացնելու բովանդակության ստեղծման ամբողջական ցիկլը՝ թեմայի ընտրությունից մինչև հրապարակում, 8. կիրառելու տեսաձայնագրիչ սարքեր և մոնտաժի ծրագրեր, 9. խմբագրելու և բարելավելու սեփական և համակուրսեցիների նյութերը, 10. գործնականում կիրառելու էթիկական և իրավական նորմերը, Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 11. դրսևորելու քննադատական և վերլուծական մտածողություն, 12. աշխատելու թիմում՝ և կիրառելու արդյունավետ հաղորդակցման հմտություններ, 13. կառավարելու ժամանակն արդյունավետորեն և ցուցաբերելու պատասխանատվություն աշխատանքում,ժամանակի կառավարման և պատասխանատվության զգացում, 14. իրականացնելու ինքնուրույն աշխատանք և ցուցաբերելու ինքնագնահատման կարողություն, 15. Կիրառելու ստեղծարար մոտեցում խնդիրների լուծման մեջ։։ 3. Описание Ձևավորել բազմապրոֆիլ լրագրող, որը կարող է ստեղծել բազմաձևաչափ բովանդակություն տարբեր լրատվամիջոցների և մեդիահարթակների համար՝ պահպանելով մասնագիտական էթիկան, վերլուծական մտածողությունը և ժամանակակից մեդիա արտադրության տեխնոլոգիաներն ու չափանիշները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы [1.] ՄակՔուեյլ Դ., «Զանգվածային հաղորդակցության տեսություն», 2018 [2.]Կովաչ Բ., Ռոզենստիլ Թ., «Լրագրության տարրերը», 2019 [3.] Harcup, T., «Journalism: Principles and Practice», 2020 [5.] Ward, S. J. A., «Ethics and the Media», 2011 [6.] Investigative Journalism Manual, UNESCO, 2018 [7.] Digital News Report 2025, Reuters Institute [8.] Հետաքննական լրագրություն. առաջին ծանոթություն, Երեւանի մամուլի ակումբ, 2001, [9.] "The Television Journalism Handbook" (Թիմ Հոլմս)՝ պրակտիկ խորհուրդներ արդիական մարտահրավերների վերաբերյալ։ [10.] "Broadcast Journalism: Techniques of Radio and Television News" (Էնդրու Բոյդ)՝ 7. Основная часть курса 1. Լրագրողի հանրային առաքելությունը, մեդիա ազատությունը և մասնագիտական անկախությունը 2. Տեսալսողական լրագրության դերը և ազդեցությունը հանրային ընկալումների վրա 3. Վերլուծական լրագրություն. փաստի և մեկնաբանության սահմանները 4. Բացատրական (explain-format) լրագրություն և վերլուծական տեսանյութ 5. Հետաքննական լրագրության սկզբունքները և էթիկա-իրավական սահմանները 6. Հետաքննական տեսապատում. կառուցվածք և վիզուալ ապացույցի ուժ 7. Էթիկան լրագրությունում և տեսալսողական պատմության մեջ 8. Պատումային լրագրություն (storytelling). կառուցվածք և ժանրային ռանձնահատկություններ 9. Դիմանկարային լրագրություն և տեսահարցազրույց 10. Լրագրողական էսսե և հեղինակային տեսապատում (վիդեո-էսսե) 11. Լոնգֆորմ ժուռնալիստիկա և տեսալսողական լոնգֆորմ 12. Ճամփորդական լրագրություն՝ տեքստային և տեսալսողական ձևաչափերով 13. Ժամանակակից հրապարակախոսություն, սատիրա և սոցիալական մեդիա պատմություններ (ներառյալ ԱԲ-ի կիրառումը մեդիայում) 14. Արհեստական բանականությունը տեսալսողական մեդիայում 15. Արհեստական բանականության (ԱԲ) դերը ժամանակակից մեդիաարտադրության մեջ
1504	Պրակտիկում-2	6
6-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ Обязательный 1503/Բ12, 1504/Բ14 1. Цель курса Ձևավորել բազմապրոֆիլ լրագրող, որը կարող է ստեղծել բազմաձևաչափ բովանդակություն տարբեր լրատվամիջոցների և մեդիահարթակների համար՝ պահպանելով մասնագիտական էթիկան, վերլուծական մտածողությունը և ժամանակակից մեդիա արտադրության տեխնոլոգիաներն ու չափանիշները։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Կունենա իմացություն հետաքննական, վերլուծական և պատմողական լրագրության սկզբունքներըի վերաբերյալ, 2. Կունենա հստակ պատկերացում լրագրողական էթիկայի և իրավական դաշտի սահմանների ու գործնական կիրառման մասին, 3. Կտիրապետի տարբեր մեդիա հարթակների՝ տպագիր, առցանց, հեռուստատեսային և սոցիալական մեդիայի առանձնահատկություններին և ժանրային, պահանջներին, 4. Կիմանա ժամանակակից թվային և մուլտիմեդիա գործիքների տեսակները և դրանց կիրառման հիմնական հնարավորությունները, Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. Նախագծելու, պլանավորելու և իրականացնելու լրագրողական հետաքննություն, 6. պատրաստելու վերլուծական, պատումային և մուլտիմեդիա լրագրողական նյութեր, 7. իրականացնելու բովանդակության ստեղծման ամբողջական ցիկլը՝ թեմայի ընտրությունից մինչև հրապարակում, 8. կիրառելու տեսաձայնագրիչ սարքեր և մոնտաժի ծրագրեր, 9. խմբագրելու և բարելավելու սեփական և համակուրսեցիների նյութերը, 10. գործնականում կիրառելու էթիկական և իրավական նորմերը, Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 11. դրսևորելու քննադատական և վերլուծական մտածողություն, 12. աշխատելու թիմում՝ և կիրառելու արդյունավետ հաղորդակցման հմտություններ, 13. կառավարելու ժամանակն արդյունավետորեն և ցուցաբերելու պատասխանատվություն աշխատանքում,ժամանակի կառավարման և պատասխանատվության զգացում, 14. իրականացնելու ինքնուրույն աշխատանք և ցուցաբերելու ինքնագնահատման կարողություն, 15. Կիրառելու ստեղծարար մոտեցում խնդիրների լուծման մեջ։։ 3. Описание Ձևավորել բազմապրոֆիլ լրագրող, որը կարող է ստեղծել բազմաձևաչափ բովանդակություն տարբեր լրատվամիջոցների և մեդիահարթակների համար՝ պահպանելով մասնագիտական էթիկան, վերլուծական մտածողությունը և ժամանակակից մեդիա արտադրության տեխնոլոգիաներն ու չափանիշները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы [1.] ՄակՔուեյլ Դ., «Զանգվածային հաղորդակցության տեսություն», 2018 [2.]Կովաչ Բ., Ռոզենստիլ Թ., «Լրագրության տարրերը», 2019 [3.] Harcup, T., «Journalism: Principles and Practice», 2020 [5.] Ward, S. J. A., «Ethics and the Media», 2011 [6.] Investigative Journalism Manual, UNESCO, 2018 [7.] Digital News Report 2025, Reuters Institute [8.] Հետաքննական լրագրություն. առաջին ծանոթություն, Երեւանի մամուլի ակումբ, 2001, [9.] "The Television Journalism Handbook" (Թիմ Հոլմս)՝ պրակտիկ խորհուրդներ արդիական մարտահրավերների վերաբերյալ։ [10.] "Broadcast Journalism: Techniques of Radio and Television News" (Էնդրու Բոյդ)՝ 7. Основная часть курса 1. Լրագրողի հանրային առաքելությունը, մեդիա ազատությունը և մասնագիտական անկախությունը 2. Տեսալսողական լրագրության դերը և ազդեցությունը հանրային ընկալումների վրա 3. Վերլուծական լրագրություն. փաստի և մեկնաբանության սահմանները 4. Բացատրական (explain-format) լրագրություն և վերլուծական տեսանյութ 5. Հետաքննական լրագրության սկզբունքները և էթիկա-իրավական սահմանները 6. Հետաքննական տեսապատում. կառուցվածք և վիզուալ ապացույցի ուժ 7. Էթիկան լրագրությունում և տեսալսողական պատմության մեջ 8. Պատումային լրագրություն (storytelling). կառուցվածք և ժանրային ռանձնահատկություններ 9. Դիմանկարային լրագրություն և տեսահարցազրույց 10. Լրագրողական էսսե և հեղինակային տեսապատում (վիդեո-էսսե) 11. Լոնգֆորմ ժուռնալիստիկա և տեսալսողական լոնգֆորմ 12. Ճամփորդական լրագրություն՝ տեքստային և տեսալսողական ձևաչափերով 13. Ժամանակակից հրապարակախոսություն, սատիրա և սոցիալական մեդիա պատմություններ (ներառյալ ԱԲ-ի կիրառումը մեդիայում) 14. Արհեստական բանականությունը տեսալսողական մեդիայում 15. Արհեստական բանականության (ԱԲ) դերը ժամանակակից մեդիաարտադրության մեջ
1503	Պրակտիկում-1	6
5-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ11, 1504/Բ13 1. Цель курса · ձևավորել և զարգացնել ուսանողների կիրառական լրագրողական կարողությունները՝ ապահովելով լրագրողական աշխատանքի ամբողջական գործընթացի գիտակցված և մասնագիտական իրականացումը՝ թեմայի ընտրությունից և հետազոտական պլանավորումից մինչև տեղեկատվական, վերլուծական և մուլտիմեդիա նյութերի պատրաստում, խմբագրում և հրապարակման ներկայացում։ · զարգացնել աղբյուրների հետ աշխատանքի մշակույթը, փաստերի ստուգման և տեղեկատվության ճշգրտության ապահովման հմտությունները, լրագրողական էթիկայի և իրավական սահմանների կիրառական ընկալումը, ինչպես նաև խմբագրական և համագործակցային աշխատանքի պատասխանատվությունը։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գիտի լրագրողական աշխատանքի փուլային կառուցվածքը՝ թեմայի ձևակերպումից մինչև հրապարակում, 2. ըմբռնում է աղբյուրագիտության հիմունքները և տեղեկատվության հավաստիության ստուգման սկզբունքները, 3. պատկերացնում է տեղեկատվական ձևաչափերով նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, 4. գիտի լրագրողական էթիկայի հիմնական նորմերը և իրավական սահմանափակումները, 5. հասկանում է խմբագրական աշխատանքի և մեդիաարտադրության կազմակերպման հիմքերը։ Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. տպագիր, օնլայն և աուդիովիզուալ լրագրության ժանրերը կիրառել ըստ նպատակային լսարանի, 7. հավաքել տեղեկատվություն տարբեր աղբյուրներից՝ գնահատելով դրանց վստահելիությունը և պահպանելով աղբյուրների գաղտնիության սկզբունքը, 8. տարբերել փաստը կարծիքից և կիրառել փաստերի ստուգման ու վերահաստատման մեթոդներ, 9. Գործնականում գրագետ կերպով կազմել լուրեր «շրջված բուրգի» սկզբունքով, ընտրել և ձևակերպել արդյունավետ լիդեր, 10. Մշակել և գրել ռեպորտաժ, թղթակցություն, հարցազրույց՝ պահպանելով ժանրի կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունները, 11. Կիրառել լրագրողական էթիկայի և իրավական նորմերի պահանջները տպագիր և աուդիովիզուալ նյութերում, 12. Մշակել սցենարներ ռադիոնյութերի, հեռուստատեսային ռեպորտաժների, փոդքաստների համար։ 13. Կատարել ձայնագրում և տեսագրում՝ ապահովելով տեխնիկական որակ և լսարանին հասկանալի բովանդակություն։ 14. Իրականացնել բազային մոնտաժ՝ համադրելով կադր, ձայն, տեքստ և վիզուալ տարրեր։ 15. Կիրառել թվային գործիքներ (ինֆոգրաֆիկա, ֆոտոռեպորտաժ, մուլտիմեդիա storytelling)՝ ստեղծելով բազմամեդիա բովանդակություն։ 16. Խմբագրել և սրբագրել ինչպես տպագիր, այնպես էլ աուդիովիզուալ նյութեր՝ ապահովելով լեզվական, ոճական և փաստական ճշգրտություն։ Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 17. զարգացնել քննադատական մտածողություն և տեղեկատվության վերլուծական ընկալում, 18. աշխատել թիմում և իրականացնել դերաբաշխված համագործակցություն, 19. ունենալ բանավոր և գրավոր մեդիահաղորդակցման հմտություններ, 20. ցուցաբերել ժամանակի կառավարման և առաջադրանքների պլանավորման կարողություն։ 3. Описание · ձևավորել և զարգացնել ուսանողների կիրառական լրագրողական կարողությունները՝ ապահովելով լրագրողական աշխատանքի ամբողջական գործընթացի գիտակցված և մասնագիտական իրականացումը՝ թեմայի ընտրությունից և հետազոտական պլանավորումից մինչև տեղեկատվական, վերլուծական և մուլտիմեդիա նյութերի պատրաստում, խմբագրում և հրապարակման ներկայացում։ · զարգացնել աղբյուրների հետ աշխատանքի մշակույթը, փաստերի ստուգման և տեղեկատվության ճշգրտության ապահովման հմտությունները, լրագրողական էթիկայի և իրավական սահմանների կիրառական ընկալումը, ինչպես նաև խմբագրական և համագործակցային աշխատանքի պատասխանատվությունը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы [1.] Վայշենբերգ Զ., Լրատվական ժուռնալիզմ, Երևան, 2013, [2.] ՄակՔուեյլ Դ., «Զանգվածային հաղորդակցության տեսություն», 2018 [3.]Կովաչ Բ., Ռոզենստիլ Թ., «Լրագրության տարրերը», 2019 [4.]Harcup, T., «Journalism: Principles and Practice», 2020 [5.] Դեյվիդ Քեյթ Քոհլեր, Ռադիոհեռուստատեսային ժուռնալիստիկա, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2001, [6.] Моисеев В. А. Журналистика и журналисты, Киев, 2002, 400с., [7.] Уланова М.А., Интернет-журналистика: Практическое руководство, Изд. "Аспект Пресс", Москва, 2017, [8.] Градюшко А. А. . Цифровая журналистика : пособие: БГУ, Минск, 2021 [9.] Burns L. Sh., Matthews B. J . Understanding Journalism,University of Western Sydney, Australia, 2018 7. Основная часть курса 1. Տեղեկատվության աղբյուրներ և հեռուստառադիոնյութերի հիմունքներ 2. Փաստերի ստուգման նվազագույն ստանդարտների կիրառումը 3. Ռեպորտաժ. Պլանավորում, փաստերի նախնական ստուգում մինչև նկարահանումը, հարցազրույցների պատրաստման սկզբունքները, նկարահանման «ապացուցողական կադրերի» դերը, մոնտաժի ժամանակ փաստերի վերահսկումը 4. Լուր և իրադարձություն, լուրի կառուցվածքային բաղադրիչները 5. Հեռուստատեսային լուրի կառուցվածքային տարրերը 6. «Շրջված բուրգի» տեսությունը գործողության մեջ 7. Վիդեոռեպորտաժի հիմնական տարրերը 8. Վերնագիր. 9. Վերնագրերի տեսակները 10. Տեսախմբագրում 11. Օպերատորական և մոնտաժային գործի ներքին կապը, ընդհանուր սկզբունքները, մոնտաժի հիմնական սկզբունքները 12. Զգայուն թեմաների բնույթը. լրագրողական էթիկայի հիմնական սկզբունքները 13. Կադրի էթիկական սկզբունքներ. «չվնասելու» սկզբունք, արժանապատվության պահպանում, անմեղության կանխավարկածը տեսանյութում, խոցելի խմբերի պաշտպանություն 14. Ռեպորտաժի հիմնական հատկանիշները 15. Հեռուստատեսային ռեպորտաժի պահանջները. Ապացուցողական կադրեր, կառուցվածքային հստակություն, փաստերի վերահսկում, մոնտաժի տրամաբանություն, լրագրողի չափավոր ներկայություն 16. Հարցազրույցը որպես ժանր և որպես մեթոդ
1504	Պրակտիկում-1	6
5-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ11, 1504/Բ13 1. Цель курса · ձևավորել և զարգացնել ուսանողների կիրառական լրագրողական կարողությունները՝ ապահովելով լրագրողական աշխատանքի ամբողջական գործընթացի գիտակցված և մասնագիտական իրականացումը՝ թեմայի ընտրությունից և հետազոտական պլանավորումից մինչև տեղեկատվական, վերլուծական և մուլտիմեդիա նյութերի պատրաստում, խմբագրում և հրապարակման ներկայացում։ · զարգացնել աղբյուրների հետ աշխատանքի մշակույթը, փաստերի ստուգման և տեղեկատվության ճշգրտության ապահովման հմտությունները, լրագրողական էթիկայի և իրավական սահմանների կիրառական ընկալումը, ինչպես նաև խմբագրական և համագործակցային աշխատանքի պատասխանատվությունը։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գիտի լրագրողական աշխատանքի փուլային կառուցվածքը՝ թեմայի ձևակերպումից մինչև հրապարակում, 2. ըմբռնում է աղբյուրագիտության հիմունքները և տեղեկատվության հավաստիության ստուգման սկզբունքները, 3. պատկերացնում է տեղեկատվական ձևաչափերով նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, 4. գիտի լրագրողական էթիկայի հիմնական նորմերը և իրավական սահմանափակումները, 5. հասկանում է խմբագրական աշխատանքի և մեդիաարտադրության կազմակերպման հիմքերը։ Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. տպագիր, օնլայն և աուդիովիզուալ լրագրության ժանրերը կիրառել ըստ նպատակային լսարանի, 7. հավաքել տեղեկատվություն տարբեր աղբյուրներից՝ գնահատելով դրանց վստահելիությունը և պահպանելով աղբյուրների գաղտնիության սկզբունքը, 8. տարբերել փաստը կարծիքից և կիրառել փաստերի ստուգման ու վերահաստատման մեթոդներ, 9. Գործնականում գրագետ կերպով կազմել լուրեր «շրջված բուրգի» սկզբունքով, ընտրել և ձևակերպել արդյունավետ լիդեր, 10. Մշակել և գրել ռեպորտաժ, թղթակցություն, հարցազրույց՝ պահպանելով ժանրի կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունները, 11. Կիրառել լրագրողական էթիկայի և իրավական նորմերի պահանջները տպագիր և աուդիովիզուալ նյութերում, 12. Մշակել սցենարներ ռադիոնյութերի, հեռուստատեսային ռեպորտաժների, փոդքաստների համար։ 13. Կատարել ձայնագրում և տեսագրում՝ ապահովելով տեխնիկական որակ և լսարանին հասկանալի բովանդակություն։ 14. Իրականացնել բազային մոնտաժ՝ համադրելով կադր, ձայն, տեքստ և վիզուալ տարրեր։ 15. Կիրառել թվային գործիքներ (ինֆոգրաֆիկա, ֆոտոռեպորտաժ, մուլտիմեդիա storytelling)՝ ստեղծելով բազմամեդիա բովանդակություն։ 16. Խմբագրել և սրբագրել ինչպես տպագիր, այնպես էլ աուդիովիզուալ նյութեր՝ ապահովելով լեզվական, ոճական և փաստական ճշգրտություն։ Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 17. զարգացնել քննադատական մտածողություն և տեղեկատվության վերլուծական ընկալում, 18. աշխատել թիմում և իրականացնել դերաբաշխված համագործակցություն, 19. ունենալ բանավոր և գրավոր մեդիահաղորդակցման հմտություններ, 20. ցուցաբերել ժամանակի կառավարման և առաջադրանքների պլանավորման կարողություն։ 3. Описание · ձևավորել և զարգացնել ուսանողների կիրառական լրագրողական կարողությունները՝ ապահովելով լրագրողական աշխատանքի ամբողջական գործընթացի գիտակցված և մասնագիտական իրականացումը՝ թեմայի ընտրությունից և հետազոտական պլանավորումից մինչև տեղեկատվական, վերլուծական և մուլտիմեդիա նյութերի պատրաստում, խմբագրում և հրապարակման ներկայացում։ · զարգացնել աղբյուրների հետ աշխատանքի մշակույթը, փաստերի ստուգման և տեղեկատվության ճշգրտության ապահովման հմտությունները, լրագրողական էթիկայի և իրավական սահմանների կիրառական ընկալումը, ինչպես նաև խմբագրական և համագործակցային աշխատանքի պատասխանատվությունը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы [1.] Վայշենբերգ Զ., Լրատվական ժուռնալիզմ, Երևան, 2013, [2.] ՄակՔուեյլ Դ., «Զանգվածային հաղորդակցության տեսություն», 2018 [3.]Կովաչ Բ., Ռոզենստիլ Թ., «Լրագրության տարրերը», 2019 [4.]Harcup, T., «Journalism: Principles and Practice», 2020 [5.] Դեյվիդ Քեյթ Քոհլեր, Ռադիոհեռուստատեսային ժուռնալիստիկա, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2001, [6.] Моисеев В. А. Журналистика и журналисты, Киев, 2002, 400с., [7.] Уланова М.А., Интернет-журналистика: Практическое руководство, Изд. "Аспект Пресс", Москва, 2017, [8.] Градюшко А. А. . Цифровая журналистика : пособие: БГУ, Минск, 2021 [9.] Burns L. Sh., Matthews B. J . Understanding Journalism,University of Western Sydney, Australia, 2018 7. Основная часть курса 1. Տեղեկատվության աղբյուրներ և հեռուստառադիոնյութերի հիմունքներ 2. Փաստերի ստուգման նվազագույն ստանդարտների կիրառումը 3. Ռեպորտաժ. Պլանավորում, փաստերի նախնական ստուգում մինչև նկարահանումը, հարցազրույցների պատրաստման սկզբունքները, նկարահանման «ապացուցողական կադրերի» դերը, մոնտաժի ժամանակ փաստերի վերահսկումը 4. Լուր և իրադարձություն, լուրի կառուցվածքային բաղադրիչները 5. Հեռուստատեսային լուրի կառուցվածքային տարրերը 6. «Շրջված բուրգի» տեսությունը գործողության մեջ 7. Վիդեոռեպորտաժի հիմնական տարրերը 8. Վերնագիր. 9. Վերնագրերի տեսակները 10. Տեսախմբագրում 11. Օպերատորական և մոնտաժային գործի ներքին կապը, ընդհանուր սկզբունքները, մոնտաժի հիմնական սկզբունքները 12. Զգայուն թեմաների բնույթը. լրագրողական էթիկայի հիմնական սկզբունքները 13. Կադրի էթիկական սկզբունքներ. «չվնասելու» սկզբունք, արժանապատվության պահպանում, անմեղության կանխավարկածը տեսանյութում, խոցելի խմբերի պաշտպանություն 14. Ռեպորտաժի հիմնական հատկանիշները 15. Հեռուստատեսային ռեպորտաժի պահանջները. Ապացուցողական կադրեր, կառուցվածքային հստակություն, փաստերի վերահսկում, մոնտաժի տրամաբանություն, լրագրողի չափավոր ներկայություն 16. Հարցազրույցը որպես ժանր և որպես մեթոդ
1603	Մասնագիտական անգլերեն-3	3
5-րդ կիսամյակ 2 ժամ գործն 2 ժամ/շաբ Обязательный 1603/Բ03 1. Цель курса · ներմուծել ակնարկ (էսսե) գրելու հիմունքներն ու առանձնահատկությունները, · զարգացնել անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն մասնագիտական թարգմանության հմտությունները, · զարգացնել հայերենից անգլերեն վերարտադրելու սկզբունքները մասնագիտական ոլորտի նյութի շարադրման միջոցով, · զարգացնել լսողական ընկալումը մասնագիտական ոլորտի նյութի հիման վրա: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. իմանալ խորացված մասնագիտական բառապաշարը, 2. տիրապետել ակնարկ (էսսե) գրելու հիմունքներին, 3. իմանալ ակնարկի (էսսե) լեզվաոճական առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերարտադրել ընթերցած մասնագիտական նյութը բանավոր և գրավոր, 5. կիրառել ակնարկի (էսսե) լեզվաոճական առանձնահատկությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից, արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները: 3. Описание · ներմուծել ակնարկ (էսսե) գրելու հիմունքներն ու առանձնահատկությունները, · զարգացնել անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն մասնագիտական թարգմանության հմտությունները, · զարգացնել հայերենից անգլերեն վերարտադրելու սկզբունքները մասնագիտական ոլորտի նյութի շարադրման միջոցով, · զարգացնել լսողական ընկալումը մասնագիտական ոլորտի նյութի հիման վրա: 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, · անհատական և խմբային աշխատանք, · իրավիճակային խնդիրների քննարկում, · ընթացիկ լրատվական նյութի բանավոր վերարտադրում: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն գրավոր քննություն՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.5 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ 2-րդ ընթացիկ քննություն գրավոր քննություն՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.5 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ Մասնակցություն 3 միավոր Եզրափակիչ քննություն բանավոր քննություն՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 1 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ 6. Список основной литературы Ceramella N., Lee E. Cambridge English for the Media. CUP, 2008. Осетрова Е., Шмелева В. Diplomacy And War. Москва: МГИМО-Университет, 2015. 7. Основная часть курса · Ընթերցանություն. մասնագիտական ոլորտի տարբեր ծավալի և բովանդակության բնագիր տեքստեր, · Բանավոր խոսք. Հանրամատչելի և մասնագիտական թեմաների շուրջ հաղորդակցում՝ մասնագիտական բառապաշարի կիրառմամբ, · Լսելով ընկալում. Տարբեր ծավալի մասնագիտական տեքստերի ընկալում և վերարտադրում, · Գրավոր խոսք. ակնարկ (էսսե) ընդհանուր և հանրամատչելի թեմաներով, · Թարգմանություն. տարբեր ծավալի հանրամատչելի և մասնագիտական ոլորտի նյութի, լրատվական հոդվածների բանավոր և գրավոր երկկողմանի թարգմանություն, հայերենից անգլերեն մասնագիտական ոլորտի նյութի շարադրում:
1503	Մեդիա և հասարակություն	3
5-րդ կիսամյակ Դաս. - 2, գործ.-2 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ05 1. Цель курса ուսանողներին ներկայացնել մեդիայի և հասարակության փոխազդեցությունների հիմնական տեսական մոտեցումները, բացահայտել մեդիայի դերը հասարակական գիտակցության, հանրային կարծիքի, արժեքների և սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման գործընթացներում, ինչպես նաև զարգացնել մեդիամիջավայրի քննադատական վերլուծության և գիտահետազոտական աշխատանք իրականացնելու կարողությունները։ Դասընթացը միտված է ուսանողների մասնագիտական մտածողության խորացմանը և մեդիահաղորդակցական գործընթացների սոցիալական հետևանքների գիտակցմանը։ 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ներկայացնել մեդիա-հասարակություն փոխազդեցությունների հիմնական տեսական մոտեցումները և հասկացությունները, 2. Բացատրել մեդիայի դերը հասարակական գիտակցության, հանրային կարծիքի, արժեքների և սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման գործընթացներում, 3. Նկարագրել ամբոխի, զանգվածային վարքի և հանրային գործընթացների կառավարման մեխանիզմները մեդիահաղորդակցության համատեքստում, 4. Բնութագրել մանիպուլյացիայի, ապատեղեկատվության և ալգորիթմային ազդեցության հիմնական ձևերը ժամանակակից մեդիամիջավայրում։ Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. Կիրառել մեդիայի և հաղորդակցության տեսական մոտեցումները մեդիատեքստերի, մեդիամիջավայրերի և սոցիալական երևույթների վերլուծության ընթացքում, 6. Վերլուծել և գնահատել մեդիայի միջոցով հասարակության և ամբոխի կառավարման, սոցիալական դիրքորոշումների փոփոխման և համոզման մեխանիզմները, 7. Բացահայտել մանիպուլյատիվ հաղորդագրությունները, ապատեղեկատվական ռազմավարությունները և դրանց ազդեցության ձևերը, 8. Կիրառել մեդիագրագիտության սկզբունքները տեղեկատվության քննադատական ընկալման և մասնագիտական գործունեության ընթացքում։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 9. Զարգացնել քննադատական մտածողություն և տեղեկատվության գիտակցված ընկալում, 10. Արժևորել մեդիայի սոցիալական ազդեցության և էթիկական պատասխանատվության նշանակությունը, 11. Ձևավորել ինքնուրույն և խմբային հետազոտական աշխատանքի և մասնագիտական հաղորդակցության կարողություններ։ 3. Описание ուսանողներին ներկայացնել մեդիայի և հասարակության փոխազդեցությունների հիմնական տեսական մոտեցումները, բացահայտել մեդիայի դերը հասարակական գիտակցության, հանրային կարծիքի, արժեքների և սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման գործընթացներում, ինչպես նաև զարգացնել մեդիամիջավայրի քննադատական վերլուծության և գիտահետազոտական աշխատանք իրականացնելու կարողությունները։ Դասընթացը միտված է ուսանողների մասնագիտական մտածողության խորացմանը և մեդիահաղորդակցական գործընթացների սոցիալական հետևանքների գիտակցմանը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning) - Case Study - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - Հետազոտական աշխատանք, - խմբային և թիմային աշխատանք, - դերային խաղեր և իրավիճակային մոդելավորում, - քննարկումներ և դեբատներ, - ինքնուրույն ուսուցում: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր - դեպքի ուսումնասիրություն (Case Study) 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր - Հետազոտական աշխատանք Ընթացիկ ստուգում ՝ 8 միավոր - թեստ (Quiz) Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Բայադյան, Հ. Ժամանակակից տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների տարածումը և զարգացումը Հայաստանում. Երևան: «Նորավանք» ԳԿՀ, 2005, էջ 3-4. Բայադյան, Հ. Հայաստան. սպառողական-տեղեկատվական հասարակություն. «Հետք», 2009. https://hetq.am/hy/article/31560 Մենեմշյան, Ա., Վարդանյան, Ն., Գրիգորյան, Ս. Մեդիափոխակերպումներ և մեդիաազդեցություն. ժամանակակից պրակտիկաներ. Երևան: Էդիթ Պրինտ, 2023. 175 էջ. ISBN 978-9939-75-959-3 Վահրամ, Գ. Մ. Սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորումը զանգվածային լրատվամիջոցներով. Երևան: ԵՊՀ հրատարակչություն, 2015, Վահրամ, Մ. «Ագրեսիվ հեռուստատեսության» հետևանքները. Երևան: «Միտք» վերլուծական կենտրոն, 2012, Տեր-Հարությունյան, Գ. «Տեղեկատվական հասարակության» որոշ հարցեր. ՏՀՏ ոլորտը Հայաստանում. Հայաստանում տեղեկատվական և հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտություն. Ձեռնարկությունների ինկուբատոր հիմնադրամ, 2017. file:///C:/Users/User/Downloads/2017-ICT-Industry-Report_arm-FINAL.pdf Barnes, R. (2022). Playing on good feelings: When ‘eudaimonic’ social media goes bad. The Conversation. Bond, R. M., & Bushman, B. J. (2017). The contagious spread of violence through social networks in U.S. adolescents. American Journal of Public Health, 107(2), 288-294. 0. Bourdier, J. (2005). Dans quelle mesure les médias influencent-ils les opinions et les valeurs de notre société. GRIN Publishing, Allemand. Brunet, P. J., & David-Blais, M. (2004). Valeurs et éthique dans les médias: approches internationals. Les Presses de l'Université Laval, Canada. Clark, A. (2025). Extending Minds with Generative AI. Nat Commun, 16, 4627. Coronel, J. C., Sweitzer, M., Bonus, J. A., Dore, R., & Lerner, B. (2025). Fusing theory-guided machine learning and bio-sensing: considering time in how children learn science from dynamic multimedia. Journal of Communication. Dillman Carpentier, F. (2017). Priming. In P. Rossler, C. A. Hoffner, & L. van Zoonen (Eds.), The International encyclopedia of media effects (pp. 1595-1607). John Wiley & Sons, Inc. Guber, D. L. (2021). Public opinion and the classical tradition: Redux in the digital age. Public Opinion Quarterly, 85, 1103-1127. Herbst, S. (2016). The history and meaning of public opinion. In A. J. Berinsky (Ed.), New directions in public opinion (2nd ed., pp. 21-33). New York: Routledge. Hicks, M. T., Humphries, J., & Slater, J. (2024). ChatGPT is bullshit. Ethics and Information Technology, 26(2), 38. Laurence, V. (1982). A Postmortem on Daniel Bell's Postindustrialism. American Quarterly, 34(1), 49-69. Masuda, Y. (1983). The Information Society as Postindustrial Society. Wash.: World Future Soc., p. 29. 0. Paulhus, D. L., Curtis, S. R., & Jones, D. N. (2018). Aggression as a trait: The Dark Tetrad alternative. Current Opinion in Psychology, 19, 88-92. Rinderu, M. I., Bushman, B. J., & Van Lange, P. A. M. (2018). Climate, aggression, and violence (CLASH): A cultural-evolutionary approach. Current Opinion in Psychology, 19, 113-118. Алексеева, И. Ю. (2009). Что такое общество знаний. М.: Изд-во «Когито-Центр», срт. 25. http://graduate.scmaiconf.ru/download/alexeeva_fin3.pdf Барт, Р. (2008). Мифологии / Пер. с фр., вступ. ст. и коммент. С. Зенкина. М.: Академический Проект. 351 с. (Философские технологии). ISBN 978-5-8291-0979-0 24. Барт, Р. (1989). Избранные работы: Семиотика: Поэтика: Пер. с фр. / Сост., общ. ред. и вступ. ст. Г. К. Косикова. М.: Прогресс. 616 с. 25. Бурякова, О. С. (2016). Влияние социальной функции информации на концепции информационного общества. Международный журнал экспериментального образования, № 4-1, с. 178-182. https://www.expeducation.ru/ru/article/view?id=9766 Виноградова, С., & Мельник, Г. СМИ как транслятор ценностей и смыслов. https://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Gurn/Polikarp/01.php Крижановский, И. Н. (2018). Постмодернизм: шаг в «неточном направлении». Мировоззренческие основы технологии и общества, ст. 101. https://rtj.mirea.ru/upload/medialibrary/372/RTZH_6_2018_101_116.pdf Кузьмин, А. М. Категория «медиасреда» и ее содержание на современном этапе развития общества. Научные исследования: Теория СМИ и массовой коммуникации, Выпуск №1, 2011, https://chatgpt.com/c/69b4622b-4d78-832b-bba9-a4349d4441f6 Маклюэн, Г. М. (2003). Понимание Медиа: Внешние расширения человека / Пер. с англ. В. Николаева; Закл. ст. М. Вавилова. М.; Жуковский: «КАНОН-пресс-Ц», «Кучково поле». 464 с. (Приложение к серии «Публикации Центра Фундаментальной Социологии»). ISBN 5-86090-102-Х 0. Назаретян, А. Агрессивная толпа, массовая паника, слухи. http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Psihol/Naz/index.php Поликарпова, Е. Аксиологические функции масс-медиа в современном обществе. https://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Gurn/Polikarp/01.php 7. Основная часть курса 1. Մեդիա. սահմանումը, էությունը, տեսակները: 2. Մեդիայի հաղորդակցական բնույթը, Հ. Մ. Մակլուանի տեսությունը: 3. Մեդիայի գաղափարական բնույթը, Ռ. Բարտի տեսությունը: 4. Մեդիահամակարգ: Կարգավորում և մեդիաքաղաքականություն. Մեդիա և իշխանություններ, շուկայի վերահսկողություն, ֆինանսավորում և ազդեցություն 5. Ալգորիթմային միջնորդավորում։ Ուշադրության տնտեսություն. ուշադրությունը՝ ամենաթանկ մեդիառեսուրս։ 6. Տեղեկատվական հասարակության ձևավորման նախադրյալները. մեդիազարգացումները 20-րդ դարի ընթացքում: Տեղեկատվական հասարակության հայաստանյան յուրահատկությունները: 7. Թվային քաղաքացինություն։ 8. Մեդիա և արժեքներ. մեդիայի արժեքաստեղծ գործառույթը: Մեդիայի միջոցով արժեքի ձևավորման փուլերը և յուրահատկությունները: 9. Մեդիա ներկայացումներ: Սոցիալական խմբերի ներկայացում՝ կանայք, ընտանիք, երիտասարդներ, մարզեր 10. Հանրային կարծիք. տերմինը, սահմանումներ: Հանրային կարծիքի բնորոշիչները: Հարնային կարծիքի ձևավորման փուլերը։ 11. Ակտիվ լսարանի տեսություն: Լսարանը ոչ թե «ազդվում է», այլ մեկնաբանում է, հակադրվում է, վերաիմաստավորում է: 12. Սոցիալական դիրքորոշում. տեղը սոցիալ մշակութային միջավայրում: Սոցիալական դիրքորոշման կառուցվածքը (բաղադրիչները): Սոցիալական դիրքորոշման փոփոխման մեխանիզմը: 13. Սոցիալական դիրքորոշում-վարք փոխառնչություններ, Լապիերի պարադոքսը: 14. Ագրեսիա. բնորոշումը, տեսակները: 15. Ամբոխ. բնորոշումը, հատկանիշները: Ամբոխի կարգավորման մեխանիզմները, շղթայական ռեակցիա: Ամբոխի կարգավորման ինֆորմացիոն մեխանիզմները. ամբոխի աշխարհագրություն: 16. Բամբասանք. էությունը, տեսակները: 17. Հասարակական գիտակցության կառավարում. մանիպուլյացիա, սուբյեկտները, օբյեկտները: Ապատեղեկատվական արշավներ։ Ալգորիթմային քարոզչություն։
1503	Մեդիահոգեբանություն և մեդիաազդեցություն	6
5-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ, գործն.-2 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ04 1. Цель курса · ուսանողների մոտ ձևավորել մեդիաազդեցությունների և դրանց հետևանքների հանդեպ տեղեկացված և քննադատական վերաբերմունք՝ մեդիաուղերձների բովանդակության, լսարանների առանձնահատկությունների և մեդիաազդեցության տարբեր տեսակների հիմքում ընկած մեխանիզմների համակարգված ուսումնասիրության միջոցով, ինչպես նաև համառոտ ներկայացնել մեդիահետազոտությունների պատմությունը։ Մեդիայի ազդեցությունների ուսումնասիրման շրջանակում անդրադառնալ հաղորդակցության առաջատար տեսությունների, որոնք օգնում են բացատրել, թե ինչպես են առաջանում մեդիաազդեցությունները և ինչու են դրանք ի հայտ գալիս։ · մեդիահոգեբանության հիմքերի տարանջատ քննությունը՝ հանրույթի վրա ունեցած սոցիալ-հոգեբանական ազդեցությունների տեսանկյունից, որի արդյունքում ուսանողները կկարողանան ճիշտ գնահատել մերօրյա մեդիայի հոգեբանական ազդեցությունը, ձևավորել համապարփակ և քննադատական պատկերացում մեդիահոգեբանության տեսությունների, գործընթացների և մեխանիզմների վերաբերյալ՝ զարգացնելով մեդիաընկալման և սոցիալական համատեքստի փոխազդեցության կարողությունները։ Դասընթացը նպատակ ունի ուսանողներին զինել տեսական գիտելիքներով և կիրառական-հետազոտական հմտություններով: 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել և բացատրել մեդիաազդեցության հիմնական տեսությունները, մոդելներն ու մոտեցումները, 2. նկարագրել ավանդական և ժամանակակից տեղեկատվահաղորդակցական միջոցների առանձնահատկություններն ու տարբերությունները, էվոլյուցիան, հասարակական կյանքում դրանց դերակատարումն ու ազդեցության հետևանքները, 3. բացատրել մեդիայի դերակատարումը հասարակական կարծիքի, արժեքների և սոցիալական վարքի ձևավորման գործընթացներում, 4. տարբերակել և համադրել մեդիահոգեբանության ուսումնասիրման հիմնական գիտական ուղղությունները և դրանց կիրառման սահմանները, 5. բնութագրել զանգվածային տեղեկատվամիջոցների դերակատարումը, տեղն ու առանձնահատկությունները իշխանության գործընթացի իրականացման պայմաններում: Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառել մեդիաազդեցության տեսություններն ու հետազոտական մոտեցումներ մեդիաբովանդակության և հաղորդակցական գործընթացների վերլուծության ընթացքում, 2. վերլուծել մեդիաուղերձները և դրանց ազդեցությունը լսարանի վրա՝ օգտագործելով համապատասխան հետազոտական մեթոդներ, 3. գնահատել մեդիահոգեբանության արդյունքներն ու հնարավոր հետևանքները անհատական և սոցիալական մակարդակներում, 4. ձևակերպել մասնագիտական եզրակացություններ և առաջարկություններ լրագրության և մեդիագործունեության ոլորտներում, 5. վերլուծել մեդիասպառողների վարքը` ելնելով սպառվող տեղեկատվամիջոցից, 6. վերլուծել արդի զանգվածային հաղորդակցական գործընթացները, 7. նախագծել և իրականացնել մեդիայի ազդեցություններին և գործընթացներին ուղղված հետազոտություններ, 8. ներկայացնել առաջարկություններ մեդիապրակտիկայի և մեդիաքաղաքականության ոլորտներում։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 9. կիրառել և զարգացնել քննադատական մտածողություն տեղեկատվության վերլուծության և գնահատման գործընթացում, 10. վերլուծել և համադրել գիտական և մասնագիտական աղբյուրներից ստացված տեղեկատվությունը, 11. ներկայացնել և պաշտպանել սեփական դիրքորոշումը բանավոր և գրավոր ձևերով՝ պահպանելով ակադեմիական ազնվության և էթիկայի նորմերը, 12. կազմակերպել և իրականացնել ինքնուրույն ուսումնական և հետազոտական գործունեություն, 13. համադրել տեսական և պրակտիկ գիտելիքները մասնագիտական իրադրություններում ծագող խնդիրները գնահատելու և նորարարական լուծումներ առաջադրելու համար: 3. Описание · ուսանողների մոտ ձևավորել մեդիաազդեցությունների և դրանց հետևանքների հանդեպ տեղեկացված և քննադատական վերաբերմունք՝ մեդիաուղերձների բովանդակության, լսարանների առանձնահատկությունների և մեդիաազդեցության տարբեր տեսակների հիմքում ընկած մեխանիզմների համակարգված ուսումնասիրության միջոցով, ինչպես նաև համառոտ ներկայացնել մեդիահետազոտությունների պատմությունը։ Մեդիայի ազդեցությունների ուսումնասիրման շրջանակում անդրադառնալ հաղորդակցության առաջատար տեսությունների, որոնք օգնում են բացատրել, թե ինչպես են առաջանում մեդիաազդեցությունները և ինչու են դրանք ի հայտ գալիս։ · մեդիահոգեբանության հիմքերի տարանջատ քննությունը՝ հանրույթի վրա ունեցած սոցիալ-հոգեբանական ազդեցությունների տեսանկյունից, որի արդյունքում ուսանողները կկարողանան ճիշտ գնահատել մերօրյա մեդիայի հոգեբանական ազդեցությունը, ձևավորել համապարփակ և քննադատական պատկերացում մեդիահոգեբանության տեսությունների, գործընթացների և մեխանիզմների վերաբերյալ՝ զարգացնելով մեդիաընկալման և սոցիալական համատեքստի փոխազդեցության կարողությունները։ Դասընթացը նպատակ ունի ուսանողներին զինել տեսական գիտելիքներով և կիրառական-հետազոտական հմտություններով: 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - քեյս-սթադի, - նախագծային աշխատանք, - ստեղծագործական վարժանքներ, - քննարկումներ, - հետազոտական աշխատանք, - ոլորտի ուսումնասիրություն/մշտադիտարկում - նախագծեր: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն- բանավոր հարցում՝ 4 միավոր 2-րդ ընթացիկ քննություն- բանավոր հարցում՝ 5 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք- ոլորտի ուսումնասիրություն/մշտադիտարկում հետազոտական բաղադրիչի ներառմամբ՝ նախապես տրված թեմաներին համապատասխան՝ 8 միավոր Մասնակցություն- դասերին մինչև 3 միավոր 6. Список основной литературы Arthur Asa Berger, (1998), Media Research Techniques, by SAGE Publications, Inc, 2nd ed., USA Baran, S. J. (2019). Introduction to Mass Communication Theory: Media Literacy and Culture, New York, NY: McGraw-Hill Education Baran, S. J., Davis D. K., (2016). Mass Communication Theory, Foundations, Ferment, and Future, USA, Wadsworth, Cengage learning Chen, C., & Yao, M. Z. (2022). Strategic use of immersive media narrative message in virtual marketing: Understanding the roles of telepresence and transportation. Psychology and Marketing, 39(3), 524-542. https://doi.org/10.1002/mar.21630 Cingel, D., Ellithorpe, M., Lee-Won, R., & Winter, S. (2025). Strong foundations and forwardthinking in turbulent times: A note from our incoming editors. Media Psychology, 28(1), 1-4. https://doi.org/10.1080/15213269.2024.2439747 Griffin E., Ledbetter A., Sparks Glenn, (2019), A First Look at Communication Theory, USA, McGraw-Hill Education Ha, L. (2020). Advertising effects and advertising effectiveness. In M. B. Oliver, A. A. Raney & J. Bryant (Eds.), Media effects: Advances in theory and research (4th ed., pp. 275-289). New York: Routledge 8. Hanson, R. E. (2019). Mass Communication: Living in a Media World. Los Angeles: Sage Textbook: Finklea, B. W. & Bryant, J. (2022). Fundamentals of media effects. 3rd ed., Waveland Press 0. Tsfati, Y., & Walter, N. (2020). Media effects: Advances in theory and research (4th ed., pp. 36-50). New York: Routledge Զ. Սարգսյան, Մեդիաազդեցության ժամանակակից տեսություններ, դասախոսություններ, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2022 Է. Վ. Ասրիյան, Քաղաքական իմիջի հոգեբանական հիմքերը 2016թ., Հայաստան, Երեւան Մկ. Խեդոյան «Դեռահասների եւ պատանիների հանցավոր վարքի ձեւավորման շարժընթացը և նրա հաղթահարման ուղիները ժամանակակից պայմաններում Ս. Գրիգորյան, «Օվերտոնի պատուհանի» կիրառելիությունը հայաստանյան մեդիայում, Ժուռնալիստիկա և հաղորդակցություն (տեսության և պատմության հարցեր) 2/14, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2019թ., էջ 61-68 Տեղեկատվական անվտանգություն. Երևան, «Նորավանք», 2017 7. Основная часть курса 1. Զանգվածային հաղորդակցության և մեդիաազդեցությունների տեսությունների պատմություն 2. Մեդիայի ազդեցության հիմնական բանավեճերը 3. Զանգվածային հասարակության տեսություն և քարոզչություն 4. Սահմանափակ ազդեցությունների տեսություններ 5. Օրակարգի ձևավորման տեսություն 6. «Լռության պարույր» և հասարակական կարծիք 7. Կախվածության և սոցիալական ուսուցման տեսություններ 8. Քննադատական մշակութային տեսություն և մեդիաարտադրություն 9. Մեդիաֆրեյմավորում և իմաստի ստեղծում 10. Կուլտիվացիայի (բռնության քարոզման) տեսություն 11. Մեդիաէկոլոգիա և Մքլուհանի մեդիումի տեսություն 12. Մեդիահոգեբանություն և քաղաքական իմիջ 13. ԶԼՄ, հուզական ինտելեկտ և հոգեբանական ներգործություն 14. Մեդիա և հոգեբանական տրավմա 15. Օվերտոնի պատուհան և քարոզչական մեխանիզմներ 16. Մանիպուլյացիա մեդիայում. Կարպմանի եռանկյունի 17. Վերթերի ֆենոմեն և ինքնասպանությունների լուսաբանում 18. Դեստրուկտիվ կոնտենտ և ռիսկային խաղեր 19. Կրոնական կոնտենտ և մեդիա 20. ՏՏ, ագրեսիա և մասսայական գիտակցություն 21. Դևիանտ վարք և դրա մեդիացոլումը 22. Դեստրուկտիվ ֆիլմեր և խաղեր 23. Ռացիոնալ և հուզական ինտելեկտ սոցիալական մեդիայում, ԱԲ մարտահրավերներ 24. Կիբերբուլինգ, էմպաթիա և վիքթիմբլեյմինգ 25. Մեդիակախվածություն և մեդիահիգիենա 26. Կոգնիտիվ դիսոնանս 27. Նեյրոլեզվաբանական ծրագրավորում և մեդիաազդեցություն 28. Գովազդի հոգեբանական հիմքեր և գույների ազդեցություն 29. Միֆեր և արքետիպեր ժամանակակից մեդիայում
1504	Թվային ժուռնալիստիկա	6
5-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ, գործն.-2 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1504/Բ10 1. Цель курса · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք թվային միջավայրում լրատվամիջոցների գործունեության առանձնահատկությունների և ԶԼՄ-ների համակարգում նրանց ունեցած դերի մասին, · Զարգացնել ուսանողների քննական վերաբերմունքը ճիշտ գնահատելու որակյալ և ոչ պրոֆեսիոնալ մեդիան, տարբերակելու կեղծ լրատվությունը, · Ուսանողներին հաղորդել գիտելիքներ և կարողություններ՝ փոփոխվող մեդիա միջավայրում մրցունակ աշխատանքի համար, · Ուսանողներին տրամադրել ԱԲ գործիքներից օգտվելու, դրանցով լրատվական բովանդակություն ստեղծելու և մշակելու հմտություններ։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Նկարագրել համացանցային ԶԼՄ-ների հիմնական տեսակները, դրանց գործունեության առանձնահատկությունները, 2. Բացատրել ԶԼՄ-ների համակարգում թվային տեխնոլոգիանների զարգացման հետևանքով փոփոխությունները, Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Կիրառել մուլտիմեդիա լրագրողի հիմնական գործիքները, 5. Բացահայտել կեղծ և հուսալի տեղեկատվությունը, 6. Վերլուծել առանձին լրատվամիջոցների աշխատանքի առանձնահատկությունները, Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 7. Զարգացնել քննադատական մտածողություն և տեղեկատվության գիտակցված ընկալում, 8. Արժևորել մեդիայի սոցիալական ազդեցության և լրագրողի մասնագիտական պատասխանատվության նշանակությունը, 9. Ձևավորել ինքնուրույն և խմբային հետազոտական աշխատանքի կարողություններ։ 3. Описание · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք թվային միջավայրում լրատվամիջոցների գործունեության առանձնահատկությունների և ԶԼՄ-ների համակարգում նրանց ունեցած դերի մասին, · Զարգացնել ուսանողների քննական վերաբերմունքը ճիշտ գնահատելու որակյալ և ոչ պրոֆեսիոնալ մեդիան, տարբերակելու կեղծ լրատվությունը, · Ուսանողներին հաղորդել գիտելիքներ և կարողություններ՝ փոփոխվող մեդիա միջավայրում մրցունակ աշխատանքի համար, · Ուսանողներին տրամադրել ԱԲ գործիքներից օգտվելու, դրանցով լրատվական բովանդակություն ստեղծելու և մշակելու հմտություններ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - լսարանում գործնական հանձնարարություններ, - նախագծային աշխատանք, - ստեղծագործական վարժանքներ, - թվային դաշտի ուսումնասիրություններ, - Տվյալների հետազոտություն, - Flourish, Datawrapper գործիքներով գրաֆիկների պատրաստում, - Datawrapper, Google MyMaps գործիքներով քարտեզների պատրաստում: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Reuters Institute - Digital News Report 2025 (տես նաև 2023, 2024 թթ թողարկումները), https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2025 JournalismAI initiative - AI journalism Starter Pack, https://www.journalismai.info/resources/starter-pack JournalismAI initiative - Case studies list, https://www.journalismai.info/resources/case-studies Cole Knaflic, Storytelling with data, 2015 Alberto Cairo, The Art of Insight, 2024 Ros Atkins, The Art of Explanation, 2023 7. Основная часть курса 13. Դասընթացը բաղկացած է հետևյալ հիմնական բաժիններից. 1. Թվային միջավայր և նոր մեդիա, տեխնոլոգիայի և լսարանի հակումների փոփոխություն 2. Առցանց լրատվամիջոցների ֆինանսավորում, վստահելիություն, դասակարգում 3. Լրագրողի վարքի առանձնահատկություններ թվային միջավայրում. սոցիալական մեդիա 4. Ապատեղեկատվություն և դրա տարածման ձևեր, հակաքայլեր, ինֆորմացիայի խորքային գնահատում 5. Ապատեղեկատվական դեպքերի վերլուծություն, մեխանիզմներ, լրատվամիջոցների սխալներ 6. Փաստերի ստուգման ընթացիկ գործիքակազմ 7. Մոդուլային լրագրություն, անցում բազմաֆորմատ արտադրանքի թողարկման 8. Գործնական աշխատանք 9. Տվյալների բազաների հետ ծանոթություն, տվյալների մաքրում և վերլուծություն 10. Գրաֆիկների պատրաստում, առցանց գործիքներ 11. Քարտեզների պատրաստում, առցանց գործիքներ 12. Մուլտիմեդիա պատմությունների պատրաստում, տեքստային, ֆոտո և վիդեո բովանդակության համադրում 13. Գործնական աշխատանք 14. (oր. ընթացիկ քննություն) 15. Տեղային (լոկալ) լրատվություն, թեմաների հայտնաբերում, տեղեկությունների հավաքում 16. Թվային հարթակների համար տեքստի պատրաստման առանձնահատկություններ, SEO և SMM հիմունքներ 17. Թվային հարթակների տվյալների վերլուծություն, newsletters և այլ նոր գործիքներ 18. Դրամայնացման (մոնետիզացիա) հիմունքներ, դրամահավաքներ, բաժանորդագրություն 19. News avoidance և Z-սերնդի լրատվական հակումներ, լրատվական ֆինանսների անկում 20. Տիկտոկ, Ինստագրամ և նմանատիպ հարթակներում ինֆորմացիոն գործիքակազմը 21. Կոնվերգենտ լրագրություն և լրագրողի բազմակողմանի աշխատանք
1503	Ժուռնալիստի վարպետություն-2	6
4-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ10, 1504/Բ12 1. Цель курса խորացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր պատրաստելու կարողությունները՝ ապահովելով տեղեկատվության աղբյուրների պրոֆեսիոնալ օգտագործումը, մուլտիմեդիա լրագրության սկզբունքների կիրառումը, լրագրողական էթիկայի նորմերի պահպանումը։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Վերլուծել և ինտեգրել հարցազրույցներից, տվյալներից և բազմազան տեղեկատվական աղբյուրներից ստացված նյութը համակցված լրագրողական հոդվածներում 2. Քննադատաբար ներկայացնել և համեմատել լրագրության ժանրային համակարգի տարբեր տեսական մոտեցումները Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. Բացահայտել, ձևակերպել և զարգացնել լրագրողական թեմաներ՝ ստեղծելով խորացված հոդվածներ տպագիր և առցանց մեդիայի համար 4. Կիրառել սթորիթելինգի սկզբունքները տեղեկատվության կառուցվածքային և ազդեցիկ ներկայացման համար 5. Ձայնագրել, մշակել և մոնտաժել ռադիոլրագրողական նյութեր՝ պրոֆեսիոնալ ստանդարտներին համապատասխան 6. Նախագծել և արտադրել մուլտիմեդիա բովանդակություն՝ ինտեգրելով գրավոր տեքստ, աուդիո նյութեր, վիզուալ տարրեր, լուսանկարներ և ինֆոգրաֆիկա Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 7. Քննադատաբար վերլուծել և գնահատել մեդիա պատմությունների կառուցվածքը, աղբյուրների հավաստիությունը և հանրային ազդեցությունը 8. Կազմակերպել և կառավարել բարդ լրագրողական նախագծեր՝ պահպանելով ժամկետներն ու որակական չափանիշները 9. Աշխատել համագործակցային միջավայրում՝ արդյունավետ հաղորդակցելով խմբագրական գործընթացներում 3. Описание խորացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր պատրաստելու կարողությունները՝ ապահովելով տեղեկատվության աղբյուրների պրոֆեսիոնալ օգտագործումը, մուլտիմեդիա լրագրության սկզբունքների կիրառումը, լրագրողական էթիկայի նորմերի պահպանումը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Briggs M., «Journalism Next: A Practical Guide to Digital Reporting and Publishing», 2013 Brooks B.S., et al., «News Reporting and Writing», 2021 Foreman G., «The Ethical Journalist: Making Responsible Decisions in the Digital Age», 2015 Kern J., «Sound Reporting: The NPR Guide to Audio Journalism and Production», 2008 Kovach B., Rosenstiel T., «The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect», 2014 Silverman C. (ed.), «Verification Handbook: A Definitive Guide to Verifying Digital Content for Emergency Coverage», 2014 Градюшко А.А., «Техника и технология СМИ: печать, радио, телевидение, Интернет», 2017 7. Основная часть курса 1. Վերլուծական նյութերի կառուցվածքը։ 2. Առցանց լրագրություն. կոնվերգենտ հմտություններ. տեքստ + պատկեր + ձայն + վիդեո 3. Ռադիո հաղորդավարի և խմբագրի դերերը 4. Ֆոտոռեպորտաժ, ձայնային պատմություն, ինֆոգրաֆիկա 5. Թեմատիկ ուղություններ. ինչպես անդրադառնալ տարբեր թեմաների, լինել տեղեկացված և օբյեկտիվ 6. Լրատվական թողարկման բաղադրիչները, բարդությունները և ընթացքը 7. Խմբային ռադիո լրատվական թողարկման կոնցեպտավորում 8. Պետական, միջազգային և ռազմական աղբյուրների հետ աշխատանք. պաշտոնական հաղորդագրությունների քննադատական ընթերցում 9. Հետաքննական լրագրություն. երկու մասնագիտությունների մեկտեղում 10. Ռադիո թողարկման մոնտաժ և ձևավորում 11. Feature. մարդու պատմությունը լրագրության մեջ 12. Քննադատական մտածողության դերը ռադիոլրագրության մեջ 13. Հերոսի, հիմնախնդրի ընտրություն, գրական գեղարվեստական և լրագրողական ակնարկի ժանրերի տարբերակում 14. Փոդքասթի ծագումը, պատմությունը, տեսակները։ Տեղական և միջազգային օրինակների դիտարկում 15. Փոդքաստի արտադրություն 16. Ժուռնալիստի ինքնազարգացում և մասնագիտական պորտֆոլիո
1504	Ժուռնալիստի վարպետություն-2	6
4-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ10, 1504/Բ12 1. Цель курса խորացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր պատրաստելու կարողությունները՝ ապահովելով տեղեկատվության աղբյուրների պրոֆեսիոնալ օգտագործումը, մուլտիմեդիա լրագրության սկզբունքների կիրառումը, լրագրողական էթիկայի նորմերի պահպանումը։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Վերլուծել և ինտեգրել հարցազրույցներից, տվյալներից և բազմազան տեղեկատվական աղբյուրներից ստացված նյութը համակցված լրագրողական հոդվածներում 2. Քննադատաբար ներկայացնել և համեմատել լրագրության ժանրային համակարգի տարբեր տեսական մոտեցումները Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. Բացահայտել, ձևակերպել և զարգացնել լրագրողական թեմաներ՝ ստեղծելով խորացված հոդվածներ տպագիր և առցանց մեդիայի համար 4. Կիրառել սթորիթելինգի սկզբունքները տեղեկատվության կառուցվածքային և ազդեցիկ ներկայացման համար 5. Ձայնագրել, մշակել և մոնտաժել ռադիոլրագրողական նյութեր՝ պրոֆեսիոնալ ստանդարտներին համապատասխան 6. Նախագծել և արտադրել մուլտիմեդիա բովանդակություն՝ ինտեգրելով գրավոր տեքստ, աուդիո նյութեր, վիզուալ տարրեր, լուսանկարներ և ինֆոգրաֆիկա Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 7. Քննադատաբար վերլուծել և գնահատել մեդիա պատմությունների կառուցվածքը, աղբյուրների հավաստիությունը և հանրային ազդեցությունը 8. Կազմակերպել և կառավարել բարդ լրագրողական նախագծեր՝ պահպանելով ժամկետներն ու որակական չափանիշները 9. Աշխատել համագործակցային միջավայրում՝ արդյունավետ հաղորդակցելով խմբագրական գործընթացներում 3. Описание խորացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր պատրաստելու կարողությունները՝ ապահովելով տեղեկատվության աղբյուրների պրոֆեսիոնալ օգտագործումը, մուլտիմեդիա լրագրության սկզբունքների կիրառումը, լրագրողական էթիկայի նորմերի պահպանումը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Briggs M., «Journalism Next: A Practical Guide to Digital Reporting and Publishing», 2013 Brooks B.S., et al., «News Reporting and Writing», 2021 Foreman G., «The Ethical Journalist: Making Responsible Decisions in the Digital Age», 2015 Kern J., «Sound Reporting: The NPR Guide to Audio Journalism and Production», 2008 Kovach B., Rosenstiel T., «The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect», 2014 Silverman C. (ed.), «Verification Handbook: A Definitive Guide to Verifying Digital Content for Emergency Coverage», 2014 Градюшко А.А., «Техника и технология СМИ: печать, радио, телевидение, Интернет», 2017 7. Основная часть курса 1. Վերլուծական նյութերի կառուցվածքը։ 2. Առցանց լրագրություն. կոնվերգենտ հմտություններ. տեքստ + պատկեր + ձայն + վիդեո 3. Ռադիո հաղորդավարի և խմբագրի դերերը 4. Ֆոտոռեպորտաժ, ձայնային պատմություն, ինֆոգրաֆիկա 5. Թեմատիկ ուղություններ. ինչպես անդրադառնալ տարբեր թեմաների, լինել տեղեկացված և օբյեկտիվ 6. Լրատվական թողարկման բաղադրիչները, բարդությունները և ընթացքը 7. Խմբային ռադիո լրատվական թողարկման կոնցեպտավորում 8. Պետական, միջազգային և ռազմական աղբյուրների հետ աշխատանք. պաշտոնական հաղորդագրությունների քննադատական ընթերցում 9. Հետաքննական լրագրություն. երկու մասնագիտությունների մեկտեղում 10. Ռադիո թողարկման մոնտաժ և ձևավորում 11. Feature. մարդու պատմությունը լրագրության մեջ 12. Քննադատական մտածողության դերը ռադիոլրագրության մեջ 13. Հերոսի, հիմնախնդրի ընտրություն, գրական գեղարվեստական և լրագրողական ակնարկի ժանրերի տարբերակում 14. Փոդքասթի ծագումը, պատմությունը, տեսակները։ Տեղական և միջազգային օրինակների դիտարկում 15. Փոդքաստի արտադրություն 16. Ժուռնալիստի ինքնազարգացում և մասնագիտական պորտֆոլիո
1504	Ռադիոժուռնալիստիկայի հիմունքներ	9
1-ին կիսամյակ դաս.- 2 ժ, գործն.-4 ժ 6 ժամ / շաբ Обязательный 1504/Բ01 1. Цель курса Տրամադրել համակողմանի գիտելիք ռադիոյի ձևավորման և զարգացման հիմնական շրջափուլերի, ԶԼՄ համակարգում նրա տեղի և դերի, մոդելների, ռադիոհեռարձակման ձևերի, գործառույթների, ժանրերի, միջազգային և տեղական փորձի ու օրենսդրական կարգավորման մեխանիզմների մասին, · ծանոթացնել մեդիայում և, մասնավորապես, ռադիոյի և ռադիոժուռնալիստիկայի ոլորտներում տեղի ունեցող փոփոխություններին, աուդիոբովանդակության ստեղծման և մատուցման նոր պրակտիկաներին և առաջավոր փորձին, · ներկայացնել փոդքասթի և ռադիոյի «փոխհարաբերությունները» աուդիոբովանդակության սպառման նոր միջավայրում, · ծանոթացնել նյուզռումի աշխատանքներին՝ զարգացնելով աուդիոնյութի պատրաստման և մատուցման հիմնարար կարողություններ, բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · ձևավորել լսողության համար պատրաստվող և հեռարձակվող տեքստի բովանդակային և կառուցվածքային սկզբունքների ու յուրահատկությունների վերաբերյալ համակարգային պատկերացում, · ձևավորել ռադիոհաղորդումների ստեղծման, վերլուծության և գնահատման հմտություններ՝ տալով հնարավորություն դրանք կիրառել գործնական հարթությունում, · հնարավորություն տալ պատրաստել նյութեր լրագրողական տարբեր ժանրերում՝ պահպանելով վերջիններիս ժանրային առանձնահատկությունները, · ծանոթացնել ձայնագրման և մոնտաժի հիմնական սկզբունքներին ու մեթոդներին, ինչպես նաև տալ գործնական հմտություններ, որոնք անհրաժեշտ են նորարարական աուդիոարտադրանքի ստեղծման համար՝ ռադիոյից մինչև փոդքասինգ, · սովորեցնել՝ ինչպես օգտագործել ժամանակակից սարքավորումներից, ծրագրերից ու հավելվածներից հաղորդումների արտադրական և հետարտադրական աշխատանքների ընթացքում, · ձևավորել հաղորդակցային և լրագրողական հատուկ հմտություններ ռասայի, էթնիկ պատկանելության, սեռի, սեռական կողմնորոշման և այլ համատեքստերում փոքրամասնություն համարվող զանգվածների հետ աշխատելիս, · ձևավորել մասնագիտական էթիկայի մասին պատկերացումներ՝ ուսումնասիրության հղացքում ունենալով ճշգրտության պահպանման, անաչառության, բազմազանության ապահովման սկզբունքները, ինչպես նաև ծանոթացնել ոլորտը կարգավորող իրավական ակտերին և փաստաթղթերին։ 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրելու ռադիոյի և, մասնավորապես, ռադիոժուռնալիստիկայի պատմական զարգացման ընթացքը, օրինաչափություններն ու շրջափուլերը, օրենսդրական կարգավորման և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունները, մոդելների գործունեության ժամանակակից դրսևորումները, 2. ձևակերպելու մասնագիտության հիմնաքարային սկզբունքները և արդի մոտեցումները ռադիոժուռնալիստիկայի ոլորտում և, ընդհանուր առմամբ, աուդիոբովանդակության ստեղծման և տարածման գործընթացներում, 3. թվարկելու ռադիոյի և փոդքասթի տեխնիկական և ստեղծագործական հիմնարար հատկանիշները, տարբերություններն ու հնարավորությունները, 4. բացատրելու արհեստական բանականության կիրառման հնարավորություններն ու ժուռնալիստական նոր պրակտիկաները ռադիոժուռնալիստիկայի ոլորտում, 5. սահմանելու լուրի, հարցազրույցի, ռեպորտաժի, ակնարկի ժանրերի դերն ու նշանակությունը ռադիոժուռալիստիկայի ժանրային համակարգում, 6. մատնանշելու փաստերի հավաքման, ստուգման ու մշակման ավանդական և առաջադեմ մեթոդները լրագրողական նյութերի պատրաստման տարբեր փուլերում, Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կատարելու թեմաների որոնում, ընտրություն, դասակարգում և ուսումնասիրություն, 2. կիրառելու լսողության համար հարմարավետ և հասկանալի ռադիոնյութ (մասնավորապես, ռադիոլուր, ռադիոակնարկ) գրելու, հարցազրույց (մասնավորապես, տեղեկատվական ու փորձագիտական) վարելու հմտություններ, 3. հտմորեն օգտվելու պրոֆեսիոնալ գործիքակազմից և մոբայլ գործիքներից ձայնագրություն և մոնտաժ կատարելիս (ստուդիայում և ստուդիայից դուրս), 4. կիրառելու արհեստական բանականության գործիքները աուդիոբովանդակության ստեղծման, մոնտաժի և վերլուծության գործընթացներում՝ ռադիոհաղորդումներ և փոդքասթներ պատրաստելիս, 5. ցուցադրելու եթերային գրագետ վարքագիծ լրագրողի, հաղորդավար-մեկնաբանի և հարցազրուցավարի աշխատանք կատարելիս, 6. աշխատելու թիմային նախագծերում՝ կատարելով տարբեր գործառույթներ՝ սկսած ռադիոնյութի ձայնագրումից մինչև վերջնական մոնտաժ, 7. կիրառելու պատմասության նոր մոտեցումներ և հարցազրույցներ վարելու արդի գործիքակազմ և ոճեր ռադիոհաղորդումներ ու փոդքասթներ պատրաստելիս, 8. վերլուծելու և գնահատելու տարաբնույթ աուդիոնյութեր՝ տեխնիկական և ստեղծագործական տեսանկյունից, 9. կիրառելու տեսական գիտելիքները ռադիոժուռնալիստիկայի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հետազոտական աշխատանքներ կատարելիս, Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. արժևորելու գրագետ հաղորդակցության դերը թեմաների որոնումից մինչև վիրտուալ լսարանի հետ փոխհարաբերություններ, 2. կարևորել ճկուն լինելու, ֆորսմաժորային, նոր և/կամ բարդ իրավիճակներում արագ կողմնորոշվելու անհրաժեշտությունը թիմային աշխատանքի արդյունավետությունը բարձրացնելու տեսանկյունից, 3. գիտակցելու թիմային աշխատանքի և համագործակցության կարևորությունը մասնագիտական աշխատանք կատարելիս։ 3. Описание Տրամադրել համակողմանի գիտելիք ռադիոյի ձևավորման և զարգացման հիմնական շրջափուլերի, ԶԼՄ համակարգում նրա տեղի և դերի, մոդելների, ռադիոհեռարձակման ձևերի, գործառույթների, ժանրերի, միջազգային և տեղական փորձի ու օրենսդրական կարգավորման մեխանիզմների մասին, · ծանոթացնել մեդիայում և, մասնավորապես, ռադիոյի և ռադիոժուռնալիստիկայի ոլորտներում տեղի ունեցող փոփոխություններին, աուդիոբովանդակության ստեղծման և մատուցման նոր պրակտիկաներին և առաջավոր փորձին, · ներկայացնել փոդքասթի և ռադիոյի «փոխհարաբերությունները» աուդիոբովանդակության սպառման նոր միջավայրում, · ծանոթացնել նյուզռումի աշխատանքներին՝ զարգացնելով աուդիոնյութի պատրաստման և մատուցման հիմնարար կարողություններ, բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · ձևավորել լսողության համար պատրաստվող և հեռարձակվող տեքստի բովանդակային և կառուցվածքային սկզբունքների ու յուրահատկությունների վերաբերյալ համակարգային պատկերացում, · ձևավորել ռադիոհաղորդումների ստեղծման, վերլուծության և գնահատման հմտություններ՝ տալով հնարավորություն դրանք կիրառել գործնական հարթությունում, · հնարավորություն տալ պատրաստել նյութեր լրագրողական տարբեր ժանրերում՝ պահպանելով վերջիններիս ժանրային առանձնահատկությունները, · ծանոթացնել ձայնագրման և մոնտաժի հիմնական սկզբունքներին ու մեթոդներին, ինչպես նաև տալ գործնական հմտություններ, որոնք անհրաժեշտ են նորարարական աուդիոարտադրանքի ստեղծման համար՝ ռադիոյից մինչև փոդքասինգ, · սովորեցնել՝ ինչպես օգտագործել ժամանակակից սարքավորումներից, ծրագրերից ու հավելվածներից հաղորդումների արտադրական և հետարտադրական աշխատանքների ընթացքում, · ձևավորել հաղորդակցային և լրագրողական հատուկ հմտություններ ռասայի, էթնիկ պատկանելության, սեռի, սեռական կողմնորոշման և այլ համատեքստերում փոքրամասնություն համարվող զանգվածների հետ աշխատելիս, · ձևավորել մասնագիտական էթիկայի մասին պատկերացումներ՝ ուսումնասիրության հղացքում ունենալով ճշգրտության պահպանման, անաչառության, բազմազանության ապահովման սկզբունքները, ինչպես նաև ծանոթացնել ոլորտը կարգավորող իրավական ակտերին և փաստաթղթերին։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - հեռուստատեսային նյութերի դիտում և քննարկում, - նախագծային աշխատանք, - քեյս-ուսումնասիրություն (case study), - գործնական վարժություններ, - խմբային աշխատանք, - մեդիա տեքստի կառուցվածքային և ժանրային վերլուծություն, - սիմուլացիոն վարժություններ: 5. Методы и критерии оценки 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր Ինքնուրույն աշխատանքներ՝ 8 միավոր Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Bathgate G., Radio Broadcasting: A History of the Airwaves, London, 2020. Blokdyk G., Audio Editing Software a Complete Guide, 2020. Electronic Media: Then, Now, and Later, Medoff Norman J., Kaye Barbara, 3rd Ed. - Routledge, 2017. Manuel Castells, Communication Power, 2009 Бережная М. А., Познин В. Ф., Пронин А.А., Техника и технология электронных СМИ, Учебник для студентов гуманитарных ВУЗов, Санкт-Петербург, 2016 г. Отечественная радиожурналистика: от истории к современности, Сборник материалов VIII Ружниковских чтений, посвященных 100-летию профессора В. Н. Ружникова, Москва, 2022. Познин В.Ф., Техника и технология сми. Радио- и тележурналистика, 2020. Радиожурналистика. / Под ред. Шереля А.А. - М.: Издательство Московского университета, 2005. - 480 с. Сулейманова Ш.С., 10. Техника и технология СМИ: история и современные тенденции, Учебное пособие для студентов высших учебных заведений, Москва, 2016. 0. ԶԼՄ տեխնիկա և տեխնոլոգիա, Մայսուրյան Հ., ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2014: Ժամանակակից հայերենի ուղղախոսությունը, Ղարագուլյան Թ., Ե., 1974 Կիրակոսյան Վ. Ն., «Մոնտաժի արվեստը», Ժուռնալիստիկա, Երևաան, 2020։ Հակոբյան Գ. Ս., «Հեռուստատեսության հիմունքները», «ԵՊՀ հրատ.», Երևան, 2016։ Հովսեփյան Մ. Մ., Հայաստանի հանրային ռադիո. ձևավորումն ու զարգացումը (ուրվագծեր 90-ամյա հոբելյանի առիթով), Ժուռնալիստկա և հաղորդակցություն 1 (13), Երևան, 2018: Հովսեփյան Մ. Մ., Հայաստանի ռադիոյի պատմություն, Հայաստանի հանրային ռադիո, Երևան, 2018: Հովսեփյան Մ.Մ., Ռադիոժուռնալիստիկայի հիմունքներ. պատմություն և տեսություն (դասախոսություններ), «ԵՊՀ հրատ.», Երևան, 2014: Վայշենբերգ Զ., Լրատվական ժուռնալիզմ (թարգմ. գերմաներենից), Անկյունաքար, Երևան, 2013: Տոնոյան Ա. Հ., «Տեսաձայնագրման տեխնոլոգիաներ», «ԵՊՀ հրատ.», Երևան, 2018։ Փոթքասթինգ. ձայնային պատումներ, դասընթացի ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, Երևան, 2021: 7. Основная часть курса 1. Հեռուստատեսությունը և հասարակությունը 2. Հեռուստատեսային ժանրերը 3. Հեռուստատեսային մասնագիտություններ 4. Բաղադրիչներ լավ պատմության համար 5. Հեռուստատեսային խմբագրություններ և աշխատանքային գործընթաց 6. Կադրերը պատմության մեջ 7. Կադրի տեսակներ և կոմպոզիցիա 8. Կադրի առաջին ազդեցությունը 9. Հեռուստապատմության կառուցվածք 10. Տեսախցիկի հետ աշխատանք 11. Ձայնը պատմության մեջ 12. Հեռուստատեսային հարցազրույցներ 13. Էկրանային խոսք և ներկայացում 14. Հեռուստատեսային վիզուալ ներկայություն 15. Լուրերի սցենարներ և կառուցվածք 16. Հեռուստատեսային ռեպորտաժի կառուցվածքը 17. Տեսանյութ սոցմեդիայում 18. Մոբայլ լրագրություն 19. Դիմանկարային ակնարկի հիմունքները 20. Կադրերի և ձայնի կիրառումը դիմանկարային ակնարկում 21. Լրագրողական էթիկա և 4C բանաձև 22 Արհեստական բանականությամբ գեներացված տեսանյութի մշակում
1504	Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ	6
4-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ, գործ.-2 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1504/Բ09 1. Цель курса · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք հումանիտար հետազոտությունների բնագավառում գիտական ուսումնասիրություններ կատարելու տեխնոլոգիայի մասին , · Զարգացնել նրանց մեջ գիտական աշխատանք կատարելու հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Հիմնավորելու հետազոտական աշխատանքի բնույթն ու էությունը, 2. Մատնանշելու գիտական աշխատանք գրելու սկզբունքներն ու մեթոդները, 3. Սահմանելու հետազոտության թեմայի ընտրության հիմնական ոլորտները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Գործնականում իրականացնելու աղբյուրների ընտրության, դրանց հետ աշխատելու կերպը, 5. Կիրառելու սեփական գիտելիքները ավարտական աշխատանք կատարելիս, 6. Հետազոտական աշխատանքներ իրականացնելու մեդիայի տարբեր ոլորտներում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. Արժևորելու ինդուկցիայի, դեդուկցիայի, փաստարկումի սկզբունքները հետազոտական աշխատություններում, 8. Ի մի բերելու գիտական աշխատանքի նպատակի և խնդիրների առաջնահերթությունները: 3. Описание · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք հումանիտար հետազոտությունների բնագավառում գիտական ուսումնասիրություններ կատարելու տեխնոլոգիայի մասին , · Զարգացնել նրանց մեջ գիտական աշխատանք կատարելու հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения Կիրառվում են դասավանդման և ուսումնառության հետևյալ ձևերն ու մեթոդները. Դասախոսություններ, սեմինար-քննարկումներ, զեկուցումներ, բանավեճեր, ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки · 1-ին ընթացիկ քննություն, առավելագույն արժեքը՝ 4 միավոր, · 2-րդ ընթացիկ քննություն, առավելագույն արժեքը՝ 5 միավոր, · Ինքնուրույն աշխատանք, առավելագույնը 8 միավոր: · Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքները, մեթոդական ցուցումներ, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2014: Աղաջանյան Ա., Ուսումնական ավարտական աշխատանքներին ներկայացվող պահանջները /Մեթոդական ուղեցույց/, Երևան, 2016: Эко У. Как написать дипломную работу. Гуманитарные науки, М. 2003. 7. Основная часть курса · Դասընթացի նպատակն ու խնդիրները: · Գիտական թեմա. բնորոշ կողմերն ու առանձնահատկությունները: · Պլան համառոտագրություն. հիմնական բաղադրիչները: · Գիտական աշխատանքի կառուցվածքը. բաղադրամասսերը: · Շարադրանքի սկզբունքներն ու մեթոդները: · Սկզբնաղբյուրների հետ աշխատելու հմտություններ: · Փաստարկումը գիտական աշխատություններում: · Հղումները գիտական հրապարակումներում:
1503	Միջմշակութային հաղորդակցություն և մեդիա	6
4-րդ կիսամյակ Դաս. - 2, գործն. – 2 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Մ03 1. Цель курса · Ուսանողներին ծանոթացնել միջմշակութային հաղորդակցության գիտակարգային հիմնախնդիրներին և մեդիատիրույթի առանցքային տեսություններին: · Հետազոտել լեզվի, խոսքի և մշակույթի փոխառնչությունները, ինչպես նաև մշակութային ինքնության ու ընկալման դինամիկան՝ գլոբալ լրագրության էթիկական նորմերի համատեքստում: · Ներկայացնել միջազգային լրատվական կազմակերպությունների գործունեության մեթոդները և զարգացնել արտասահմանյան խմբագրությունների հետ արդյունավետ համագործակցության հմտություններ: · Տեսական գիտելիքները ծառայեցնել միջազգային լրագրողական գործունեության իրականացմանը և պրակտիկ դաշտում դրանց կիրառմանը: 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանել և քննարկել միջմշակութային հաղորդակցության տեսության առանցքային հասկացությունները միջազգային լրագրության համատեքստում: 2. Բնութագրել լրագրողի՝ որպես միջմշակութային հաղորդակցողի դերը տարբեր ոլորտներում: 3. Տարբերակել հաղորդակցական գործիքակազմի մշակութային առանձնահատկությունները, ներառյալ՝ խոսքային (verbal) և ոչ խոսքային (non-verbal) միջոցները: Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Գործնականում կիրառել ստացված տեսական գիտելիքները՝ դրսևորելով ստեղծագործական մոտեցում մասնագիտական նոր լուծումներ առաջադրելիս: 5. Վերլուծել մասնագիտական հաղորդակցության ընթացքում ծագող խնդիրները և մշակել դրանց լուծման արդյունավետ ուղիներ: 6. Մշակել հաղորդակցական ռազմավարություններ միջազգային խմբագրությունների հետ արդյունավետ համագործակցության համար: 7. Պատրաստել մեդիաբովանդակություն (նյութեր), որոնք հարմարեցված են բազմամշակութային լսարանների ընկալման առանձնահատկություններին: Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. Գործնականում կիրառել ստացված տեսական գիտելիքները՝ դրսևորելով ստեղծագործական մոտեցում մասնագիտական նոր լուծումներ առաջադրելիս: 9. Վերլուծել մասնագիտական հաղորդակցության ընթացքում ծագող խնդիրները և մշակել դրանց լուծման արդյունավետ ուղիներ: 10. Մշակել հաղորդակցական ռազմավարություններ միջազգային խմբագրությունների հետ արդյունավետ համագործակցության համար: 11. Պատրաստել մեդիաբովանդակություն (նյութեր), որոնք հարմարեցված են բազմամշակութային լսարանների ընկալման առանձնահատկություններին: 3. Описание · Ուսանողներին ծանոթացնել միջմշակութային հաղորդակցության գիտակարգային հիմնախնդիրներին և մեդիատիրույթի առանցքային տեսություններին: · Հետազոտել լեզվի, խոսքի և մշակույթի փոխառնչությունները, ինչպես նաև մշակութային ինքնության ու ընկալման դինամիկան՝ գլոբալ լրագրության էթիկական նորմերի համատեքստում: · Ներկայացնել միջազգային լրատվական կազմակերպությունների գործունեության մեթոդները և զարգացնել արտասահմանյան խմբագրությունների հետ արդյունավետ համագործակցության հմտություններ: · Տեսական գիտելիքները ծառայեցնել միջազգային լրագրողական գործունեության իրականացմանը և պրակտիկ դաշտում դրանց կիրառմանը: 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - Ինտերակտիվ դասախոսություններ, - նախագծային աշխատանք, - ստեղծագործական վարժանքներ, - քննարկումներ, - խմբային աշխատանք: 5. Методы и критерии оценки 1. Առաջին ընթացիկ քննություն - (4 միավոր) 2. Երկրորդ ընթացիկ քննություն - (5 միավոր) 3. Ինքնուրույն աշխատանք - հետազոտական աշխատանքի գնահատում (8 միավոր) 4. Ուսանողների ներկայության գնահատում (3 միավոր)։ Ընդհանուր 20 միավոր 6. Список основной литературы Aiello, Giorgia, and Katy Parry. Visual Communication: Understanding Images in Media Culture. London: Sage, 2019. 2. Balboni P., Caon F., La comunicazione interculturale, Venezia: Marsilio Editore, 2015. 3. Balboni P., Parole comuni culture diverse. Guida alla comunicazione interculturale, Venezia: Marsilio Editore, 2003. 4. Balboni, Paolo E. La comunicazione interculturale. Venezia: Marsilio, 2007. 5. Balboni, Paolo E., and Fabio Caon. La comunicazione interculturale. Venezia: Marsilio, 2015. 6. Beasley, Ron, and Marcel Danesi. Persuasive Signs: The Semiotics of Advertising. Berlin: Mouton de Gruyter, 2002. 7. Byram, Michael. Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence: Revisited. 2nd ed. Bristol: Multilingual Matters, 2021. 8. Carey, James W. Communication as Culture: Essays on Media and Society. Revised edition. New York: Routledge, 2009. 9. Clyne M., Intercultural communication at work: Cultural values in discourse. Cambridge & New York: Cambridge University Press. 1994. 10. Gannon, M. J., Understanding Global Cultures: Metaphorical Journeys through 23 Nations, 2nd Edition. Thousand Oaks, CA: Sage Publications 2001. 11. Hofstede, Geert. Cultures and Organizations: Software of the Mind. London: McGraw-Hill, 1991. 12. Machin, David, and Andrea Mayr. How to Do Critical Discourse Analysis: A Multimodal Introduction. 2nd ed. London: Sage, 2023. 13. Sonesson, Göran. “Ego and Alter in the Global Village.” Sign Systems Studies 28, no. 1 (2000): 7-36. 14. Головлева Е.Л. Основы межкультурной коммуникации, Ростов-на-Дону, «Феникс», 2008. 15. Тер-Минасова С. Г., Язык и межкультурная коммуникация. Москва: Слово / Slovo, 2000. 7. Основная часть курса 1. Միջմշակութային հաղորդակցության հիմնահարցեր: Մշակույթ, կոդ, հաղորդակցություն 2. Ճանաչողական ֆիլտրեր, կարծրատիպեր, էթնոկենտրոնություն, «ես»-ի ձևակերպումը, «մենք-նրանք» բաժանում, “Ego” և “Alter”, «Մշակույթ», «Արտամշակույթ» և «Ոչ-մշակույթ» հասկացությունները։ Միջմշակութային հաղորդակցության առաջարկած լուծումները 3. Մշակույթների մակարդակներն ու չափումները (անհատական-մասնագիտական, կազմակերպչական-խմբագրական և հանրային/ազգային) 4. Մեդիան՝ որպես մշակութային միջնորդ. լրագրողը՝ որպես մշակութային իրողությունների «թարգմանիչ» 5. Միևնույն իրադարձության լուսաբանումը տարբեր երկրներում. տարբերություններ՝ պայմանավորված մշակութային առանձնա-հատկություններով 6. Միջմշակութային հաղորդակցությունը միջազգային լուրերում: Միջազգային լրատվական կազմակերպություններ 7. Արտահայտվելը՝ որպես մշակույթ, լրագրային տեքստերի ներուժը 8. Միջմշակութային հաղորդակցությունը թվային աշխարհում, նորագույն գործիքակազմ, ԱԲ 9. Ճամփորդական հաղորդումները՝ որպես միջմշակութային հաղորդակցության օրինակ։ Միջմշակութային իրազեկությունը և տիրապետումը՝ որպես արդյունավետ տեղեկատվական մարտավարության գործոն 10. Մշակույթի փոխառընչությունը կազմակերպչական ձևի և կառավարման մոդելների հետ 11. Մշակութային հաղորդակցությունը գովազդի և բրենդինգի ոլորտում 12. Մեդիաարտադրանքի սպառման շուկայի մշակութային առանձնահատկություններ 13. Բազմաձև (մուլտիմոդալ) հաղորդակցությունը մեդիահարթակներում: 14. Միջազգային խմբագրությունների հետ փոխգործակցությունը 15 Գլոբալ մեդիա և անդրազգային հաղորդակցություն
1504	Ժուռնալիստի վարպետություն-1	6
3-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ09, 1504/Բ11 1. Цель курса Զարգացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր ստեղծելու մասնագիտական հմտությունները։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Վերլուծել և հիմնավորել լրագրողական տեքստի վերնագրի, մտահղացման և նյութի կառուցման սկզբունքները 2. Բացատրել և կիրառել տեղեկատվական աղբյուրների հետ աշխատանքի պրոֆեսիոնալ մեթոդները 3. Գնահատել և ընտրել վստահելի տեղեկատվական աղբյուրներ՝ փաստահեն լրագրության սկզբունքներին համապատասխան Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Ստեղծել և խմբագրել տեղեկատվական լուրեր՝ լրագրողական ժանրի պահանջներին համապատասխան 5. Պլանավորել, իրականացնել և ձայնագրել հարցազրույցներ՝ կիրառելով էթիկական և տեխնիկական չափանիշներ 6. Մշակել և ընտրել նյութի բովանդակությանը համապատասխան ազդեցիկ վերնագրեր Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 7. Վերլուծել և տարբերակել մանիպուլյատիվ տեղեկատվությունը փաստացի ու հավաստի բովանդակությունից 8. Համեմատել և գնահատել տեղական և միջազգային լրագրության պրակտիկաները 9 Կիրառել արդյունավետ ժամանակի կառավարման ռազմավարություններ մեդիաարտադրության գործընթացում 3. Описание Զարգացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր ստեղծելու մասնագիտական հմտությունները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Briggs M., «Journalism Next: A Practical Guide to Digital Reporting and Publishing», 2013 Brooks B.S., et al., «News Reporting and Writing», 2021 Foreman G., «The Ethical Journalist: Making Responsible Decisions in the Digital Age», 2015 Kern J., «Sound Reporting: The NPR Guide to Audio Journalism and Production», 2008 Kovach B., Rosenstiel T., «The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect», 2014 Silverman C. (ed.), «Verification Handbook: A Definitive Guide to Verifying Digital Content for Emergency Coverage», 2014 Градюшко А.А., «Техника и технология СМИ: печать, радио, телевидение, Интернет», 2017 7. Основная часть курса 1. Շրջված բուրգի գրելաոճ, 5W: Լրագրողական նյութերի կառուցման մեխանիզմներ 2. Տեղեկատվական աղբյուրների ստուգում 3. Ռադիոն որպես լսողական մեդիա: Ռադիոյի հոգեբանական ազդեցություն 4. Ի՞նչ է նորությունը։ Օպերատիվություն և փաստարկվածություն: Թեմաների ընտրության առաջարկներ: 5. Լուր ռադիոյի համար 6. Աղբյուրների հետ աշխատանք: Պաշտոնական, ոչ պաշտոնական և անանուն աղբյուրներ: 7. Ձայն, շնչառություն, արտասանություն 8. Վերնագրի ընտրություն և գրելաոճ 9. Ռադիոհաղորդման ժանրեր 10. Հարցազրույցի արվեստը։ Ինչպես նախապատրաստվել, ինչպես կառուցել հարցերը, ինչ անել տեղում 11. Ռադիոհարցազրույցի վարպետություն 12. Լուսանկարների ընտրություն: 13. Սցենարական մտածողություն ռադիոյում 14. Մամուլի տեսություն, միջազգային փորձի հետազոտություն 15. Մոնտաժի հիմունքներ 16. Մամուլի ասուլիս. հարցերի ընտրություն և ձևակերպման կարևորություն 17. Անոնսնսի դերը լրահոսում և լրատվական թողարկման մեջ 18. Իրադարձությունների լուսաբանում, ռեպորտաժ։ 19. Լրագրողի և մեկնաբանի աշխատանքը ուղիղ եթերում. բարդություններ, հմտություններ 20. Լրագրողի և մեկնաբանի աշխատանքը արտակարգ իրավիճակներում 21. Փաստ, կարծիք և ապատեղեկատվություն 22. Խմբագրական աշխատանք, տեքստի հետ աշխատելու հմտություն
1503	Ժուռնալիստի վարպետություն-1	6
3-րդ կիսամյակ գործ.-4 ժ. 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ09, 1504/Բ11 1. Цель курса Զարգացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր ստեղծելու մասնագիտական հմտությունները։ 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Վերլուծել և հիմնավորել լրագրողական տեքստի վերնագրի, մտահղացման և նյութի կառուցման սկզբունքները 2. Բացատրել և կիրառել տեղեկատվական աղբյուրների հետ աշխատանքի պրոֆեսիոնալ մեթոդները 3. Գնահատել և ընտրել վստահելի տեղեկատվական աղբյուրներ՝ փաստահեն լրագրության սկզբունքներին համապատասխան Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Ստեղծել և խմբագրել տեղեկատվական լուրեր՝ լրագրողական ժանրի պահանջներին համապատասխան 5. Պլանավորել, իրականացնել և ձայնագրել հարցազրույցներ՝ կիրառելով էթիկական և տեխնիկական չափանիշներ 6. Մշակել և ընտրել նյութի բովանդակությանը համապատասխան ազդեցիկ վերնագրեր Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 7. Վերլուծել և տարբերակել մանիպուլյատիվ տեղեկատվությունը փաստացի ու հավաստի բովանդակությունից 8. Համեմատել և գնահատել տեղական և միջազգային լրագրության պրակտիկաները 9 Կիրառել արդյունավետ ժամանակի կառավարման ռազմավարություններ մեդիաարտադրության գործընթացում 3. Описание Զարգացնել ուսանողների՝ տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների, ինչպես նաև ռադիոյի համար լրագրողական նյութեր ստեղծելու մասնագիտական հմտությունները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - դերային խաղեր և խաղ-վարժանքներ, - ռեֆլեքսիվ ուսուցում և փոխադարձ գնահատում, - մեդիաարտադրական մեթոդներ: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր 3. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր 4. Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Briggs M., «Journalism Next: A Practical Guide to Digital Reporting and Publishing», 2013 Brooks B.S., et al., «News Reporting and Writing», 2021 Foreman G., «The Ethical Journalist: Making Responsible Decisions in the Digital Age», 2015 Kern J., «Sound Reporting: The NPR Guide to Audio Journalism and Production», 2008 Kovach B., Rosenstiel T., «The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect», 2014 Silverman C. (ed.), «Verification Handbook: A Definitive Guide to Verifying Digital Content for Emergency Coverage», 2014 Градюшко А.А., «Техника и технология СМИ: печать, радио, телевидение, Интернет», 2017 7. Основная часть курса 1. Շրջված բուրգի գրելաոճ, 5W: Լրագրողական նյութերի կառուցման մեխանիզմներ 2. Տեղեկատվական աղբյուրների ստուգում 3. Ռադիոն որպես լսողական մեդիա: Ռադիոյի հոգեբանական ազդեցություն 4. Ի՞նչ է նորությունը։ Օպերատիվություն և փաստարկվածություն: Թեմաների ընտրության առաջարկներ: 5. Լուր ռադիոյի համար 6. Աղբյուրների հետ աշխատանք: Պաշտոնական, ոչ պաշտոնական և անանուն աղբյուրներ: 7. Ձայն, շնչառություն, արտասանություն 8. Վերնագրի ընտրություն և գրելաոճ 9. Ռադիոհաղորդման ժանրեր 10. Հարցազրույցի արվեստը։ Ինչպես նախապատրաստվել, ինչպես կառուցել հարցերը, ինչ անել տեղում 11. Ռադիոհարցազրույցի վարպետություն 12. Լուսանկարների ընտրություն: 13. Սցենարական մտածողություն ռադիոյում 14. Մամուլի տեսություն, միջազգային փորձի հետազոտություն 15. Մոնտաժի հիմունքներ 16. Մամուլի ասուլիս. հարցերի ընտրություն և ձևակերպման կարևորություն 17. Անոնսնսի դերը լրահոսում և լրատվական թողարկման մեջ 18. Իրադարձությունների լուսաբանում, ռեպորտաժ։ 19. Լրագրողի և մեկնաբանի աշխատանքը ուղիղ եթերում. բարդություններ, հմտություններ 20. Լրագրողի և մեկնաբանի աշխատանքը արտակարգ իրավիճակներում 21. Փաստ, կարծիք և ապատեղեկատվություն 22. Խմբագրական աշխատանք, տեքստի հետ աշխատելու հմտություն
1504	Ժուռնալիստիկայի պատմություն-2	6
3-րդ կիսամյակ դաս-2 ժ, գործ.-2ժ. 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1504/Բ 08 1. Цель курса · Ուսանողներին տրամադրել համակարգված գիտելիքներ սփյուռքահայ մամուլի պատմական զարգացման փուլերի, գաղափարական ուղղությունների, հայկական ինքնության պահպանման, մշակութային շարունակականության և համայնքային կյանքի կազմակերպման գործում նրա ուենցած դերի մասին։ · Վերլուծել սփյուռքահայ պարբերականների քաղաքական, հասարակական և մշակութային առաքելությունը՝ ընդգծելով նրանց լեզվաոճական, ժանրային և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները ըստ տարբեր աշխարհագրական կենտրոնների։ · Զարգացնել համադրական և քննադատական մտածողություն՝ սփյուռքահայ մամուլի հրապարակումները համեմատելով հայաստանյան և միջազգային մեդիայի նյութերի հետ։ · Ներկայացնել արևմտյան երկրների (Անգլիա, Գերմանիա, Ֆրանսիա, Իսպանիա, Իտալիա) զանգվածային լրատվամիջոցների քաղաքական ուղղվածությունները, զարգացման միտումները և լեզվակաոճական առանձնահատկությունները՝ ներառյալ ավանդական և թվային հարթակները։ · Քննել օտարալեզու ԶԼՄ-ների տեքստերի ժանրային կառուցվածքը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և բաժինների համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով տերմինաբանության, փոխառությունների և միջլեզվական ազդեցությունների խնդիրներին։ · Զարգացնել օտար լեզվով տեղեկատվական, վերլուծական և թարգմանական տեքստեր մշակելու, խմբագրելու և ներկայացնելու կիրառական հմտություններ՝ հաշվի առնելով միջազգային մեդիա միջավայրում աշխատանքի մասնագիտական և էթիկական պահանջները։ 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Նշել, նկարագրել և դասակարգել սփյուռքահայ մամուլի պատմական հիմնական փուլերը, կարևոր իրադարձությունները և գաղափարական հոսանքները (1920-ականներից մինչև մեր օրերը)։ 2. Բնութագրել և բացատրել սփյուռքահայ պարբերականների խմբագրական քաղաքականությունն ու առաքելությունը տարբեր պատմական շրջաններում՝ մեկնաբանելով դրանց դերը համայնքային և մշակութային և համազգային կյանքում։ 3. Տարբերակել և համեմատել սփյուռքահայ, հայաստանյան և միջազգային մամուլի ժանրային ու լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ 4. Ներկայացնել և բացատրել արևմտյան երկրների ԶԼՄ համակարգերի կառուցվածքը, զարգացման միտումները և քաղաքական ուղղվածությունների ազդեցությունը մեդիա խոսույթի ձևավորման վրա։ 5. Բացատրել և մեկնաբանել օտարալեզու մեդիայի տերմինաբանական և լեզվաոճական առանձնահատկությունները՝ վերլուծելով միջլեզվական փոխազդեցությունները և տեխնոլոգիական գործիքների ազդեցությունը։ 6. Վերլուծել արևմտյան լրատվամիջոցների բովանդակության կառուցվածքը և դիսկուրսիվ առանձնահատկությունները։ Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 7. Վերլուծել և մեկնաբանել սփյուռքահայ մամուլի նյութերը՝ բացահայտելով դրանց գաղափարական հիմքերը և քաղաքական ուղղվածությունը։ 8. Համադրել և գնահատել տարբեր տարածաշրջանների հայկական մամուլի հրապարակումները՝ հիմնավորելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ 9. Կիրառել հետազոտական մեթոդներ, հավաքագրել և համակարգել տվյալներ տարբեր աղբյուրներից (արխիվային, տպագիր, թվային), և ներկայացնել արդյունքները ակադեմիական ձևաչափով։ 10. Քննել և դիսկուրսիվ վերլուծության ենթարկել օտարալեզու ԶԼՄ-ների տեքստերը՝ մեկնաբանելով կիրառված լեզվաոճական և հաղորդակցական ռազմավարությունները։ 11. Ստեղծել, խմբագրել և ներկայացնել օտար լեզվով տեղեկատվական, վերլուծական և թարգմանական տեքստեր՝ կիրառելով մասնագիտական տերմինաբանություն և լրագրողական ոճ։ 12. Կիրառել համագործակցային և խաղային ուսուցման ձևաչափեր՝ ցուցաբերելով արագ վերլուծական մտածողություն և թիմային արդյունավետություն։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 13. Որոնել, ընտրել և քննադատաբար գնահատել տեղեկատվության բազմաբնույթ աղբյուրներ (տպագիր, թվային, արխիվային, մեդիա հարթակներ)։ 14. Կիրառել քննադատական մտածողություն, ձևակերպել հիմնավորված դիրքորոշումներ և պաշտպանել դրանք փաստարկված ձևով։ 15. Համագործակցել թիմում, կազմակերպել և վարել մասնագիտական քննարկումներ, ինչպես նաև արդյունավետ հաղորդակցվել բանավոր և գրավոր ակադեմիական միջավայրում։ 16. Ձևակերպել հետազոտական խնդիրներ, նախագծել մեթոդաբանություն և իրականացնել ինքնուրույն հետազոտություն, ցուցաբերելով գնահատման և ստեղծարար մոտեցման բարձր մակարդակ։ 3. Описание · Ուսանողներին տրամադրել համակարգված գիտելիքներ սփյուռքահայ մամուլի պատմական զարգացման փուլերի, գաղափարական ուղղությունների, հայկական ինքնության պահպանման, մշակութային շարունակականության և համայնքային կյանքի կազմակերպման գործում նրա ուենցած դերի մասին։ · Վերլուծել սփյուռքահայ պարբերականների քաղաքական, հասարակական և մշակութային առաքելությունը՝ ընդգծելով նրանց լեզվաոճական, ժանրային և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները ըստ տարբեր աշխարհագրական կենտրոնների։ · Զարգացնել համադրական և քննադատական մտածողություն՝ սփյուռքահայ մամուլի հրապարակումները համեմատելով հայաստանյան և միջազգային մեդիայի նյութերի հետ։ · Ներկայացնել արևմտյան երկրների (Անգլիա, Գերմանիա, Ֆրանսիա, Իսպանիա, Իտալիա) զանգվածային լրատվամիջոցների քաղաքական ուղղվածությունները, զարգացման միտումները և լեզվակաոճական առանձնահատկությունները՝ ներառյալ ավանդական և թվային հարթակները։ · Քննել օտարալեզու ԶԼՄ-ների տեքստերի ժանրային կառուցվածքը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և բաժինների համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով տերմինաբանության, փոխառությունների և միջլեզվական ազդեցությունների խնդիրներին։ · Զարգացնել օտար լեզվով տեղեկատվական, վերլուծական և թարգմանական տեքստեր մշակելու, խմբագրելու և ներկայացնելու կիրառական հմտություններ՝ հաշվի առնելով միջազգային մեդիա միջավայրում աշխատանքի մասնագիտական և էթիկական պահանջները։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - փորձառական ուսուցման մոդել, - ֆասիլիտատիվ և ակտիվ ուսուցում, - քննարկում-բանավեճ և համագործակցային ուսուցում, - case-study և խմբային նախագծեր, - խաղաֆիկացված տարրեր, - թվային և հիբրիդ գործիքներ, - փաստավավերագրական ֆիլմերի դիտում և վերլուծություն: 5. Методы и критерии оценки 1. Առաջին ընթացիկ քննություն - գրավոր (5 միավոր) 2. Երկրորդ ընթացիկ քննություն - բանավոր (4 միավոր) 3. Ինքնուրույն աշխատանք - հետազոտական աշխատանքի գնահատում (8 միավոր) 4. Ուսանողների ներկայության գնահատում (3 միավոր)։ Ընդհանուր 20 միավոր 6. Список основной литературы [1.] Աբրահամյան Գ., Սփյուռքահայ մամուլի պատմություն, դասախոսություններ, Երևան, 2017։ [2.] Արման Եղիազարյան, Մանե Անանյան, Արա Հովհաննիսյան, Էդգար Հովհաննիսյան, Հրածին Վարդանյան. Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերությունները. 1918 թվականից մինչև մեր օրերը: -Եր., ԵՊՀ հրատ., 2017, [3.] Դալլաքյան Կ., Հայ սփյուռքի պատմություն (համառոտ ակնարկ), Երևան, 2004: [4.] Բարսեղյան Խ., Ժամանակակից սփյուռքահայ մամուլը: (Հավելված), Երևան, 1979: [5.] «Հայերն աշխարհում. հանրագիտական համառոտ բառարան», Երևան, 1995: [6.] «Հայ սփյուռքի հանրագիտարան», խմբ.` Հ. Այվազյան, Ա. Սարգսյան, Երևան, 2003: [7.] Mass Communication, Media, and Culture - An Introduction to Mass Communication, University of Minnesota Libraries Publishing, 2016. [8.] Turow J. Media Today: An Introduction to Mass Communication. Routledge, 2009. [9.] La lingua italiana e i mass media, (a cura di) I.Bonomi, A.Masini, S.Morgana, Roma: Carocci Editore, 2003. Այլ աղբյուրներ՝ [10.] [11.] [12.] [13.] [14.] [15.] [16.] [17.] [18.] [19.] [20.] [21.] [22.] [24.] [25.] www.nytimes.com [26.] www.bbc.co.uk [27.] www.theguardian.com/uk [28.] www.ouest-france.fr [29.] www.lemonde.fr [30.] www.bild.de [31.] www.elmundo.es [32.] www.corriere.it [33.] www.repubblica.it [34.] [35.] [36.] 7. Основная часть курса 1. Սփյուռքի հասկացությունը, հայկական սփյուռքի բնութագրիչները, մամուլը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման ինստիտուտ։ 2. Սփյուռքահայ մամուլի պարբերացումը, 1920-40-ական թթ.։ 3. Սփյուռքահայ մամուլը 1945-1985 թթ.. քաղաքական շերտավորումը։ 4. Վահան Թեքեյանը որպես խմբագիր և հրապարակախոս։ 5. «Նայիրի» շաբաթաթերթը և Անդրանիկ Ծառուկյանի հրապարակախոսությունը։ 6. Սփյուռքահայ մամուլի նորագույն շրջանը (1988-ից)։ 7. Ժամանակակից սփյուռքահայ մամուլի հիմնախնդիրները։ 8. Անկախ, հայրենակցական և եկեղեցապատկան մամուլը սփյուռքում։ 9. Սփյուռքահայ գրական մամուլի անցած ճանապարհը։ 10. Ներքին սփյուռքի մամուլը (ՌԴ, Վրաստան)։ 11. Մերձավորարևելյան սփյուռքահայ մամուլը (Թուրքիա, Իրան, Լիբանան, Եգիպտոս)։ 12. Հրանտ Դինքի հրապարակախոսությունը։ 13. Եվրոպայի սփյուռքահայ մամուլը (Հունաստան, Ֆրանսիա, Կիպրոս, Մեծ Բրիտանիա)։ 14. ԱՄՆ, Կանադայի, Լատինական Ամերիկայի սփյուռքահայ մամուլը, 15. Հայկակ Էկինյանի հրապարակախոսությունը։ 16. ԱՄՆ զանգվածային լրատվամիջոցները. տեղեկատվական-վերլուծական նյութերի ստեղծման ժամանակակից ձևաչափերը (տպագիր, առցանց, հեռուստատեսային)։ 17. Բրիտանական զանգվածային լրատվամիջոցները. նյութի մշակման ընդհանուր ոճական և խմբագրական խնդիրներ։ 18. Գերմանական զանգվածային լրատվամիջոցները. քաղաքական կողմնորոշումները ԶԼՄ-ների տիրույթում։ 19. Ֆրանսիական զանգվածային լրատվամիջոցները. լրատվության և պետական կառավարման համակարգերի փոխհարաբերության խնդիրները։ 20. Իտալական զանգվածային լրատվամիջոցները. տեքստի ժանրային առանձնահատկությունները՝ տեղեկատվական, անհատական-վերլուծական և խմբագրական հոդվածներում։ 21. Իսպանական զանգվածային լրատվամիջոցները. տեղեկատվական աղբյուրի բաժինների և ենթաբաժինների առաձնացումը՝ տեղական և միջազգային բովանդակության բաշխման տեսանկյունից։ 22. Նյութի թարգմանության և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման խնդիրները (առցանց փնտրման համակարգեր, արհեստական բանականություն)։
1603	Մասնագիտական անգլերեն-1	6
3-րդ՝ աշնանային կիսամյակ գործ. - 60 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1603 /Բ03 1. Цель курса · զարգացնել հայերենից անգլերեն գրավոր և բանավոր մասնագիտական թարգմանության հմտությունները, · ծանոթացնել ամփոփում գրելու հիմունքներին, · խորացնել լսելով ընկալելու հմտությունները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. իմանալ տարբեր բարդության քերականական կառույցներ, 2. իմանալ մասնագիտական ակտիվ բառապաշարը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. ընդլայնել մասնագիտական ակտիվ բառապաշարը, 4. զարգացնել լսելով ընկալելու հմտությունները, 5. կիրառել տարբեր մասնագիտական թեմաներով ամփոփում գրելու կարողությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից, 7. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները: 3. Описание · զարգացնել հայերենից անգլերեն գրավոր և բանավոր մասնագիտական թարգմանության հմտությունները, · ծանոթացնել ամփոփում գրելու հիմունքներին, · խորացնել լսելով ընկալելու հմտությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения · գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, · անհատական և խմբային աշխատանք, · իրավիճակային խնդիրների քննարկում, · ընթացիկ լրատվական նյութի բանավոր վերարտադրում 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն գրավոր քննություն՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.5 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ 2-րդ ընթացիկ քննություն գրավոր քննություն՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 0.5 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ Մասնակցություն 3 միավոր Եզրափակիչ քննություն բանավոր քննություն՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: Միավորների քայլը 1 է: Վերջնական միավորը կլորացվում է հօգուտ ուսանողի։ 6. Список основной литературы Bell J., Gower R. First Expert. Pearson Longman, 2014. Беспалова Н.П., Котлярова К.Н., Лазарева Н.Г., Шейдеман Г.И. Перевод и реферирование общественно-политических текстов. Москва։ Изд. РУДН, 2004 7. Основная часть курса · Ընթերցանություն. հանրամատչելի տեքստերի թռուցիկ ընթերցում ու մանրամասների վերհանում, · Բանավոր խոսք. մենախոսություն (կարծիքի արտահայտում), երկխոսություն հանրամատչելի թեմաների շուրջ, · Լսելով ընկալում. հանրամատչելի թեմաներով ունկնդրած նյութի վերարտադրում, · Գրավոր խոսք. հանրամատչելի թեմաներով տեքստերի փոխադրություն, ամփոփում, · Թարգմանություն. հանրամատչելի և մասնագիտական նյութի թարգմանություն:
1503	Հաղորդակցության ոճեր և մեդիատեքստի տեսություն	6
3-րդ կիսամյակ Դաս. – 2, գործն. - 2 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ02 1. Цель курса Դասընթացը նպատակն է ուսանողների նախապատրաստումը մեդիայի և հաղորդակցական ոլորտներում մասնագիտական գործունեության համար՝ ապահովելով · ժանրերի, ոճերի և դիսկուրսի փոխհարաբերությունների իմացություն · հաղորդակցական գործընթացների քննադատական ընկալում՝ հարցադրելով լեզուն որպես գործիք կիրառելու և վիճարկելու եղանակները · մասնագիտական հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման հմտություններ՝ կիրառելով ոճական ռազմավարություններ։ 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ներկայացնել հաղորդակցության ոճերի հիմնական դասակարգումները 2. Բացատրել հաղորդակցության ոճերի և մեդիատեքստի ոճերի փոխառնչությունները 3. Բացատրել մեդիատեքստի տեսության հիմնական հասկացությունները՝ տեքստայնություն, ինտերտեքստայնություն, հիպերտեքստայնություն, մուլտիմոդալություն 4. Նկարագրել մեդիատեքստերի ժանրային և ոճական առանձնահատկությունները տարբեր հաղորդակցական հարթակներում 5. Բնութագրել մեդիատեքստերի գաղափարական, մշակութային և դիսկուրսիվ շերտերը 6. Բացատրել թվային մեդիայի պայմաններում հաղորդակցության վերափոխումները։ 7. Բնութագրել բուն տեղեկատվամիջոցների և մեդիայով պայմանավորված համակարգերի՝ հանրային կապերի, գովազդի լեզուն։ Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 8. Վերլուծել տարբեր մեդիատեքստեր (լուր, գովազդ, սոցիալական մեդիա, քաղաքական հաղորդագրություն) ոճական առանձնահատկությունների տեսակետից 9. Տարբերակել հաղորդակցության ոճերը՝ ըստ նպատակների և լսարանի 10. Ստեղծել մեդիատեքստեր՝ համապատասխան հաղորդակցական ռազմավարություններ կիրառելով 11. Գնահատել մեդիատեքստերի ազդեցությունը հանրային կարծիքի և սոցիալական վարքի վրա 12. Ստեղծել տարբեր ժանրերի և ոճերի մեդիատեքստեր համապատասխան հաղորդակցական իրավիճակներում 13. Կիրառել ոճական ռազմավարություններ՝ տեղեկացնելու, համոզելու, զվարճացնելու, քննադատելու նպատակով։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 14. Դրսևրել տեքստային գրագիտություն և քննադատական-վերլուծական մտածողություն 15. Զարգացնել մեդիագրագիտություն և տեղեկատվության գիտակցված ընկալում 16. Դրսևորել արդյունավետ գրավոր և բանավոր հաղորդակցման կարողություններ 17. Աշխատել թիմում և իրականացնել հետազոտական նախագծեր 18. Կիրառել էթիկական նորմեր հաղորդակցության և մեդիայի ոլորտում։ 3. Описание Դասընթացը նպատակն է ուսանողների նախապատրաստումը մեդիայի և հաղորդակցական ոլորտներում մասնագիտական գործունեության համար՝ ապահովելով · ժանրերի, ոճերի և դիսկուրսի փոխհարաբերությունների իմացություն · հաղորդակցական գործընթացների քննադատական ընկալում՝ հարցադրելով լեզուն որպես գործիք կիրառելու և վիճարկելու եղանակները · մասնագիտական հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման հմտություններ՝ կիրառելով ոճական ռազմավարություններ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - ինտերակտիվ դասախոսություններ - տեքստավերլուծական սեմինարներ - դեպքերի վերլուծություն - գործնական աշխատանքներ՝ տարբեր ոճերի տեքստերի համեմատություն և ստեղծում - համեմատական վերլուծություն՝ ոճերի և ժանրերի համեմատում - խմբային աշխատանք՝ մեդիանախագծերի իրականացում - ինքնուրույն ուսուցում՝ տեսական և գործնական նյութերի ուսումնասիրություն։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր - Մեդիատեքստերի համեմատական վերլուծություն 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր - Մեդիատեքստի արտադրություն տարբեր ոճական ռազմավարություններով Ինքնուրույն աշխատանք ՝ 8 միավոր - թեստ Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Կարապետյան Մ., Հայերենը իրադարձություններ ստեղծելիս. հաստատելը և քննադատելը, Երևան, Անտարես, 2025։ Կարապետյան Մ., Հաղորդկցության ոճեր և մեդիահաղորդակցություն. դասախոսություններ, Երևան, Հեղ. հրատ, 2020։ Myers, G. (1994). Words in Ads. Edward Arnold. Halliday, M. A. K., & Matthiessen, C. M. I. M. (2014). Halliday's Introduction to Functional Grammar (4th ed.). Routledge. 7. Основная часть курса 1. Հաղորդակցություն և հաղորդակցության ոճեր: Դասընթացի տեղը հաղորդակցության մասին գիտություններում 2. Հաղորդակցության ոճերն ուսումնասիրող գիտակարգեր: Ոճերի դասակարգումն ըստ Գուդիքունսթի 3. Ոճը նշանագիտական տեսակետից 4.Լեզվի ոճեր և խոսքի ոճեր 5. Մեդիաոճերի տիպաբանում 6.Հրապարակախոսական ոճն այսօր 7. Ոճի ասպարեզներ մեդիայում. որտե՞ղ փնտրել մեդիահաղորդակցության ոճեր 8. Առևտրային խայծեր. ոճերը և իմաստները 9. Հղորդակցության ոճ, տեքստի ձևավորում, հնչյունային ձևավորում, եթերային տեսք 10. Լեզվական գործորդները տեղեկատվամիջոցներում: Լուսաբանվող ոլորտների լեզուների ազդեցությունը ԶՏՄ լեզվի վրա և հակառակը 11.«Պարզ» մեդիատեքստի բարդությունը 12. Բանավորություն տեքստում և հեռուստաէկրանից 13. Ցանցային հաղորդակցությունների ոճեր 14.Ուղիղ խոսքի հնարավոր նշանակություններ 15. Հաղորդակցությունը սոցիալական ցանցերում 16.Տեղեկատվությունը՝ որպես հաղորդակցության հիմնական տարր: Ոճը՝ որպես տեղեկույթ 17. Լսարանի արտադրություն լեզվի միջոցով: Լեզվական պրակտիկաների ստեղծում 18.«Միջին վիճակագրական» ոճ և «միջին վիճակագրական» լսարան 19. Նպատակային տեղեկատվական մարտավարություններ։ Լեզու և ինստիտուցիոնալացում
1504	Ժուռնալիստիկայի պատմություն-1	6
2-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ, գործ.-2 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1504/Բ07 1. Цель курса · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք հայկական մեդիայի պատմության տարբեր փուլերի, հասարակության կյանքում նրա ունեցած դերի և առաքելության մասին, · Զարգացնել ուսանողների մեջ քննական վերաբերմունք՝ ճիշտ գնահատելու մեդիայի ներկա զարգացումները, տպագիր և առցանց պարբերականների անցած ճանապարհը, արդի փուլում նրանց գործունեության հիմնական ուղղությունները, կողմերը, · Օժտել նրանց այնպիսի գիտելիքներով, որ կարողանան մեդիայի հետազոտություն կատարել՝ դրսևորելով համակարգված մոտեցում, համակարգված մոտեցմամբ արժևորեն ժուռնալիստիկայի պատմական ընթացքը և նրա արդիական զարգացումների կարևոր ուղղությունները: 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Համապակողմանի գիտելիք հայկական ժուռնալիստիկայի ծագման ու զարգացման վերաբերյալ՝ համադրված պատմական տարբեր ժամանակաշրջանների քաղաքական առանցքային իրադարձությունների ու ժուռնալիստիկայի վրա դրանց ազդեցության իմացությամբ, Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 2. Փաստերի հավաքման ու մշակման մեթոդների կիրառում, փաստական նյութն ըստ մեդիատեքստի ձևաչափային ընդգրկման և նպատակի օգտագործելու կարողություն, Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 3. Մասնագիտական գրականությունից մայրենի և օտար լեզուներով օգտվելու կարողություն, հետազոտական թեմաներ սահմանելու ունակություն, մեդիային առնչվող տարբեր հարցերի վերաբերյալ հետազոտություններ կատարելու, վերլուծելու, մեդիան եւ դրա դերը հասարակական-քաղաքական գործընթացներում գնահատելու կարողություն: 3. Описание · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք հայկական մեդիայի պատմության տարբեր փուլերի, հասարակության կյանքում նրա ունեցած դերի և առաքելության մասին, · Զարգացնել ուսանողների մեջ քննական վերաբերմունք՝ ճիշտ գնահատելու մեդիայի ներկա զարգացումները, տպագիր և առցանց պարբերականների անցած ճանապարհը, արդի փուլում նրանց գործունեության հիմնական ուղղությունները, կողմերը, · Օժտել նրանց այնպիսի գիտելիքներով, որ կարողանան մեդիայի հետազոտություն կատարել՝ դրսևորելով համակարգված մոտեցում, համակարգված մոտեցմամբ արժևորեն ժուռնալիստիկայի պատմական ընթացքը և նրա արդիական զարգացումների կարևոր ուղղությունները: 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - նախագծային աշխատանք, - ստեղծագործական վարժանքներ, - ֆիլմի դիտում, - քննարկումներ, - զեկուցումների պատրաստում, - ինքնուրույն աշխատանք, ինքնուսուցում: 5. Методы и критерии оценки 1. 1-ին ընթացիկ քննություն [բանավոր, առավելագույն միավորը՝ 4, քննական տոմսում՝ 2 հարց, 2 միավոր արժեքով] 2. 2-րդ ընթացիկ քննություն [բանավոր, առավելագույն միավորը՝ 5, քննական տոմսում՝ 2 հարց, որից մեկը՝ 3 միավոր արժեքով, մյուսը՝ 2 միավոր արժեքով] 3. Ինքնուրույն աշխատանքին տրվում է 8 միավոր, 4. Մասնակցություն [գնահատվում է առավելագույնը 3 միավորով] 6. Список основной литературы Պետրոսյան Դ. Դասախոսություններ: Հայ պարբերական մամուլի պատմություն, հատոր 1,Կահիրե, 2006: Հայ պարբերական մամուլի պատմություն, հատոր 2, Երեւան, 20017: Մխիթարյան Մ., Հայերեն առաջին պարբերականը եւ նրա խմբագիրը, Երեւան, 2016: Գևորգյան Լ., Գր. Արծրունին և նրա «Մշակ»-ը, Երևան, 1996: Մխիթարյան Մ., 19-րդ դարի 2-րդ կեսի արևելահայ մամուլի պատմությունից, /«Փորձ», «Արձագանք»/, Երևան, 1976: Սայադյան Լ. Դասախոսություններ: Գալոյան Ա., Ինքնահրատը Հայաստանում, Երեւան, 2013: 7. Основная часть курса 1. Խորհրդային համակարգը եւ մեդիան 2. Հայ մամուլի սկզբնավորման նախադրյալները 3. Ինքնահրատ մամուլը՝ որպես այլախոհական պայքարի ձեւ 4. ,,Ազդարար,,՝ հայ մամուլի առաջնեկ 5. Ինքնահրատ մամուլի սկզբնավորումը և զարգացումը Հայաստանում 6. Հնդկահայ մամուլը (1815-1853), հրապարակախոսներ, Մ. Թաղիադյանի պարբերականները 7. Այլախոհական շաժումը Հայաստանում 8. Հնդկահայ մամուլը (1815-1853) 9. Մխիթարյանների մամուլը՝ «Տարեգրություն», «Եղանակ Բյուզանդյան», «Հիշատակարան», «Բազմավեպ» 10. Արցախյան շարժումը եւ մամուլը 11. Պոլսահայ մամուլը 19-րդ դարի առաջին կեսին («Ազդարար Բյուզանդյան», «Հայաստան», «Բանասեր») 12. Երկրաշարժը եւ սովետական մեդիան 13. Մխիթարյանների մամուլը 14. Հայ մամուլի պատմության արդի շրջանի պարբերացումը. Տպագիր մամուլի ոսկեդարը 15. Ավանդական կուսակցությունների վերադարձը եւ նրանց մամուլը 16. Արևելահայ մամուլը 1850-60-ական թթ., Դեմոկրատներ և պահպանողականներ («Հյուսիսափայլ», «Մեղու Հայաստանի» և այլ պարբ.եր) 17. Մամուլի եւ լրագրողների նկատմամբ ճնշումների ու բռնությունների շրջանը 18. Արևելահայ մամուլը 1850-60-ական թթ. 19. Մեդիայի քաղաքականացումն ու բարիկադավորումը 20. Արևելահայ մամուլը 1860-70-ական թթ., Գրիգոր Արծրունու «Մշակը» 21. Արևելահայ մամուլը 1870-80-ական թթ., 22. «Փորձ», «Արձագանք», «Նոր-Դար» պարբերականները 23. Ցանցային մեդիայի ծագումն ու զարգացումը Հայաստանում 24. Հայ քաղաքական կուսակցությունների մամուլի սկզբնավորումը. Արմենականներ, հնչակյաններ, դաշնակցականներ 25. Գրաքննության վերադարձը 26. Հայ մամուլի թեմատիկ ուղղվածությունը 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին 27. ԶԼՄ կենտրոնացում 28. Հայ քաղաք. կուս. մամ. սկզբնավ-ը, Հայ մամուլի թեմատիկ ուղղվածությունը 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին 29. Մեդիայի արդի մարտահրավերները Հայաստանում 30. Ինտերնետը, թվային մեդիան և ապատեղեկատվությունը
1504	Տվյալների լրագրություն	3
2-րդ կիսամյակ Դաս. – 10, գործն. - 20 2 ժամ/շաբ Обязательный 1504/Բ06 1. Цель курса ուսանողներին ծանոթացնել տվյալների լրագրության առանձնահատկություններին, սկզբունքներին և կիրառման ոլորտներին, ներկայացնել տվյալների հավաքագրման, մշակման, վերլուծության և ներկայացման ժամանակակից մեթոդներն ու գործիքները։ Դասընթացը նպատակ ունի նաև զարգացնելու ուսանողների կարողությունները տվյալների աղբյուրների որոնման, դրանց արժանահավատության գնահատման, տվյալների մաքրման և վերլուծության, ինչպես նաև տվյալահեն պատմությունների ստեղծման ուղղությամբ։ Դասընթացը կնպաստի նաև քննադատական մտածողության ձևավորմանը տվյալների մեկնաբանման և վերլուծության գործընթացում, և կօգնի հասկանալ տվյալների դերը մեդիայում և հասարակական գործընթացներում։ 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · Բացատրել տվյալների լրագրության էությունը, դերը և կիրառման ոլորտները, · Ներկայացնել տվյալների հավաքագրման, վերլուծության և վիզուալացման հիմնական մեթոդներն ու մոտեցումները, · Բնութագրել տվյալների աղբյուրների տեսակները և դրանց արժանահավատության գնահատման սկզբունքները։ Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ · Հավաքագրել, մաքրել և վերլուծել տվյալներ՝ օգտագործելով Excel/Google Sheets և այլ գործիքներ, · Ստեղծել տվյալահեն վիզուալացումներ և պարզ, հասկանալի ինֆոգրաֆիկներ, · Կառուցել տվյալահեն պատմություններ, · Օգտագործել AI գործիքներ տվյալների մշակման և լրագրողական աշխատանքի ընթացքում։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ · Տվյալները ճիշտ հասկանալ, վերլուծել և դրանցից հիմնավորված եզրակացություններ անել, · Աշխատել ինքնուրույն և իրականացնել փոքր տվյալահեն նախագծեր, · Արժևորել տվյալների լրագրության ազդեցության պատասխանատվության նշանակությունը, · Ձևավորել ինքնուրույն և խմբային հետազոտական աշխատանքի կարողություններ 3. Описание ուսանողներին ծանոթացնել տվյալների լրագրության առանձնահատկություններին, սկզբունքներին և կիրառման ոլորտներին, ներկայացնել տվյալների հավաքագրման, մշակման, վերլուծության և ներկայացման ժամանակակից մեթոդներն ու գործիքները։ Դասընթացը նպատակ ունի նաև զարգացնելու ուսանողների կարողությունները տվյալների աղբյուրների որոնման, դրանց արժանահավատության գնահատման, տվյալների մաքրման և վերլուծության, ինչպես նաև տվյալահեն պատմությունների ստեղծման ուղղությամբ։ Դասընթացը կնպաստի նաև քննադատական մտածողության ձևավորմանը տվյալների մեկնաբանման և վերլուծության գործընթացում, և կօգնի հասկանալ տվյալների դերը մեդիայում և հասարակական գործընթացներում։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում - Google Sheets/Excel/Tabula ծրագրեր, - Flourish և Datawrapper վիզուալացման գործիքներ, - WebScraper ծրագիր, - խմբային և թիմային աշխատանք, - քննարկումներ և դեբատներ, - ինքնուրույն ուսուցում: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր Ընթացիկ ստուգում ՝ 8 միավոր Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Bounegru, Liliana & Gray, Jonathan. The data journalism handbook: towards a critical data practice. Amsterdam University Press, 2021 Bradshaw, Paul. How to brainstorm Covid-19 data story ideas. Datajournalism.com, April 2020 Propublica. “Data style guide”. Guide to working with data and publishing apps Best Practices for Data Journalism Data Journalism Heist /by Pau lBradshaw Finding Stories in Spreadsheets by Paul Bradshow Digital Technology and Journalism, Հոդվածներ ● ● ● Sources and tools for data journalism ● How to: build a pivot table to find the story in data Տեսանյութեր ● ● History of data journalism at the Guardian ● 3 ways to spot a bad statistic ● Introduction to data journalism ● The Age of Insight: Telling Stories with Data ● Data Journalism for Modern Storytelling Հավելյալ նյութեր ● https://coding-for-journalists.readthedocs.io/en/latest/ 7. Основная часть курса 1. Տվյալների լրագրություն. սահմանումը, էությունը և զարգացման պատմությունը։ Տվյալների լրագրության դերը ժամանակակից մեդիայում։ 2. Քեյս ստադիներ տվյալների լրագրությունից. հաջողված միջազգային և տեղական նախագծերի վերլուծություն։ 3. Տվյալների լրագրության էթիկան և ստանդարտները. տվյալների ճշգրտություն, թափանցիկություն։ 4. Տվյալների աղբյուրներ. բաց տվյալներ, պետական և միջազգային հարթակներ։ Տվյալների որոնման և հայտհատման մեթոդներ։ 5. Տվյալների արժանահավատության գնահատում. աղբյուրների քննադատական վերլուծություն, տվյալների ստուգում և վավերացում։ 6. Տվյալների հավաքագրում. հարցումներ, վեբ սկրեյփինգի հիմունքներ, տվյալների ներբեռնում տարբեր ձևաչափերով։ 7. Տվյալների մաքրում և նախապատրաստում. կառուցվածքային խնդիրներ, բացակայող արժեքներ, սխալների հայտնաբերում և ուղղում։ 8. Տվյալների վերլուծության հիմունքներ. նկարագրական վիճակագրություն, համեմատություններ, միտումների բացահայտում։ 9. Excel և Google Sheets գործիքների կիրառություն տվյալների մշակման և վերլուծության համար. ֆունկցիաներ, ֆիլտրեր, pivot tables։ 10. Տվյալների վիզուալացման հիմունքներ. գրաֆիկների տեսակներ, ճիշտ ընտրություն և դիզայնի սկզբունքներ։ 11. Տվյալների վիզուալացման գործիքներ. Flourish, Datawrapper և այլ հարթակներ։ 12. Տվյալահեն սթորիթելլինգ. պատմության կառուցում տվյալների հիման վրա։ 13. AI գործիքների կիրառություն տվյալների լրագրությունում. տվյալների մշակում, վերլուծություն, ավտոմատացում և բովանդակության ստեղծում։ 14. Տվյալների լրագրության նախագծի իրականացում. գաղափարից մինչև հրապարակում, թիմային և անհատական աշխատանքների կազմակերպում։ (2 դաս)
1503	ԶԼՄ կարգավորում և ինքնակարգավորում	6
2-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ, գործ.-2 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1503/Բ01 1. Цель курса · Ուսանողներին ներկայացնել ԶԼՄ ինքնակարգավորման և կարգավորման արդի հիմնահարցերը, զարգացման միտումները, տեղեկատվական միջավայրում առկա մարտահրավերները, ապատեղեկատվության դեմ պայքարի գործիքակազմերը։ . Ծանոթացնել հեղինակային իրավունքի, զրպարտության, ատելության խոսքի, վիրավորանքի, պատվի, արժանապատվության և գործարար համբավի իրավական կարգավորումներին և մասնագիտական պատասխանատվության չափորոշիչներին, մարդու իրավունքների պաշտպանության կառուցակարգերին, ԱԲ գործիքների կիրառմամբ տեղեկատվության ստեղծման պահանջներին, մարդու իրավունքների ներպետական և միջազգային իրավական կարգավորումներին և մեխանիզմներին, մարդու իրավունքներ լուսաբանման առանձնահատկություններին և զգայունությանը։ 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանելու լրագրողական էթիկա հասկացությունը, թվարկել մասնագիտական էթիկայի սկզբունքներն ու կանոնները։ 2. Դասակարգելու ժուռնասլիտական էթիկայի հիմնական տեսությունների առանձնահատկությունները, մարդու իրավունքների պաշտպանության կառուցակարգերը։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. Կիրառելու համապատասխան գործիքներ՝ հայտնաբերելու ապատեղեկատվություն։ 4. Տարբերակելու փաստերը և կարծիքից, ճանաչել ԱԲ գործիքներով ստեղծված մեդիաբովանդակությունը՝ դիփֆեյք։ 5. Համեմատելու ներպետական և միջազգային (ԱՄՆ, ԵՄ) օրենսդրական մարդու իրավունքների խախտման դեպքերում, մեկնաբանել սոցիալական մեդիայի կարգավորման չափանշները։ 6 Կատարելու գործնական հետազոտություններ և վերլուծելու առանձին խախտումներ: 7. Լուսաբանելու տարբեր ոլորտների մարդու իրավունքների խնդիրները։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. Համադրելու տեսական և պրակտիկ գիտելիքները մասնագիտական իրադրություններում ծագող խնդիրները տեսնելու, գնահատելու և իրավիճակային լուծումներ առաջադրելու համար: 9 Վերլուծելու մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերը, դրանց շուրջ առկա մանիպուլյացիաներն և կեղծ խոսույթները։. 3. Описание · Ուսանողներին ներկայացնել ԶԼՄ ինքնակարգավորման և կարգավորման արդի հիմնահարցերը, զարգացման միտումները, տեղեկատվական միջավայրում առկա մարտահրավերները, ապատեղեկատվության դեմ պայքարի գործիքակազմերը։ . Ծանոթացնել հեղինակային իրավունքի, զրպարտության, ատելության խոսքի, վիրավորանքի, պատվի, արժանապատվության և գործարար համբավի իրավական կարգավորումներին և մասնագիտական պատասխանատվության չափորոշիչներին, մարդու իրավունքների պաշտպանության կառուցակարգերին, ԱԲ գործիքների կիրառմամբ տեղեկատվության ստեղծման պահանջներին, մարդու իրավունքների ներպետական և միջազգային իրավական կարգավորումներին և մեխանիզմներին, մարդու իրավունքներ լուսաբանման առանձնահատկություններին և զգայունությանը։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ Առանձին թեմաների համար ուսանողները կատարում են հետազոտություններ՝ կարդալով հանձնարարված գրականությունը կամ հոդվածը, ուսումնասիրելով տարբեր լրատվամիջոցների էթիկայի կանոնագրերը, տարբեր օրենքներն ու իրավական ակտերը, դիտելով մասնագիտական ֆիլմեր։ Նախատեսված է նաև անհատական և/կամ թիմային նախագծային աշխատանքների պատրաստում - հետազոտություններ, - էթիկայի կանոնագրերի, օրենքների, իրավական ակտերի մասին քննարկումներ, - նախագծային աշխատանք, - ֆիլմերի դիտում, - դեպքերի ուսումնասիրություն, - գեյմիֆիկացիա: 5. Методы и критерии оценки Դասընթացի համար ընդհանուր միավորը 20 առավելագույն արժեքն է: Նախատեսված է 2 ընթացիկ ստուգում՝ յուրաքանչյուրը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով։ 1-ին ընթացիկ ստուգումը կլինի բանավոր հարցում՝ 2 հարցով, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ 2-րդ ընթացիկ ստուգումը կլինի թեստ՝ բաղկացած 16 հարցից, յուրաքանչյուրը 0,25 միավոր։ Եզրափակիչ քննությունը 9 միավոր առավելագույն արժեքով է, որն անցկացվում է բանավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը` 3 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է մինչև 3 միավոր: 6. Список основной литературы Պետրոսյան Վ. Գ., «Արհեստական բանականությունը -մեդիա փոխառնչությունները հանրային հաղորդակցության համատեքստում», Հանրային կառավարում, Երևան, 2024թ. Վ.Գ. Պետրոսյան, «Մոռացված լինելու իրավունքը և մեդիան», Բանբեր արդարադատության ակադեմիայի, էջ 43-52, 2022թ. Պետրոսյան Վ. Գ., Ժուռնալիստական էթիկա. հիմնախնդիրները և զարգացման միտումները արդի հայ մամուլում, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2012թ. Պետրոսյան Վ. Գ., ԶԼՄ ինքնակարգավորում և կարգավորում, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 014 Դոյդոյան Շ., Մեդիա օրենսդրություն, Երևան, 2020թ. Ա. Հովհաննիսյան, Մեդիա իրավունք, ԵՊՀ, Երևան, 2020թ. Ա.Ղազարյան, Ա. Զեյնալյան, Զրպարտություն և վիրավորանք, Երևան, 2015թ. Padejski, D., Time for Journalists to Investigate AI Systems. Medium, 2023. Էլեկտրոնային ռեսուրսներ 0. ????????? ??????????????? ? ??????????? ???????? ???????????? ????????? ????????? ?????????, ?????? ?????????? ? ?????? ??????????????????? ??????? ??????????? ?? ??????????????? ????? (??????? ? ?????????), ?????? ?????? ?????? ?????? ????????? ????????? ??????????? ????? ypc.am mediaethics.am -Դիտորդ մարմին media.am foi.am ??? ????? ????? ?? ????? օրենք ???????????? ??????? ????? ????? 0. ???????? ????????? ????????????? ????? ?? ????? Գովազդի մասին օրենք ??????????? ????????? ? ??????? ???????????? ????? ????? ????????????????? ??? ??????? ?????????? First amendment of The U.S. Constitution Can journalism survive AI? The EU Code of conduct on countering illegal hate speech online Hate Speech and Hate Crime in the EU and the Evaluation of online content regulation approaches , Bayer, J., Bárd, P., 2020. Griffen, S., 2017. Defamation and Insult Laws in the OSCE Region: A Comparative Study. 7. Основная часть курса 1. Ժուռնալիստական էթիկայի ծագումն ու զարգացումը. միջազգային և հայաստանյան փորձը 2. Ժուռնալիստական էթիկայի հիմնական տեսությունները՝ դեոնթոլոգիա, թելեոլոգիա, իրավիճակային 3. Ինքնակարգավորման մեխանիզմներ 4. Աշխատանք տեղեկատվության աղբյուրների հետ 5. Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների ոտնահարում 6. Միջամտություն անձնական կյանքին, զրպարտություն, վիրավորանք 7. Անմեղության կանխավարկածի սկզբունք 8. Ազատ արտահայտվելու իրավունք. ներպետական օրենսդրություն և կոնվենցիոն դրույթներ 9. Հեղինակային իրավունք 10. Լրագրողների իրավունքների խախտում 11. Արհեստական բանականության էթիկական և իրավական կարգավորումներ /ԱՄՆ, ԵՄ կարգավորումներ/ . Թվային ամբասադորի ինստիտուտը 12. Ապատեղեկատվություն, դիփֆեյք 13. Անձնական տվյալների պաշտպանությունը թվային դարաշրջանում.Մոռացված լինելու իրավունք 14. Մարդու իրավունքներ հասկացության ծագումը, համաշխարհային համատեքստն ու պաշտպանության միջազգային մեխանիզմները 15. ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգը, պաշտպանության կառույցներն ու հիմնական մեխանիզմները 16. Եվրոպայի Խորհրդի մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները 17. ՄԻԵԴ, վերահսկման մեխանիզմներ, կոնվենցիաներ և ՀՀ միջազգային պարտավորությունները 18. Իրավունքահեն լրագրության սկզբունքները, լրագրողական պատասխանատվությունը զգայուն հարցերի դեպքում լուսաբանման ընթացքում 19. Կանանց, իրավունքների և ընտանեկան բռնության լուսաբանման առանձնահատկությունները, պետության պարտավորություններն ու իրավական մեխանիզմները 20. Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների լուսաբանման առանձնահատկություններ, պետության պաշտպանության մեխանիզմները, ներպետական իրավական դաշտը 21. Երեխաների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներն ու լուսաբանման առանձնահատկությունները, 22. Փակ և կիսափակ հաստատություններում մարդու իրավունքների խնդիրների լուսաբանման առանձնահատկությունները, 23. Ատելության խոսք, իրավական կարգավորումը, քրեականացման հիմքերը եւ լրատվամիջոցների պատասխանատվությունը:
1504	Հեռուստաժուռնալիստիկայի հիմունքներ	9
2-րդ կիսամյակ դաս.- 2 ժ, գործն.-4 ժ 6 ժամ / շաբ. Обязательный 1504/Բ05 1. Цель курса · ուսանողներին ծանոթացնել հեռուստաժուռնալիստիկայի հիմունքներին և ժամանակակից պրակտիկային՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով վիզուալ բովանդակություն ստեղծելու առանձնահատկություններին։ Դասընթացը միտված է զարգացնելու ուսանողների կարողությունները ինքնուրույն ստեղծելու պրոֆեսիոնալ, էթիկապես հիմնավորված և տեսողականորեն գրավիչ հեռուստալրագրողական բովանդակություն՝ տարբեր ձևաչափերով և հարթակների համար։ · ձևավորել հեռուստալրագրողի մասնագիտական մտածողություն՝ ընդգրկելով թեմայի ընտրություն, նորությունների արժևորում, սցենարի գրություն, հարցազրույցի վարում, տեսողական պատմողականություն և խմբագրական պատասխանատվություն։ 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Իմանալու հեռուստաժուռնալիստիկայի տեսական հիմունքների, գործառույթների և հասարակական դերի մասին 2. Հասկանալու հեռուստատեսային նորությունների, ռեպորտաժների, ակնարկների և սոցիալական մեդիայի վիդեոբովանդակության ժանրային առանձնահատկությունները 3. Իմանալու հեռուստատեսային պատմություն կառուցելու սկզբունքների մասին՝ պատկեր-ձայն-խոսք համադրման միջոցով 4. Իմանալու վիզուալ պատմասացության (visual storytelling) և պատկերային արվեստի հիմունքների մասին՝ ներառյալ կադրի կառուցվածքը, նկարահանման տրամաբանությունը և տեսողական լեզվի կիրառումը 5. Հասկանալու հեռուստատեսային արտադրական գործընթացի փուլերի և խմբագրական աշխատանքի կազմակերպման յուրահատկությունները 6. Իմանալու հեռուստալրագրության մասնագիտությունների և նրանց գործառույթների մասին 7. Իմանալու լրագրողական էթիկայի, մասնագիտական պատասխանատվության և 4C բանաձևի կիրառման սկզբունքների մասին Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 8. Ինքնուրույն ընտրել և հիմնավորել հեռուսատեսային սյուժեի համար նախատեսված թեմա՝ գնահատելով դրա հանրային և տեղեկատվական արժեքը 9. Կազմել սցենարական պլաններ՝ համապատասխան ժանրի և լսարանի պահանջներին 10. Կառուցել ամբողջական հեռուստապատմություն՝ կիրառելով պատումի պատկերային, ձայնային և խոսքային միջոցներ 11. Աշխատել տեսախցիկի հետ՝ ապահովելով տեխնիկական և ստեղծագործական համապատասխան որակ 12. Վարել հեռուստատեսային հարցազրույցներ և աշխատել կադրում՝ պահպանելով էկրանային խոսքի և ներկայացման մշակույթը 13. Կազմել նկարահանման պլան և կիրառել կադրային բազմազանություն՝ պատմության տեսողական ներկայացման համար 14. Ստեղծել կարճ հեռուստանյութեր և մուլտիմեդիա բովանդակություն տարբեր հարթակների համար 15. Գնահատել և խմբագրել սեփական և այլ հեղինակների նյութերը՝ կիրառելով մասնագիտական և էթիկական չափանիշներ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 16. Մտածելու վերլուծաբար և քննադատաբար՝ տեղեկատվության ընտրության, գնահատման և ներկայացման գործընթացում 17. Ունենալու ստեղծագործական մտածողություն և պատմողական մոտեցումներ տարբեր մեդիա ձևաչափերում 18. Ձեռք բերելու խիմային աշխատանքի և խմբագրական համագործակցության հմտություններ 19. Կիրառելու հանրային հաղորդակցության և արդյունավետ ներկայացման կարողություններ 20. Կառավարելու ժամանակը և պլանավորելու նախագծային աշխատանքներ 21. Կիրառելու մեդիագրագիտության և տեղեկատվության պատասխանատու օգտագործման կարողություններ 22. Ինքնուրույն կիրառելու մասնագիտական զարգացման և ինքնագնահատման կարողություններ 3. Описание · ուսանողներին ծանոթացնել հեռուստաժուռնալիստիկայի հիմունքներին և ժամանակակից պրակտիկային՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով վիզուալ բովանդակություն ստեղծելու առանձնահատկություններին։ Դասընթացը միտված է զարգացնելու ուսանողների կարողությունները ինքնուրույն ստեղծելու պրոֆեսիոնալ, էթիկապես հիմնավորված և տեսողականորեն գրավիչ հեռուստալրագրողական բովանդակություն՝ տարբեր ձևաչափերով և հարթակների համար։ · ձևավորել հեռուստալրագրողի մասնագիտական մտածողություն՝ ընդգրկելով թեմայի ընտրություն, նորությունների արժևորում, սցենարի գրություն, հարցազրույցի վարում, տեսողական պատմողականություն և խմբագրական պատասխանատվություն։ 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - խմբագրության մոդելով ուսուցում (newsroom-based learning), - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում (problem-based & task-based learning), - թիմային և համագործակցային ուսուցում, - հեռուստատեսային նյութերի դիտում և քննարկում, - նախագծային աշխատանք, - քեյս-ուսումնասիրություն (case study), - գործնական վարժություններ, - խմբային աշխատանք, - մեդիա տեքստի կառուցվածքային և ժանրային վերլուծություն, - սիմուլացիոն վարժություններ: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, գրավոր հանձնարարություն 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր, գործնական առաջադրանք Ինքնուրույն աշխատանքներ՝ 9 միավոր, բանավոր քննություն Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы [1.] Երիցյան Ս., Հեռուստահաղորդում. մտահղացումից մինչև եթեր, Երևան, 2007 [2.] Հակոբյան Վ., Հեռուստատեսային հաղորդակցության արդյունավետությունը, Երևան, 2016 [3.] Քոհլեր Դ. Ք., Ռադիոհեռուստատեսային ժուռնալիստիկա. ռադիոհեռուստատեսային լուրերի պատրաստման ձեռնարկ, Երևան, 2001 [4.] Boyd, A., Stewart, P., & Alexander, R., Broadcast Journalism: Techniques of Radio and Television News, Routledge, 2019 [5.] Tuggle, C. A., Carr, F., & Huffman, S., Broadcast News Handbook: Writing, Reporting, and Producing, McGraw-Hill Education, 2020։ [6.] Zettl, H., Television Production Handbook, Cengage Learning, 2019։ [7.] Kovach, B., & Rosenstiel, T., The Elements of Journalism, Three Rivers Press, 2014։ 7. Основная часть курса 1. Հեռուստատեսությունը և հասարակությունը 2. Հեռուստատեսային ժանրերը 3. Հեռուստատեսային մասնագիտություններ 4. Բաղադրիչներ լավ պատմության համար 5. Հեռուստատեսային խմբագրություններ և աշխատանքային գործընթաց 6. Կադրերը պատմության մեջ 7. Կադրի տեսակներ և կոմպոզիցիա 8. Կադրի առաջին ազդեցություն 9. Հեռուստապատմության կառուցվածք 10. Տեսախցիկի հետ աշխատանք 11. Ձայնը պատմության մեջ 12. Հեռուստատեսային հարցազրույցներ 13. Էկրանային խոսք և ներկայացում 14. Հեռուստատեսային վիզուալ ներկայություն 15. Լուրերի սցենարներ և կառուցվածք 16. Հեռուստատեսային ռեպորտաժի կառուցվածքը 17. Տեսանյութ սոցմեդիայում 18. Մոբայլ լրագրություն 19. Դիմանկարային ակնարկի հիմունքները 20. Կադրերի և ձայնի կիրառումը դիմանկարային ակնարկում 21. Լրագրողական էթիկա և 4C բանաձև 22. Արհեստական բանականությամբ գեներացված տեսանյութի մշակում
1504	Ժուռնալիստիկայի տեսություն և պրակտիկա	6
1-ին կիսամյակ դաս.-3 ժ, գործ.-1 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1504/Բ04 1. Цель курса ուսանողին ներկայացնել տեղեկատվական հեղափոխությունները, դրանցից յուրաքանչյուրի ընթացքում տեղեկատվություն ստանալու, այն համակարգելու և գիտելիքի վերածելու, այդ գիտելիքը տարածելու և կիրառելու գործիքները և մեթոդները, նաև՝ ուսանողին փոխանցել հիմնարար գիտելիքներ լրատվական, վերլուծական-հրապարակախոսական, գեղարվեստա-վավերագրական ժանրերի վերաբերյալ, ժանրերից յուրաքանչյուրի դրսևորման յուրահատկությունները միջազգային առաջատար ԶԼՄ-ներում և մեդիահարթակներում, ծանոթացնել փաստերի ստուգման ժամանակակից մեթոդներին, տեխնիկական հնարավորություններին: 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու տեղեկատվական հեղափոխությունները, դրանց ընթացքը և արձանագրված փոխակերպումները, 2. ներկայացնելու լրագրային ժանրերի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, 3. բացատրելու ժանրագիտության արդի սկզբունքներն ու չափանիշները, 4. բնութագրելու լրատվական, վերլուծական-հրապարակախոսական և գեղարվեստա-վավերագրական ժանրերի առանձնահատկությունները, 5. ներկայացնելու փաստերի ստուգման դերը և զարգացման հիմնական միտումները, ժամանակակից մեդիադաշտում, 6. իմանալու ապատեղեկատվության հիմնական տեսակները, մեդիամանիպուլյացիաները, և դրանց դրսևորումները, 7. մեկնաբանելու լրագրողի հարցման և տեղեկություն ստանալու իրավական հիմքերը։ Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառեու ժանրագիտության և ժանրակազմության սկզբունքները մեդիատեքստերի ստեղծման ընթացքում, 2. վերլուծելու մեդիատեքստերը ըստ ժանրային յուրահատկությունների և կառուցվածքի, 3. կատարելու փաստերի ստուգում՝ տարբերակելով հավաստի և կեղծ տեղեկատվությունը (ապատեղեկատվություն), 4. գնահատելու լրատվական աղբյուրների հավաստիությունը և նյութերի որակը, 5. օգտագործելու հարցման իրավունքը գործնական աշխատանքի ընթացքում, 6. հեղինակելու լրագրողական նյութեր տարբեր ժանրերով (լրատվական, վերլուծական-հրապարակախոսական, գեղարվեստա-վավերագրական), 7. կազմելու և կիրառելու փաստերի ստուգման ընթացակարգեր տարբեր տեսակի մեդիատեքստերի համար։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. զարգացնելու քննադատական մտածողություն մեդիատեքստերի գնահատման գործընթացում, 9. հիմնավորված գնահատելու լրագրողական ժանրերի և ձևաչափերի արդյունավետությունը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում, 10. արժևորելու փաստերի ստուգման և պատասխանատու լրագրության նշանակությունը ժողովրդավարական հասարակությունում, 11. զարգացնելու վերլուծական, փաստարկման և ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները, 12. համադրելու տարբեր ժանրեր՝ ստեղծելով բազմաժանր և առավել ընդգրկուն մեդիատեքստեր։ 3. Описание ուսանողին ներկայացնել տեղեկատվական հեղափոխությունները, դրանցից յուրաքանչյուրի ընթացքում տեղեկատվություն ստանալու, այն համակարգելու և գիտելիքի վերածելու, այդ գիտելիքը տարածելու և կիրառելու գործիքները և մեթոդները, նաև՝ ուսանողին փոխանցել հիմնարար գիտելիքներ լրատվական, վերլուծական-հրապարակախոսական, գեղարվեստա-վավերագրական ժանրերի վերաբերյալ, ժանրերից յուրաքանչյուրի դրսևորման յուրահատկությունները միջազգային առաջատար ԶԼՄ-ներում և մեդիահարթակներում, ծանոթացնել փաստերի ստուգման ժամանակակից մեթոդներին, տեխնիկական հնարավորություններին: 4. Стили и методы преподавания и обучения Կօգտագործվեն հետևյալ կրթական տեխնոլոգիաները՝ - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - քեյս-սթադի, - փաստերի ստուգում (dates, figures, quotes, visuals),, - աղբյուրների համեմատական ստուգում, - խմբային աշխատանքներ, - տեսքտերի վերլուծություն, - Սիմուլացիոն վարժություններ: 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, գրավոր հանձնարարություն 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, գործնական առաջադրանք Եզրափակիչ քննություն՝ 9 միավոր, բանավոր քննություն Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Թիլ Լ., Թեյլոր Ռ., Դեպի խմբագրություն: Ժուռնալիստիկայի ներածություն, ProMedia, Երևան, 2002. ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՍՏՈՒԳՄԱՆ ՀԱՄԱՌՈՏ ՈՒՂԵՑՈՒՅՑ ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ. Մեդիա նախաձեռնությունների կենտրոն ՀԿ, 2017 Бобров А. А., «Основы творческой деятельности журналиста», Путь к профессионализму. Учебное пособие для курса, 2014. Detrani J, Journalism: Theory and Practice 1st Edition,2011. Հեռուստատեսային ժուռնալիստիկա, ԵՊՀ., հրատ., Երևան, 2003: Kovach, Bill & Rosenstiel, Tom - The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect, 4th Edition, Crown, 2021 Harcup, Tony - Journalism: Principles and Practice, 4th Edition, SAGE Publications, 2020 Mencher, Melvin - Mencher's News Reporting and Writing, 13th Edition, McGraw-Hill, 2016 Bradshaw, Paul - The Online Journalism Handbook: Skills to Survive and Thrive in the Digital Age, 2nd Edition, Routledge, 2017 0. Fact-Checking Journalism and Political Argumentation. A British Perspective. 2019 Фактчекинг. Чеховы. Изнаки мифа. Л. Сержевская. 2021 "Network Propaganda: Manipulation, Disinformation, and Radicalization in American Politics" - Yochai Benkler, Robert Faris, Hal Roberts (2018 ) 13. "Post-Truth" - Lee McIntyre (2018) "The Death of Truth" - Michiko Kakutani (2018) Այլ աղբյուրներ՝ 1. Google ընկերության Verification դասընթացը, «Տեսանյութերի ստուգման ընդարձակ ուղեցույց», Media.am, Google որոնման վերաբերյալ ուղեցույց տեսանյութեր, Hetq.am, Աննա Բարսեղյան, «Արհեստական բանականության կիրառումը հայաստանյան մեդիայում. Էթիկական նկատառումներ», «Երբ լուրերն այլևս չեն կարդացվում. ԱԲ-ն և մեդիայի ապագան 2026-ին», Media.am, 7. Основная часть курса 1. Տեղեկատվական հեղափոխություններ և հասարակություն 2. Ապատեղեկատվությունը որպես կառավարման գործիք. մանիպուլյացիա, քարոզչություն և հասարակական գիտակցության ձևավորում 3. Ձևի և բովանդակության հիմնահարցերը ժուռնալիստիկայում 4. Փաստերի ստուգման զարգացման միտումներ. հայաստանյան իրականությունը և միջազգային փորձ 5. Ժուռնալիստիկայի ժանրային համակարգը 6. Փաստերի ստուգումը Հայաստանում 7. Տեղեկատվական ժուռնալիստիկա. ժանրերի կոմպոզիցիոն և ոճային առանձնահատկություններ 8. Տեղեկություն ստանալու իրավունք 9. Լուրի ժանրը. կառուցվածք և տեսակներ 10. Լիդի առանձնահատկությունները. Շրջված բուրգ 11. Կիբեռանվտանգություն 12. Հարցազրույցը որպես ժանր և մեթոդ 13. Հարցերի տեսակները հարցազրույցում 14. Թիմային խաղ-առաջադրանք 15. Ռեպորտաժ. կոմպոզիցիոն և ոճական յուրահատկություններ 16. Լրագրողի դերը ռեպորտաժում. ներկայության պատրանք և մանրամասների կիրառություն 17. Վերլուծական և հրապարակախոսական ժուռնալիստիկա 18. Պրոֆեսիոնալ որոնում ցանցում 19. Հոդված. կառուցման առանձնահատկություններ 20. Նկարների և տեսանյութերի ստուգում 21. Թղթակցություն. թեմաների և ընդգրկման տիրույթ 22. Նորաստեղծ և նորահայտ կայքերի ուսումնասիրություն 23. Գրախոսություն. լրագրողի գնահատման և արժևորման մեթոդներ 24. Քարտեզների միջոցով փաստերի ստուգում 25. Նամակի ժանրը ժամանակի զուգահեռականներում 26. Տրանսպորտային հաղորդակցության վերիֆիկացիա 27. Հետաքննական լրագրություն. ժանր կամ նոր ուղղություն 28. Հայաստանյան պաշտոնական և ոչ պաշտոնական տվյալների բազաներ 29. Գեղարվեստահրապարակախոսական ժուռնալիստիկա. ժանրերը 30. Միջազգային տվյալների բազաներ՝ փաստերի ստուգման համար 31. Ակնարկ. տեսակները 32. Տվյալների վիզուալացում՝ փաստերի ստուգման համատեքստում 33. Դիմանկարային ակնարկ 34. Ճանապարհորդական ակնարկ 35. ԱԲ գործիքների կիրառություն փաստերի ստուգման մեջ 36. ԱԲ միջոցով պատրաստված բովանդակության ստուգում 37. Էսսե 38. Փաստերի ստուգմամբ նյութերի պատրաստում
1504	Ժուռնալիստիկայի ներածություն	6
1-ին կիսամյակ դաս.-3 ժ, գործ.-1 ժ 4 ժամ/շաբ. Обязательный 1504/ Բ03 1. Цель курса · Ուսանողներին ծանոթացնել լրագրությանն առնչվող տերմինաբանությանը, հիմնական հասկացություններին, լրագրողի աշխատանքային գործունեության ընթացքին, · Նրանց ներկայացնել ժուռնալիստիկայի տեղը սոցիալական ինստիտուտների համակարգում, մասնագիտության առաջացման նախադրյալներն ու հիմնական զարգացումները, · Ուսանողների մոտ ձևավորել պատկերացում մեդիայի սոցիալական դերի, տեղեկատվական անվտանգության հիմնական խնդիրների մասին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Նկարագրել ժուռնալիստիկայի սկզբնավորման և զարգացման ընթացքի հանգուցային դրվագները, 2. Վերարտադրել ժուռնալիստիկայի տեսական դրույթները, գործառույթները, մեդիայի հիմնական տեսակները, լրագրողի գործունեության սկզբունքներն ու փուլերը, 3. Սահմանել մեդիահասկացությունները, ժուռնալիստիկայի դերը հասարակական կյանքում, նրա փոխառնչությունները այլ դիսցիպլինների հետ, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Օգտվել տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից, 5. Վերլուծել ցանկացած լրագրողական արտադրանք կամ գովազդ, 6. Տարբերակել տեղեկատվական սպառալիքների և դրանց աղբյուրների տեսակները գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. Քննադատական մոտեցում ցուցաբերել մեդիաարտադրանքի, դրա կառուցման եղանակների հանդեպ, 8. Վերլուծել փաստեր և կատարել հետևություններ: 3. Описание · Ուսանողներին ծանոթացնել լրագրությանն առնչվող տերմինաբանությանը, հիմնական հասկացություններին, լրագրողի աշխատանքային գործունեության ընթացքին, · Նրանց ներկայացնել ժուռնալիստիկայի տեղը սոցիալական ինստիտուտների համակարգում, մասնագիտության առաջացման նախադրյալներն ու հիմնական զարգացումները, · Ուսանողների մոտ ձևավորել պատկերացում մեդիայի սոցիալական դերի, տեղեկատվական անվտանգության հիմնական խնդիրների մասին: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · Գործնական աշխատանքներ, · Քննարկում-բանավեճեր, · Մեդիադաշտի, առանձին լրագրողական նյութերի, գովազդի ինքնուրույն հետազոտություն: 5. Методы и критерии оценки · Առաջին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, · Երկրորդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, · Եզրափակիչ քննություն՝ 9 միավոր, · Դասընթացին մասնակցության համար՝ 3 միավոր: 6. Список основной литературы Մենեմշյան Ա., Դասախոսություններ: Մորիկյան Ա., Ժուռնալիստիկա. ի՞նչ, ինչո՞ւ, ինչպե՞ս, Երևան, 2008 թ.: Տեղեկությունների ստուգման համառոտ ուղեցույց լրագրողների համար, Մեդիա նախաձեռնությունների կենտրոն, 2017: Bouchard Julie , Candel Étienne , Cardy Hélène , Gustavo Gomez-Mejia (dir.), La médiatisation de l’évaluation, Peter Lang, 2015. Coutant Alexandre , Thomas Stenger (coord.), Identités numériques, L’Harmattan, coll. «Communication et civilisation», 2014. Michael O'Shaughnessy, Jane Stadler, and Sarah Casey, Media and Society, 2016. Stanley J. Baran, Introduction to Mass Communication, Bryant University, 2022. https://studylib.net/doc/25728569/introduction-to-mass-communication-by…... Tim P. Vos, Journalism, Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 2018. Tony Harcup, Journalism: Principles and Practice, SAGE, 2015. 0. Бакшин В. В., Основы журналистики, Москва; 2009. Бобков А. К., Основы творческой деятельности журналиста, Иркутск 2005. Прутцков Г.В., Введение в мировую журналистику, Москва, 2010. 7. Основная часть курса · Ժուռնալիստիկա. տերմինը, տարբեր ընկալումներ. Ժուռնալիստիկայի դերը հասարակական կյանքում: Մեդիա. տերմինը, տեսակները, · Նախաժուռնալիստական երևույթներ: Տպագիր մամուլի ծնունդը, · Լրագրողի մասնագիտական սկզբունքները. լրագրողի մասնագիտությանը բնորոշ հատկանիշները, · ԶԼՄ տեսակները ըստ պատկանելության կամ կարգավիճակի: ԶԼՄ տեսակները ըստ լսարանի նախասիրությունների և կազմի: ԶԼՄ տիպաբանություն, · Մեդիայի սոցիալական դերը: Ժուռնալիստիկայի գործառույթները, · Լրագրողի աշխատանքային գործունեության փուլերը, · Լսարան նվաճելու հնարանքներ, · Գովազդ. տերմինը, դերը և տեղը ԶԼՄ համակարգում: Գովազդի ստեղծման հնարանքները: Սոցիալական գովազդ: Գովազդ և գենդերային կարծրատիպեր, · PR. փոխառնչությունները ժուռնալիստիկայի հետ: Տեսակները, · Տեղեկատվական անվտանգություն. հասկացությունը, խնդիրները: Ազգային շահ: Տեղեկատվական պատերազմներ: Տեղեկատվական զենքեր:
1504	Գրական ընթերցումի տեսություն և պրակտիկա	3
1-ին կիսամյակ Դաս. – 20. գործն- 10 2 ժամ/շաբ. Обязательный 1504/Բ02 1. Цель курса · Հայ գրականության տարբեր շրջափուլերի ստեղծագործությունների ընթերցման (վերլուծության) ժամանակակից եղանակների ու հնարավորությունների ներկայացումը, · Հայ գրականության հիմնական ժանրերի, թեմաների, առանցքային ստեղծագործությունների զուգահեռ ներկայացումը, տեքստերի ընթերցումները նախանշված սկզբունքներով, · Գրականության ընկալման ու վերլուծության կարողությունների խթանումը, · Գրական տեքստի բազմաշերտ ընթերցման կարողության ձևավորումը՝ գրականագիտական, մշակութաբանական և մեդիա-վերլուծական մոտեցումների համադրությամբ։ 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Տարբերել հայ գրականության զարգացման փուլերը, ժանրերը, հիմնական թեմաներն ու ստեղծագործությունները։ 2. Հասկանալ գրական ստեղծագործությունների ընթերցման(վերլուծության) հիմնական սկզբունքները։ 3. Մեկնաբանել տեքստերի գաղափարական և գեղագիտական շերտերը, հասկանալ պատմամշակութային համատեքստերը։ Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1.Կիրառել ընթերցման տարբեր եղանակները առանձին բնագրերի վերլուծության ժամանակ։ 2.Վերլուծել գրական երկերն ըստ ձևի ու բովանդակության առանձնահատկությունների։ 3. Ստեղծել գրախոսություններ, վերլուծական տեքստեր, գրական-մշակութային ռեվյուներ և գիրքն ու գրականությունը հանրայնացնող նմանատիպ այլ տեքստեր։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. Քննադատական մտածողության զարգացում։ 2. Վերլուծական աշխատանքի համար անհրաժեշտ նյութերի ու տեղեկատվության հավաքագրման ունակություն։ 3 Գրական ընթերցման տեսական ու գործնական սկզբունքները տարբերակելու ու մեկնաբանելու կարողություն: 3. Описание · Հայ գրականության տարբեր շրջափուլերի ստեղծագործությունների ընթերցման (վերլուծության) ժամանակակից եղանակների ու հնարավորությունների ներկայացումը, · Հայ գրականության հիմնական ժանրերի, թեմաների, առանցքային ստեղծագործությունների զուգահեռ ներկայացումը, տեքստերի ընթերցումները նախանշված սկզբունքներով, · Գրականության ընկալման ու վերլուծության կարողությունների խթանումը, · Գրական տեքստի բազմաշերտ ընթերցման կարողության ձևավորումը՝ գրականագիտական, մշակութաբանական և մեդիա-վերլուծական մոտեցումների համադրությամբ։ 4. Стили и методы преподавания и обучения - ինտերակտիվ դասախոսություններ, - խնդիրահեն և առաջադրանքահեն ուսուցում - վերլուծական և համեմատական մեթոդներ, - Հետազոտական աշխատանք, - խմբային և թիմային աշխատանք, - քննարկումներ և դեբատներ, - ինքնուրույն ուսուցում 5. Методы и критерии оценки Ինքնուրույն աշխատանք ՝ 8 միավոր Մասնակցություն՝ 3 միավոր Եզրափակիչ քննություն՝ 9 միավոր 6. Список основной литературы Պարտադիր ընթերցանություն Մովսես Խորենացի. «Վահագնի ծնունդը», «Հայկ և Բել», «Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ», «Տորք Անգեղ», «Արտաշես և Սաթենիկ», «Արտավազդ» «Երվանդակերտ», «Ձիրավի ճակատամարտը», «Ողբ»: Փավստոս Բուզանդ. «Արշակ և Շապուհ», «Պապ թագավորի մասին, թե ինչպես սպանվեց», «Հոհան եպիսկոպոսի մասին»։ Եղիշե. «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին» հատվածներ։ «Սասունցի Դավիթ» էպոսը: Համահավաք բնագիր (1939 թ. կազմված ) 5. Գրիգոր Նարեկացի. տաղեր, «Մատյան ողբերգության» հատվածներ։ Ֆրիկ, Գրիգորիս Աղթամարցի, Կոստանդին Երզնկացի. տաղեր։ Հայրեններ Նաղաշ Հովնաթան, Սայաթ-Նովա. խաղեր Խաչատոր Աբովյան «Վերք Հայաստանի» 0. Րաֆֆի «Սամվել» Մուրացան «Գևորգ Մարզպետունի» Նար- Դոս «Սպանված աղավնին», «Մահը» Շիրվանզադե «Քաոս», «Ալինա» Գրիգոր Զոհրապ, Նորավեպեր Հովհաննես Թումանյան, Բանաստեղծություններ, «Անուշ», «Թմկաբերդի առումը» Ավետիք Իսահակյան, Բանաստեղծություններ Վահան Տերյան, Բանաստեղծություններ Միսաք Մեծարենց, Բանաստեղծություններ Դանիել Վարուժան, Բանաստեղծություններ, «Հարճը» 0. Սիամանթո, Բանաստեղծություններ Ռուբեն Սևակ, Բանաստեղծություններ Եղիշե Չարենց, «Գիրք ճանապարհի», «Երկիր Նաիրի» Ակսել Բակունց, Պատմվածքներ Շահան Շահնուր, «Նահանջը առանց երգի», «Հարալեզներուն դավաճանությունը» Հրանտ Մաթևոսյան, «Օգոստոս», «Ծառերը» ժողովածուները Ստեփան Զորյան, Պատմվածքներ, «Պապ թագավոր» Դերենիկ Դեմիրճյան, «Վարդանանք» Լևոն Խեչոյան, Պատմվածքներ Ուսումնասիրություններ և ժողովածուներ Ավետիսյան Զ., Գրականության տեսություն, Երևան, 1998 : 2. Ուելլեք Ռ., Ուորրեն Օ., Գրականության տեսություն, Երևան, 2008: Ջրբաշյան Էդ., Գրականագիտության ներածություն, Երևան, 2011: Хализев В., Теория литературы, Москва, 2005. Հայ մշակույթի նշանավոր գործիչները, 5-18-րդ դարեր, Երևան 1976 Մանուկ Աբեղյան, Երկեր, հատ. Գ և Դ (Հայոց հին գրականության պատմություն), Երևան, 1968, 1970: Հայ հին և միջնադարյան բանաստեղծության քրեստոմատիա, Երևան 1979։ Հայ հին և միջանադարյան արձակի քրեստոմատիա,Երևան 1981։ Հայ քնարերգություն. Անտիկ շրջանից մինչ 8-րդ դար, Երևան 1981։ 0. Ոսկեփորիկ, Հայ հին և միջնադարյան արձակի ժողովածու, Երևան 1977, 1997։ 7. Основная часть курса 1. Հայկական գրական տիեզերքի ստեղծումը. Պատմագրությունից՝ վիպասանություն. հայ գրականության ժանրերի առաջացումն ու զարգացումը։ 2. Մարդ կռվող. Նահապետներ, թագավորներ, ռազմիկներ, նահատակներ, սրբեր. հայ գրականության հերոսները։ 3. Ագռավաքարի դռները թակելով. «Սասնա ծռերը» էպոսն ու գրականությունը 4. Մարդ աղոթող. հայ միջնադարյան գրականության հոգևոր-բարոյական ուղերձները։ 5. Մարդ արթնացող. Վերածնունդ, վերածնություն, տաղերգություն։ 6. Մարդ սիրող. սիրո թեման միջնադարյան հայրեններում, տաղերում, երգերում։ 7. Հայ պատմավեպի թաքնված և բացահայտ ուղերձները. «Վերք Հայաստանիից» մինչև «Վարդանանք» 8. Չհաղթահարվող անձնականություն ու գրողական բարդույթներ. 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի հայ արձակը (Նար-Դոս, Մուրացան, Գրիգոր Զոհրապ) 9. Կենսագրության և գրականության հարաբերման յուրահատկությունները. 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի հայ պոեզիան (Հովհաննես Թումանյան, Ավետիք Իսահակյան, Վահան Տերյան) 10. 20-րդ դարասզբի արևմտահայ պոեզիան (Միսաք Մեծարենց, Դանիել Վարուժան, Սիամանթո, Ռուբեն Սևակ) 11. Պատմության հարցերը և գրականությունը. ուղերձներ և գաղտնագրեր (Եղիշե Չարենց, Շահան Շահնուր, Հրանտ Մաթևոսյան) 12. Պատմվածքն իբրև դետալային իրացում (Ակսել Բակունց, Ստեփան Զորյան, Հրանտ Մաթևոսյան, Լևոն Խեչոյան)

Код кафедры	Название необязательного курса	Кредиты
1504	Հարցազրույցի տեխնոլոգիա	6
6-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ., գործն.- 2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ16 1. Цель курса · Ուսանողներին ծանոթացնել հարցազրույցի՝ իբրև ժանրի և մեթոդի, բնույթին, փոխանցել հարցազրույց վարելու ունակություններ. · Պատկերացում տալ տարբեր լրատվատեսակներում հարցազրույցի առանձնահատկությունների մասին: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանել հարցազրույցի՝ իբրև ժանրի և մեթոդի, հիմնական առանձնահատկությունները, 2. Ներկայացնել հայաստանյան, ռուսաստանյան, եվրոպական և ամերիկյան առաջատար լրատվամիջոցների առաջավոր ոլորտային փորձը, 3. Լուսաբանել առաջատար ԶԼՄ-ների կիրառած հարցազրուցային հնարանքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Հարցազրույցի ժանրի միտումների խորագիտակությամբ՝ օգտագործել հիմնական կիրառական հնարանքները սեփական հարցազրույցների ընթացքում, 5. գնահատել լրատվադաշտում առկա հարցազրուցային ձևաչափերի որակը, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. Գնահատել համաշխարհային և հայաստանյան ժամանակակից լրատվադաշտում հարցազրույցի կիրառականությունն ու նպատակայնությունը, 7. Ընդհանրացնել հարցազրուցային ձևաչափերի պրակտիկան՝ իբրև լրատվության ստացման առաջնային միջոց: 3. Описание · Ուսանողներին ծանոթացնել հարցազրույցի՝ իբրև ժանրի և մեթոդի, բնույթին, փոխանցել հարցազրույց վարելու ունակություններ. · Պատկերացում տալ տարբեր լրատվատեսակներում հարցազրույցի առանձնահատկությունների մասին: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · Սեմինար-քննարկումներ, հարցազրույցների դիտում, · Ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы Ավետ Դեմուրյան, Հարցազրույցի գաղտնիքները, Երևան, 2005: М. Лукина, Технология интервью. Беспалова А. и др., История мировой журналистики, Москва, 2003. Корконосенко С. Основы творческой деятельности журналиста, СПб, 2000. 7. Основная часть курса · Հարցազրույցի տեխնոլոգիա. դասընթացի նպատակն ու խնդիրները: · Հարցազրույցի էությունը: · Ինչպես բեմադրել հարցազրույցը: Հարցազրույցն՝ իբրև դրամատուրգիա: · Հարց ձևակերպելու հմտությունը: · Լրագրողի լսելու ունակությունը: · Դժվար և անկանխատեսելի զրուցակիցներ: · Դժվար զրույցը՝ իբրև հարցազրույցի ծանր տարատեսակ: · Հարցազրույց և էթիկա: · Հեռուստահարցազրույց, ռադիոհարցազրույց: · Հարցազրույցը մամուլում: · Թոք-շոու:
1503	Դատաիրավական լրագրություն	6
6-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ., գործն.-2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1503/Բ14 1. Цель курса · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի իրավական գիտելիքներ, որոնք կարևոր են ամենօրյա լրագրողական գործունեության ընթացքում իրավական թեմաներ լուսաբանելիս, · Ներկայացնել նրանց ՀՀ իրավապահ և դատական համակարգի, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի գործառույթները, լիազորությունները, · Ուսանողներին հաղորդել ՀՀ իրավական նորմերի, օրենսդրական դաշտի, իրավական կարգավորումերի և կառուցակարգերի վերաբերյալ հիմնավորված գիտելիքներ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանելու քրեական, քաղաքացիական, վարչական իրավունքները կանոնակարգող իրավական նորմերը և դրանց հանդեպ մեդիայի դիրքորոշումները, 2. Նկարագրելու հանցագործության դեպքից մինչև դատական ավարտ ընթացող քրեադատավարական գործընթացները կանոնակարգող նորմերը և դրանց դրսևորումները ԶԼՄ-ներում: 3. Բացատրելու անձնական գաղտնիք, վիրավորանք և զրպարտություն եզրույթների իրավական նշանակությունը, դրանք սահմանող իրավական ակտերը և խախտումների իրավական հետևանքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Գնահատելու դատավարական փաստաթղթերից օգտվելու կանոնները մեդիայում, 5. Կիրառելու մասնագիտական գործունեություն իրականացնելու գործնական հմտությունները լրագրության մեջ, 6. Տարբերակելու ընտրական գորընթացների, հանրահավաքների ու ցույցերի ընթացքում թույլ տրվող իրավախախտումները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. Համադրելու տարբեր փուլերում և տարբեր լրատվամիջոցների կողմից իրավական թեմաները լուսաբանելու որակական չափանիշները և հիմնախնդիրները: 3. Описание · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի իրավական գիտելիքներ, որոնք կարևոր են ամենօրյա լրագրողական գործունեության ընթացքում իրավական թեմաներ լուսաբանելիս, · Ներկայացնել նրանց ՀՀ իրավապահ և դատական համակարգի, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի գործառույթները, լիազորությունները, · Ուսանողներին հաղորդել ՀՀ իրավական նորմերի, օրենսդրական դաշտի, իրավական կարգավորումերի և կառուցակարգերի վերաբերյալ հիմնավորված գիտելիքներ: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · Պրակտիկ աշխատանքներ, հոդվածների պատրաստում, քննարկում, · Դատական նիստերի մասնակցություն և դրանց վերաբերյալ հոդվածների պատրաստում: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք, Երևան, 2017: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքեր, Երևան, 2017: ՀՀ Սահմանադրություն, 2015թ., Փոփոխություններով, Երևան, 2017: ՀՀ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգիրք, Երևան, 2017: 7. Основная часть курса · Իրավական լրագրություն, դերն ու նշանակությունը: · Նորմատիվ-իրավական ակտերի համակարգը: · Լրագրողը քրեական գործի շրջանակներում /մինչդատական վարույթ, դատական վարույթ, պատժի կրման փուլում, լուսաբանման առանձհատկությունները/: · Լրագրողը քաղաքացիական և վարչական դատավարությունների փուլերում: · Զրպարտություն, վիրավորանք, խոսքի ազատության սահմանափակումներ, հինախնդիրներ: · Ընտրական իրավունք եւ ընտրական գործընթացների ընթացքում թույլ տրվող իրավախախտումների լուսաբանում:
1504	Գիտատեխնոլոգիական լրագրություն	6
6-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ., գործն.-2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ17 1. Цель курса · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք հումանիտար հետազոտությունների բնագավառում գիտական ուսումնասիրություններ կատարելու տեխնոլոգիայի մասին, · Զարգացնել նրանց մեջ գիտական աշխատանք կատարելու հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Հիմնավորելու հետազոտական աշխատանքի բնույթն ու էությունը, 2. Մատնանշելու գիտական աշխատանք գրելու սկզբունքներն ու մեթոդները, 3. Սահմանելու հետազոտության թեմայի ընտրության հիմնական ոլորտները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Գործնականում իրականացնելու աղբյուրների ընտրության, դրանց հետ աշխատելու կերպը, 5. Կիրառելու սեփական գիտելիքները ավարտական աշխատանք կատարելիս, 6. Հետազոտական աշխատանքներ իրականացնելու մեդիայի տարբեր ոլորտներում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. Արժևորելու ինդուկցիայի, դեդուկցիայի, փաստարկումի սկզբունքները հետազոտական աշխատություններում, 8. Ի մի բերելու գիտական աշխատանքի նպատակի և խնդիրների առաջնահերթությունները: 3. Описание · Ուսանողներին տրամադրել համակողմանի գիտելիք հումանիտար հետազոտությունների բնագավառում գիտական ուսումնասիրություններ կատարելու տեխնոլոգիայի մասին, · Զարգացնել նրանց մեջ գիտական աշխատանք կատարելու հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения Դասախոսություններ, սեմինար-քննարկումներ, զեկուցումներ, բանավեճեր, ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքները, մեթոդական ցուցումներ, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2014: Աղաջանյան Ա., Ուսումնական ավարտական աշխատանքներին ներկայացվող պահանջները /Մեթոդական ուղեցույց/, Երևան, 2016: Эко У. Как написать дипломную работу. Гуманитарные науки, М. 2003 7. Основная часть курса · Դասընթացի նպատակն ու խնդիրները: · Գիտական թեմա. բնորոշ կողմերն ու առանձնահատկությունները: · Պլան համառոտագրություն. հիմնական բաղադրիչները: · Գիտական աշխատանքի կառուցվածքը. բաղադրամասսերը: · Շարադրանքի սկզբունքներն ու մեթոդները: · Սկզբնաղբյուրների հետ աշխատելու հմտություններ: · Փաստարկումը գիտական աշխատություններում: · Հղումները գիտական հրապարակումներում
1504	Բիզնես հաղորդակցություն	6
6-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ., գործն.-2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ18 1. Цель курса · ուսանողներին տրամադրել բիզնես հաղորդակցության էության և առանձնահատկությունների, ինչպես նաև զարգացման հիմնախնդիրների վերաբերյալ համակողմանի և համապարփակ գիտելիք, · ներկայացնել բիզնես հաղորդակցության տեսա-մեթոդական հենքերը, · առանձնացնել բիզնես հաղորդակցության տեսա-գործնական հիմքերը, · բիզնես հաղորդակցության վարման հմտությունների ձևավորումն ու զարգացումը, · տրամադրել բիզնես հաղորդակցության վարման վերլուծական, ռազմավարական պլանի մշակման և այլ կարևոր կարողություններ, որոնք կարող են օգտակար լինել շրջանավարտի մասնագիտական կարիերայի ընթացքում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · սահմանել բիզնես հաղորդակցության էությունը և հիմնական հասկացությունները, բիզնես հաղորդակցության համակարգային առանձնահատկությունները և մոդելային բնորոշիչները, բիզնես հաղորդակցության փուլային զարգացման բնորոշիչները և առանձնահատկությունները, · ներկայացնել բիզնես հաղորդակցության տեսա-մեթոդական հենքը, · առանձնացնել բիզնես հաղորդակցության տարատեսակները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ · վերլուծել և տարբերակել բիզնես հաղորդակցության բաղադրիչները, գտնել բիզնես հաղորդակցության հիմնական մոտեցումները, ընտրել բիզնես հաղորդակցության կազմակերպման ու կառավարման տեսա-գործնական հիմքերը և դրանց կիրարկման ձևերը, · գնահատել ՀՀ-ում բիզնես հաղորդակցության դերը և ազդեցությունը, ներկայացնել բիզնես հաղորդակցության զարգացման հնարավորությունները, · գնահատել բիզնես հաղորդակցության խնդիրներն ու ռիսկերը, կանխատեսել դրա զարգացման հնարավորություններն ու հեռանկարները, · օգտվել բիզնես հաղորդակցության ռազմավարական պլանի մշակման գործիքներից, SWOT վերլուծական գործիքներից և արդյունավետորեն իրականացնել բիզնես հաղորդակցություն։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ · օգտվել տեղեկատվական-վերլուծական տարատեսակ աղբյուրներից (ինտերնետ ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական հոդվածներ, հաշվետվություններ), կատարել անհրաժեշտ վերլուծություններ և այլն, · իրականացնել բիզնես հաղորդակցության խաղարկային ներկայացումներ, զարգացնել բանակցային հմտությունները: 3. Описание · ուսանողներին տրամադրել բիզնես հաղորդակցության էության և առանձնահատկությունների, ինչպես նաև զարգացման հիմնախնդիրների վերաբերյալ համակողմանի և համապարփակ գիտելիք, · ներկայացնել բիզնես հաղորդակցության տեսա-մեթոդական հենքերը, · առանձնացնել բիզնես հաղորդակցության տեսա-գործնական հիմքերը, · բիզնես հաղորդակցության վարման հմտությունների ձևավորումն ու զարգացումը, · տրամադրել բիզնես հաղորդակցության վարման վերլուծական, ռազմավարական պլանի մշակման և այլ կարևոր կարողություններ, որոնք կարող են օգտակար լինել շրջանավարտի մասնագիտական կարիերայի ընթացքում: 4. Стили и методы преподавания и обучения · դասախոսություններ · սեմինար-քննարկումներ · ինքնուրույն աշխատանք՝ որպես դասընթացի նյութի խորացման միջոց և դասախոսության նյութերի յուրացման ակտիվ մեթոդ. - ի լրումն դասախոսության ժամանակ ներկայացված նյութերի, ուսանողներին՝ ինքնուրույն աշխատելու համար, հանձնարարվում է համապատասխան գրականություն, - կազմակերպվում են անհատական և խմբային քննարկումներ, - բիզնես հաղորդակցության պլանի մշակումն իրականացվում է դասախոսի և ուսանողների համատեղ քննարկման արդյունքում, - բիզնես հաղորդակցության ռազմավարական պլան մշակելու և ներկայացնելու համար ուսանողները կարող են բաժանվել առավելագույնը 2-3 հոգանոց խմբերի, որոնց անդամները հավասարապես պատասխանատու են աշխատանքի վերջնարդյունքի համար, - բիզնես հաղորդակցության ռազմավարական պլան մշակելու համար կատարվում են անհատական և խմբային վերլուծական աշխատանքներ, - բիզնես հաղորդակցության ռազմավարական պլանի մշակումը գնահատելու համար՝ կազմակերպվում է դրանց պրեզենտացիա, - բիզնես հաղորդակցության ռազմավարական պլան մշակող խմբի մասնակից ուսանողները գնահատվում են՝ համարժեք այդ աշխատանքներին նրանցից յուրաքանչյուրի ներգարվվածության և մասնակցության մակարդակի, տիրապետման աստիճանի և ներկայացման խորության: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы "Business Communication Essentials" C. Bovee and J. Thill, 2018y., 544 p. "Communicating for Results: A Guide for Business and the Professions" Ch. Hamilton, 2017y. 528 p. "The First Minute" Ch. Fenning , 2020y., 126p. "Writing That Works: How to Communicate Effectively in Business" by Kenneth Roman and Joel Raphaelson, 2000y., 193 p. "The Business Communication Handbook" by Judith Dwyer, 2019, 816p. Н. Титова, «Черный пояс делового общения. 22 правила, которые сделают вас непобедимым», 2021г. Авторы:О. Северская, Л. Селезнева, «Эффективная бизнес-коммуникация», 2019г С. Н. Большаков, М. О. Потолокова, «Бизнес коммуникация», С.-Петерб, 2012г. В. А. Спивак, «Деловые коммуникации. Теория и практика», Москва, 2019. - 460 с. 7. Основная часть курса Թեմա 1. Բիզնես հաղորդակցության սահմանումները։ Թեմա 2. Բիզնես հաղորդակցություն հաղորդակցական համակարգում։ Թեմա 3. Բիզնես հաղորդակցության հիմնական ձևաչափերը։ Թեմա 4. Բիզնես հաղորդակցության տարատեսակները: Թեմա 5. Ներքին հաղորդակցության տարրերը: Թեմա 6. Արտաքին հաղորդակցություն: Թեմա 7. Հորիզոնական հաղորդակցություն: Թեմա 8. Բիզնես հաղորդակցությունը ռազմավարական հաղորդակցության համատեքստում: Թեմա 9. Բիզնես հաղորդակցության ռազմավարական պլանավորում: Թեմա 10. Բիզնես հաղորդակցություն և հանրային կապեր։ Թեմա 11. Բիզնես հաղորդակցություն և շուկայագիտություն։
1504	Մեկնաբանի աշխատանքը եթերում	6
7-րդ կիսամյակ դաս.- 2 ժ., գործն. 2 ժ. 4 ժամ/շաբ Факультативный 1504/Բ19 1. Цель курса · Ուսանողին տրամադրել գիտելիքներ հեռուստամեկնաբանի աշխատանքի մասին, · Ուսանողների մեջ զարգացնել հեռուստամեկնաբանին անհրաժեշտ հոգեբանական հմտություններ, ինչպես նաև տաղավարի անցուդարձին միաժամանակ հետևելու համար, սթրեսակայունություն` ցանկացած իրավիճակում տեսախցիկի աչքը զգալու և ինքնատիրապետումը պահպանելու համար հմտություններ, · Ուսանողներին նախապատրաստել ինչպես հեղինակային հաղորդումներ, այնպես էլ ցանկացած բնույթի հաղորդում վարելու համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Աշխատելու հեռուստատաղավարում և տաղավարից դուրս, 2. Ներկայացնելու հեռուստատեսային մասնագիտությունները, 3. Նկարագրելու հեռուստադիտողի հետ անմիջական շփում ապահովելու կարողություններ, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Ընտրելու և վարելու հեռուստահաղորդում, 5. Գործնականում իրականացնելու հաղորդում` ուղիղ եթերի ձևաչափով, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. Փոխանցելու հեռուստատաղավարում աշխատելու հմտություններ, 7. Գնահատելու պատրաստված հեռուստահաղորդումները 3. Описание · Ուսանողին տրամադրել գիտելիքներ հեռուստամեկնաբանի աշխատանքի մասին, · Ուսանողների մեջ զարգացնել հեռուստամեկնաբանին անհրաժեշտ հոգեբանական հմտություններ, ինչպես նաև տաղավարի անցուդարձին միաժամանակ հետևելու համար, սթրեսակայունություն` ցանկացած իրավիճակում տեսախցիկի աչքը զգալու և ինքնատիրապետումը պահպանելու համար հմտություններ, · Ուսանողներին նախապատրաստել ինչպես հեղինակային հաղորդումներ, այնպես էլ ցանկացած բնույթի հաղորդում վարելու համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · գործնական աշխատանք հեռուստաընկերության տաղավարներում, · տեսագրված նյութերի քննարկում, · ուսանողական հեռուստատաղավարում հաղորդման պատրաստում: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы Հեռուստատեսային ժուռնալիստիկա, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2003: Н. Горчикова, Имидж телеведущего как модель самоидентификации, Москва, 2010. Ա. Էտկինդ, Շփման ստեղծագործականություն, Երևան, 2012: 7. Основная часть курса · Հասկացություն հեռուտահաղորդավարի աշխատանքի հիմունքների մասին: · <<Մարդը տեսախցիկի առաջ>> -հոգեբանական ուսումնասիրություն · Շփման արվեստը որպես հոգեբանական և ժուռնալիստական հմտություն · Իմպրովիզացիոն հմտությունները զրույցի, դիմախաղի և ժեստերի մեջ · <<Աշխատել եթերից առաջ>>-տեսախցիկի և ինքդ քեզ հետ · Ուշադրության ընդարձակ ֆոկուսավորում · Պատասխանատվության և սթրեսակայունության առանձնահատկությունները հեռուստահաղորդավարի աշխատանքում:
1504	Մարզական լրագրություն	6
7-րդ կիսամյակ դաս. -2 ժ., գործ. -2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ20 1. Цель курса · Ներկայացնել մարզական լրագրության յուրահատկությունները տպագիր մամուլում ու առցանց մեդիահարթակում, ռադիոյում և հեռուստատեսությունում, · Ծանոթացնել ժուռնալիստիկայի ժանրերի կիրառման մեթոդիկային մարզական թեմատիկան լուսաբանելիս, · Զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները մարզական լրագրության ասպարեզում: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանելու մարզական լրագրության առանձնհատկությունները, 2. Ներկայացնելու մարզական լրագրության յուրահատկությունները տպագիր մամուլում ու առցանց մեդիահարթակում, ռադիոյում և հեռուստատեսությունում, 3. Պարզաբանելու ժուռնալիստիկայի ժանրերի կիրառման մեթոդիկային մարզական թեմատիկան լուսաբանելիս, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Ընտրելու մարզական լրագրության բաժինները, 5. Մեկնաբանելու մարզական հաղորդումներ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. Մասնագիտական աշխատանք կատարելիս փոխանցել մարզական թեմաների վերաբերյալ վերլուծական հմտություններ, 8. Մարզական իրադարձությունները արժևորել փորձագիտական տեսանկյունից։ 3. Описание · Ներկայացնել մարզական լրագրության յուրահատկությունները տպագիր մամուլում ու առցանց մեդիահարթակում, ռադիոյում և հեռուստատեսությունում, · Ծանոթացնել ժուռնալիստիկայի ժանրերի կիրառման մեթոդիկային մարզական թեմատիկան լուսաբանելիս, · Զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները մարզական լրագրության ասպարեզում: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · քննարկումներ առանցքային թեմաների շուրջ, · թեմատիկ տեսաֆիլմերի դիտում-քննարկում։ 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы Фортин Ж.,«Спорт: большая иллюстрированная энциклопедия», М.: АСТ: Астрель, 2003 Михайлов С.А., МостовА.Г., «Спортивная журналистика: Учебное пособие», Санкт-Петербург: Издательство Михайлова В.А., 2005 Алексеев К.А., Ильченко С.Н., Спортивная журналистика, Москва, 2014 Andrews P., “Sports Journalism: A Practical Introduction”, Sage Publications Ltd, 2005 Halberstam D., “Everything They Had: Sports Writing”, Hachette Books, 2008 7. Основная часть курса · Մարզական լրագրության. ընդհանուր բնութագիր: · Մարզական լրագրության ժանրային առանձնահատկությունները: · Մարզական լրագրության թեմատիկ առանձնահատկությունները։ · Ժուռնալիստի աշխատանքի յուրահատկությունները մարզական թեմաների լուսաբանման ժամանակ: · Մարզական լրագրության հայկական և միջազգային փորձը: · Մարզական լրագրության զարգացման արդի միտումները:
1504	Հակամարտությունների լրագրություն	6
7-րդ կիսամյակ դաս. – 2 ժ., գործն.- 2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ21 1. Цель курса · Ուսանողին համակողմանի տեղեկացնել ռազմական ժուռնալիստիկայի, պատերազմների և մարտական գործողությունների լուսաբանման առանձնահատկություններին, հակամարտության գոտում լրագրողի աշխատանքին, ներկայիս հիբրիդային պատերազմների մաս կազմող տեղեկատվական-հոգեբանական պատերազմներին, միջազգային և տեղական փորձին, · ՀՀ ԶՈՒ-ի օրինակով ուսանողին ծանոթացնել բանակի կառուցվածքի, զորատեսակների և զինատեսակների, ռազմական ստորաբաժանումների հետ, · Նպաստել ոլորտի մասնագետ-լրագրողների պատրաստմանը, ուժեղացնել բանակ-հասարակություն կապը: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանելու ռազմական ժուռնալիստիկայի հիմունքները, գործառույթները և զարգացման հիմնական շրջափուլերը, 2. Ներկայացնելու հակամարտություններիև մարտական գործողությունների լուսաբանման առանձնահատկությունները, 3. Ներկայացնելու հակամարտության գոտում լրագրողի աշխատանքը, վերջինիս իրավական և էթիկական կարգավորումները, 4. Մատնանշելու հակամարտությունների ընթացքում տեղեկատվական-հոգեբանական պատերազմների դրսևորումները, դրանց վարման մեթոդները, 5. Ճանաչելու զինված ուժերի կառուցվածքը, ռազմական ստորաբաժանումները, զորատեսակներըև զինատեսակները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 6. Վերլուծելու և գնահատելու ռազմական հակամարտությունները, մարտական գործողությունները, դրանց ընթացքում ծավալված տեղեկատվական-հոգեբանական պատերազմների դրսևորումները, 7. Համադրելու հակամարտությունների և ռազմական բախումների ընթացքում լրագրողական աշխատանքի հմտությունները, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 8. Նախագծելու և իրականացնելու ակադեմիական գրագիտության չափանիշներին համապատասխան անհատական ու խմբային վերլուծական աշխատանքներ, 9. Փոխանցելու վերլուծական հմտութուններ: 3. Описание · Ուսանողին համակողմանի տեղեկացնել ռազմական ժուռնալիստիկայի, պատերազմների և մարտական գործողությունների լուսաբանման առանձնահատկություններին, հակամարտության գոտում լրագրողի աշխատանքին, ներկայիս հիբրիդային պատերազմների մաս կազմող տեղեկատվական-հոգեբանական պատերազմներին, միջազգային և տեղական փորձին, · ՀՀ ԶՈՒ-ի օրինակով ուսանողին ծանոթացնել բանակի կառուցվածքի, զորատեսակների և զինատեսակների, ռազմական ստորաբաժանումների հետ, · Նպաստել ոլորտի մասնագետ-լրագրողների պատրաստմանը, ուժեղացնել բանակ-հասարակություն կապը: 4. Стили и методы преподавания и обучения · թեմատիկ գրականության ընթերցում և քննարկում, · ուսանողների թեմատիկ զեկուցումներ,դրանց քննարկում · լսարանային հանդիպումներ, · գործնական աշխատանք տեղում, մարտական գործողությունների լուսաբանման նմանակում: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы Ղալեչյան Ա., Տեղեկատվական պայքարը ռազմական ոլորտում, «Նորավանք» ԳԿՀ, Երևան, 2016: AllanS., ZelizerB., Reporting War: Journalism in Wartime, Psychology Press,London and New York, 2004. MathesonD., AllanS., Digital War Reporting, MPG Books Group, UK, 2009. CarruthersS. L., The media at war, Palgrave, New York, 2011. Журналистика в условиях конфликта: передовой опыт и рекомендации: Пособие с рекомендациями для работников СМИ, Киев, «Компания ВАИТЭ», 2016. 7. Основная часть курса · Ռազմական լրագրություն. ձևավորման և զարգացման ընթացքը, գործառույթները և խնդիրները, · Ռազմական լրագրության իրավական կողմը, միջազգային հումանիտար իրավունք, ռազմական օրենսդրություն, ռազմական գաղտնիքներ, · Մարտական գործողությունների և զինված հակամարտությունների լուսաբանման առանձնահատկությունները, · Լրագրողի գործունեությունը և աշխատանքի մեթոդաբանությունը պատերազմական գոտում, · Տեղեկատվական և վերլուծական նյութերի թեմատիկ-ժանրային առանձնահատկությունները և դրանց պատրաստման մեթոդաբանությունը, ռազմական լրագրողի մեդիատեքստերի սեմանտիկան, · Ռազմական գրաքննություն, պատմություն տեսություն, պրակտիկա · տեղեկատվական գործողություններ իրականացնող բանակային ստորաբաժանումների խնդիրները և գործունեությունը, ռազմական լրագրողների համագործակցությունը վերջիններիս հետ նախապատերազմական, պատերազմական և հետպատերազմյան շրջանում, . Տեղեկատվական-հոգեբանական պատերազմների դրսևորումներն արդի պատերազմներում, դրանց առանձնահատկությունները, տեղեկատվական պայքարի տեխնոլոգիաները և գործիքները։
1504	Ֆոտոժուռնալիստիկա	6
7-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ., գործն. – 2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ22 1. Цель курса · Ուսանողին ներկայացնել լուսանկարչության սկզբնավորման պատմությանը, զարգացման փուլերին, ֆոտոժուռնալիստիկայի հիմունքներին և հիմնական սկզբունքներին, · Ուսանողին ծանոթացնել լուսանկարչական սարքերին, լուսանկարի ստեղծման գործընթացին, ժամանակակից սարքավորումներին և համակարգչային ծրագրերին, տպագիր մամուլում լուսանկարի տեղին և դերին,ֆոտոժուռնալիստիկայի ժանրերին: · Ուսանողին փոխանցել ֆոտոժուռնալիստիկային տիրապետելու հմտություններ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Սահմանելու ֆոտոժուռնալիստիկայի հիմնական սկզբունքները, էթիկական նորմերն ու օրենսդրական դաշտը, 2. Ներկայացնելու ֆոտոժուռնալիստիկայի ժանրային առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. Կատարելու որակյալ լուսանկարներ, 4. Գործնականում իրականացնելու ֆոտոռեպորտաժներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. Փոխանցելու լուսանկարելու հմտութուններ, 8. Գնահատելու պատրաստված ֆոտոաշխատանքները 3. Описание · Ուսանողին ներկայացնել լուսանկարչության սկզբնավորման պատմությանը, զարգացման փուլերին, ֆոտոժուռնալիստիկայի հիմունքներին և հիմնական սկզբունքներին, · Ուսանողին ծանոթացնել լուսանկարչական սարքերին, լուսանկարի ստեղծման գործընթացին, ժամանակակից սարքավորումներին և համակարգչային ծրագրերին, տպագիր մամուլում լուսանկարի տեղին և դերին,ֆոտոժուռնալիստիկայի ժանրերին: · Ուսանողին փոխանցել ֆոտոժուռնալիստիկային տիրապետելու հմտություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · Գործնական աշխատանք, · Ոլորտային բաժանում լուսանակարների շարքեր ստեղծելիս, · Ֆոտոռեպորտաժներ ըստ ոլորտների, · Ուսանողների կողմից արված աշխատանքների քննարկումներ և վերլուծություններ, · Ցուցահանդես: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանք՝ ուսանողի կատարած ֆոտոշարքերի և ֆոտոռեպորտաժների հիման վրա (8 միավոր): Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր: 6. Список основной литературы Վահան Քոչար -Հայ լուսանկարչության պատմություն, Երևան, 2009: Фриман М., 101 секрет цифровой фотографии, Москва, 2010. Савчук В.В., Философия фотографии. Москва 2014. Кораблёв Д., Фотосъемка. Универсальный самоучитель, Санкт-Петепбург, 2015. Ворон Н.И., Жанры фотожурналистики, Санкт-Петепбург, 2011. Фрайт Д., Фотожурналистика. Учебник для академического бакалавриата, Москва, 2016. 7. Основная часть курса · Ընդհանուր գիտելքիներ լուսանկարչության մասին, · Ֆոտոապարատի կառուցվածքը և օգտագործման հմտությունները, · Լուսանկարչության ստեղծումը և զարգացումը, · Հայ լուսանկարչության զարգացման փուլերը , · Ֆոտոլրագրության և գեղարվեստական լուսանկարչության մասին, · Ֆոտոժուռնալիստի հմտությունները և պարտադիր կանոնները, · Լուսանկարում գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ստեղծումը, · Ֆոտոժուռնալիտիայի առանձնահատկությունները:
1504	Հետաքննական լրագրություն	6
7-րդ կիսամյակ դաս.-2 ժ., գործն.-2 ժ. 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ23 1. Цель курса · Ուսանողներին ծանոթացնել հետաքննական լրագրության խնդիրներին, նպատակներին եւ դերին, ծագմանն ու զարգացմանը: · Գիտելիքներ եւ պրակտիկ հմտություններ փոխանցել հետաքննության թեմայի ընտրության, զարգացման, հետազոտության, աղբյուրների հետ աշխատանքի, տեղեկատվության հավաքման եւ ստուգման վերաբերյալ: · Ուսանողների մոտ ամրապնդել մասնագիտության բարոյական նորմերն ու էթիկական չափանիշները, որոնք կիրառելի են հետաքննական լրագրության մեջ: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ճանաչելու հետաքննական լրագրության պատմությունը, համաշխարհային եւ տեղական փորձը, 2. Լուսաբանելու հետաքննական լրագրության մեթոդները, 3. Հիմնավորելու իրավական կամ օրենսդրական կարգավորումները հետաքննական լրագրությամբ զբաղվելիս եւ հաղթահարելու էթիկական ճգնաժամերը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Ընտրելու հետաքննության թեմա, առաջադրել հիպոթեզ, 5. Գործնականում իրականացնելու այդ հիպոթեզը ապացուցելու կամ հերքելու հնարավոր ուղիները, 6. Տեղեկատվությունը բացահայտելու, ստուգելու եւ վերստուգելու, պատմություն ներկայացնելու: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. Համադրելու հետաքննական լրագրությանն առնչվող տեղեկատվական ու վերլուծական մեթոդները, 8. Արժեւորելու և գնահատելու հետաքննական լրագրության դերը հասարակական վերահսկողության գործառույթի իրականացման համատեքստում: 3. Описание · Ուսանողներին ծանոթացնել հետաքննական լրագրության խնդիրներին, նպատակներին եւ դերին, ծագմանն ու զարգացմանը: · Գիտելիքներ եւ պրակտիկ հմտություններ փոխանցել հետաքննության թեմայի ընտրության, զարգացման, հետազոտության, աղբյուրների հետ աշխատանքի, տեղեկատվության հավաքման եւ ստուգման վերաբերյալ: · Ուսանողների մոտ ամրապնդել մասնագիտության բարոյական նորմերն ու էթիկական չափանիշները, որոնք կիրառելի են հետաքննական լրագրության մեջ: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · Սեմինար-քննարկումներ, · Ֆիլմերի եւ հետաքննական մուլտիմեդիա նախագծերի դիտումներ, · Զեկուցումներ, բանավեճեր, · Ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է առավելագույնը 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է 3 միավոր 6. Список основной литературы Բաղդասարյան Է. Հետաքննական լրագրություն. Հայկական փորձը, Երեւան, 2009: Берлин М. Краткое руководство по проведению журналистского расследования, М. 2007. Константинов A. Журналистское расследование. История метода и современная практика, Санкт-Петербург, 2006 7. Основная часть курса . Հետաքննական լրագրության ներածություն: · Թեմայի ընտրություն, զարգացում՝ աշխատանքի եւ նախագծի պլանավորում: · Ընդլայնված հետազոտություն համացանցում: · Աղբյուրների զարգացում, տեղեկությունների հավաքում, հարցազրույց: · Հանրային հաշվետվություններ, տվյալների բաց եւ կոմերցիոն շտեմարաններ: · Ստվերային տնտեսություն, փողերի լվացում, կոռուպցիա, ինչպես գլուխ հանել ֆինանսական փաստաթղթերից: · Փաստերի ստուգում եւ հաստատում: · Տեղեկատվական անվտանգություն, անձնական անվտանգություն · Հետաքննության իրավական եւ էթիկական հարցեր: · Վիզուալ լրագրություն կամ հետաքննական նյութի պատկերավորում (գրաֆիկներ, քարտեզներ, վիդեոանիմացիա):
1504	Միգրացիա և լրագրություն	6
7-րդ կիսամյակ դաս.- 2 ժամ, գործ.-2 ժ. 4 ժամ / շաբ. Факультативный 1504/Բ24 1. Цель курса · Ուսանողին ներկայացնել միգրացիոն գործընթացները, տեսությունները, վիճակագրությունը, միտումները, միգրացիոն վիճակը աշխարհում և Հայաստանում, · պատկերացում տալ մեդիայում այդ գործընթացների արտացոլման և հասարակական կարծիքի ձևավորման մասին, · տրամադրել համակողմանի գիտելիքներ, հմտություններ միգրացիոն ոլորտում ուսումնասիրություններ կատարելու համար: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. վերլուծելու միգրացիայի միտումները ՀՀ-ում և աշխարհում, 2. ունենալու միգրացիոն գործընթացների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացում, ձեռք բերելու գիտելիքներ միգրացիային առնչվող տերմինաբանության վերաբերյալ, 3. սահմանելու լրագրության դերը միգրացիոն գործընթացներում, 4. գնահատելու միգրացիայի ոլորտին առնչվող լուսաբանումների կարևորությունը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. աշխատելու վիճակագրական տվյալների հետ, 6. պատրաստելու միգրացիոն թեմաներով նյութեր լրագրողական տարբեր ժանրերով, 7. իրականացնելու միգրացիոն թեմաներով ընդլայնված և պարզ որոնումներ համացանցում, 8. պատրաստելու լրագրողական էթիկայի սահմաններում հրապարակումներ միգրացիոն գործընթացների, անկանոն միգրացիայի, միգրացիայի ոլորտին առնչվող զգայուն թեմաների վերաբերյալ, 9. աշխատելու վիճակագրական տվյալների հետ, կարողանալու օգտվել ոլորտային փաստաթղթերից, գրականությունից, հասկանալու, թե որոնք կարող են լինել միգրացիոն թեմայով հրապարակումներ պատրաստող լրագրողի համար տեղեկատվական աղբյուրները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 10. Փոխանցելու միգրացիոն գործընթացների վերաբերյալ վերլուծական հմտութուններ, 11. Արժևորելու միգրացիայի ոլորտը լուսաբանող լրագրողի աշխատանքի կարևորությունը։ 3. Описание · Ուսանողին ներկայացնել միգրացիոն գործընթացները, տեսությունները, վիճակագրությունը, միտումները, միգրացիոն վիճակը աշխարհում և Հայաստանում, · պատկերացում տալ մեդիայում այդ գործընթացների արտացոլման և հասարակական կարծիքի ձևավորման մասին, · տրամադրել համակողմանի գիտելիքներ, հմտություններ միգրացիոն ոլորտում ուսումնասիրություններ կատարելու համար: 4. Стили и методы преподавания и обучения · Դասախոսություններ, · Գործնական աշխատանք տվյալների հետ, · Միգրացիայի ոլորտին վերաբերող լրագրողական նյութերի պատրաստում, վերլուծություն և քննարկում։ · Պրակտիկ աշխատանք, այցելություններ ոլորտային պատկան կառույցներ՝ ՀՀ ՆԳՆ Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայություն և այլն։ 5. Методы и критерии оценки Նախատեսված 2 ընթացիկ քննություններից առաջինը գնահատվում է 4, երկրորդը՝ 5 միավոր: Ինքնուրույն աշխատանքը (հետազոտական աշխատանք, լրագրողական նյութ) գնահատվում է առավելագույնը 8 միավոր: Դասընթացին մասնակցության համար տրվում է մինչև 3 միավոր: 6. Список основной литературы Միգրացիա և լրագրություն, ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, Տ.Հ. Հարությունյան, Գ.Կ. Եգանյան Միգրացիայի ռիսկերը և մարդկային կապիտալի վերարտադրությունը, Հ. Մարզպանյան, Ռ. Մարկոսյան, Ն. Խաչատրյան, ԵՊՀ, 2016: Базина Елена Сергеевна, Тема миграции и мигрантов в Российских СМИ: образ «чужого» и проблема информационной объективности», Moсква, 2010 Rob Mcnail,In Europe, media narratives about migration are deeply shaped by national press culture, April 30, 2019. Press Coverage of the Refugee and Migrant Crisis in the EU: A Content Analysis of Five European Countries-UNHCR, 2014. Emily Harris, Heather Silber Mohamed, The Washington Post, June 27, 2018. Christopher Ingraham, The Washington Post, June 19, 2018. 0. Ted Brader, Nicolas A. Valentino, Elizabeth Suhay,What Triggers Public Oppositon to Immigration? Anxiety, Group Cues and Immigration Threat, Midwest Political Science Association, 2008. Roberto Suro, Promoting Stalemate: The Media and US Policy on Migration, 2016. Glick S. N., Bash L., Blanc-Szanton C. (eds.). Towards a Transnational Perspective on Migration. Race, Class, Ethnicity and Nationalism Reconsidered, N. Y. (Annals of the New York Academy of Sciences, 1992, Vol. 645). Кайзер М., Бредникова Ол. Транснационализм и транслокальность. http://www.sfb600- online.uni-trier.de/projekte/sfb-bibliographie/teilprojekt-a08/publikationen-a8/pdfs/Kaiser Brednikova_2004_Migration. 10.08.2013. Appadurai A. The Production of Locality, London, 1995, p. 204-225. «21-րդ ԴԱՐ», թիվ 3 (73), 2017թ. Կ.Վերանյան: 7. Основная часть курса · Միգրացիա և լրագրություն դասընթացի առարկան ու խնդիրները, · Միգրացիոն իրավիճակը Հայաստանի Հանրապետությունում, · Ապաստանի համակարգ. փախստականների ինտեգրում, · Տեղահանվածների իրավունքներ. միջազգային փորձ, նախադեպեր · Օտարերկրացիների մուտքը, բնակությունը և աշխատանքային գործունեությունը ՀՀ-ում, · Անկանոն միգրացիա, թրաֆիքինգ, ռեադմիսիա. լուսաբանման առանձնահատկություն, · Իմիգրանտների ինտեգրում և վերադարձողների վերաինտեգրում, · Աշխատանքային միգրացիա, · Միգրացիային առնչվող թեմաների լուսաբանումը արևմտյան, եվրոպական և ռուսական մամուլում, · Միգրացիայի կառավարում և միջազգային համագործակցություն, · Միգրացիայի ռիսկերի արտացոլումը լրատվամիջոցներում, · Միգրացիոն թեմաներով ընդլայնված հետազոտություն։
0000	Մասնագիտական պրակտիկա	3
8-րդ կիսամյակ 5. 90 ժամ 6 ժամ/շաբ. Факультативный 1503/Բ15, 1504/Բ27 1. Цель курса · Գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները, · Ամրապնդել ուսումնառության ընթացքում ձեռք բերած տեսական գիտելիքները: 2. Результаты обучения по программе ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ճանաչելու մեդիադաշտը, լրագրողի պարտականությունների շրջանակը, խմբագրության աշխատանքների կազմակերպման ընթացքն ու առանձնահատկությունները, 2. Իմանալու լրագրողական տեքստի կառուցման մեթոդները, մեդիաազդեցության ժամանակակից տեսություններն ու հնարավորությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. Գրելու տեղեկատվական, վերլուծական ու գեղարվեստավավերագրական բնույթի լրագրողական նյութեր, 4. Պատրաստելու ռադիո և հեռուստալրատվական հաղորդումներ, 5. Վարելու հարցազրույցներ, 6. Պատրաստելու ռեպորտաժներ, 7. Աշխատելու ուղիղ եթերում, 8. Պատրաստելու ինֆոգրաֆիկաներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 9. Վերլուծելու մեդիադաշտում կատարվող փոխակերպումները, 10. Գնահատելու դրանց ազդեցությունը հասարակական-քաղաքական, սոցիալ-մշակութային գործընթացի վրա: 3. Описание · Գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները, · Ամրապնդել ուսումնառության ընթացքում ձեռք բերած տեսական գիտելիքները: 4. Стили и методы преподавания и обучения Ղեկավարի հսկողությամբ տարբեր ԶԼՄ-ներում մասնագիտական գործունեության իրականացում։ 5. Методы и критерии оценки Պրակտիկան գնահատվում է ստուգարքի ձևով: Պրակտիկան դրական (ստուգված) է գնահատվում այն դեպքում, եթե ուսանողը մասնակցել է պրակտիկային, կատարել ծրագրով նախատեսված առաջադրանքները, սահմանված ժամկետում ներկայացրել պրակտիկայի օրագիրը: 6. Список основной литературы Հանրային հեռուստաընկերություն Հանրային ռադիո Երկիր մեդիա հեռուստաընկերություն ԵՊՀ հանրային կապերի և մարքեթինգի վարչություն ԿԳՄՍ-ի լրատվական ծառայություն Առավոտ օրաթերթ Աժ-ի լրատվական ծառայություն Շանթ հեռուստաընկերություն Civilnet 0. TV5 Ռադիո Ավրորա Հետք 7. Основная часть курса Պրակտիկան անցկացվում է հանրապետության առաջատար ԶԼՄ-ներում: Ուսանողները յուրաքանչյուր լրատվամիջոցում նախ շրջայցի միջոցով ծանոթանում են կառուցվածքին և գործունեության սկզբունքներին, այնուհետև պրակտիկային հատկացված ժամանակահատվածում մասնակցում են լրատվության հավաքման, մշակման և տարածման գործընթացներին: Իրականացված աշխատանքները գրառվում են պրակտիկայի օրագրերում: Պրակտիկայի ավարտին ստանալով կազմակերպություններում կցված ղեկավարների երաշխավորությունը՝ օրագրերը ներկայացվում են համապատասխան ամբիոնների ղեկավարներին և գնահատվում:
1504	Մշակութային լրագրություն	6
7-րդ կիսամյակ Դաս. – 2, գործն.-2 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ25 1. Цель курса · Ուսանողներին տրամադրել մշակութային լրագրության ոլորտում գործունեություն ծավալելու համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, · Զարգացնել մշակույթի ոլորտի վերաբերյալ տարատեսակ հարցեր առաջադրելու, քննարկելու, վերլուծելու հմտություններ, · Զարգացնել մշակույթին վերաբերող տեքստային, ռադիոհեռուստատեսային և բազմամեդիա հրապարակումներ պատրաստելու կարողություններ: 2. Результаты обучения по программе Ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ներկայացնել մշակույթի և մշակութային լրագրության նշանակությունը 2. Ներկայացնել մշակույթի բնագավառը լուսաբանող լրագրողի գործունեության առանձնահատկությունները 3. Բացատրել մշակութային լրագրողի դերը մշակութային պրակտիկաներում 4. Բնորոշել տարբեր տեղեկատվական հարթակներում մշակութային լրագրության դրսևորման ձևերը։ Բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 5. Պատրաստել մշակութային ոլորտին առնչվող հոդվածներ, ռադիոհեռուսատատեսային ռեպորտաժներ 6. Հարցազրույցներ վարել մշակույթի գործիչների հետ 7. Վերլուծել մշակութային հեռուստառադիոհաղորդումների թեմատիկ, ժանրային, կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունները Գնահատել մշակութային լրագրության ոլորտի զարգացման ուղղությունները: 8. Կիրառել ոճական ռազմավարություններ՝ մշակութային լրագրության տարբեր խնդիրներ լուծելու նպատակով։ Գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 9. Դրսևրել ստեղծագործ մտածողություն 10. Հաշվարկել առկա ռեսուրսները տարբեր իրավիճակում և փորձել կազմել առավել արդյունավետ ծրագրեր ռեսուրսների խելամիտ օգտագործմամբ 11. Դրսևորել քննադատական մտածողություն 12. Աշխատել թիմում և իրականացնել հետազոտական նախագծեր։ 3. Описание · Ուսանողներին տրամադրել մշակութային լրագրության ոլորտում գործունեություն ծավալելու համար անհրաժեշտ գիտելիքներ ու հմտություններ, · Զարգացնել մշակույթի ոլորտի վերաբերյալ տարատեսակ հարցեր առաջադրելու, քննարկելու, վերլուծելու հմտություններ, · Զարգացնել մշակույթին վերաբերող տեքստային, ռադիոհեռուստատեսային և բազմամեդիա հրապարակումներ պատրաստելու կարողություններ: 4. Стили и методы преподавания и обучения - ինտերակտիվ դասախոսություններ - դեպքերի վերլուծություն - գործնական աշխատանքներ՝ տարբեր ոճերի տեքստերի համեմատություն և ստեղծում - համեմատական վերլուծություն՝ տարբեր ձևաչափերի համեմատում, առանձնահատկությունների աղյուսակների կազմում - խմբային աշխատանք՝ մեդիանախագծերի իրականացում։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր - Բանավոր ստուգում՝ ըստ հարցաշարի 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր - Գրավոր ստուգում՝ ըստ հարցաշարի Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր - Մշակութային հրապարակման պատրաստում և ինքնավերլուծություն Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Կարապետյան Մ., Հայերենը իրադարձություններ ստեղծելիս. հաստատելը և քննադատելը, Երևան, Անտարես, 2025։ Hovden J. F., Kristensen N. N., The Cultural Journalist Around the Globe: A Comparative Study of Characteristics, Role Perceptions, and Perceived Influences, Journalism, Vol. 22, 3 (2018), pp. 689-708. Mitu B. M., Cultural Journalism and Globalization, Geopolitics, History, and International Relations, Volume 2 (1), 2010, pp. 185-190. 7. Основная часть курса 1. Ժուռնալիստական ժամանակ և մշակույթի լուսաբանում 2. «Բարձր մշակույթ», սպառողական մշակույթ, գլոբալ ազդեցություններ մշակույթի վրա 3. Վերացական արվեստ, ոչ վերացական լուսաբանում 4. Մշակույթի լուսաբանման հնարքներ 5. Ձևաչափ, օրինակ, տիպականացում 6. Մշակույթի ոլորտներ, լուսաբանման լեզուներ 7. Մշակույթ և մերձավորություն 8. «Մշակութային թերապիա» 9. Ապաառասպելականացնել մշակութային առասպելները 10.Մշակույթ, մշակույթի լուսաբանում և քաղաքականություն 11. Մշակութային լուսաբանումը՝ այլընտրանքային լուսաբանման եղանակ 12.Մշակութային լրագրության գործառույթներ
1504	Առողջապահական լրագրություն	6
7-րդ կիսամյակ Դաս. – 2, գործն. - 2 4 ժամ/շաբ. Факультативный 1504/Բ26 1. Цель курса Ուսանողներին փոխանցել մասնագիտական և էթիկական պատասխանատվության գիտելիքներ, որոնք թույլ կտան համակողմանի լուսաբանել առողջապահական ոլորտի գործընթացները՝ առողջապահական համակարգի քաղաքականություններից մինչև համաճարակների կառավարում, բժշկական սխալների վերլուծություն և զգայուն թեմաներ: Դասընթացը միտված է զարգացնելու քննադատական մտածողություն և տվյալների հետ աշխատելու հմտություններ, ինչը հնարավորություն կտա ապագա լրագրողին զանազանել փաստը ապատեղեկատվությունից և հանրությանը մատուցել հավաստի տեղեկատվություն: Ծրագիրը նպատակ ունի նաև պատրաստելու մասնագետների, որոնք տիրապետում են բժշկական էթիկայի յուրահատկություններին և կարող են իրականացնել հանրային վերահսկողություն առողջապահական համակարգի ու ծառայությունների որակի նկատմամբ: Ուսանողները կսովորեն լուսաբանել առողջապահական ոլորտի զգայուն թեմաները՝ պահպանելով մարդու իրավունքների և բժշկական գաղտնիքի առաջնահերթությունը, միաժամանակ յուրացնելով նորագույն տեխնոլոգիաների ու արհեստական բանականության կիրառման հեռանկարները բժշկության մեջ: 2. Результаты обучения по программе Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն Սահմանել բժշկական լրագրության տեսական հիմքերը, հանրային առողջապահության կառուցվածքը և առողջապահական համակարգի կառավարման մոդելները։ · Տիրապետել բժշկական էթիկայի նորմերին, հիվանդի իրավունքների և բժշկական գաղտնիքի իրավական կարգավորումներին (տեղական և միջազգային)։ · Ճանաչել ոլորտում ճգնաժամային իրավիճակների լուսաբանման առանձնահատկությունները և տեղեկատվական հոսքերի կառավարման ռազմավարությունները։ · Ընկալել դեղագործական շուկայի, բժշկական նորագույն տեխնոլոգիաների (ներառյալ ԱԲ) ազդեցությունը հարային առողջության վրա։ Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ · Վերլուծել և մշակել առողջապահական տվյալները՝ վերածելով դրանք հանրամատչելի և փաստահեն լրագրողական նյութերի կամ կիրառելի փաստերի լրագրողական նյութերում։ · Գտնել կորելացիոն կապեր հանրային առողջությանը և առողջապահական անվտանգությանը վերաբերող հասանելի բժշկական տվյալների միջև և կիրառել դրանք՝ հանրային շահերի շրջանակներում՝ պահպանելով բժշկական գաղտնիքի սկզբունքները։ · Իրականացնել հանրային վերահսկողություն՝ ընդհանուր գծերով տիրապետելով բժշկական ծառայությունների որակի հիմնական չափանիշներին ու սկզբունքներին, բացահայտելով համակարգային սխալներն ու ռիսկերը։ · Պատրաստել մեդիաբովանդակություն զգայուն թեմաներով՝ բացառելով խտրականությունը, սուբյեկտիվիզմը և պահանելով զգայուն թեմաների լուսաբանման էթիկական սկզբունքները։ · Կիրառել փաստերի ստուգման գործիքակազմը՝ բժշկական ապատեղեկատվությունը և կեղծ գիտական թեզերը նույնականացնելու և հերքելու, մանիպուլյացիոն միֆերի դեմ պայքարելու համար։ Գ. Ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ · Կառուցել արդյունավետ հաղորդակցություն մասնագիտական համայնքի (բժիշկներ, փորձագետներ) հետ՝ պահպանելով լրագրողական անկախությունը։ · Դրսևորել արագ կողմնորոշվելու ունակություն առողջապահական ճգնաժամերի և բարոյաէթիկական երկընտրանքների պայմաններում։ · Օգտագործել թվային տեխնոլոգիաները և ԱԲ գործիքները՝ բարդ բժշկական թեմաները վիզուալիզացնելու և լսարանին առավել ընկալելի ներկայացնելու համար։ · Կիրառել էմպատիկ (կարեկցող) հաղորդակցություն և հոգեբանական ճկունություն, այսինքն վստահելի և հարգալից հարաբերություններ հաստատել խոցելի վիճակում գտնվող անձանց հետ, դրսևորել հուզական բարձր ինտելեկտ հարցազրույցների ընթացքում և պահպանել մասնագիտական սթրեսակայունություն ծանր թեմաներ լուսաբանելիս։ 3. Описание Ուսանողներին փոխանցել մասնագիտական և էթիկական պատասխանատվության գիտելիքներ, որոնք թույլ կտան համակողմանի լուսաբանել առողջապահական ոլորտի գործընթացները՝ առողջապահական համակարգի քաղաքականություններից մինչև համաճարակների կառավարում, բժշկական սխալների վերլուծություն և զգայուն թեմաներ: Դասընթացը միտված է զարգացնելու քննադատական մտածողություն և տվյալների հետ աշխատելու հմտություններ, ինչը հնարավորություն կտա ապագա լրագրողին զանազանել փաստը ապատեղեկատվությունից և հանրությանը մատուցել հավաստի տեղեկատվություն: Ծրագիրը նպատակ ունի նաև պատրաստելու մասնագետների, որոնք տիրապետում են բժշկական էթիկայի յուրահատկություններին և կարող են իրականացնել հանրային վերահսկողություն առողջապահական համակարգի ու ծառայությունների որակի նկատմամբ: Ուսանողները կսովորեն լուսաբանել առողջապահական ոլորտի զգայուն թեմաները՝ պահպանելով մարդու իրավունքների և բժշկական գաղտնիքի առաջնահերթությունը, միաժամանակ յուրացնելով նորագույն տեխնոլոգիաների ու արհեստական բանականության կիրառման հեռանկարները բժշկության մեջ: 4. Стили и методы преподавания и обучения - Ինտերակտիվ դասախոսություններ, - Դեպքի քննություն (Case Study) (հատկապես բժշկական սխալների, էթիկայի և որակի կառավարման բաժինների համար)։ - Դերային խաղեր և սիմուլյացիաներ (հատկապես լրագրող-բժիշկ հարաբերությունների և էմպատիկ հաղորդակցության զարգացման համար)։ - Նախագծահեն հետազոտություններ՝ չուսումնասիրելով մեդիադաշտում բժշկական թեմաներով թիրախային լուսաբանման առանձնահատկությունները, հանձնարարվոմ է ստեղծել բժշկական կոնկրետ թեմանելով լրագրողական պրոդուկտ։ - Հանդիպումներ ոլորտի մասնագետների, առողջապահական թեմանելով մասնագիտացած լրագրողների հետ։ - Գործնական աշխատանք ԱԲ գործիքներով` բարդ բժշկագիտական տեքստերը պարզեցնելու, տերմինները բացատրելու համար։ Բանավեճեր, քննարկումներ (բժշկական էթիկայի և «կյանքի ու մահվան» թեմաների քննարկման ժամանակ բարոյական երկընտրանքների դեպքերի հետ կապված)։ 5. Методы и критерии оценки 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր Ինքնուրույն աշխատանք՝ 8 միավոր Մասնակցություն՝ 3 միավոր 6. Список основной литературы Burne, Jerome, and Michael Fitzpatrick. Medical Journalism: Exposing Corruption, Highlighting Breakthroughs, and Reporting Often Conflicting Science. London: Routledge, 2012. Vervoort, Dominique, and Shreya J. Sridhar. "Medical Journalism in the Era of Post-Truth Medicine." Cureus 13, no. 2 (February 2021): e13248. https://doi.org/10.7759/cureus.13248 . Global Investigative Journalism Network. "Health and Medicine: A Guide to Reporting about Safety." Accessed March 30, 2026. . ՀՀ Օրենքը «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» Բժշկական էթիկա։ Ուսումնական ձեռնարկ կլինիկական օրդինատորների և Բ 615 բժիշկների համար / Ս. Հ. Դավթյան, Ե. Կ. Հակոբյան, Ի. Ե. Աբգարյան, Հ. Ս.Ղազարյան Ս. Հ. Աբրահամյան.- Եր.։ Հերացի, 2025.- ... էջ։ MD.School. «Медицинская журналистика: зачем она нужна и как в ней развиваться». MD.School Blog. Վերջին դիտումը՝ Մարտի 30, 2026։ https://md.school/blog/medicinskaya-zhurnalistika. Ludlow, Naomi. «Медицинская журналистика: как находить данные и проверять заявления экспертов». International Journalists' Network (IJNet). Վերջին դիտումը՝ Մարտի 30, 2026։ https://ijnet.org/ru/story/медицинская-журналистика-как-находить-данные… . Eleraqi, Amr. «Как проверять данные и источники информации». International Journalists' Network (IJNet). Վերջին դիտումը՝ Մարտի 30, 2026։ https://ijnet.org/ru/story/как-проверять-данные-и-источники-информации . Иретон, Черилин, и Джули Посетти, ред. Журналистика, «фейковые новости» и дезинформация: Руководство для академической и профессиональной подготовки журналистов. Серия ЮНЕСКО по журналистскому образованию. Париж: ЮНЕСКО, 2020. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000371785. 7. Основная часть курса 1. Բժշկական լրագրության էությունը և դերը հանրային առողջապահության մեջ 2. Համաճարակների և պանդեմիաների լուսաբանման ռազմավարությունը. 3. Բժշկական էթիկա և լրագրություն 4. Լրագրող-բժիշկ հարաբերությունները 5. Առողջապահական համակարգի կառավարում և մեդիա 6. Որակի կառավարումը առողջապահությունում · Առողջապահական ծառայությունների որակի գնահատում · Սխալների, ռիսկերի և բարելավման գործընթացների լուսաբանում · Լրագրողի դերը որակի վերահսկման և հանրային վերահսկողության մեջ 7. Առողջապահական տվյալների լրագրություն (Data journalism) 8. Դեղագործական ոլորտի լուսաբանում 9. Կեղծ բժշկական տեղեկատվություն և ապատեղեկատվություն 10. Արհեստական բանականությունը բժշկության մեջ. 11. Գլոբալ առողջապահական խնդիրների լուսաբանում 12. Հոգեկան առողջության թեմաների լուսաբանում 13. Հաշմանդամության խնդիրների լուսաբանումը 14. Մայրական և մանկական առողջության լուսաբանումը 15 Բժշկական սխալների և մահվան դեպքերի լուսաբանումը

Журналистика

Программа бакалавриата

Учебный план

Общеобразовательный модуль

Специализированный модуль

Другие образовательные модули