Уровень образования (бакалавр/магистр):
Магистр
Название образовательной программы и код специальности:
022801.04.7 - Արևելագիտություն
Специализация:
022801.04.7 - Կիրառական արաբագիտություն
Присвоенная квалификация:
Արևելագիտության մագիստրոս
Учебный год начала программы:
2026/2027
Форма обучения (очная/заочная):
Полная занятость
Язык обучения:
Հայերեն
1. Требования к поступающим (критерии приема)
Ընդունելությունը կատարվում է ըստ ‹‹ԵՊՀ մագիստրատուրայի (առկա և հեռակա ուսացման ձևերով) ընդունման կարգ››-ի (հաստատված ԵՊ ԳԽ 2022թ. մայիսի 26-ի N9/2 որոշմամբ):
2. Цели (назначение)
● ձևավորել խորացված և համակարգված գիտելիքներ արաբական երկրների աշխարհաքաղաքական, հասարակական-քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացման, ինչպես նաև իսլամական կրոնադավանաբանական, իրավական և գաղափարական մտքի պատմական ու ժամանակակից դրսևորումների վերաբերյալ,
● զարգացնել վերլուծական, թարգմանական և հետազոտական մասնագիտական կարողություններ՝ ապահովելով տեսական գիտելիքների կիրառումը արաբական երկրների և Մերձավոր Արևելքի գործընթացների, արաբերեն մասնագիտական տեքստերի և բազմալեզու աղբյուրների քննության, մեկնաբանության և գիտական հետազոտությունների իրականացման ընթացքում,
● նախապատրաստել մրցունակ մասնագետներ, որոնք կկարողանան արդյունավետ գործունեություն ծավալել գիտակրթական, պետական, դիվանագիտական, միջազգային և մասնավոր ոլորտներում, ինչպես նաև շարունակել մասնագիտական զարգացումը և գիտահետազոտական գործունեությունը դոկտորական կրթության մակարդակում,
● զարգացնել միջմշակութային հաղորդակցության, ակադեմիական գրավոր և բանավոր հաղորդակցման, քննադատական մտածողության, գիտական էթիկայի և ակադեմիական ազնվության վրա հիմնված փոխանցելի կարողությունները։
● զարգացնել վերլուծական, թարգմանական և հետազոտական մասնագիտական կարողություններ՝ ապահովելով տեսական գիտելիքների կիրառումը արաբական երկրների և Մերձավոր Արևելքի գործընթացների, արաբերեն մասնագիտական տեքստերի և բազմալեզու աղբյուրների քննության, մեկնաբանության և գիտական հետազոտությունների իրականացման ընթացքում,
● նախապատրաստել մրցունակ մասնագետներ, որոնք կկարողանան արդյունավետ գործունեություն ծավալել գիտակրթական, պետական, դիվանագիտական, միջազգային և մասնավոր ոլորտներում, ինչպես նաև շարունակել մասնագիտական զարգացումը և գիտահետազոտական գործունեությունը դոկտորական կրթության մակարդակում,
● զարգացնել միջմշակութային հաղորդակցության, ակադեմիական գրավոր և բանավոր հաղորդակցման, քննադատական մտածողության, գիտական էթիկայի և ակադեմիական ազնվության վրա հիմնված փոխանցելի կարողությունները։
3. Результаты обучения по программе
Այս ծրագրի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի․
- Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
- Ներկայացնել արաբական երկրների աշխարհաքաղաքական, հասարակական-քաղաքական և տնտեսական զարգացման հիմնական միտումները, արդիականացման գործընթացները և տարածաշրջանային ինտեգրման։
- Ներկայացնել իսլամական կրոնադավանաբանական, իրավական և գաղափարական մտքի հիմնական ուղղությունների ձևավորումն ու զարգացումը՝ միջնադարից մինչև ժամանակակից քաղաքական, իրավական և մշակութային դրսևորումները։
- Մեկնաբանել տարբեր ժանրերի և ոլորտների մասնագիտական արաբերեն տեքստերի լեզվական, ոճական, դիսկուրսային և մշակութային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ուսումնասիրության տեսական-մեթոդաբանական հիմքերը։
- Բացատրել գիտական հետազոտության հիմնական սկզբունքները, տարբերակել հետազոտության մեթոդաբանական մոտեցումները, հասկանալ գիտական մեթոդների ընտրության տեսական հիմքերը։
- Գործնական մասնագիտական կարողություններ
- Վերլուծել արաբական երկրների հասարակական-քաղաքական և տնտեսական զարգացումները, գնահատել տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացները և մեկնաբանել դրանց ազդեցությունը միջազգային հարաբերությունների և ՀՀ-արաբական երկրների համագործակցության վրա։
- Վերլուծել իսլամական կրոնաիրավական համակարգերի և գաղափարական ուղղությունների դերը Մերձավոր Արևելքի արդի գործընթացներում և այլ տարածաշրջաններում մուսուլմանական համայնքների զարգացման մեջ՝ կիրառելով համապատասխան տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումներ։
- Իրականացնել մասնագիտական տեքստերի միջդիսցիպլինար քննություն և ոլորտային թարգմանություն՝ վերհանելով լեզվական և տերմինաբանական համակարգերում կոդավորված մշակութային ու պատմական դիսկուրսները։
- Կիրառել գիտական հետազոտության մեթոդաբանական մոտեցումները հետազոտական խնդիրների ձևակերպման, տվյալների վերլուծության և հիմնավորված եզրակացությունների ներկայացման համար։
- Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ
- Իրականացնել միջմշակութային հաղորդակցություն և թարգմանություն բազմալեզու միջավայրում՝ կիրառելով թարգմանության տեսական և գործնական մոտեցումները տարբեր ոլորտների մասնագիտական տեքստերի և հաղորդակցական իրավիճակների շրջանակում։
- Քննադատաբար գնահատել և համադրել մասնագիտական աղբյուրները, իրականացնել ինքնուրույն հետազոտություն՝ կիրառելով համապատասխան մեթոդաբանություն, և ձևակերպել հիմնավորված եզրահանգումներ տվյալների ու աղբյուրների վերլուծության հիման վրա։
- Ձևակերպել և ներկայացնել ակադեմիական գրավոր և բանավոր խոսք՝ պահպանելով գիտական էթիկայի, ակադեմիական ազնվության և գրագրության պահանջները և հետազոտական պատասխանատվության սկզբունքները։
4. Способ оценки
1. Գնահատումը ներառում է հետևյալ բաղադրիչները.
● դասընթացի (ուսումնական մոդուլի) ենթաբաժինների յուրացման գնահատում կիսամյակի ընթացքում (2 ընթացիկ քննություն),
● դասընթացի (ուսումնական մոդուլի) առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում,
● ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում (ինքնուրույն աշխատանք),
● ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն և/կամ խմբային հետազոտական աշխատանքի կատարման գնահատում կիսամյակի ընթացքում (հետազոտական աշխատանք, որը փոխարինում է ընթացիկ քննություններից որևէ մեկին),
● դասընթացին մասնակցության գնահատում (մասնակցություն),
● ամբողջ դասընթացի կամ ուսումնական մոդուլի եզրափակիչ գնահատում քննաշրջանում, որը ենթադրում է դասընթացի կամ կրթական մոդուլի համար սահմանված կրթական վերջնադյունքների ձեռքբերման մակարդակի գնահատում:
2. Ելնելով կրթական ծրագրի ուսումնական պլանով նախատեսված դասընթացների (ուսումնական մոդուլների) աշխատածավալից, պարապմունքի ձևից, դասավանդման մեթոդներից և հաշվի առնելով դասընթացի կարևորությունը ուսանողի մասնագիտական գիտելիքների և կարողությունների ձևավորման մեջ՝ դասընթացներն ըստ գնահատման ձևի բաժանվում են 4 խմբի՝
● եզրափակիչ գնահատումով,
● առանց եզրափակիչ գնահատման,
● առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման,
● ստուգարքային:
3. ԵՊՀ-ում ուսանողի ուսումնառության արդյունքների գնահատման համար կիրառվում է 20-միավորանոց սանդղակը:
4. Գնահատման դրական նվազագույն շեմը սահմանվում է 10 միավորը:
● դասընթացի (ուսումնական մոդուլի) ենթաբաժինների յուրացման գնահատում կիսամյակի ընթացքում (2 ընթացիկ քննություն),
● դասընթացի (ուսումնական մոդուլի) առանձին թեմաների ընթացիկ ստուգումներ կիսամյակի ընթացքում,
● ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն առաջադրանքների կատարման և յուրացման ստուգում և գնահատում կիսամյակի ընթացքում (ինքնուրույն աշխատանք),
● ծրագրով նախատեսված ինքնուրույն և/կամ խմբային հետազոտական աշխատանքի կատարման գնահատում կիսամյակի ընթացքում (հետազոտական աշխատանք, որը փոխարինում է ընթացիկ քննություններից որևէ մեկին),
● դասընթացին մասնակցության գնահատում (մասնակցություն),
● ամբողջ դասընթացի կամ ուսումնական մոդուլի եզրափակիչ գնահատում քննաշրջանում, որը ենթադրում է դասընթացի կամ կրթական մոդուլի համար սահմանված կրթական վերջնադյունքների ձեռքբերման մակարդակի գնահատում:
2. Ելնելով կրթական ծրագրի ուսումնական պլանով նախատեսված դասընթացների (ուսումնական մոդուլների) աշխատածավալից, պարապմունքի ձևից, դասավանդման մեթոդներից և հաշվի առնելով դասընթացի կարևորությունը ուսանողի մասնագիտական գիտելիքների և կարողությունների ձևավորման մեջ՝ դասընթացներն ըստ գնահատման ձևի բաժանվում են 4 խմբի՝
● եզրափակիչ գնահատումով,
● առանց եզրափակիչ գնահատման,
● առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման,
● ստուգարքային:
3. ԵՊՀ-ում ուսանողի ուսումնառության արդյունքների գնահատման համար կիրառվում է 20-միավորանոց սանդղակը:
4. Գնահատման դրական նվազագույն շեմը սահմանվում է 10 միավորը:
5. Карьерные возможности выпускников
Շրջանավարտների զբաղվածության առաջնային վերլուծության տվյալները թույլ են տալիս առանձնացնել գործունեության հետևյալ հիմնական ոլորտները.
● պետական մարմինների տեղեկատվա-վերլուծական և արտաքին կապերի ստորաբաժանումներ,
● միջազգային հասարակական կառույցների հայաստանյան և օտարերկրյա բաժանմունքներ,
● հայաստանյան և օտարերկրյա տնտեսական կազմակերպությունների՝ արաբական երկրներում իրականացվող նախագծեր,
● քաղաքագիտական, տնտեսական և մշակութաբանական հետազոտություններ իրականացնող կազմակերպություններ և լրատվամիջոցներ,
● գիտակրթական աշխատանք բուհերում և հետազոտական հաստատություններում,
· թարգմանչական գործունեություն (նոտարական, սինխրոն և այլն):
● պետական մարմինների տեղեկատվա-վերլուծական և արտաքին կապերի ստորաբաժանումներ,
● միջազգային հասարակական կառույցների հայաստանյան և օտարերկրյա բաժանմունքներ,
● հայաստանյան և օտարերկրյա տնտեսական կազմակերպությունների՝ արաբական երկրներում իրականացվող նախագծեր,
● քաղաքագիտական, տնտեսական և մշակութաբանական հետազոտություններ իրականացնող կազմակերպություններ և լրատվամիջոցներ,
● գիտակրթական աշխատանք բուհերում և հետազոտական հաստատություններում,
· թարգմանչական գործունեություն (նոտարական, սինխրոն և այլն):
6. Ресурсы и формы для поддержки обучения
● գրադարաններ
● համակարգչային լսարաններ
● ուսումնական խորհրդատուներ
● համակարգչային լսարաններ
● ուսումնական խորհրդատուներ
7. Образовательные стандарты и/или ориентиры, использованные для разработки программы
Արաբագիտության մագիստրոս որակավորման աստիճանի բարձրագույն մասնագիտական կրթության պետական կրթական չափորոշիչ
8. Требования к академическому персоналу
1. Ընդհանրական կարողություններ
Դասավանդման/մանկավարժական
● Դասընթացի աշխատանքային ծրագիր (լեզվական խմբերի համար՝ օրացուցային պլան) կազմելու հմտություն,
● Դասավանդման ինտերակտիվ մեթոդների իմացություն, ակտիվ ուսուցման տեխնիկաների կիրառման կարողություն:
Հետազոտական
● Տարաբնույթ գիտական աղբյուրների հետ աշխատելու, ինչպես նաև համացանցային տեղեկատվական ռեսուրսներից օգտվելու հմտություն,
● Հետազոտական խումբ ղեկավարելու կարողություն:
Հաղորդակցման
● Լսարանի հետ բանավոր հաղորդակցվելու հմտություն,
● Հետազոտական արդյունքները գրավոր շարադրելու կարողություն,
● Օտար լեզվի իմացություն (առնվազն անգլերենի B2 մակարդակին համապատասխան)։
ՏՀՏ կիրառություն
● Բազային համակարգչային հմտություններ (MS Office փաթեթի ազատ տիրպետում),
● Ժամանակակից սոցիալական հարթակներից օգտվելու հմտություն,
● Լուսացուցադրություններ պատրաստելու և ներկայացնելու հմտություններ։
Այլ կարողություններ
● Հասարակական հարաբերությունները կարգավորող մասնագիտական էթիկայի և իրավական նորմերի իմացություն,
● Թիմային աշխատանք կատարելու ունակություն։
Մասնագիտական կարողություններ
● Հումանիտար մտքի ուսումնասիրության ժամանակակից մեթոդներն ու մոդելները վերլուծելու կարողություն,
● Արաբագիտության՝ որպես հումանիտար մի շարք գիտակարգերի հետազոտական մոտեցումներն օրգանապես համակցող գիտության մեթոդաբանական հիմքերը, հայեցակարգերը, տարածաշրջանին առնչվող գլոբալ և լոկալ հիմնախնդիրները հետազոտելու կարողություն,
● Արևելագիտություն ու արաբագիտություն բնագավառները կազմող հիմնական գիտակարգերի և գիտական հարացույցների իմացություն,
● Տարածագոտու ընդհանուր պատմամշակութային, էթնիկ և սոցիոլեզվական պատմական ու ժամանակակից պատկերը վերլուծելու կարողություն,
● Արաբա-մուսուլմանական մշակութային արեալի՝ միջգիտակարգային ուսումնասիրման ժամանակակից մեթոդոբանական մոտեցումները հետազոտելու և տարածաշրջանային ինտեգրացին գործընթացների առանձնահատկությունները վերհանելու կարողություն,
● Արաբերենի հնչյունաբանական, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունների իմացություն (լեզվական դասընթացներում դասավանդողների համար),
● Արաբերենի համաժամանակյա և/կամ հերթականությամբ թարգմանության կարողություն (լեզվական դասընթացներում դասավանդողների համար)։
2. Ընդհանուր պահանջներ
Գիտական աստիճան
● Գիտական աստիճան և/կամ կոչում հասարակագիտության (մասնավորապես՝ արաբագիտության) ոլորտում, կամ որոշ դեպքերում՝ տվյալ կամ հարակից մասնագիտությամբ մագիստրոսի կոչում,
● Վերջին 5 տարում առնվազն 3 գիտական հոդվածի հրատարակություն գրախոսվող պարբերականում և/կամ մեթոդական հրատարակությունների առկայություն,
● Վերջին 5 տարում առնվազն 3 մասնակցություն գիտաժողովների և/կամ աշխատաժողովների,
● Արաբերեն և տարածաշրջանի արաբական բարբառներ դասավանդելու համար առնվազն C1 մակարդակին համապատասխան իմացություն։
Մանկավարժական փորձ
● Մասնագիտական դասընթացների դասավանդման և/կամ վերապատրաստումներ իրականացնելու առնվազն 3 տարվա փորձ,
● Վերջին 5 տարվա ընթացքում մասնակցություն տեղական և/կամ միջազգային վերապատրաստումների և/կամ մասնագիտական որակավորման բարձրացման դասընթացների:
Պրակտիկ աշխատանքի փորձ
● Առնվազն 3 տարվա աշխատանքային փորձ մասնագիտական կամ հարակից ոլորտներում։
Այլ պահանջներ
● Դասավանդման պորտֆոլիո՝ դասավանդվող առարկաների առնվազն 50%-ի առցանց նյութերի առկայություն,
● Ուսանողական հարցման արդյունքներով ստացված գնահատականների մինջինը՝ առնվազն 4.0 (գործող դասախոսների համար)
Դասավանդման/մանկավարժական
● Դասընթացի աշխատանքային ծրագիր (լեզվական խմբերի համար՝ օրացուցային պլան) կազմելու հմտություն,
● Դասավանդման ինտերակտիվ մեթոդների իմացություն, ակտիվ ուսուցման տեխնիկաների կիրառման կարողություն:
Հետազոտական
● Տարաբնույթ գիտական աղբյուրների հետ աշխատելու, ինչպես նաև համացանցային տեղեկատվական ռեսուրսներից օգտվելու հմտություն,
● Հետազոտական խումբ ղեկավարելու կարողություն:
Հաղորդակցման
● Լսարանի հետ բանավոր հաղորդակցվելու հմտություն,
● Հետազոտական արդյունքները գրավոր շարադրելու կարողություն,
● Օտար լեզվի իմացություն (առնվազն անգլերենի B2 մակարդակին համապատասխան)։
ՏՀՏ կիրառություն
● Բազային համակարգչային հմտություններ (MS Office փաթեթի ազատ տիրպետում),
● Ժամանակակից սոցիալական հարթակներից օգտվելու հմտություն,
● Լուսացուցադրություններ պատրաստելու և ներկայացնելու հմտություններ։
Այլ կարողություններ
● Հասարակական հարաբերությունները կարգավորող մասնագիտական էթիկայի և իրավական նորմերի իմացություն,
● Թիմային աշխատանք կատարելու ունակություն։
Մասնագիտական կարողություններ
● Հումանիտար մտքի ուսումնասիրության ժամանակակից մեթոդներն ու մոդելները վերլուծելու կարողություն,
● Արաբագիտության՝ որպես հումանիտար մի շարք գիտակարգերի հետազոտական մոտեցումներն օրգանապես համակցող գիտության մեթոդաբանական հիմքերը, հայեցակարգերը, տարածաշրջանին առնչվող գլոբալ և լոկալ հիմնախնդիրները հետազոտելու կարողություն,
● Արևելագիտություն ու արաբագիտություն բնագավառները կազմող հիմնական գիտակարգերի և գիտական հարացույցների իմացություն,
● Տարածագոտու ընդհանուր պատմամշակութային, էթնիկ և սոցիոլեզվական պատմական ու ժամանակակից պատկերը վերլուծելու կարողություն,
● Արաբա-մուսուլմանական մշակութային արեալի՝ միջգիտակարգային ուսումնասիրման ժամանակակից մեթոդոբանական մոտեցումները հետազոտելու և տարածաշրջանային ինտեգրացին գործընթացների առանձնահատկությունները վերհանելու կարողություն,
● Արաբերենի հնչյունաբանական, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունների իմացություն (լեզվական դասընթացներում դասավանդողների համար),
● Արաբերենի համաժամանակյա և/կամ հերթականությամբ թարգմանության կարողություն (լեզվական դասընթացներում դասավանդողների համար)։
2. Ընդհանուր պահանջներ
Գիտական աստիճան
● Գիտական աստիճան և/կամ կոչում հասարակագիտության (մասնավորապես՝ արաբագիտության) ոլորտում, կամ որոշ դեպքերում՝ տվյալ կամ հարակից մասնագիտությամբ մագիստրոսի կոչում,
● Վերջին 5 տարում առնվազն 3 գիտական հոդվածի հրատարակություն գրախոսվող պարբերականում և/կամ մեթոդական հրատարակությունների առկայություն,
● Վերջին 5 տարում առնվազն 3 մասնակցություն գիտաժողովների և/կամ աշխատաժողովների,
● Արաբերեն և տարածաշրջանի արաբական բարբառներ դասավանդելու համար առնվազն C1 մակարդակին համապատասխան իմացություն։
Մանկավարժական փորձ
● Մասնագիտական դասընթացների դասավանդման և/կամ վերապատրաստումներ իրականացնելու առնվազն 3 տարվա փորձ,
● Վերջին 5 տարվա ընթացքում մասնակցություն տեղական և/կամ միջազգային վերապատրաստումների և/կամ մասնագիտական որակավորման բարձրացման դասընթացների:
Պրակտիկ աշխատանքի փորձ
● Առնվազն 3 տարվա աշխատանքային փորձ մասնագիտական կամ հարակից ոլորտներում։
Այլ պահանջներ
● Դասավանդման պորտֆոլիո՝ դասավանդվող առարկաների առնվազն 50%-ի առցանց նյութերի առկայություն,
● Ուսանողական հարցման արդյունքներով ստացված գնահատականների մինջինը՝ առնվազն 4.0 (գործող դասախոսների համար)
9. Дополнительная информация о программе
ՀՀ այլ բուհերում արաբագիտության ոլորտում մագիստրոսական համապարփակ կրթական ծրագրեր չեն իրականացվում, ինչը, մենաշնորհային դիրք ապահովելով ԵՊՀ-ին, սակայն առավել ակտուալ է դարձնում ծրագրի տևակայուն զարգացման ուղղությամբ հետևողական աշխատանք տանելու հանգամանքը։ Արաբագիտության ամբիոնը ԵՊՀ միակ գիտակրթական կառույցն է, որտեղ կենտրոնացած են արաբագիտության ասպարեզում իրականացվող ուսումնական և հետազոտական գործունեությունը, հետևապես միայն այն է հանդես գալիս ակադեմիական այդ ոլորտում համալսարանական աստիճանի կրթական ծրագրեր իրականացնելու հարթակը։
Ծրագիրն իրականացվում է ԵՊՀ արաբագիտության ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական կազմի, ինչպես նաև ԳԱԱ-ից, ԱԳՆ-ից և Մատենադարանից հրավիրված բարձրակարգ մասնագետների կողմից։
Ծրագիրն իրականացվում է ԵՊՀ արաբագիտության ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական կազմի, ինչպես նաև ԳԱԱ-ից, ԱԳՆ-ից և Մատենադարանից հրավիրված բարձրակարգ մասնագետների կողմից։