Перейти к основному содержанию
Главная
envelope
ՀայերենРусскийEnglish

Main Navigation (Rus)

  • Прием
    • Бакалавриат
    • Магистратура
    • Аспирантура
    • Иностранные студенты
    • Подготовительные курсы
    • Работа с абитуриентами
    • Старшая STEM-школа ЕГУ
  • Образование
    • Руководство для первокурсников
    • Образовательные программы
    • Присвоение квалификации преподавателя
    • Центр академического письма
    • Непрерывное образование
    • Академический календарь
    • Олимпиада
  • Наука
    • Открытая наука
    • Конференции
    • Библиотека
    • Гранты
    • Издательство
    • Специализированные советы
    • Стратегия УЧР для исследователей
  • Новости
    • События
    • Мероприятия
    • Новости
    • Видеогалерея
    • Галерея
    • Объявления

Secondary Navigation (Rus)

  • О ЕГУ
    • Руководство ЕГУ
    • Символы ЕГУ
    • Международное сотрудничество ЕГУ
    • Обеспечение качества
    • Музей истории ЕГУ
    • Работа в ЕГУ
    • Часто задаваемые вопросы
  • Структура
    • Факультеты и учебные центры ЕГУ
      • Факультет географии и геологии
      • Богословский факультет
      • Факультет востоковедения
      • Факультет европейских языков и коммуникации
      • Факультет журналистики
      • Факультет информатики и прикладной математики
      • Юридический факультет
      • Факультет биологии
      • Факультет армянской филологии
      • Факультет международных отношений
      • Факультет истории
      • Институт физики
      • Факультет русской филологии
      • Факультет социологии
      • Факультет экономики и менеджмента
      • Факультет философии и психологии
      • Факультет химии
      • Факультет математики и механики
      • Центр развития педагогики и образования
      • Институт фармации
      • Центр европейских исследований
      • Кафедра гражданской обороны
      • Кафедра физического воспитания и спорта
      • Образовательный и исследовательский центр информационных технологий
    • Column Wrapper
      • Старшая STEM-школа ЕГУ
      • Иджеванский филиал ЕГУ
    • Научные центры и лаборатории
      • Научно-исследовательская лаборатория прикладной социологии
      • Научно-исследовательский центр психологии
      • Научно-исследовательский институт биологии
      • Институт арменоведческих исследований
      • Центр математических и прикладных исследований
      • Научно-исследовательский центр химии
      • Научно-исследовательский институт физики
      • Научно-исследовательский центр Института фармации
    • Научно-образовательные центры
      • Центр американских исследований
      • Научно-образовательный центр контроля и мониторинга качества лекарственных средств
      • Юридическая клиника
      • Научно-исследовательский центр-библиотека грековедения
      • Русский центр
      • Центр российских исследований
      • Лаборатория дистанционного обучения социологии
    • Column Wrapper
      • Баннер
    • Административные единицы ЕГУ
      • Ученый секретарь
      • Центр докторантуры
      • Музей истории ЕГУ
      • Общий отдел
      • Отдел эксплуатации энергетической системы
      • Управление финансового анализа
      • Департамент управления персоналом
      • Автопарк
      • Центр приёма и работы с абитуриентами
      • Бизнес-инкубатор
      • Бюраканская учебно-производственная база
      • Медицинский пункт
      • Управление научной политики
      • Управление планировния закупок
      • Спортивно-оздоровительный центр Дилижана
      • Архив ЕГУ
      • Издательство
      • Управление эксплуатации энергосистемы
      • Отдел маркетинга
      • Юридическая служба
      • Анкаванская учебно-производственная база
      • Управление международного сотрудничества
      • Аппарат ректора
      • Центр культуры
      • Бухгалтерия
      • Центр выпускников и карьеры
      • Гостевой дом
      • Центр обеспечения качества
      • Отдел благоустройства и ландшафтного дизайна
      • Пожарная служба
      • Ректорат
      • Библиотека имени Саркиса и Мари Измирлянов
      • Специальный отдел
      • Студенческое общежитие
      • Управление информационных технологий
      • Управление организации и контроля хозяйственной деятельности
      • Учебно-методическое управление
      • Цахкадзорская учебно-производственная база
      • Центр стратегического планирования
  • Структура
  • Выпускники и карьера
    • Центр карьеры
    • Сообщество выпускников
    • Друзья ЕГУ
  • Студенческая жизнь
    • Студенческое научное общество ЕГУ
    • Студенческий совет ЕГУ
    • Искусство и культура
ՀայերենРусскийEnglish
envelope

Main Navigation (Rus)

  • Прием
    • Бакалавриат
    • Магистратура
    • Аспирантура
    • Иностранные студенты
    • Подготовительные курсы
    • Работа с абитуриентами
    • Старшая STEM-школа ЕГУ
  • Образование
    • Руководство для первокурсников
    • Образовательные программы
    • Присвоение квалификации преподавателя
    • Центр академического письма
    • Непрерывное образование
    • Академический календарь
    • Олимпиада
  • Наука
    • Открытая наука
    • Конференции
    • Библиотека
    • Гранты
    • Издательство
    • Специализированные советы
    • Стратегия УЧР для исследователей
  • Новости
    • События
    • Мероприятия
    • Новости
    • Видеогалерея
    • Галерея
    • Объявления

Secondary Navigation (Rus)

  • О ЕГУ
    • Руководство ЕГУ
    • Символы ЕГУ
    • Международное сотрудничество ЕГУ
    • Обеспечение качества
    • Музей истории ЕГУ
    • Работа в ЕГУ
    • Часто задаваемые вопросы
  • Структура
    • Факультеты и учебные центры ЕГУ
      • Факультет географии и геологии
      • Богословский факультет
      • Факультет востоковедения
      • Факультет европейских языков и коммуникации
      • Факультет журналистики
      • Факультет информатики и прикладной математики
      • Юридический факультет
      • Факультет биологии
      • Факультет армянской филологии
      • Факультет международных отношений
      • Факультет истории
      • Институт физики
      • Факультет русской филологии
      • Факультет социологии
      • Факультет экономики и менеджмента
      • Факультет философии и психологии
      • Факультет химии
      • Факультет математики и механики
      • Центр развития педагогики и образования
      • Институт фармации
      • Центр европейских исследований
      • Кафедра гражданской обороны
      • Кафедра физического воспитания и спорта
      • Образовательный и исследовательский центр информационных технологий
    • Column Wrapper
      • Старшая STEM-школа ЕГУ
      • Иджеванский филиал ЕГУ
    • Научные центры и лаборатории
      • Научно-исследовательская лаборатория прикладной социологии
      • Научно-исследовательский центр психологии
      • Научно-исследовательский институт биологии
      • Институт арменоведческих исследований
      • Центр математических и прикладных исследований
      • Научно-исследовательский центр химии
      • Научно-исследовательский институт физики
      • Научно-исследовательский центр Института фармации
    • Научно-образовательные центры
      • Центр американских исследований
      • Научно-образовательный центр контроля и мониторинга качества лекарственных средств
      • Юридическая клиника
      • Научно-исследовательский центр-библиотека грековедения
      • Русский центр
      • Центр российских исследований
      • Лаборатория дистанционного обучения социологии
    • Column Wrapper
      • Баннер
    • Административные единицы ЕГУ
      • Ученый секретарь
      • Центр докторантуры
      • Музей истории ЕГУ
      • Общий отдел
      • Отдел эксплуатации энергетической системы
      • Управление финансового анализа
      • Департамент управления персоналом
      • Автопарк
      • Центр приёма и работы с абитуриентами
      • Бизнес-инкубатор
      • Бюраканская учебно-производственная база
      • Медицинский пункт
      • Управление научной политики
      • Управление планировния закупок
      • Спортивно-оздоровительный центр Дилижана
      • Архив ЕГУ
      • Издательство
      • Управление эксплуатации энергосистемы
      • Отдел маркетинга
      • Юридическая служба
      • Анкаванская учебно-производственная база
      • Управление международного сотрудничества
      • Аппарат ректора
      • Центр культуры
      • Бухгалтерия
      • Центр выпускников и карьеры
      • Гостевой дом
      • Центр обеспечения качества
      • Отдел благоустройства и ландшафтного дизайна
      • Пожарная служба
      • Ректорат
      • Библиотека имени Саркиса и Мари Измирлянов
      • Специальный отдел
      • Студенческое общежитие
      • Управление информационных технологий
      • Управление организации и контроля хозяйственной деятельности
      • Учебно-методическое управление
      • Цахкадзорская учебно-производственная база
      • Центр стратегического планирования
  • Структура
  • Выпускники и карьера
    • Центр карьеры
    • Сообщество выпускников
    • Друзья ЕГУ
  • Студенческая жизнь
    • Студенческое научное общество ЕГУ
    • Студенческий совет ЕГУ
    • Искусство и культура
  1. Главная
  2. Главная страница
  3. Նոյեմբերի 17. ինչպե՞ս ուսանողների պայքարը դարձավ ազատության և կրթության իրավունքի խորհրդանիշ
Ноября 17, 2026 | 13:04

Նոյեմբերի 17. ինչպե՞ս ուսանողների պայքարը դարձավ ազատության և կրթության իրավունքի խորհրդանիշ

Ամեն տարի նոյեմբերի 17-ին աշխարհում նշվում է Ուսանողների միջազգային օրը։ Թեև այսօր այն հաճախ կապվում է երիտասարդության, ուսանողական կյանքի և ձեռքբերումների հետ, օրվա պատմական ակունքները տանում են դեպի 1939 թվականի Պրահա, որտեղ ազատության համար պայքարող ուսանողները ենթարկվեցին նացիստական բռնաճնշումների։ Ուսանողների միջազգային օրը ծնվել է ողբերգական իրադարձությունների հիշողությունից՝ ժամանակի ընթացքում վերածվելով կրթության իրավունքի, ակադեմիական ազատության, երիտասարդների համերաշխության և հասարակական կյանքում նրանց դերակատարության խորհրդանիշի։

1939 թվական. ուսանողական պայքարն ընդդեմ նացիստական օկուպացիայի

1939 թվականի մարտին նացիստական Գերմանիան օկուպացրեց Չեխիայի տարածքները։ Երկրում հաստատված նոր վարչակարգը սահմանափակում էր քաղաքացիական ազատությունները, վերահսկողություն սահմանում հասարակական կյանքի նկատմամբ և ճնշում ցանկացած ընդվզում։

Այս պայմաններում համալսարանական երիտասարդությունը դարձավ դիմադրության կարևոր ուժերից մեկը։ Ուսանողների համար պայքարը միայն երկրի անկախության վերականգնման հարց չէր. վտանգված էին նաև ազատ մտածելու, սովորելու և սեփական համոզմունքներն արտահայտելու իրավունքները։

1939 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ Չեխոսլովակիայի անկախության հռչակման տարեդարձին, Պրահայի փողոցներում տեղի ունեցան նացիստական օկուպացիայի դեմ զանգվածային ցույցեր, որոնց ակտիվորեն մասնակցում էին նաև համալսարանականները։

Ցույցերի ընթացքում ծանր վիրավորվեց Կարլի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի ուսանող Յան Օպլետալը (Jan Opletal)։ Նա մահացավ նոյեմբերի 11-ին՝ դառնալով ուսանողական դիմադրության խորհրդանիշներից մեկը։

Նոյեմբերի 15-ին տեղի ունեցած նրա հուղարկավորությունը վերածվեց բողոքի հզոր ցույցի։ Հազարավոր մարդիկ դուրս եկան փողոց՝ հարգանքի տուրք մատուցելու երիտասարդ ուսանողի հիշատակին և արտահայտելու իրենց անհամաձայնությունը նացիստական օկուպացիայի նկատմամբ։

Յան Օպլետալի դիմանկարը

Յան Օպլետալը, մոտ 1934 թ.։ Աղբյուր՝ Wikimedia Commons

Նոյեմբերի 17. օր, որը փոխեց չեխական համալսարանների ճակատագիրը

Ուսանողական ընդվզմանը նացիստական իշխանությունները պատասխանեցին դաժան բռնաճնշումներով։ 1939 թվականի նոյեմբերի 17-ի վաղ առավոտյան սկսվեցին զանգվածային ձերբակալություններ։ Նացիստական իշխանությունները փակեցին չեխական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները, իսկ ուսանողական շարժման հետ առնչվող ինը ներկայացուցիչների (ութ ուսանող և մեկ դասախոս) մահապատժի ենթարկեցին առանց դատավարության։

Շուրջ 1200 ուսանող տեղափոխվեց Գերմանիայի Սաքսենհաուզեն համակենտրոնացման ճամբար։ Նրանցից շատերը հետագայում ազատ արձակվեցին, սակայն մի մասը զոհվեց բանտարկության ընթացքում։ Չեխական համալսարանները փակ մնացին մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ Մի ամբողջ սերունդ զրկվեց բնականոն կրթություն ստանալու հնարավորությունից, իսկ համալսարանական կյանքը տարիներով ընդհատվեց։

Այդ իրադարձությունները պատմության մեջ մնացին որպես հիշեցում, թե ինչ ծանր հետևանքներ կարող է ունենալ ազատ մտքի և կրթության նկատմամբ քաղաքական բռնությունը։

Նոյեմբերի 17-ը դարձավ ոչ միայն զոհված ուսանողների հիշատակի, այլև գիտելիքի, կրթության և մարդկային արժանապատվության պաշտպանության խորհրդանիշ։

Ինչպե՞ս նոյեմբերի 17-ը դարձավ Ուսանողների միջազգային օր

Պրահայում տեղի ունեցած իրադարձությունները լայն արձագանք գտան նաև Չեխոսլովակիայի սահմաններից դուրս։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին արտերկրում գործող չեխոսլովակ ուսանողական կազմակերպությունները ջանք էին գործադրում միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրելու իրենց հայրենիքում տեղի ունեցած բռնաճնշումների վրա, ինչպես նաև պահպանելու զոհված ընկերների հիշատակը։ Նրանց նախաձեռնություններին միացան տարբեր երկրների ուսանողական միավորումներ։

1941 թվականին Լոնդոնում կայացած միջազգային ուսանողական հավաքի ընթացքում նոյեմբերի 17-ը հռչակվեց Ուսանողների միջազգային օր (International Students' Day)՝ ի հիշատակ 1939 թվականի Պրահայի իրադարձությունների։

Այսպիսով՝ մի օր, որն սկզբնապես կապված էր ողբերգության և կորստի հետ, ձեռք բերեց համաշխարհային նշանակություն։

Այն դարձավ ուսանողների միասնականության, կրթության իրավունքի և ազատության պաշտպանության կարևորության արտահայտությունը՝ անկախ ազգային պատկանելությունից, աշխարհագրական սահմաններից ու քաղաքական պայմաններից։

Հետագա տասնամյակներում օրվա խորհուրդն աստիճանաբար ընդլայնվեց։ Պատմական հիշողությանը զուգահեռ՝ այն սկսեց ընդգծել նաև ուսանողների իրավունքների պաշտպանության, կրթության հասանելիության, երիտասարդների նախաձեռնողականության և հասարակական կյանքին մասնակցության նշանակությունը։

1989 թվական. երբ պատմությունը կրկնվեց՝ նոր հանգուցալուծմամբ

Նոյեմբերի 17-ը Չեխոսլովակիայի պատմության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ստացավ նաև կես դար անց։ 1989 թվականի նոյեմբերի 17-ին՝ 1939 թվականի ողբերգական իրադարձություններից ուղիղ 50 տարի անց, Պրահայում կազմակերպվեց ուսանողական խաղաղ երթ՝ նվիրված նացիստական բռնաճնշումների զոհերի հիշատակին։

Սակայն հիշատակի միջոցառումը շուտով վերածվեց գործող կոմունիստական վարչակարգի դեմ բողոքի ցույցի։ Անվտանգության ուժերը բռնությամբ ցրեցին ցուցարարներին, ինչն առաջացրեց հասարակական դժգոհության նոր ալիք։

Հաջորդ օրերին բողոքի շարժումը մեծ թափ ստացավ։ Ուսանողներին միացան դասախոսներ, մտավորականներ, արվեստագետներ և հասարակության տարբեր խմբեր։ Սկսված զանգվածային շարժումը պատմության մեջ մտավ Թավշյա հեղափոխություն (Velvet Revolution) անվամբ և հանգեցրեց Չեխոսլովակիայում կոմունիստական իշխանության խաղաղ տապալմանը։

Մարդիկ Պրահայի Վացլավյան հրապարակում Թավշյա հեղափոխության օրերին

Պրահայի Վացլավյան հրապարակը Թավշյա հեղափոխության օրերին, 1989 թ. նոյեմբերի 20–24։ Լուսանկարը՝ ŠJů / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Խորհրդանշական է, որ երկու տարբեր սերունդների ուսանողներ, պատմական բոլորովին տարբեր պայմաններում, նոյեմբերի 17-ը դարձրին ազատության և հասարակական փոփոխությունների համար պայքարի հիշարժան օր։ Այսօր Չեխիայում նոյեմբերի 17-ը պետական տոն է՝ նշվելով որպես Ազատության և ժողովրդավարության համար պայքարի օր։

Ուսանողների միջազգային օրը ժամանակակից աշխարհում

Անցած տասնամյակների ընթացքում փոխվել են համալսարանները, կրթական համակարգերն ու երիտասարդների առջև ծառացած մարտահրավերները, սակայն նոյեմբերի 17-ի հիմնական խորհուրդը պահպանվել է։ Այսօր Ուսանողների միջազգային օրը հնարավորություն է անդրադառնալու ոչ միայն անցյալի իրադարձություններին, այլև այն հարցերին, որոնք որոշում են բարձրագույն կրթության ներկան ու ապագան։

Կրթության հավասար հնարավորությունները, ակադեմիական ազատությունը, ուսանողների իրավունքների պաշտպանությունը և համալսարանական կառավարման գործընթացներում նրանց մասնակցությունը շարունակում են մնալ արդիական։ Միևնույն ժամանակ, արագ փոփոխվող աշխարհում փոխվում է նաև ուսանողի դերը։

Արհեստական բանականության, թվային տեխնոլոգիաների և գիտության արագ զարգացման պայմաններում առավել մեծ արժեք են ստանում ինքնուրույն մտածելու, տեղեկությունը քննադատաբար գնահատելու, նոր գիտելիք ստեղծելու և փոփոխություններին պատասխանատու կերպով արձագանքելու կարողությունները։

Ուսանողների միջազգային օրվա պատմությունն առանձնահատուկ իմաստ է ստանում նաև այս տեսանկյունից։ Այն հիշեցնում է, որ համալսարանի ուժը միայն իր գիտական նվաճումները, ավանդույթներն ու ենթակառուցվածքները չեն, այլև այն երիտասարդները, որոնք իրենց գաղափարներով, հարցադրումներով և նախաձեռնություններով նպաստում են նրա շարունակական զարգացմանը։

1939 թվականի Պրահայի ուսանողական դիմադրությունից մինչև ժամանակակից համալսարանների գիտական ու կրթական նախաձեռնություններ նոյեմբերի 17-ը միավորում է մեկ կարևոր գաղափար՝ կրթությունը միայն գիտելիք ձեռք բերելու հնարավորություն չէ, այլև ազատ մտածելու, սեփական ձայնն ունենալու և հասարակության ապագայի կերտմանը մասնակցելու իրավունք։

Եվ հենց այդ գաղափարն է Ուսանողների միջազգային օրվան հաղորդում իր մնայուն նշանակությունը՝ հիշեցնելով, որ համալսարանի ապագան անբաժանելի է այն կերտող ուսանողներից։

ShareFacebookTelegram

Последние новости

Նոյեմբերի 17. ինչպե՞ս ուսանողների պայքարը դարձավ ազատության և կրթության իրավունքի խորհրդանիշ

17.11.2026

«Не только обучать студентов, но и раскрывать их потенциал и доверять им». Оганнес Оганнисян

17.11.2026

Золотые и серебряные медали ЕГУ вручены работникам университета: когда ценятся заслуги и преданность делу

16.11.2026
Увидеть все

Объявления

Միջազգային մագիստրոսական ծրագիր՝ հանրային կառավարման ոլորտում (MPA)

11.13.2026 - 12.31.2026

Հայտարարվում է «Էրազմուս Մունդուս»-ի «RESCO» մագիստրոսական ծրագրի ընդունելությունը

11.13.2026 - 11.16.2026

Միջազգային գիտաժողովի մասնակցելու հնարավորություն

11.13.2026 - 01.31.2027
Увидеть все

Быстрый доступ

  • Интранет
  • E-learning
  • Mulberry
  • Эл. заявки
  • Телефонная книга
  • Registrar
  • Документы

Footer (RUS)

  • Главные страницы
    • Прием
    • Образование
    • Наука
    • Новости
  • Информация
    • Часто задаваемые вопросы
    • Вакансии
    • Поиск образовательных программ
    • Для абитуриентов
  • О ЕГУ
    • Руководство ЕГУ
    • Символы ЕГУ
© Ереванский государственный университет 2026
Адрес: Республика Армения, г. Ереван, 0025, Алека Манукяна, 1 (+37460) 710000 info@ysu.am