Կանանց կարողությունների ընդլայնում և տվյալահենք քաղաքականություններ․ ամփոփվեցին ծրագրի արդյունքները

«Ժողովրդագրական դիմակայունություն․ կանանց կարողությունների և հնարավորությունների ընդլայնում տվյալահենք քաղաքականությունների միջոցով» ծրագիրը նպատակ ուներ ապահովելու կանանց, այդ թվում՝ խոցելի խմբերի ներկայացուցիչների շարունակական կրթությունը և հմտությունների զարգացումը՝ նրանց տնտեսական և հոգեսոցիալական բարեկեցությունը խթանելու համար, կիրառելու ազգային ժամանակային փոխանցումներ ու հաշիվներ՝ չվճարվող խնամքի աշխատանքի արժեքը գնահատելու և ավելի գենդերազգայուն տնտեսական քաղաքականություններ մշակելու համար։

Միջոցառման մեկնարկին ԵՊՀ միջազգային կապերի, զարգացման և նորարարությունների գծով պրոռեկտոր Միքայել Հովհաննիսյանը, կարևորելով ծրագրի նշանակությունը, ընդգծեց, որ այն մեկնարկել է ամիսներ առաջ և ոչ թե պարզապես ծրագիր է, այլ ԵՊՀ ժողովրդագրական հետազոտությունների կենտրոնի առաջին խոշոր նախաձեռնություններից մեկը։ 

«Ծրագիրն ունի հետաքրքիր թեմատիկ շրջանակ, որն ընդգրկում է կանանց կարողությունների զարգացման ընթացքը։ Հատկանշական է, որ համալսարանն այս գործում իր ներդրումն ունեցավ ոչ միայն կրթական և հետազոտական առումներով, այլև ելնելով իր հանրային պատասխանատվությունից։ Համալսարանը Հայաստանի բացառիկ հաստատություններից է, որն իր առաքելությունն ունի հասարակության տարբեր թիրախային խմբերի առջև՝ երկարաժամկետ հեռանկարում։ Դա առաջին հերթին վերաբերում է մարդկանց կարողությունների, մարդկային ռեսուրսի, արդյունավետ և ճիշտ մեթոդների վրա հիմնված ունակությունների զարգացմանը»,– նշեց Միքայել Հովհաննիսյանը։

ՀՀ-ում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանության գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Փոլ Մորիսն ընդգծեց, որ ծրագիրը նպատակ ուներ համակարգված ձևով ամրապնդելու Հայաստանի կարողությունը՝ մշակելու և իրականացնելու ժողովրդագրական ու սոցիալական քաղաքականություններ, որոնք հիմնված են ապացույցների վրա և գնահատում են ինչպես վճարովի, այնպես էլ անվճար աշխատանքի նշանակությունը՝ միևնույն ժամանակ արձանագրելով շոշափելի արդյունքներ ու երկարաժամկետ ազդեցություն երկրի սոցիալական և տնտեսական կյանքում։

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Ստեփանյանը շեշտեց, որ կանանց և տղամարդկանց իրավահավասարության հարցն այսօր դիտարկվում է ոչ թե միայն իրավունքների, այլ հավասար հնարավորությունների ապահովման տեսանկյունից։ Նա ընդգծեց, որ կանանց համար անհրաժեշտ է ստեղծել տարրական հավասար պայմաններ ինքնադրսևորման համար, քանի որ առանց դրանց հնարավոր չէր լինի արձանագրել ներկայիս առաջընթացը։ Միևնույն ժամանակ, նա նշեց, որ դեռևս առկա է չօգտագործված մեծ ներուժ, քանի որ բնակչության զգալի մասը կանայք են, որոնց լիարժեք ներգրավվածությունը տարբեր ոլորտներում առանցքային նշանակություն ունի։ Այս համատեքստում կարևորվեց համապատասխան ենթակառուցվածքների և ծառայությունների զարգացումը, ինչպես նաև հստակ հաշվարկների իրականացումը՝ այդ հնարավորությունները կյանքի կոչելու համար։

«Կարծում եմ՝ իրավագիտակից քաղաքացին նա չէ, ով հրաշալի տիրապետում է միայն իր իրավունքներին․ մեր քաղաքացիները նախ և առաջ պետք է տիրապետեն իրենց պարտականություններին, քանի որ հենց պարտականություններն ու իրավունքները գիտակցող մարդիկ կարող են ավելի լավը դարձնել իրենց, իրենց ընտանիքը, համայնքը և պետությունը»,- նշեց Տաթևիկ Ստեփանյանը։

Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Ֆրանսուազ Ժակոբն ընդգծեց, որ ծրագրի պատասխանատուները, գործընկերները կարողացել են ժողովրդագրության թեման դարձնել ավելի հասանելի, հետաքրքիր և կիրառելի՝ դուրս բերելով այն թվերի շրջանակից։ Ըստ նրա՝ նման նախաձեռնությունները կարևոր դերակատարում ունեն ժողովրդագրական մարտահրավերների հաղթահարման գործում, հատկապես կանանց կարողությունների զարգացման, հավասար հնարավորությունների ապահովման և խնամքի ծառայությունների ընդլայնման միջոցով։ 

ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի ղեկավար Լուսինե Սարգսյանը մատնանշեց, որ նախաձեռնությունը կարևոր դեր է ունեցել Երևանի պետական համալսարանի ժողովրդագրական հետազոտությունների կենտրոնի կայացման գործում և կարճ ժամանակում ապահովել է շոշափելի արդյունքներ։ Նա կարևորեց պետական կառույցների, միջազգային գործընկերների և քաղաքացիական հասարակության համագործակցությունը, ինչպես նաև ծրագրում ներգրավված կանանց մասնակցությունը՝ ընդգծելով նրանց կարողությունների զարգացման և փոխաջակցության նշանակությունը։

Լ․ Սարգսյանը նշեց նաև ծրագրի նորարարական և մեդիա բաղադրիչի կարևորությունը, որը նպաստում է թեմայի հանրայնացմանը և կարող է ոգեշնչել այլ կանանց՝ ակտիվորեն ներգրավվելու և կառուցելու իրենց ապագան։

Միջոցառման մասնակիցները դիտեցին ծրագրի մասին պատմող ֆիլմ, որի շրջանակում ներկայացվեցին ծրագրի ընթացքը, մասնակիցների պատմությունները։  

Այնուհետև ծրագրի գործընկեր կազմակերպությունների ներկայացուցիչները անդրադարձան կատարված աշխատանքներին ու հիմնական արդյունքներին։ Խոսվեց կարողությունների զարգացման և վերապատրաստման արդյունքների, Ազգային փոխանցումային հաշիվների ժամանակային վերլուծության, ԵՊՀ ժողովրդագրական հետազոտությունների կենտրոնի ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդման ուղղությամբ կատարված քայլերի ու հետագա զարգացման հնարավորությունների մասին։ Քննարկումն ավարտվեց հարցուպատասխանի ձևաչափով քննարկմամբ, որին հաջորդեց կանանց կարողությունների զարգացման դասընթացի մասնակիցների «ավարտական ​​արարողությամբ»։

Նշենք, որ ծրագիրն իրականացվում էր ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի կողմից և ֆինանսավորվել է Միացյալ Թագավորության կառավարության կողմից։