Բժշկական սնկաբանություն և կիրառական բուսաբանություն
Կրթական ծրագրի ուսուցման ձևը առկա է, ուսումնառության տևողությունը՝ 2 տարի, ուսման վարձի չափը՝ 550.000 ՀՀ դրամ, շնորհվող որակավորումը՝ կենսաբան։
Ընդունելության պահանջները
«Կենսաբանություն» կրթական ծրագրի վերջին երեք տարվա շրջանավարտները, որոնք ունեն 13-ից բարձր միջին որակական գնահատական (ՄՈԳ), հնարավորություն ունեն ընդունվելու առանց քննության, իսկ 13-ից ցածր ՄՈԳ ունեցող կամ կրթական այլ ծրագրերի շրջանավարտները պետք է հանձնեն բանավոր քննություն:
Հարցաշարը՝ «Ընդունելություն» բաժնում։
Ծրագրի նպատակը
Ծրագրի նպատակն է պատրաստել սնկաբանության և բուսաբանության ոլորտներում բարձրորակ, գիտության մեջ հիմնարար գիտելիքներ ունեցող մասնագետներ, որոնք կկարողանան վերլուծել և համակարգել տվյալ բնագավառներում կուտակված փորձը՝ կիրառելով ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, ձեռք բերել մասնագիտական և գործնական գիտելիքներ, ինչը կհամապատասխանի աշխատաշուկայի ժամանակակից պահանջներին, կիրառել սնկաբանության և բուսաբանության ժամանակակից մեթոդները, իրականացնել դպրոցներում և բարձրագույն մասնագիտական հաստատություններում շրջանավարտների պատշաճ մանկավարժական գործունեություն:
Առավելությունները
Կրթական ծրագրի ավարտին ուսանողն ունակ կլինի հասկանալու սնկերի և բույսերի կարգաբանության, ձևաբանության, անատոմիայի առանձնահատկությունները, բազմացման մեխանիզմները, աշխարհագրական տարածվածությանը և էկոլոգիական հարմարվողականությանը վերաբերող հարցերը, տարբերակելու ֆիտոպաթոգեն, օպորտունիստական սնկերը, դեղասնկերը, դեղաբույսերը և օգտակար բույսերը, ծանոթանալու դրանց ծագման, կառուցվածքի, ինչպես նաև սնկերի և բույսերի տեր-մակաբույծ փոխհարաբերություններին վերաբերող հարցերին, ներկայացնելու Հայաստանի ֆլորայի և բուսականության, միկոբիոտայի, բուսական աշխարհի պատմական զարգացումը, ձևավորումը, սնկերի, բույսերի և շրջակա միջավայրի ժամանակակից փոխազդեցությունների մասին եղած պատկերացումները, բացահայտելու սնկերի և բույսերի տարբեր կարգաբանական և էկոլոգիական խմբերի կառուցվածքների համեմատական և զարգացման առանձնահատկությունները՝ նշելով կենսաբազմազանության պահպանման գործում բույսերի և սնկերի կենսատեխնոլոգիայի նշանակությունը և հեռանկարները։
Շրջանավարտներն ունակ կլինեն նաև կիրառելու բուսական և կենդանական ծագում ունեցող սննդամթերքների էկոլոգիական ռիսկերի գնահատման էքսպրես մեթոդները, նախագծելու և իրականացնելու սնկանման օրգանիզմների, սնկերի, բարձրակարգ բույսերի բազմազանությունը պահպանող միջոցառումների համալիր ծրագրեր, գնահատելու միկոբիոտայի և ֆլորայի վրա անթրոպոգեն ազդեցության հետևանքները, մշակելու ծրագրեր սնկերը և բույսերը կիրառելու բժշկության, դեղագործության և կանաչապատման բնագավառներում և կենսատեխնոլոգիական արդյունաբերության մեջ, վերլուծելու և համակարգելու սնկերի և բույսերի կարգաբանությունը, էկոլոգիական ուսումնասիրություններին առնչվող տվյալները, բազմազանության պահպանության և վերարտադրության հետ կապված առանձնահատկությունները՝ օգտվելով տեղեկատվական տարատեսակ աղբյուրներից (էլեկտրոնային ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական հոդվածներ և հաշվետվություններ), մշակելու և իրականացնելու հետազոտական աշխատանքների ծրագրեր` բժշկական սնկաբանության և կիրառական բուսաբանության ոլորտներում իրականացնելու բազմազանության պահպանմանն ուղղված միջոցառումներ, ձևակերպելու և լուծելու գիտահետազոտական և գիտամանկավարժական գործունեության ընթացքում ծագած մասնագիտական խոր գիտելիքներ պահանջող հիմնախնդիրներ:
Ծրագրի ավարտին ուսանողը կկարողանա պատրաստել զեկուցումներ, գիտահետազոտական հրապարակումներ, ներկայացնել հետազոտությունների արդյունքները, վարել գիտական բանավեճեր, մշակել և իրականացնել հետազոտական ծրագրեր բուսաբանական, սնկաբանական և բնապահպանական ոլորտներում:
Կարիերայի հնարավորությունները
Կրթական ծրագրի շրջանավարտները կարող են աշխատանքի անցնել գիտահետազոտական ինստիտուտներում (գիտական անձնակազմի աշխատակից), ուսումնական հաստատություններում (դասախոս նախնական/արհեստագործական/միջին և բարձրագույն մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում), ՀՀ չափագիտության ազգային ինստիտուտի ուսումնական կենտրոնում (բուսաբան-սնկաբան մասնագետ), բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում (լաբորանտ), բնապահպանական կազմակերպություններում՝ ազգային պարկերի, արգելոցների, բուսաբանական այգիների, բնության թանգարանների, ինչպես նաև էկոտուրիզմի, քաղաքների և այլ բնակավայրերի կանաչապատման բնագավառում (բուսաբան-սնկաբան մասնագետներ, էկոլոգիական ծառայությունների և կազմակերպությունների բուսաբան-սնկաբան մասնագետներ, մաքսային վերահսկման մարմիններում բուսաբան-սնկաբան մասնագետներ), «ՍՏԱՆԴԱՐՏ ԴԻԱԼՈԳ»-ում (բուսաբան-սնկաբան մասնագետներ), բժշկագիտական կազմակերպություններում՝ բջջաբանական, հյուսվածաբանական, կլինիկական լաբորատորիաներում, գենետիկական ախտորոշիչ կենտրոններում (մասնագետների օգնականներ), իսկ համապատասխան որակավորում անցնելուց հետո` բուժանձնակազմում, կարանտինային հսկողության ծառայություններում:
ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅԱՆ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԱՇԱՐ
Բլոկային հարցեր
- Ստորակարգ սնկերի առանձնահատկությունները և դրանց դասակարգման սկզբունքները
- Սնկաբանության զարգացումը աշխարհում: Սնկերի արհեստական աճեցում
- Բույսերի հիվանդությունների ախտանիշները
- Սնկային վարակի տարածման պրոցեսը
- Մշակովի բույսերի հիմնական սնկային հիվանդությունները
- Բույսերի հիվանդությունների ախտորոշում
- Օգտակար բույսերի դասակարգումն ըստ նշանակության
- Դեղաբույսերի դասակարգումը և օգտագործումը
- Ուտելի բույսերի դասակարգումը և օգտագործումը
- Տեխնիկական բույսեր
- Ֆիտոցենոզի կազմը
- Ֆիտոցենոզի կառուցվածքը
- Բուսական թագավորությունները (ըստ Թախտաջյանի), դրանց համառոտ բնութագիրը
- ՀՀ բուսականության դասակարգումն ըստ գոտիների
- ՀՀ ազոնալ բուսականությունը
- Պաթոգեն սնկերը՝ որպես մարդու միկոզների հարուցիչներ
- Միկոզներ՝ ասպերգիլյոզներ, կանդիդոզներ
- Միկոտոքսիկոզներ
- Բարձրակարգ սնկերի առանձնահատկությունները և դրանց դասակարգման սկզբունքները
- ՀՀ Կարմիր գիրք: Բույսեր և սնկեր
- Ջրիմուռների բաժինները (գորշ, դեղին, կարմիր, դիատոմային) և դրանց համառոտ բնութագիրը
- Կապտականաչ ջրիմուռների բաժինը և դրա համառոտ բնութագիրը
- Կանաչ ջրիմուռների բաժինը և դրա համառոտ բնութագիրը
- Բարձրակարգ սպորավոր և սերմնավոր բույսերի համեմատական բնութագիրը
- Սերունդների հաջորդականությունը բարձրակարգ սպորավոր և սերմնավոր բույսերի մոտ
Գրականության ցանկ
IUCN 3.1: Կարմիր գրքի դասակարգերի և չափորոշիչների օգտագործման ուղեցույց: Երևան, 2005:
Աբրահամյան Ջ.Հ., Նանագյուլյան Ս.Գ., Ամիրյան Ա.Ս., Ֆիտոպաթոլոգիա // Երևան, 2004, 58 էջ:
Ավագյան Գ.Վ., Ֆիտոպաթոլոգիա // Երևան, ՀՊԱՀ հրատարակչություն, 2007:
Բատիկյան Հ.Գ., Կարապետյան Ա.Ա., Աղաբաբյան Ա.Ա., Սննդարտադրող ձեռնարկություններում պատշաճ հիգիենայի պրակտիկայի (ՊՀՊ, GHP) պահանջների ներդրման և գնահատման մեթոդական ձեռնարկ, ՀՀ ԿԳՆ, ՀԱԱՀ–Եր.-2016 թ., 26 էջ:
Էլոյան Ի.Մ., Պողոսյան Ա.Վ., Հովհաննիսյան Ե.Խ., Ռոկարիումների ձևավորման հիմունքները:
Խանջյան Ն., Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքները, Երևան, 2004, 64 էջ:
Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիա: Հինգերորդ ազգային զեկույց: Երևան, 2014, 126 էջ:
ՀՀ բույսերի Կարմիր գիրք (բարձրակարգ բույսեր և սնկեր): 2-րդ հրատ. (Թամանյան Կ., Արևշատյան Ի., Գաբրիելյան Է. և ուրիշներ: Խմբ.՝ Թամանյան Կ. և ուրիշներ), Երևան, 2010, 592 էջ:
ՀՀ կենսաբազմազանության ռազմավարության և գործողությունների ծրագիր: Երևան, 1999:
Նանագյուլյան Ս.Գ., Մարգարյան Գ.Գ. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժանգասնկերը, Ստեփանակերտ.-2015.- 138 էջ:
Гарибова Л.В., Лекомцева С.Н., Основы микологии. Морфология и систематика грибов и грибоподобных организмов. Москва, 2005.- 220 с.
Дьяков Ю.Т. (ред.). Ботаника: Курс альгологии и микологии. М. Изд-во МГУ. 2007. 557 c.
Попкова К.В. Общая фитопатология. - М.: Дрофа, 2005.- 445 с.
Тимонин А.К. Ботаника: в 4 т. - Москва: Академия. - (Высшее профессиональное образование). - 2007. - 352 с.
Cooke B. M. The epidemiology of plant diseases 2nd ed. / B.M. Cooke, D. Gareth Jones, B. Kaye. Dordrecht: Springer, 2006. – 576с.
Gots R. E., Layton N. J., Pirages S.W. Indoor health: Background levels of fungi // AIHA Journal. 2003. V.64. P.427-438. (цитата по Tovey, Green, 2005).
- Hawksworth DL. Global species number of fungi: are tropical studies and molecular approaches contributing to a more robust estimate? Biodivers Conserv 2012; 21:2425-33.
Lee T., Grinshpun S. A., Martuzevicius D., Adhikari A., Crowford C. M., Reponen T. Culturability and concentracion of indoor and outdoor airborne fungi in six single-family homes // Atmospheric Environ. 2006. Vol. 40. P. 2902-2910.
Mahy B. W J Desk Encyclopedia of plant and fungal virology / B. W J Mahy, M. H. V. van Regenmortel. Oxford: Elsevier Academic Press, 2010. – 613с.
- Warris A., Verweij P.E. Clinical implications of environmental sources for Aspergillus // Medical Mycology. Supplement 1. 2005. V.43.P.59-65.
Wasser S.P., Nevo E. Biodiversity of Cyanoprocaryotes, Algae and Fungi of Israel. Lichen-Forming, Lichenicolous, and Allied Fungi of Israel. International Center for Cryptogamic Plants and Fungi, Institute of Evolution, University of Haifa, Israel, 2005
Կրթական ծրագրի ղեկավար՝ Սիրանուշ Գերասիմի Նանագյուլյան
Հեռ.՝ (+374 77) 522 538
Էլհասցե՝ biology@ysu.am, botmyc@ysu.am, snanagulyan@ysu.am
