Ընդհանուր տվյալներ
ՄԱԳԻՍՏՐՈՍԻ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ ԵՎ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ
1.ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ
1. «ԵՊՀ մագիստրոսի կրթական ծրագրի կառուցվածքը և բովանդակությունը» ղեկավար ձեռնարկը սահմանում է մագիստրոսի կրթական ծրագրի կառուցվածքը, ընդհանուր բովանդակությունն ու ուսանողի բեռնվածությունը։
2. Մագիստրոսի առկա ու հեռակա ուսուցմամբ կրթական ծրագրերի կառուցվածքն ու ուսումնական պլանի ձևաթերթերը (ըստ տևողության) ներկայացված են համապատասխան հավելվածներում։
3. Առկա ուսուցմամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի տևողությունը կարող է լինել 2 տարի (4 կիսամյակ), 1,5 տարի (3 կիսամյակ) և 1 տարի (2 կիսամյակ): Ուսումնական կիսամյակի համար սահմանվում է 20-շաբաթյա տևողություն, որից 15 շաբաթը հատկացվում է լսարանային պարապմունքներին, 2-ը` ընթացիկ քննություններին, իսկ 3-ը՝ քննաշրջանին: Ավարտական կիսամյակի լսարանային պարապմունքների համար սահմանվում է 8-շաբաթյա տևողություն։
4. Հեռակա ուսուցմամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի տևողությունը կարող է լինել 2,5 տարի (5 կիսամյակ), 2 տարի (4 կիսամյակ) և 1,5 տարի (3 կիսամյակ): Ուսումնական կիսամյակի համար սահմանվում է 16-շաբաթյա տևողություն, որից 3 շաբաթը հատկացվում է լսարանային պարապմունքներին, 8-ը` ինքնուրույն աշխատանքին ու խորհրդատվություններին, 2-ը՝ ընթացիկ քննություններին, իսկ 3-ը՝ քննաշրջանին։ Առանձին դեպքերում, մասնագիտական առանձնահատկություններից ելնելով, ուսումնական ստորաբաժանման գիտական խորհրդի առաջարկով և ռեկտորի թույլտվությամբ տեսական ուսուցման կազմակերպումը կարող է իրականացվել նաև այլ ժամանակացույցով:
5. Մագիստրոսի կրթական ծրագրի ուսումնական բեռնվածությունը 120/90/60 կրեդիտ է, որն առկա ուսուցման մեկ կիսամյակի համար կազմում է 30 կրեդիտ, իսկ հեռակա ուսուցման դեպքում՝ 24/22/20 կրեդիտ (10 % թույլատրելի շեղումով): Ուսանողի շաբաթական լրիվ ուսումնական բեռնվածությունն առկա ու հեռակա ուսուցման համակարգերում 1,5 կրեդիտ է։ Ուսումնական մեկ կրեդիտի ժամային համարժեքը 30 ժամ է։
6. Առկա ուսուցման մագիստրոսի ծրագրի ուսումնական կառուցամասի դասընթացների լսարանային աշխատանքի ժամաքանակը ընդհանուր ժամերի 1/3-ն է, իսկ մնացած ժամաքանակը նախատեսվում է ուսանողի ինքնուրույն աշխատանքի համար: Օրինակ, եթե որևէ դասընթացի ուսումնական պլանով հատկացված է 3 (6) կրեդիտ աշխատածավալ, որի ժամային համարժեքը կազմում է 90 (180) ժամ, ապա դասընթացին հատկացվող լսարանային աշխատանքի ժամաքանակը 30 (60) ժամ է, իսկ ինքնուրույն աշխատանքինը` 60 (120) ժամ: Ըստ այդմ` 15-շաբաթյա տեսական ուսուցման պայմաններում այդ դասընթացների շաբաթական լսարանային ժամերը կկազմեն համապատասխանաբար 2 (4) ժամ։ 8-շաբաթյա տեսական ուսուցման դեպքում դասընթացների շաբաթական լսարանային ժամերը պետք է համապատասխանեն դասընթացի ուսումնական պլանով նախատեսված աշխատածավալին։
7. Հեռակա ուսուցման մագիստրոսի ծրագրի ուսումնական կառուցամասի դասընթացների լսարանային աշխատանքի ժամաքանակը սահմանվում է առկա ուսուցման ձևի լսարանային ժամերի 1/3-ի չափով, իսկ մնացած ժամաքանակը նախատեսվում է ուսանողի ինքնուրույն աշխատանքի համար: Օրինակ, եթե որևէ դասընթացի ուսումնական պլանով հատկացված է 3 (6) կրեդիտ աշխատածավալ, որի ժամային համարժեքը կազմում է 90 (180) ժամ, ապա դասընթացին հատկացվող լսարանային աշխատանքի ժամաքանակը կկազմի 10 (20) ժամ, իսկ ինքնուրույն աշխատանքինը` 80 (160) ժամ:
2. ՄԱԳԻՍՏՐՈՍԻ ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ
2.1. ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԿԱՌՈՒՑԱՄԱՍ
Ծրագրի ուսումնական կառուցամասը բաղկացած է ընդհանուր, մասնագիտական և մասնագիտացման դասընթացների կրթամասերից։ Այն ներառում է ինչպես պարտադիր, այնպես էլ կամընտրական դասընթացներ։ Ընդհանուր և մասնագիտական կրթամասերը նպատակաուղղված են ապահովելու մագիստրոսի որակավորման մասնագիտական ընդհանուր գիտելիքների ու կարողությունների զարգացումը, իսկ մասնագիտացման կրթամասն ուղղված է նեղ մասնագիտական գիտելիքների, կարողությունների ու հմտությունների զարգացմանը։
8. Ընդհանուր դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 2 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի համար 12 կրեդիտ է (2022/2023 ուստարվանից գործում են վերանայված ուսումնական պլանները, որոնց օրինակելի ձևաթերթերը ներկայացված են հավելվածներում) և ներառում է երեք պարտադիր դասընթաց՝ «Մասնագիտական օտար լեզու» (Անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն ու ռուսերեն: Լեզվական խմբերը ձևավորվում են ուսանողների դիմում-հայտերի հիման վրա) (6 կրեդիտ՝ 2 կիսամյակ), «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները (ՏՏ) մասնագիտական ոլորտում» (3 կրեդիտ), «Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ» (3 կրեդիտ)։ Ընդհանուր դասընթացները նպատակաուղղված են ուսանողների ընդհանրական/փոխանցելի գիտելիքների ու կարողությունների ձևավորմանը, մասնավորապես՝ օտար լեզվով գրավոր ու բանավոր հաղորդակցմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, հետազոտության պլանավորմանն ու տարբեր մեթոդների կիրառմանը։
1,5 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի ընդհանուր դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 6 կրեդիտ է և ներառում է երկու պարտադիր դասընթաց՝ «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները (ՏՏ) մասնագիտական ոլորտում» (3 կրեդիտ), «Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ» (3 կրեդիտ)։
1 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի ընդհանուր դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 6 կրեդիտ է և ներառում է մեկ պարտադիր դասընթաց՝ «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները (ՏՏ) մասնագիտական ոլորտում» (3 կրեդիտ) և մեկ կամընտրական դասընթաց (3 կրեդիտ), որն ընտրում է ուսանողն առաջարկված չորս դասընթացներից կրթական ծրագրի ղեկավարի խոհրդատվությամբ։ Հաշվի առնելով ծրագրի կիրառական ուղղվածությունը՝ առաջարկվում են կամընտրական հետևյալ դասընթացները՝ «Ձեռնարկատիրություն», «Կարիերայի կառավարում», «Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ», «Նախագծերի կառավարում և գնահատում»։ Կամընտրական դասընթացներն ընտրվում են 1-ին կուրսի 1-ին կիսամյակում՝ մինչև սեպտեմբերի 20-ը, գրանցումների էլեկտրոնային համակարգում (ռեգիստրար) (Բոլոր կրթական ծրագրերում կամընտրական դասընթացների ընտրությունն ու գրանցումը կատարվում են գրանցումների էլեկտրոնային համակարգում (ռեգիստրար))։
9. Մասնագիտական դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 2 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի համար 18 կրեդիտ է և ընդգրկում է «Մասնագիտության արդի հիմնախնդիրներ» (3 կրեդիտ), մեկ 3 կրեդիտ աշխատածավալով ու երկու 6 կրեդիտ աշխատածավալով ընդհանուր մասնագիտական դասընթացներ: Այս կրթամասը նպատակաուղղված է մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրների պատշաճ ընկալման ապահովմանը և մասնագիտության հենքային գիտելիքների ու կարողությունների զարգացմանը:
1,5 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի մասնագիտական դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 12 կրեդիտ է և ընդգրկում է 6 կրեդիտ աշխատածավալով երկու ընդհանուր մասնագիտական դասընթաց: Նշված դասընթացներից մեկը պետք է ներկայացվի օտար լեզվով (լեզվի ընտրությունը կատարում է ուսումնական ստորաբաժանումը՝ ելնելով մասնագիտական առանձնահատկություններից ու առաջնորդվելով ուսանողների լեզվական իմացությամբ): Ուսումնական ստորաբաժանման որոշմամբ օտար լեզվով մասնագիտական դասընթացը կարող է փոխարինվել «Մասնագիտական օտար լեզու» դասընթացով։
1 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի մասնագիտական դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 39 կրեդիտ է և ընդգրկում է 6 կրեդիտ աշխատածավալով 5 և 3 կրեդիտ աշխատածավալով 3 ընդհանուր մասնագիտական դասընթաց: Նշված դասընթացներից մեկը պետք է ներկայացվի օտար լեզվով (լեզվի ընտրությունը կատարում է ուսումնական ստորաբաժանումը՝ ելնելով մասնագիտական առանձնահատկություններից ու առաջնորդվելով ուսանողների լեզվական իմացությամբ): Ուսումնական ստորաբաժանման որոշմամբ օտար լեզվով մասնագիտական դասընթացը կարող է փոխարինվել «Մասնագիտական օտար լեզու» դասընթացով։
10. Մասնագիտացման դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 2 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի համար 48 կրեդիտ է և բաղկացած է համապատասխանաբար 27 ու 21 կրեդիտ աշխատածավալով պարտադիր ու կամընտրական դասընթացներից: Պարտադիր դասընթացների կրթամասը ներառում է 3 երեք կրեդիտ աշխատածավալով ու 3 վեց կրեդիտ աշխատածավալով, իսկ կամընտրականը՝ 3 երեք կրեդիտ աշխատածավալով ու 2 վեց կրեդիտ աշխատածավալով դասընթացներ (Տե՛ս համապատասխան ուսումնական պլանների օրինակելի ձևաթերթերը)։ Պարտադիր դասընթացներն ապահովում են մագիստրոսի կրթական մակարդակում տվյալ մասնագիտացմամբ պահանջվող խորացված գիտելիքների ու կարողությունների, իսկ կամընտրական դասընթացները՝ մագիստրոսական թեզի թեմայով և ուսանողի նեղ մասնագիտական նախասիրություններով պայմանավորված հատուկ գիտելիքների ու կարողությունների ձեռքբերումը։ Կամընտրական դասընթացներն ընտրվում են կրթական ծրագրի ղեկավարի (նաև գիտական ղեկավարի) խորհրդատվությամբ տվյալ կամ հարակից (մասնագիտության շրջանակում միջդիսցիպլինար գիտելիքների ձևավորման նպատակով) մագիստրոսական ծրագրերի դասընթացների առաջարկվող ցանկից։ Առաջարկվող կամընտրական դասընթացների թիվը կարող է լինել 10-15։ Այդ դասընթացներից մեկը (3 կրեդիտ աշխատածավալով) իրականացվում է ավարտական կիսամյակում։ Կամընտրական ընտրվող դասընթացների ընդհանուր աշխատածավալը առնվազն 15 կրեդիտ է, իսկ մնացած 6 կրեդիտը կարող է լրացվել հարակից մագիստրոսական ծրագրերի պարտադիր ու կամընտրական դասընթացների ցանկից։ Կամընտրական դասընթացներն ընտրվում են 1-ին կուրսի 2-րդ կիսամյակում՝ մինչև ապրիլի 1-ը։ Դասընթացը կայանում է, եթե ընդգրկված են նվազագույն թվով ուսանողներ (ուսանողների նվազագույն թիվը սահմանվում է ըստ գործող նորմերի):
1,5 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի մասնագիտացման դասընթացների կրթամասի աշխատածավալը 45 կրեդիտ է և բաղկացած է համապատասխանաբար 24 և 21 կրեդիտ աշխատածավալներով պարտադիր ու կամընտրական դասընթացներից: Պարտադիր դասընթացների կրթամասը ներառում է երկու 3 կրեդիտ աշխատածավալով ու երեք 6 կրեդիտ աշխատածավալով, իսկ կամընտրականը՝ հինգ 3 կրեդիտ աշխատածավալով ու մեկ 6 կրեդիտ աշխատածավալով դասընթացներ: Կամընտրական դասընթացներն ընտրվում են 1-ին կուրսի 1-ին կիսամյակում՝ մինչև դեկտեմբերի 1-ը։ Դասընթացը կայանում է, եթե ընդգրկված են նվազագույն թվով ուսանողներ (ուսանողների նվազագույն թիվը սահմանվում է ըստ գործող նորմերի):
2.2. ՀԵՏԱԶՈՏԱԿԱՆ ԿԱՌՈՒՑԱՄԱՍ
Ծրագրի հետազոտական կառուցամասի աշխատածավալը 2 տարի տևողությամբ մագիստրոսի կրթական ծրագրի համար 42 կրեդիտ է և ներառում է հետևյալ բաղադրիչները՝ գիտական սեմինար (12 կրեդիտ), մասնագիտական պրակտիկա (6 կրեդիտ) ու մագիստրոսական թեզ (24 կրեդիտ):
1,5 տարի տևողությամբ ծրագրի հետազոտական կառուցամասի աշխատածավալը 27 կրեդիտ է և ներառում է հետևյալ բաղադրիչները՝ գիտական սեմինար (6 կրեդիտ), մասնագիտական պրակտիկա (3 կրեդիտ) ու մագիստրոսական թեզ (18 կրեդիտ):
1 տարի տևողությամբ ծրագրի հետազոտական կառուցամասի աշխատածավալը 15 կրեդիտ է և ներառում է հետևյալ բաղադրիչները՝ մասնագիտական պրակտիկա (3 կրեդիտ) ու մագիստրոսական թեզ (12 կրեդիտ):
11. Գիտական սեմինարը ուսումնական ստորաբաժանման փորձառու ու հետազոտական աշխատանքներում ներգրավված պրոֆեսորների, դոցենտների կամ կրթական ծրագրի ղեկավարի կողմից տվյալ կրթական ծրագրի բոլոր մագիստրանտների համար (1-ին և 2-րդ կուրսերը համատեղ) իրականացվող սեմինարների շարք է՝ շաբաթական 2 լսարանային ժամ բեռնվածությամբ ու դասատախտակով սահմանված ժամանակացույցով։ Այն կարող են վարել նաև տվյալ ոլորտի առաջատար մասնագետներն ու հրավիրյալ պրոֆեսորները: Գիտական սեմինարը կազմակերպվում է ուսումնառության 1-4-րդ կիսամյակներում։ Գիտական սեմինարների ընթացքում ուսանողներն իրազեկվում են մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրներին, ուսումնական ստորաբաժանումում իրականացվող հետազոտական աշխատանքներին և դրանց արդյունքներին, ինչպես նաև տեղեկանում են մագիստրոսական թեզերի թեմաների մասին և ստանում համապատասխան խորհրդատվություն դրանց ընտրության հարցում։ Այս դասընթացը նպաստում է նաև ուսանողների գիտական հաղորդումներ ու զեկուցումներ ներկայացնելու, գիտական բանավեճ վարելու, հարցադրումներ անելու ունակությունների ու հմտությունների ձևավորմանը։ Ուսանողները հանդես են գալիս մագիստրոսական թեզի շրջանակում կատարվող հետազոտության վերաբերյալ կարճ զեկուցումներով, մասնավորապես ներկայացնում են իրենց հետազոտության ծրագիրը, մագիստրոսական թեզի հիմնադրույթները, արդյունքները և կատարման ընթացքը/առաջընթացը:
12. Մասնագիտական պրակտիկան մագիստրոսական թեզի թեմային առնչվող, հետազոտական հմտությունների ձևավորմանը նպաստող գործնական աշխատանք է, որը կազմակերպվում է 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կիսամյակներում (ըստ տվյալ կրթական ծրագրի հաստատված ուսումնական պլանի): Այն կազմակերպվում է ինչպես ԵՊՀ-ում, այնպես էլ այլ մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող ձեռնարկություններում ու հաստատություններում 180/90 ժամ ընդհանուր աշխատածավալով (համապատասխանաբար 6/3 կրեդիտ): Մագիստրանտը պրակտիկայի ավարտին թեզի ղեկավարին ներկայացնում է հաշվետվություն: Պրակտիկան գնահատվում է թեզի ղեկավարի կողմից ստուգարքով: Մասնագիտությամբ աշխատող մագիստրանտը կարող է մասնագիտական պրակտիկան անցնել իր աշխատավայրում (ներկայացնելով համապատասխան տեղեկանք), եթե առկա է թեզի ղեկավարի համաձայնությունը: Մասնագիտական պրակտիկան չանցած ուսանողը հեռացվում է ԵՊՀ-ից:
13. Մագիստրոսական թեզը մագիստրոսի կրթական ծրագրի անհատական ու ամփոփիչ բաղադրիչն է, որի պատրաստումն ու պաշտպանությունն առկա ուսուցման դեպքում իրականացվում են 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ կիսամյակներում, իսկ հեռակա ուսուցման դեպքում՝ 2-5-րդ կիսամյակներում (ըստ ուսուցման տևողության)։ Բոլոր ուսանողները մինչև 1-ին (հեռակա 2,5 տարի տևողությամբ ուսուցման դեպքում՝ 2-րդ) կիսամյակի ավարտը պետք է ունենան ուսումնական ստորաբաժանումների գիտական խորհուրդների կողմից հաստատված թեզի թեմաներ ու ղեկավարներ։ Մագիստրոսական թեզը կարող են ղեկավարել նաև ՀՀ և արտասահմանյան բուհերի տվյալ ոլորտի առաջատար հրավիրյալ պրոֆեսորներ։ Մագիստրոսական թեզի ձևաչափին ու բովանդակությանը ներկայացվող պահանջները սահմանում է ֆակուլտետի գիտական խորհուրդը՝ ըստ ԵՊՀ ընդհանուր պահանջների։ Թեզի պատրաստման ու պաշտպանության համար ծրագրում նախատեսվում է 24, 18 կամ 12 կրեդիտ աշխատածավալ (ըստ ուսուցման տևողության)։
14. Մագիստրոսական թեզը կարող է իրականացվել նաև մասնագիտական տարբեր ոլորտի երկու տարբեր կրթական ծրագրերում սովորող ուսանողների կողմից (համաձայն ԵՊՀ ռեկտորի 2021 թ. նոյեմբերի 15-ի թիվ 213/59 հրամանի)։ Միջգիտակարգային թեզը հետազոտություն է, որը կատարվում է երկու ուսանողների կողմից երկու գիտական ղեկավարների ընդհանուր ղեկավարությամբ ու ներկայացվում է պաշտպանության համապատասախան 2 մասնագիտական հանձնաժողովներում։ Միջգիտակարգային թեզը կարող է իրականացվել միևնույն տևողությամբ տարբեր ուսուցման ձև (առկա ու հեռակա) ունեցող կրթական ծրագրերում։
3. ԾՐԱԳՐԻ ԱՎԱՐՏԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ
15. Մագիստրոսի որակավորման աստիճան ստանալու համար ԵՊՀ ուսանողը մագիստրոսի ծրագրի կատարման արդյունքում պետք է հաջողությամբ լրացնի 120/90/60 կրեդիտ ուսումնագիտական բեռնվածություն (ըստ հաստատված ուսումնական պլանի)։
4. ՄԱԳԻՍՏՐՈՍԻ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ
16. Մագիստրոսի ծրագրի բաղկացուցիչ դասընթացների կազմն ու բովանդակությունը, ինչպես նաև դասավանդման, ուսումնառության և գնահատման ձևերն ու մեթոդներն ընտրվում են այնպես, որ բավարարեն ոլորտը կարգավորող պաշտոնական հետևյալ փաստաթղթերի պահանջները՝
1) ՀՀ բարձրագույն կրթության որակավորումների ազգային շրջանակի մակարդակների նկարագրիչներով մագիստրոսի որակավորման աստիճանի համար սահմանված կրթական վերջնարդյունքների ձեռքբերումը՝ արտահայտված գիտելիքների, կարողությունների ու հմտությունների անհրաժեշտ կազմով (Տե՛ս «ՀՀ որակավորումների ազգային շրջանակը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության 2016 թ. հուլիսի 7-ի N 714-Ն որոշումը),
2) ՀՀ բարձրագույն կրթության որակավորումների ոլորտային շրջանակի (առկայության դեպքում) որակավորումների նկարագրիչներով տվյալ մասնագիտությամբ մագիստրոսի որակավորման աստիճանի համար սահմանված կրթական վերջնարդյունքների ձեռքբերումը՝ արտահայտված գիտելիքների, կարողությունների ու հմտությունների անհրաժեշտ կազմով,
3) ԵՊՀ կրթական ծրագրերի մշակման ղեկավար ձեռնարկի (Տե՛ս ԵՊՀ կրթական ծրագրերի մշակման ղեկավար ձեռնարկ, 2012 թ.) ու կրթական ծրագրի մասնագրի (Տե՛ս ԵՊՀ կրթական ծրագրի մասնագրի լրացման ուղեցույց, 2014 թ.) կազմման պահանջները,
4) տվյալ մասնագիտական ոլորտում կիրառվող միջազգային ծրագրային կողմնորոշիչներն ու տարբեր հենանիշները (բենչմարքները), տեղական ու գլոբալ մասնագիտական աշխատաշուկայի պահանջները և այլն։
5. ԵԶՐԱՓԱԿԻՉ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ
17. Սույն փաստաթուղթն ուժի մեջ է մտնում 2023 թ. սեպտեմբերի 1-ից, և դրա դրույթները տարածվում են 2023 թ. սեպտեմբերի 1-ից հետո ԵՊՀ ընդունված, տեղափոխված կամ ԵՊՀ-ում ուսանողական իրավունքները վերականգնած ուսանողների վրա: