Կիրառական արաբագիտություն

Մագիստրոսական ծրագիր

Ուսումնական պլան

Կրթական մակարդակը՝
Մագիստրոս
Ծրագրի անվանումը և մասնագիտության թվանիշը՝
022801.04.7 - Արևելագիտություն
Մասնագիտացումը՝
022801.04.7 - Կիրառական արաբագիտություն
Շնորհվող որակավորումը՝
Արևելագիտության մագիստրոս
Ծրագրի մեկնարկի ուսումնական տարի՝
2026/2027
Ուսուցման ձև (առկա/հեռակա)՝
Առկա
Ուսումնառության լեզուն՝
Հայերեն

Ընդհանուր կրթական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
1-ին` աշնանային
գործ. - 30 ժ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2301/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
փոխանցել ուսանողներին գիտելիքներ ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վերաբերյալ, այդ թվում իրենց մասնագիտական ոլորտում արհեստական բանականության տարատեսակ գործիքների կիրառման հմտություններ: Զարգացնել մասնագետների, ովքեր կարող են AI-ն ներդրնել աշխատանքային պրոցեսներում, կառավարել նախագծեր և լուծել բարդ մասնագիտական խնդիրներ։ Դասընթացը նախատեսված է տարբեր մասնագիտությունների մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների համար և ապահովում է կարողությունների վրա հիմնված հավասարակշռված ներածություն Արհեստական Բանականության ոլորտում։ Այն ներառում է AI հիմունքներ, գեներատիվ AI համակարգեր, prompt engineering, ինչպես նաև ոլորտային կիրառություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում low-code գործնական կիրառությանը, էթիկական գնահատմանը և մասնագիտական միջավայրում AI ինտեգրմանը։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Ներկայացնել արհեստական բանականության հիմնական հասկացությունները, մեթոդաբանությունները և տարբերակել մեքենայական ուսուցման (Machine Learning), խորը ուսուցման (Deep Learning) և գեներատիվ արհեստական բանականության (Generative AI) առանձնահատկություններն ու կիրառման ոլորտները։
2. Բացատրել գեներատիվ արհեստական բանականության առաջատար հարթակների (ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot, Claude և այլն) գործառույթները, հնարավորություններն ու սահմանափակումները։
3. Ներկայացնել արհեստական բանականության կիրառման էթիկական, իրավական և տեղեկատվական անվտանգության հիմնախնդիրները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մասնագիտական գործունեության վրա։
4. Մեկնաբանել արհեստական բանականության ոլորտին վերաբերող գիտական և մասնագիտական գրականությունը՝ տարբերակելով հիմնավորված և ոչ հիմնավորված տեղեկատվությունը։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. Կիրառել գեներատիվ արհեստական բանականության գործիքները մասնագիտական խնդիրների լուծման, տեղեկատվության մշակման և բովանդակության ստեղծման նպատակով։
2. Իրականացնել նպատակային և հավաստի տեղեկատվական որոնումներ՝ օգտագործելով արհեստական բանականության գործիքներ և գնահատելով ստացված արդյունքների արժանահավատությունը։
3. Վերլուծել և մշակել մեծածավալ տվյալներ՝ կիրառելով No-Code գործիքներ, ստեղծել վիզուալիզացիաներ և կատարել տվյալների վրա հիմնված եզրահանգումներ։
4. Նախագծել և մշակել արհեստական բանականության կիրառման լուծումներ կամ նախագծեր՝ ուղղված մասնագիտական ոլորտում առկա խնդիրների արդյունավետ լուծմանը։
5. Ներկայացնել և հիմնավորել մշակված կիրառական նախագիծը՝ ցուցադրելով ընտրված տեխնոլոգիական լուծումների նպատակահարմարությունն ու գործնական արժեքը։
գ. ընդհանրական փոխանցելի կարողություններ.
1. Քննադատաբար գնահատել արհեստական բանականության կողմից ստեղծված տեղեկատվությունը և կայացնել հիմնավորված որոշումներ՝ հիմնվելով տվյալների և հավաստի աղբյուրների վրա։
2. Պահպանել ակադեմիական բարեվարքության, էթիկական և պատասխանատու թվային վարքագծի սկզբունքները արհեստական բանականության գործիքների կիրառման ընթացքում։
3. Ինքնուրույն ձեռք բերել և ինտեգրել նոր թվային գործիքներ՝ շարունակական մասնագիտական զարգացման նպատակով։
4. Արդյունավետ հաղորդակցել, ներկայացնել և պաշտպանել սեփական գաղափարներն ու նախագծերը՝ օգտագործելով ժամանակակից թվային և արհեստական բանականության գործիքներ։
5. Համագործակցել թիմային միջավայրում՝ կիրառելով արհեստական բանականության գործիքները համատեղ խնդիրների լուծման և որոշումների ընդունման գործընթացներում։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
փոխանցել ուսանողներին գիտելիքներ ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վերաբերյալ, այդ թվում իրենց մասնագիտական ոլորտում արհեստական բանականության տարատեսակ գործիքների կիրառման հմտություններ: Զարգացնել մասնագետների, ովքեր կարող են AI-ն ներդրնել աշխատանքային պրոցեսներում, կառավարել նախագծեր և լուծել բարդ մասնագիտական խնդիրներ։ Դասընթացը նախատեսված է տարբեր մասնագիտությունների մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների համար և ապահովում է կարողությունների վրա հիմնված հավասարակշռված ներածություն Արհեստական Բանականության ոլորտում։ Այն ներառում է AI հիմունքներ, գեներատիվ AI համակարգեր, prompt engineering, ինչպես նաև ոլորտային կիրառություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում low-code գործնական կիրառությանը, էթիկական գնահատմանը և մասնագիտական միջավայրում AI ինտեգրմանը։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· նախագծային մեթոդ
· համագործակցային ուսուցում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարք,
Գնահատման բաղադրիչներ
Ստուգարքը ստանալու համար անհրաժեշտ է հավաքել առնվազն 60% միավոր:
· Մասնակցություն - 10%
· Առաջադրանքներ - 50%
· Հետազոտական Capstone նախագիծ - 40%
Ավարտական հետազոտական նախագիծ
Ուսանողները պետք է իրենց մասնագիտական ոլորտում ընտրեն իրական խնդիր և նախագծեն AI-ով աջակցված լուծում՝ օգտագործելով low-code կամ գեներատիվ AI գործիքներ։ Նախագիծը ներառում է գրավոր հաշվետվություն, ցուցադրում և էթիկական գնահատում։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Գրքեր և Ուղեցույցներ
  • ● Fengchun, M., & Wayne, H. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO.
  • ● Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep learning. MIT Press.
  • ● Kharbach, M. (2025). AI tools for teachers.
  • ● Lambert, J., & Frye, C. (2022). Microsoft Office step by step (Office 2021 and Microsoft 365). Pearson Education.
  • ● Marr, B. (2023). Generative AI in practice: 100+ amazing ways generative AI is changing business and society. Wiley.
  • ● Microsoft Support. (n.d.). Excel for Microsoft 365 training and data analysis features.
  • ● Microsoft Office 365 Support Library. Access and Excel integration and Data Analysis features (Պաշտոնական ուղեցույցներ):
  • ● Russell, S. J., & Norvig, P. (2020). Artificial intelligence: A modern approach (4th ed.). Pearson.
  • ● Tauli, T. (2019). Artificial intelligence basics: A non-technical introduction. Apress.
  • ● Наместникова, М., Ялтонский, В. (2018). Выжить в цифровом мире. Питер.
  • ● UNESCO (2023). Guidance for generative AI in education and research. (Էթիկայի և ակադեմիական ազնվության համար):
  • Գիտական պարբերականներ և կոնֆերանսներ
  • ● NeurIPS, ICML, AAAI, IEEE. (Various years). Selected recent AI conference papers.https://ieeexplore.ieee.org/ and
  • Առցանց ռեսուրսներ և դասընթացներ
  • ● Consensus AI. (n.d.). Consensus: AI search engine for research.
  • ● Coursera / edX. (n.d.). Data science for non-programmers [Online courses].
  • ● OpenAI. (n.d.). Whisper: Speech recognition and transcription model.
  • ● Perplexity AI. (n.d.). Perplexity: AI-powered conversational search engine.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. ԱԲ հիմունքներ և ՏՏ էկոհամակարգ
● ԱԲ-ի էվոլյուցիան և տեսակները. Weak AI, AGI, ASI: Մեքենայական ուսուցումից մինչև Խորը ուսուցում (Deep Learning):
● Ժամանակակից ՏՏ ենթակառուցվածք. Համակարգչային ցանցերի կառուցվածքը, տեսակները և ամպային տեխնոլոգիաների (Google Workspace) դերը ԱԲ-ի աշխատանքում:
● Գեներատիվ ԱԲ. LLM-ների (ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot) ստեղծման սկզբունքները և աշխատանքի մեխանիզմը:
● Էթիկա և Անվտանգություն. Պատասխանատվություն, հավաստիություն, թվային անվտանգություն և անձնական տվյալների պաշտպանություն:
Մոդուլ 2. Տեղեկատվական գրագիտություն և Որոնման արվեստ (Research)
● Մեդիագրագիտություն ԱԲ դարաշրջանում. Կրիտիկական վերլուծություն, փաստերի ստուգում (Fact-checking) և հալյուցինացիաների զտում:
● Գիտական որոնման գործիքներ. Perplexity, Consensus և ակադեմիական աղբյուրների հետ աշխատանք:
● Prompt Engineering-ի հիմունքներ. Ինչպես ձևակերպել հարցումներ՝ առավելագույն ճշգրտություն ստանալու համար:
● Տեքստային տվյալների սինթեզ. Մեծածավալ փաստաթղթերի և սոցիալական մեդիայի հասարակական կարծիքի վերլուծություն:
Մոդուլ 3. Տվյալների շտեմարաններ և Կառուցվածքավորում
● Տվյալների շտեմարանների նախագծում. Աղյուսակներ, կապեր (Relational DB), հարցումներ և հաշվետվություններ:
● Կորպորատիվ փաստաթղթաշրջանառություն. Էլեկտրոնային համակարգերի կիրառումը և տվյալների կառավարման մշակույթը:
● ԱԲ-ն շտեմարաններում. Ինչպես է ԱԲ-ն օգնում SQL հարցումներ գրելիս կամ տվյալների կառուցվածքը մոդելավորելիս:
Մոդուլ 4. Տվյալների վերլուծություն և վիզուալիզացիա (No-Code)
● Էլեկտրոնային աղյուսակների հզորացում. Excel և Google Sheets-ի խորացված գործիքներ + ԱԲ գործակալներ (Copilot, Gemini):
● Վիճակագրական վերլուծություն. ChatGPT-ի Advanced Data Analysis գործիքի կիրառումը բարդ հաշվարկների և օրինաչափությունների բացահայտման համար:
● Վիզուալիզացիա. Դիագրամների, գրաֆիկների և ինտերակտիվ դաշբորդների ստեղծում (Power BI/Tableau հիմունքներ):
Մոդուլ 5. Բովանդակության ստեղծում և Մուլտիմեդիա (Creative AI)
● Գեներատիվ արվեստ և վիզուալներ. Պրոֆեսիոնալ պատկերների ստեղծում ԱԲ-ով (Midjourney, DALL-E) և աուդիո/վիդեո նյութերի մշակում:
● Ակադեմիական և բիզնես բովանդակություն. Սլայդերի պատրաստում, գիտական հոդվածների կառուցվածքավորում և ուսումնական նյութերի ավտոմատացված արտադրություն:
● Լեզվական մոդելների (NLP) կիրառումը. Թարգմանություն, խմբագրում և տեքստի ոճի հարմարեցում:
Մոդուլ 6. Նախագծերի կառավարում և Ավտոմատացում
● Էլեկտրոնային ղեկավարում. Աշխատանք Asana, Trello կամ Notion հարթակներում:
● Արագաշարժ (Agile) մեթոդաբանություն. Kanban, Scrum և Գանտի դիագրամների կիրառումը նախագծերի պլանավորման մեջ:
● ԱԲ գործակալներ (Agents). Աշխատանքային հոսքերի (Workflows) ավտոմատացում և սեփական No-code գործակալների ստեղծում մասնագիտական խնդիրների համար:
1-ին՝ աշնանային
դաս.- 15 ժ., գործ. -15 ժ.
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ26
1. Դասընթացի նպատակ
ձևավորել ուսանողների՝ պլանավորելու, նախագծելու և ներկայացնելու փոքր, բայց մեթոդաբանորեն ամբողջական հետազոտական աշխատանք կատարելու կարողությունը, իրենց մասնագիտական ոլորտի շրջանակում։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել հետազոտական դիզայնի հիմնական բաղադրիչները,
2. տարբերակել որակական, քանակական, խառը և գրասենյակային հետազոտության հիմնական մոտեցումները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. կազմել հետազոտական դիզայնի քարտեզ/ծրագիր,
4. ընտրել համապատասխան մեթոդ՝ ըստ հետազոտական հարցի և ապացույցի կարիքի,
5. իրականացնել նախնական վերլուծություն,
6. ներկայացնել փոքր հետազոտական նախագիծ գրավոր և բանավոր ձևաչափով։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
7. քննադատաբար գնահատել տեղեկատվության և աղբյուրների հուսալիությունը,
8. պահպանել ակադեմիական բարեվարքության սկզբունքները ակադեմիական ազնվությունը,
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
ձևավորել ուսանողների՝ պլանավորելու, նախագծելու և ներկայացնելու փոքր, բայց մեթոդաբանորեն ամբողջական հետազոտական աշխատանք կատարելու կարողությունը, իրենց մասնագիտական ոլորտի շրջանակում։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· Ինտերակտիվ դասախոսություններ,
· քննարկումներ,
· գործնական աշխատարաններ,
· փոքր խմբային աշխատանքներ,
· աղբյուրների և տեքստերի վերլուծություն,
· մեթոդական քարտերի լրացում,
· հետազոտական դիզայնի քարտեզի/ծրագրի կազմում,
· ուսանողական նախագծերի միջանկյալ քննարկումներ,
· peer review/փոխգրախոսում,
· կարճ բանավոր ներկայացումներ։
Դասընթացի յուրաքանչյուր թեմա առնչվում է ուսանողի հետազոտական նախագծի որևէ կոնկրետ բաղադրիչի հետ։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Հետազոտական թեմա, հիմնախնդիր և հարց - 20%
1 էջանոց աշխատանքի ներկայացում
2. Գրականության և աղբյուրների նախնական քարտեզ - 20%
Գրականության և աղբյուրների նախնական ցանկի կազում՝ առնվազն 10-15 աղբյուրով՝ կախված կրթական ծրագրի պահանջներից
3. Հետազոտական դիզայնի քարտեզ/ծրագիր - 25%
Հետազոտական դիզայնի քարտեզի/ծրագրի լրացում
4. Վերլուծական առաջադրանք - 20%
Փոքր վերլուծական հատվածի ներկայացում՝ տվյալների, աղբյուրի, տեքստի, փաստաթղթի, հարցազրույցի հատվածի կամ աղյուսակի հիման վրա
5. Վերջնական ներկայացում և մասնակցություն - 15%
Հետազոտական նախագծի կամ դրա հիմնական արդյունքների բանավոր ներկայացում։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Babbie, E. R. (2013). The practice of social research (Thirteenth edition). Wadsworth Cengage Learning.
  • Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4. ed). SAGE.
  • De Vaus, D. (2001). Research design in social research. Sage.
  • Հովհաննիսյան Գ., Գալստյան Ն., Սողոմոնյան Մ., Մալխասյան Մ. (2014). Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքները. Մեթոդական ցուցումներ. ԵՊՀ հրատ.
  • Վերմիշյան Հ., Սմբատյան Հ., Բաբայան Լ., Միչիկյան Ս. (Eds.). (2021). Սոցիալական հետազոտության էթիկական ուղենիշներ. կիրառական ուղեցույց. Զարտ Պրինտ.
  • Зеленев Е. И., Самойлов Н. А. Регионально-цивилизационный метод в востоковедных исследованиях. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Самойлов Н. А. Востоковедно-исторические исследования: новые теоретико-методологические подходы. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Գիտական հետազոտություն և առօրյա գիտելիք
· Թեմայից դեպի հետազոտական հիմնախնդիր
· Հետազոտական հարցի ձևակերպում
· Գրականության և աղբյուրների որոնում
· Գրականության քննադատական վերլուծություն
· Հետազոտական դիզայն
· Հասկացություններ, օպերացիոնալիզացիա, ցուցիչներ
· Վերլուծության միավոր և ընտրանք/աղբյուրներ
· Մեթոդի ընտրություն
· Տվյալների հավաքագրում և գործիքներ
· Էթիկա և ակադեմիական բարեվարքություն
· Տվյալների/աղբյուրների մշակում
· Վերլուծություն և ապացույց
· Եզրահանգումներ և սահմանափակումներ
· Վերջնական ներկայացումներ և փոխգրախոսում։
1-ին՝ աշնանային
գործ.-30 ժ
2 ժամ/ շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1603 /Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
· կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ վերարտադրել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը,
2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ,
3. ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար (անգլերեն) լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն,
5. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ,
6. գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/ զեկույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը,
7. լսելով և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
8. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով:

Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
2. անհատական և խմբային աշխատանք,
3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք,
4. ինքնուրույն աշխատանք,
5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում),
6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում,
7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով:
Հարցատոմսը պարունակում է 4 հարց.
1. մասնագիտական տեքստի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում,
2. մասնագիտական բառապաշարի ստուգում,
3. զրույց մասնագիտական թեմաների շուրջ,
4. բանավոր ներկայացում (պրեզենտացիա) մասնագիտական խնդրի վերաբերյալ:

6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Lewis B. The Middle East: A Brief History of the Last 2,000 Years. New York: Scribner, 1997.
  • Khan J. U. Readings in Oriental Literature: Arabian, Indian, and Islamic. Cambridge: Cambridge Scholars Publishing, 2015.
  • Chin P., Koizumi Y., Reid S., and others. Academic Writing Skills, Student’s Book 1. Cambridge: Cambridge University Press, 2012.
  • Almond I. The New Orientalists: Postmodern Representations of Islam from Foucault to Baudrillard. London: I.B.Tauris & Co Ltd, 2007.
  • Haines S., Stewart B. First Certificate Masterclass: Student's Book. Oxford: Oxford University Press, 2008.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները:
2. Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար (անգլերեն) լեզվով գրավոր ու բանավոր հաղորդակցման գործընթացում:
3. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները:
4. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները
1-ին՝ աշնանային
գործ. - 30 ժամ
2ժամ/ շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1608/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
· կատարելագործել ուսանողների օտար (ֆրանսերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա .մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ վերարտադրել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը,
2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակադրմամբ,
3. ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար (ֆրանսերեն) լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն,
2. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ և փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ,
3. գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/զրույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը,
4. լսել և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնաագրություններ և տեսագրություններ.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի գիտելիքներ (եթե այդպիսիք կան).
5. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյորներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով:
Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· կատարելագործել ուսանողների օտար (ֆրանսերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ:
2. Անհատական և խմբային աշխատանք:
3. Անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք:
4. Ինքնուրույն աշխատանք:
5. Բանավոր ներկայացում/պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում):
6. Գրավոր և բանավոր ստուգում/հարցում:
7. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է բանավոր և հիմնված է կիսամյակի վերջում ամփոփիչ գրավոր ստուգողական աշխատանքների հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, niveau intermédiaire, CLE internationale, Paris 2009.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական առանձնահատկությունները:
2. Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար (ֆրանսերեն) լեզվով գրավոր և բանավոր հաղորդակցման գործընթացում:
3. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները:
4. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձանագրությունների ունկնդրմամբ րանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1-ին՝ աշնանային
գործ. - 30 ժամ
2ժամ/ շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1604/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
· կատարելագործել ուսանողների օտար (գերմաներեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ,
· զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա .մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ վերարտադրել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը,
2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակադրմամբ,
3. ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար (գերմաներեն) լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն,
2. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ և փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ,
3. գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/զրույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը,
4. լսել և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնաագրություններ և տեսագրություններ.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի գիտելիքներ (եթե այդպիսիք կան).
5. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյորներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով:
Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· կատարելագործել ուսանողների օտար (գերմաներեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում,
· խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
· ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ,
· զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ:
2. Անհատական և խմբային աշխատանք:
3. Անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք:
4. Ինքնուրույն աշխատանք:
5. Բանավոր ներկայացում/պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում):
6. Գրավոր և բանավոր ստուգում/հարցում:
7. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է բանավոր և հիմնված է կիսամյակի վերջում ամփոփիչ գրավոր ստուգողական աշխատանքների հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Kessler H., Levin V., Deutsch für Ausländer, Teil 1, Berlin, 1982.
  • Griesbach H., Schulz D., Deutsche Sprachlehre für Ausländer, Ismaning, 2004.
  • Gabrieljan J. u. A., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017.
  • G. Helbig, J. Buscha, Deutsche Grammatik für Ausländer, Leipzig, 2001.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական առանձնահատկությունները:
2. Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար (գերմաներեն) լեզվով գրավոր և բանավոր հաղորդակցման գործընթացում:
3. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները:
4. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձանագրությունների ունկնդրմամբ րանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1-ին՝ աշնանային
Գործ. - 30 ժամ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1705/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
· զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում,
· ապահովել արդեն ձեռք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով,
· ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. ցուցաբերել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի խորացված իմացություն,
2. սահմանել լեզվի գիտական ոճի ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները,
3. ներկայացնել մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր ձևերը,
4. դրսևորել մասնագիտական տեքստի պլաններ, ամփոփագրեր կազմելու սկզբունքների իմացություն:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. վերլուծել ունկնդրած/կարդացած մասնագիտական տեքստը՝ տարանջատելով հիմնական բովանդակությունը երկրորդականից, ինքնուրույն կազմել տեքստ մասնագիտական թեմայով,
2. տիրապետել մասնագիտական տեքստի թարգմանության հմտություններին,
3. կիրառել մասնագիտական տեքստի հետ աշխատելու հնարքներ՝ տեքստի համառոտ և ընդարձակ նկարագրում, տարբեր տեսակի պլանների կազմում,
4. կազմել մասնագիտական թեմաներով ռեֆերատներ, զեկույցներ, գիտական տեքստերի ամփոփագրեր:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ.
1. ընդարձակվել տեղեձկատվություն ստանալու հնարավորությունները ռուսալեզու աղբյուրներից,
2. քննարկել և վերլուծել մասնագիտական խնդիրներ ռուսերենով:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում,
· ապահովել արդեն ձեռք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով,
· ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Գործնական պարապմունք:
2. Ինքնուրույն աշխատանք:
3. Թիմային աշխատանք:
4. Բանավոր ներկայացում:
5. Գրավոր և բանավոր հարցում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն անցկացվում է բանավոր և հիմնված է կիսամյակի վերջում ամփոփիչ գրավոր ստուգողական աշխատանքի արդյունքների վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Амиантова Э.И. Лексика русского языка. Сборник упражнения. Москва, Наука, 2006.
  • Аникина М.А. Синтаксис сложноподчиненного предложения, Москва, Русский язык, 2000.
  • Балыхина Т.М. Формы работы над учебным текстом по специальности// Методические рекомендации к обучению учебно-профессиональному общению студентов-иностранцев и специалистов в вузах нефилологического профиля, Донецк, 1990.
  • Демидова А.К. Пособие по русскому языку. Научный стиль речи. Оформление научной работы, Москва, Русский язык, 1991.
  • Ласкарева Е.Р. Чистая грамматика, СПБ, Златоуст, 2006.
  • Хавронина С.А., Клобукова Л.П., Михалкина И.В. Курс для деловых людей, Москва, ПАИМС, 1993.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Ընդհանուր գիտական և նեղ մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկությունները:
2. Գիտական ոճի ձևաբանական առանձնահատկությունները:
3. Գիտական ոճին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքը:
4. Տարբեր իմաստային կապերի արտահայտման միջոցները գիտական տեքստում:
5. Մասնագիտական տեքստի համառոտ և ընդարձակ ներկայացում:
6. Գիտական ոճի ժանրեր՝ ռեֆերատ, զեկուցում, հոդված, ամփոփագիր:
7. Ռեֆերատների, զեկուցումների, ամփոփագրերի շարադրման սկզբունքները:
2-րդ՝ գարնանային
գործն. - 30 ժամ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1603/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերված գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմնական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1),
2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքները և պահանջները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. գործնականում կատարել թեստային աշխատանքներ՝ կազմված համաեվրոպական չափանիշների B2-C1 մակարդակին համապատասխան,
2. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
1. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերված գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմնական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ:
2. Անհատական և խմբային աշխատանք:
3. Ինքնուրույն աշխատանք:
4. Գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է TOEFL թեստավորման միջոցով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Philips D. Longman Preparation Course for the TOEFL IBT. Longman, 2007.
  • Boston Educational Services-Official ITEP Preparation Guide, Create Space Independent Publishing Platform, 2014.
  • ETS-The Official Guide of the TOEFL testing. McGraw-Hill Education, 2012.
  • Cullen P. The Official Cambridge Guide to IELTS, Cambridge English, 2014.
  • Kaplan-IELTS Premier, Kaplan Publishing, 2016.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Օտար լեզվի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները:
2. Լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները (CEFR) և թեստավորման հիմնական սկզբունքները:
3. Լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
4. Միջազգային թեստերի (TOEFL, IELTS, ITEP) առանձնահատկությունները:
2-րդ՝ գարնանային
գործն. - 30 ժամ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1604/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերված գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմնական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1),
2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքները և պահանջները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. գործնականում կատարել թեստային աշխատանքներ՝ կազմված համաեվրոպական չափանիշների B2-C1 մակարդակին համապատասխան,
2. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
1. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերված գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմնական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ:
2. Անհատական և խմբային աշխատանք:
3. Ինքնուրույն աշխատանք:
4. Գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է թեստավորման միջոցով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Philips D. Longman Preparation Course for the TOEFL IBT. Longman, 2007.
  • Boston Educational Services-Official ITEP Preparation Guide, Create Space Independent Publishing Platform, 2014.
  • ETS-The Official Guide of the TOEFL testing. McGraw-Hill Education, 2012.
  • Cullen P. The Official Cambridge Guide to IELTS, Cambridge English, 2014.
  • Kaplan-IELTS Premier, Kaplan Publishing, 2016.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Օտար լեզվի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները:
2. Լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները (CEFR) և թեստավորման հիմնական սկզբունքները:
3. Լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
4. Միջազգային թեստերի առանձնահատկությունները:
2-րդ՝ գարնանային
գործն. - 30 ժամ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1603/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերված գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմնական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1),
2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքները և պահանջները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. գործնականում կատարել թեստային աշխատանքներ՝ կազմված համաեվրոպական չափանիշների B2-C1 մակարդակին համապատասխան,
2. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
1. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերված գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմնական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1.Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ:
2.Անհատական և խմբային աշխատանք:
3.Ինքնուրույն աշխատանք:
4.Գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է TOEFL թեստավորման միջոցով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, niveau intermédiaire, CLE internationale, Paris 2009.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Les professions - les métiers
· La technologie
· La communication
· L’argent- la banque
· Le caractère et la personnalité
2-րդ՝ գարնանային
Գործ. - 30 ժամ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1705/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը,
· ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները,
· ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. ցուցաբերել սուբյեկտիվ գնահատման արտահայտման միջոցների իմացությունը,
2. ցուցաբերել ռուսաց լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2 մակարդակ).
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. մասնակիցել մասնագիտական թեմաներով բանավեճերի, ձևակերպել և հիմնավորել սեփական տեսակետները, հերքել զրուցակցի տեսակետը,
2. կատարել թեստային աշխատանք՝ կազմված միջազգային չափանիշների B2 մակարդակին համապատասխան.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ.
1. օգտագործել ռուսաց լեզվի իմացությունը մասնագիտական գործունեության ոլորտում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը,
· ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները,
· ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Գործնական պարապմունք:
2. Ինքնուրույն աշխատանք:
3. Թիմային աշխատանք:
4. Բանավոր ներկայացում:
5. Թեստային աշխատանք:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն ավարտվում է թեստավորմամբ (B2 մակարդակ):
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Андрюшина Н.П., Жорова А.П., Макова М.Н. Тренировочные тесты по русскому языку как иностранному, 2008-2010.
  • Ильина С.А., Коломейцева Е.М., Попова Т.В. Синтаксис письменной книжной речи, Москва, Русский зяык, 2002.
  • Кирейцева А.Н., Селиверстова Е.И., Химик В.В. Сборник тестовых заданий по русскому языку для иностранцев: Грамматика. Лексика, СПБ, 1998.
  • Типовой тест по русскому языку как иностранному. II сертификационный уровень
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Սուբյեկտիվ եղանակավորության արտահայտման միջոցները, միջանկյալ բառեր, բառակապակցություններ, նախադասություններ:
2. Իմաստային կապերը և նրանց արտահայտման միջոցները պարզ և բարդ նախադասության մեջ. Կապ, կապական բառեր:
3. Պարզ նախադասությունները բարդ նախադասությունների փոխակերպելու կանոնները:
4. Լեզվի իմացության B2 մակարդակի միջազգային չափորոշիչներ:

Մասնագիտական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
1-ին՝ աշնանային
դաս.-30ժ., գործ.-30ժ
4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ02
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել աշխարհաքաղաքական գործընթացները Մերձավոր Արևելքում,
· վերլուծել տրանսֆորմացիոն գործընթացները մերձավորարևելյան տարածաշրջանում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. ներկայացնել մերձավորարևելյան գործընթացների հիմնական վեկտորները,
2. բացատրել և հասկանալ աշխարհաքաղաքական գործընթացները Մերձավոր Արևելքում.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
3. քննադատորեն վերլուծել մերձավորարևելյան գործընթացներն աշխարհաքաղաքականության տեսանկյունից,
4. համեմատել մերձավորարևելյան պետությունների հասարակա-քաղաքական գործընթացների արդի զարգացումները.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան).
5. մեկնաբանել մերձավորարևելյան գորրծընթացների արդի հիմնախնդիրները,
6. կողմնորոշվել մերձավորարևելյան արդի գործընթացներում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել աշխարհաքաղաքական գործընթացները Մերձավոր Արևելքում,
· վերլուծել տրանսֆորմացիոն գործընթացները մերձավորարևելյան տարածաշրջանում:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (3 միավոր)
Գնահատման մեթոդ.
Վերլուծական տեղեկանք (policy brief) կամ կարճ գրավոր աշխատանք (1000-1500 բառ), որի ընթացքում ուսանողը ներկայացնում է Մերձավոր Արևելքի որևէ արդի աշխարհաքաղաքական գործընթաց, հակամարտություն կամ դերակատարի քաղաքականությունը՝ օգտագործելով ակադեմիական և վերլուծական աղբյուրներ։
Գնահատման չափանիշներ
· Թեմայի և հիմնարար հասկացությունների ճիշտ ներկայացում - 1 միավոր
· Փաստերի և աղբյուրների համապատասխան օգտագործում - 1 միավոր
· Տրամաբանական կառուցվածք, ակադեմիական լեզու և հղումների ձևավորում - 1 միավոր

2. Ընթացիկ ստուգում (3 միավոր)
Գնահատման մեթոդ.
Բաց գրքով (Open Book) առցանց թեստ Moodle հարթակում, որը ներառում է բազմակի ընտրության, համապատասխանեցման, քարտեզային և կարճ բաց հարցեր։
Գնահատման չափանիշներ
· Հիմնական հասկացությունների և տերմինների ճիշտ ճանաչում - 1 միավոր
· Տարածաշրջանային դերակատարների և գործընթացների ճիշտ տարբերակում - 1 միավոր
· Փաստերի կիրառումը պարզ իրավիճակների մեկնաբանման մեջ - 1 միավոր

4. Առաջին ընթացիկ քննություն (3 միավոր)
Գնահատման մեթոդ.
Բաց գրքով գրավոր քննություն՝ հիմնված դեպքի (case) կարճ նկարագրության վրա։ Ուսանողը պետք է բացահայտի գործընթացի հիմնական դերակատարներին, շահերը և պատճառները։
Գնահատման չափանիշներ
· Հիմնական տեսությունների և հասկացությունների ճիշտ կիրառում - 1 միավոր
· Գործընթացի պատճառահետևանքային կապերի պարզ վերլուծություն - 1 միավոր
· Եզրակացությունների հիմնավորված ներկայացում - 1 միավոր

5. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (3 միավոր)
Գնահատման մեթոդ.
Բաց գրքով վերլուծական առաջադրանք, որտեղ ուսանողը համեմատում է երկու աշխարհաքաղաքական գործընթաց կամ երկու պետության քաղաքական մոտեցումներ։
Գնահատման չափանիշներ
· Համեմատության համար էական չափանիշների ընտրություն - 1 միավոր
· Նմանությունների և տարբերությունների հիմնավորված ներկայացում - 1 միավոր
· Ակադեմիական շարադրանք և եզրահանգման տրամաբանություն - 1 միավոր

6. Եզրափակիչ քննություն (8 միավոր)
Գնահատման մեթոդ.
Գրավոր բաց գրքով քննություն (Open Book), որը բաղկացած է երկու մասից.
· Մաս 1. Վերլուծական թեստ (հասկացություններ, դերակատարներ, գործընթացներ)
· Մաս 2. Դեպքի (case study) վերլուծություն՝ հիմնված իրական աշխարհաքաղաքական իրավիճակի վրա, որտեղ ուսանողը պետք է կիրառի դասընթացում ուսումնասիրված տեսությունները և ներկայացնի հիմնավորված եզրակացություն։
Գնահատման չափանիշներ
· Հիմնական տեսությունների, հասկացությունների և փաստերի ճիշտ կիրառում - 2 միավոր
· Աշխարհաքաղաքական գործընթացների և դերակատարների փոխկապակցվածության վերլուծություն - 2 միավոր
· Փաստարկված և տրամաբանական եզրակացությունների ձևակերպում - 2 միավոր
· Աղբյուրների արդյունավետ օգտագործում, ակադեմիական լեզու և կառուցվածք - 2 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Lynch M. What Is the Middle East?: The Theory and Practice of Regions. Cambridge University Press; 2025.
  • Bergen, Peter, and others (eds), Understanding the New Proxy Wars: Battlegrounds and Strategies Reshaping the Greater Middle East (2022; online edn, Oxford Academic, 19 Jan. 2023), ,
  • Halliday F., The Middle East in International Relations: Power, Politics and Ideology, Cambridge University Press, 2005
  • Lynch, Marc, Jillian Schwedler, and Sean Yom (eds), The Political Science of the Middle East: Theory and Research Since the Arab Uprisings (New York, 2022; online edn, Oxford Academic, 23 June 2022),
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Մերձավոր Արևելքը որպես աշխարհաքաղաքական համակարգ
2. Տարածաշրջանային ուժերը և աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը
3. Հակամարտություններ, անվտանգություն և ոչ պետական դերակատարներ
4. Արտատարածաշրջանային ուժերը և Մերձավոր Արևելքի նոր աշխարհաքաղաքական ճարտարապետությունը
1-ին աշնանային
դաս.-30ժ., գործ.-30ժ.
4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
ուսանողներին ծանոթացնել հասարակական-քաղաքական և դիվանագիտական տեքստերի հիմնական տեսակներին, կառուցվածքային և լեզվաոճական առանձնահատկություններին, զարգացնել այդ տեքստերը վերլուծելու և մեկնաբանելու կարողությունները, ինչպես նաև ձևավորել հայերենից արաբերեն և արաբերենից հայերեն թարգմանելու հմտություններ՝ կիրառելով համապատասխան բառապաշար, եզրութաբանություն և ոճական միջոցներ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել հայերենից արաբերեն և հակառակը թարգմանության հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական և դիվանագիտական տեքստերի լեզվաոճական ու բառապաշարային առանձնահատկությունները, կիրառել տեսական գիտելիքները թարգմանության ընթացքում և վերլուծել այդ տեքստերի կառուցվածքն ու լեզվական առանձնահատկությունները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
2. կիրառել թարգմանության սկզբունքները հասարակական-քաղաքական և դիվանագիտական տեքստերի ընթերցման, ըմբռնման և թարգմանության ընթացքում՝ պահպանելով լեզվական, ոճական և ժանրային համարժեքությունը, ինչպես նաև վերլուծել և մեկնաբանել այդ տեքստերի լեզվաոճական ու բառապաշարային առանձնահատկությունները և կիրառել դրանք թարգմանության գործընթացում։։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
3. կիրառել մասնագիտական բառարաններ, եզրութաբանական շտեմարաններ և ոլորտային նյութեր՝ թարգմանության ընթացքում համապատասխան եզրույթների և բառերի ընտրության համար։ Ինչպես նաև իրականացնել ինքնուրույն և խմբային թարգմանչական աշխատանքներ՝ համադրելով տարբեր լեզվական լուծումներ, հիմնավորելով թարգմանչական ընտրությունները և ներկայացնելով աշխատանքների արդյունքները մասնագիտական ձևաչափով։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
ուսանողներին ծանոթացնել հասարակական-քաղաքական և դիվանագիտական տեքստերի հիմնական տեսակներին, կառուցվածքային և լեզվաոճական առանձնահատկություններին, զարգացնել այդ տեքստերը վերլուծելու և մեկնաբանելու կարողությունները, ինչպես նաև ձևավորել հայերենից արաբերեն և արաբերենից հայերեն թարգմանելու հմտություններ՝ կիրառելով համապատասխան բառապաշար, եզրութաբանություն և ոճական միջոցներ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություն
2. գործնական աշխատանք. տեքստերի ընթերցում, գրավոր և բանավոր թարգմանություն, ունկնդրում, համաժամանակյա թարգմանություն, բառապաշարային վերլուծություն
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ընթացիկ ստուգում՝ 2 միավոր (գործնական առաջադրանք)
· Տարբեր տեսակի դիվանագիտական հայտագրերի կազմում՝ գնահատվում է փաստաթղթի ժանրային առանձնահատկությունների իմացությունը, կառուցվածքի ճիշտ կիրառումը և պաշտոնական ձևակերպումների օգտագործումը։

2. Ինքնուրույն աշխատանք՝ 2 միավոր
· Ցավակցական և շնորհավորական նամակների կազմում՝ գնահատվում է պաշտոնական և արարողակարգային լեզվի կիրառումը, համապատասխան ձևակերպումների ընտրությունը, տեքստի կառուցվածքային ամբողջականությունը և լեզվական ճշգրտությունը։

3. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր (գրավոր աշխատանք)
· Դիվանագիտական հայտագրի կազմում արաբերենով՝ գնահատվում է փաստաթղթի կառուցվածքային ձևաչափի պահպանումը, պաշտոնական ոճի կիրառումը, համապատասխան բառապաշարի և դիվանագիտական ձևակերպումների ճիշտ օգտագործումը։
· Հայտագրի թարգմանություն հայերենից արաբերեն՝ գնահատվում է բովանդակային ճշգրտությունը, եզրութաբանական համարժեքությունը, լեզվական և ոճական համապատասխանությունը։

4. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր (գրավոր աշխատանք)
· Հայտագրի թարգմանություն արաբերենից հայերեն՝ գնահատվում է բնագրի բովանդակության ճիշտ փոխանցումը, մասնագիտական եզրույթների համարժեք կիրառումը և հայերեն պաշտոնական լեզվաոճի պահպանումը։
· Հայտագրի թարգմանություն հայերենից արաբերեն՝ գնահատվում է արաբերեն դիվանագիտական ոճի, քերականական կառուցվածքների և մասնագիտական բառապաշարի ճիշտ կիրառումը։

5. Եզրափակիչ քննություն՝ 8 միավոր (բանավոր հարցում)
· Գնահատվում են ուսանողի՝ դիվանագիտական փաստաթղթերի ժանրերի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների, լեզվաոճական նորմերի և թարգմանական սկզբունքների վերաբերյալ տեսական գիտելիքները, ինչպես նաև դրանք գործնական իրավիճակներում կիրառելու կարողությունը։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Ա.Էլոյան, Ա. Իսրայելյան, Արաբերեն դիվանագիտական գրագրություն, ձեռագիր
  • Իսրայելյան Ա., Դիվանագիտական և քաղաքական տերմինների հայերեն-արաբերեն բառարան, Երևան, 2020, 120 էջ
  • Вдовина Л.И., Яковенко Э.В., Учебное пособие по дипломатической переписке., М.,2007
  • Боднар С.Н., Арабский язык, жанр коммерческих деловых бумаг и их языковая специфика, М., 2002
  • Առցանց արաբական մամուլ Al Akhbar: http://www.al-akhbar.com/, Al-Hayat: http://international.daralhayat.com/, Al-Quds al-‘Arabi: http://www.alquds.co.uk/, Russia Today Arabic:
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Բաժին 1՝ Դիվանագիտական հայտագրեր. կառուցվածքը, տեսակները և թարգմանության առանձնահատկությունները։ Վերբալ հայտագիր, պատասխան վերբալ հայտագիր, դրանց լեզվաոճական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։
Բաժին 2՝ Անձնական հայտագրեր և դիմելաձևեր. անձնական հայտագրերի կառուցվածքը, տեսակները, պաշտոնական ձևակերպումները։
Բաժին 3՝ Շրջաբերական հայտագրեր. կառուցվածքը, տեսակները, կիրառման ոլորտները և լեզվական առանձնահատկությունները։
Բաժին 4՝ Հուշագրեր և հուշաթերթիկներ կառուցվածքը, կիրառման ոլորտները և լեզվական առանձնահատկությունները։
Բաժին 5՝ Պաշտոնական, ոչ պաշտոնական և մասնավոր նամականեր. կառուցվածքը, տեսակները, կիրառման ոլորտները և լեզվական առանձնահատկությունները։
1-ին՝ աշնանային
դաս. - 30 ժ.
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
· ­ծա­նո­թաց­նել ու­սա­նող­նե­րին «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» շր­ջա­նա­կային հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար սահ­ման­նե­րի ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րի և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րի հետ,­
· ա­ջակ­ցել նրանց` տի­րա­պե­տե­լու ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտ հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րին և տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մին,
· ­ներ­կա­յաց­նել արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, ինչպես նաև բու­հում ար­ևելա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. սահմանել «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար շրջանակները և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րը, նկարագրել դրանց ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րը,
2. ներկայացնել ար­ևե­լա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման ժա­մա­նա­կա­կից մո­տե­ցում­նե­րը և մոդելները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. վերլուծել և մեկնաբանել ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտի իմացաբանական կառուցվածքը,
2. վեր­լու­ծե­լ, հա­մադ­րե­լ և քն­նա­դա­տո­րեն իմաս­տա­վո­րե­լ ա­րա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. փո­խան­ցե­լ մաս­նա­գի­տա­կան գի­տե­լի­քը մասնագիտական և ոչ մասնագիտական հանրությանը,
2. աշ­խա­տե­լ ­թի­մում,
3. կի­րա­ռե­լ գ­նա­հատ­ման գոր­ծիք­ներ,
4. պլա­նա­վո­րե­լ, իրա­կա­նաց­նե­լ և ներկայացնել ­նա­խա­գիծ։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ­ծա­նո­թաց­նել ու­սա­նող­նե­րին «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» շր­ջա­նա­կային հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար սահ­ման­նե­րի ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րի և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րի հետ,­
· ա­ջակ­ցել նրանց` տի­րա­պե­տե­լու ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտ հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րին և տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մին,
· ­ներ­կա­յաց­նել արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, ինչպես նաև բու­հում ար­ևելա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Լսա­րա­նային քն­նար­կում։
2. Իրա­վի­ճակ­նե­րի վեր­լու­ծու­թյուն։
3. ­Հար­ցա­խույզ: ­Հա­մա­ցա­նա­ցային հար­ցում: Ճեպահարցում։
4. Ինք­նագ­նա­հատ­ման և փոխգնահատման վար­ժանք։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարք, որն անցկացվում է եզ­րափակիչ բանավոր պատասխանի հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Romanov, Maxim. Digital Humanities for Arabic and Islamic Studies. Leiden, The Netherlands: Brill, 2026. https://doi.org/10.1163/9789004760530 Web.
  • Зеленев Е. И., Самойлов Н. А. Регионально-цивилизационный метод в востоковедных исследованиях. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Самойлов Н. А. Востоковедно-исторические исследования: новые теоретико-методологические подходы. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Касевич В. Б. Общие проблемы: востоковедение в круге других наук. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Бочаров В. В. Востоковедение в антропологическом дискурсе. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Зеленев Е. И. Образ мира в историческом знании и востоковедение. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտի կառուցվածքը, հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րն ու տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մը, արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, բու­հում արևե­լա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը:
1-ին՝ աշնանային
դաս. - 30 ժ.
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
· ­ծա­նո­թաց­նել ու­սա­նող­նե­րին «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» շր­ջա­նա­կային հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար սահ­ման­նե­րի ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րի և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րի հետ,­
· ա­ջակ­ցել նրանց` տի­րա­պե­տե­լու ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտ հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րին և տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մին,
· ­ներ­կա­յաց­նել արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, ինչպես նաև բու­հում ար­ևելա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. սահմանել «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար շրջանակները և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րը, նկարագրել դրանց ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րը,
2. ներկայացնել ար­ևե­լա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման ժա­մա­նա­կա­կից մո­տե­ցում­նե­րը և մոդելները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. վերլուծել և մեկնաբանել ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտի իմացաբանական կառուցվածքը,
2. վեր­լու­ծե­լ, հա­մադ­րե­լ և քն­նա­դա­տո­րեն իմաս­տա­վո­րե­լ ա­րա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. փո­խան­ցե­լ մաս­նա­գի­տա­կան գի­տե­լի­քը մասնագիտական և ոչ մասնագիտական հանրությանը,
2. աշ­խա­տե­լ ­թի­մում,
3. կի­րա­ռե­լ գ­նա­հատ­ման գոր­ծիք­ներ,
4. պլա­նա­վո­րե­լ, իրա­կա­նաց­նե­լ և ներկայացնել ­նա­խա­գիծ։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ­ծա­նո­թաց­նել ու­սա­նող­նե­րին «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» շր­ջա­նա­կային հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար սահ­ման­նե­րի ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րի և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րի հետ,­
· ա­ջակ­ցել նրանց` տի­րա­պե­տե­լու ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտ հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րին և տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մին,
· ­ներ­կա­յաց­նել արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, ինչպես նաև բու­հում ար­ևելա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Լսա­րա­նային քն­նար­կում։
2. Իրա­վի­ճակ­նե­րի վեր­լու­ծու­թյուն։
3. ­Հար­ցա­խույզ: ­Հա­մա­ցա­նա­ցային հար­ցում: Ճեպահարցում։
4. Ինք­նագ­նա­հատ­ման և փոխգնահատման վար­ժանք։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարք, որն անցկացվում է եզ­րափակիչ բանավոր պատասխանի հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Romanov, Maxim. Digital Humanities for Arabic and Islamic Studies. Leiden, The Netherlands: Brill, 2026. https://doi.org/10.1163/9789004760530 Web.
  • Зеленев Е. И., Самойлов Н. А. Регионально-цивилизационный метод в востоковедных исследованиях. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Самойлов Н. А. Востоковедно-исторические исследования: новые теоретико-методологические подходы. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Касевич В. Б. Общие проблемы: востоковедение в круге других наук. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Бочаров В. В. Востоковедение в антропологическом дискурсе. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Зеленев Е. И. Образ мира в историческом знании и востоковедение. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտի կառուցվածքը, հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րն ու տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մը, արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, բու­հում արևե­լա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը:
1-ին՝ աշնանային
դաս. - 30 ժ.
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
· ­ծա­նո­թաց­նել ու­սա­նող­նե­րին «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» շր­ջա­նա­կային հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար սահ­ման­նե­րի ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րի և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րի հետ,­
· ա­ջակ­ցել նրանց` տի­րա­պե­տե­լու ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտ հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րին և տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մին,
· ­ներ­կա­յաց­նել արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, ինչպես նաև բու­հում ար­ևելա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. սահմանել «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար շրջանակները և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րը, նկարագրել դրանց ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րը,
2. ներկայացնել ար­ևե­լա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման ժա­մա­նա­կա­կից մո­տե­ցում­նե­րը և մոդելները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. վերլուծել և մեկնաբանել ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտի իմացաբանական կառուցվածքը,
2. վեր­լու­ծե­լ, հա­մադ­րե­լ և քն­նա­դա­տո­րեն իմաս­տա­վո­րե­լ ա­րա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. փո­խան­ցե­լ մաս­նա­գի­տա­կան գի­տե­լի­քը մասնագիտական և ոչ մասնագիտական հանրությանը,
2. աշ­խա­տե­լ ­թի­մում,
3. կի­րա­ռե­լ գ­նա­հատ­ման գոր­ծիք­ներ,
4. պլա­նա­վո­րե­լ, իրա­կա­նաց­նե­լ և ներկայացնել ­նա­խա­գիծ։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ­ծա­նո­թաց­նել ու­սա­նող­նե­րին «ա­րա­բա­գի­տու­թյու­ն» շր­ջա­նա­կային հաս­կա­ցու­թյան դիս­ցիպ­լի­նար սահ­ման­նե­րի ժա­մա­նա­կա­կից ըն­կա­լում­նե­րի և ֆունկ­ցիոնալ ընդ­լայ­նում­նե­րի հետ,­
· ա­ջակ­ցել նրանց` տի­րա­պե­տե­լու ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտ հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րին և տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մին,
· ­ներ­կա­յաց­նել արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, ինչպես նաև բու­հում ար­ևելա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Լսա­րա­նային քն­նար­կում։
2. Իրա­վի­ճակ­նե­րի վեր­լու­ծու­թյուն։
3. ­Հար­ցա­խույզ: ­Հա­մա­ցա­նա­ցային հար­ցում: Ճեպահարցում։
4. Ինք­նագ­նա­հատ­ման և փոխգնահատման վար­ժանք։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարք, որն անցկացվում է եզ­րափակիչ բանավոր պատասխանի հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Romanov, Maxim. Digital Humanities for Arabic and Islamic Studies. Leiden, The Netherlands: Brill, 2026. https://doi.org/10.1163/9789004760530 Web.
  • Зеленев Е. И., Самойлов Н. А. Регионально-цивилизационный метод в востоковедных исследованиях. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Самойлов Н. А. Востоковедно-исторические исследования: новые теоретико-методологические подходы. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Касевич В. Б. Общие проблемы: востоковедение в круге других наук. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Бочаров В. В. Востоковедение в антропологическом дискурсе. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
  • Зеленев Е. И. Образ мира в историческом знании и востоковедение. // Концепции современного востоковедения. Санкт-Петербург, 2013.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտի կառուցվածքը, հե­տա­զո­տե­լու ար­դիական մե­թոդ­նե­րն ու տեխ­նի­կա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մը, արա­բա­գի­տա­կան ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած հիմ­նա­կան մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը և քն­նարկ­վող կոն­ցեպ­ցիանե­րը, բու­հում արևե­լա­գի­տա­կան կր­թու­թյան կազ­մա­կերպ­ման և իրա­կա­նաց­ման հիմ­նա­կան սկզ­բունք­նե­րը և մե­խա­նիզմ­նե­րը:
1-ին կիսամյակ
գործ.-30ժ
2ժամ/շաբ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· զարգացնել հայերենից արաբերեն և հակառակը թարգմանելու, իրավաբանական և բիզնես ոլորտի տեքստերի հետ աշխատելու՝ կարդալու, ըմբռնելու, թարգմանելու և վերարտադրելու կարողություններ
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել իրավաբանական ու բիզնես ոլորտի տեքստերի լեզվաոճական և բառապաշարային առանձնահատկությունները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
2. թարգմանել իրավաբանական ու բիզնես ոլորտի գրավոր և բանավոր տեքստեր,
3. վերլուծել վերոնշյալ տեքստերի քերականական և բառապաշարային առանձնահատկությունները,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
4. աշխատել նոտարական թարգմանության ոլորտում
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· զարգացնել հայերենից արաբերեն և հակառակը թարգմանելու, իրավաբանական և բիզնես ոլորտի տեքստերի հետ աշխատելու՝ կարդալու, ըմբռնելու, թարգմանելու և վերարտադրելու կարողություններ
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. գործնական աշխատանք
2. բառապաշարային վերլուծություն,
3. ունկնդրում և համաժամանակյա թարգմանություն,
4. բանավոր քննարկումներ
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. մասնակցություն՝ 2 միավոր,

2. ինքնուրույն աշխատանք, 1 առաջադրանք, 5 միավոր առավելագույն արժեքով,
Նպատակը. Ստուգել իրավաբանական կամ բիզնես ոլորտին առնչվող թեմայով արաբերեն տեքստ կազմելու կարողությունը։
Առաջադրանքների տիպերը.
· արաբերենով ներկայացնել Արտահանձման մասին եվրոպական կոնվենցիայի հիմնական դրույթները։
Գնահատվում է նախադասության կառուցվածքը, տերմինների ճիշտ ընտրությունը, մտքի ամբողջականությունը։

3. Ընթացիկ ստուգում՝ 1 առաջադրանք, 5 միավոր առավելագույն արժեքով։
Նպատակը. Ստուգել իրավաբանական կամ բիզնես ոլորտին առնչվող թեմայով արաբերեն կամ հայերեն հաջորդական բանավոր թարգմանություն կատարելու կարողությունը։
Առաջադրանքների տիպերը.
· Լսել տրված ձայնագրությունը և կատարել հաջորդական թարգմանություն։
Գնահատվում է թարգմանության ճշգրտությունը, տերմինների ճիշտ ընտրությունը, մտքի ամբողջականությունը, արագությունը։

4. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ գրավոր աշխատանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով,
Նպատակը. Ստուգել իրավաբանական թեմայով արաբերենից հայերեն և հակառակը գրավոր թարգմանություն կատարելու կարողությունը։
Առաջադրանքների տիպերը.
· Թարգմանել տրված տեքստը արաբերենից հայերեն։
· Թարգմանել տրված տեքստը հայերենից արաբերեն ։
Գնահատվում է նախադասության կառուցվածքը, տերմինների ճիշտ ընտրությունը, մտքի ամբողջականությունը։

5. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ գրավոր աշխատանք, 4 միավոր առավելագույն արժեքով,
Նպատակը. Ստուգել բիզնեսի թեմայով արաբերենից հայերեն և հակառակը գրավոր թարգմանություն կատարելու կարողությունը։
Առաջադրանքների տիպերը.
· Թարգմանել տրված տեքստը արաբերենից հայերեն։
· Թարգմանել տրված տեքստը հայերենից արաբերեն ։
Գնահատվում է նախադասության կառուցվածքը, տերմինների ճիշտ ընտրությունը, մտքի ամբողջականությունը։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • راجي م. رموني. اللغة العربية للشؤون التجارية (المرحلة المتقدمة): نصوص ومواد سمعية بصرية أصيلة. جامعة ميتشيغان، 2003
  • Mohammed H. Al Aqad. Translation of Legal Texts between Arabic and English: The Case Study of Marriage Contracts. AWEJ Volume.5 Number.2, 2014, pp.110-121
  • Վավերագրական ֆիլմեր համապատասխան թեմայով
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. իրավաբանական ոլորտի լեզվի առանձնահատկությունները, տեքստերի, ընթերցում, ունկնդրում և գրավոր թարգմանություն,
2. բիզնես ոլորտի լեզվի առանձնահատկությունները, տեքստերի ընթերցում, ունկնդրում և գրավոր թարգմանություն,
3. իրավաբանական և բիզնես ոլորտի շուրջ բանավոր քննարկումներ։
2-րդ՝ գարնանային
դաս.-30 ժ.
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ06
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել գիտելիքը միջնադրայան արաբամուսուլմանական մշակույթում,
· վերլուծել դրա դրսևորման ձևերը և առանձնահատկությունները:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել գիտելիքի ծագման, զարգացման և կայացման պատմությունը,
2. բացատրել գիտելիքի տեղն ու դերը իսլամանական մշակույթում.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. մանրամասն վերլուծել գիտելիքի տեսակները և բաժանումներն իսլամում,
4. տարբերակել տարատեսակ գիտելիքները արաբամուսուլմանական մշակույթում.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. հետևություններ անել արաբամուսուլմանական մշակույթում գիտելիքի զարգացման պատմության վերաբերյալ,
6. մեկնաբնել գիտելիքի տեսակները արաբամուսուլմանական մշակույթում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել գիտելիքը միջնադրայան արաբամուսուլմանական մշակույթում,
· վերլուծել դրա դրսևորման ձևերը և առանձնահատկությունները:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Մասնակցություն (2 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Դասընթացի ընթացքում գնահատվում է ուսանողի ակտիվ և բովանդակային մասնակցությունը դասախոսություններին, քննարկումներին, դեպքերի (case study) վերլուծությանը, գիտական աղբյուրների քննարկմանը և խմբային աշխատանքներին։
Գնահատման չափանիշներ
2 միավոր
· պարբերաբար մասնակցում է դասերին,
· ներկայացնում է հիմնավորված դիտարկումներ,
· օգտագործում է մասնագիտական տերմինաբանություն,
· արձագանքում է քննարկումներին և փաստարկում սեփական դիրքորոշումը։
1 միավոր
· մասնակցում է քննարկումներին, սակայն արտահայտում է հիմնականում նկարագրական կամ ոչ ամբողջությամբ հիմնավորված կարծիքներ։
0 միավոր
· չի մասնակցում կամ մասնակցությունը կրում է ձևական բնույթ։

2. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Երկու գրավոր առաջադրանք, յուրաքանչյուրը՝ առավելագույնը 3 միավոր
Գնահատման մեթոդ
Ուսանողը պատրաստում է երկու ինքնուրույն վերլուծական աշխատանք (օրինակ՝ գիտական հոդվածի քննադատական վերլուծություն, քաղաքական փաստաթղթի գնահատում, համեմատական ուսումնասիրություն, տեսական մոտեցումների համադրում, դեպքի ուսումնասիրություն և այլն)՝ հիմնվելով ակադեմիական գրականության վրա։
Յուրաքանչյուր աշխատանքի գնահատման չափանիշներ (3 միավոր)
3 միավոր
· հստակ ձևակերպված է հետազոտական խնդիրը,
· օգտագործվել են համապատասխան ակադեմիական աղբյուրներ,
· կատարվել է վերլուծություն և համադրում,
· ներկայացվել են հիմնավորված եզրակացություններ,
· պահպանվել են ակադեմիական գրագրության պահանջները։
2 միավոր
· աշխատանքը ընդհանուր առմամբ համապատասխանում է պահանջներին,
· վերլուծությունը մասնակի խորությամբ է,
· առկա են առանձին կառուցվածքային կամ փաստարկման թերություններ։
1 միավոր
· աշխատանքը հիմնականում նկարագրական է,
· աղբյուրների օգտագործումը սահմանափակ է,
· եզրակացությունները բավարար չափով հիմնավորված չեն։
0 միավոր
· աշխատանքը չի ներկայացվել կամ չի համապատասխանում առաջադրանքի պահանջներին։

3. Ընթացիկ ստուգում (4 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Գրավոր ընթացիկ ստուգում, որը ներառում է կարճ վերլուծական հարցեր, հասկացությունների համեմատություն, աղբյուրի մեկնաբանություն կամ իրավիճակային առաջադրանք (case analysis)։
Գնահատման չափանիշներ
4 միավոր
· ամբողջությամբ ճիշտ և հիմնավորված պատասխաններ,
· ցուցաբերում է հասկացությունների փոխկապակցված ընկալում,
· կատարում է համեմատություն և վերլուծություն։
3 միավոր
· պատասխանները հիմնականում ճիշտ են,
· վերլուծությունը բավարար է, սակայն որոշ հիմնավորումներ թերի են։
2 միավոր
· տիրապետում է հիմնական գիտելիքներին,
· վերլուծությունը սահմանափակ է,
· առկա են փաստական կամ տրամաբանական առանձին սխալներ։
1 միավոր
· պատասխանները հիմնականում նկարագրական են,
· գիտելիքները մասնակի են,
· դժվարանում է կիրառել տեսական գիտելիքները։
0 միավոր
· պատասխանները չեն համապատասխանում պահանջներին կամ աշխատանքը չի ներկայացվել։

4. Եզրափակիչ քննություն (բանավոր, 8 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Բանավոր քննությունը ներառում է երկու փոխկապակցված հարց և մեկ վերլուծական կամ խնդրային առաջադրանք, որի ընթացքում ուսանողը պետք է համադրի դասընթացի տարբեր թեմաները, ներկայացնի հիմնավորված փաստարկներ և ձևակերպի ինքնուրույն եզրակացություններ։
Գնահատման չափանիշներ
8 միավոր
· ցուցաբերում է թեմայի ամբողջական և խորքային իմացություն,
· կատարում է քննադատական վերլուծություն և համեմատություն,
· արդյունավետ օգտագործում է տեսական մոտեցումները,
· ներկայացնում է փաստարկված և ինքնուրույն եզրակացություններ,
· խոսքը կառուցվածքային, տրամաբանական և մասնագիտական է։
6-7 միավոր
· գիտելիքները հիմնականում ամբողջական են,
· վերլուծությունը բավարար խորությամբ է,
· առկա են ոչ էական բացթողումներ կամ սահմանափակ քննադատական մեկնաբանություններ։
4-5 միավոր
· տիրապետում է հիմնական նյութին,
· վերլուծությունը մակերեսային է,
· դժվարանում է համադրել տարբեր տեսություններ կամ դեպքեր։
2-3 միավոր
· գիտելիքները մասնակի են,
· պատասխանները հիմնականում նկարագրական են,
· փաստարկումը թույլ է, եզրակացությունները՝ ոչ բավարար հիմնավորված։
0-1 միավոր
· չի տիրապետում դասընթացի հիմնական բովանդակությանը կամ չի կարողանում պատասխանել հարցերին։

6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Rosenthal F., Knowledge Triumphant: The Concept of Knowledge in Medieval Islam, BRILL, 2006
  • Mutahhari M., The Theory of Knowledge: An Islamic Perspective, ICAS Press, 2011
  • Treiger A., Inspired Knowledge in Islamic Thought: Al-Ghazali's Theory of Mystical Cognition and Its Avicennian Foundation, Routledge, 2011
  • Genealogy and Knowledge in Muslim Societies: Understanding the Past, ed by Sarah Bowen Savant, Helena de Felipe, Edinburgh University Press, 2014
  • Alvi Sh., Al-Roubaie A., Globalization of Knowledge: Islam and Its Contributions, Trafford Publishing, 2011
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1՝ Ներածական դասախոսություն: Թեմա 2` Գիտելիքի դասակարգումն իսլամում։ Թեմա 3՝ Սեփական և օտար գիտելիք։ Թեմա 4` Գիտելիքի ընկալման ձևերը: Թեմա 5՝ Գիտելիքի փոխանցման խնդիրը: Թեմա 6՝ Գիտելիքի կոնցեպտը նախաիսլամական և վաղիսլամական շրջանում։ Թեմա 7՝ Գիտելիք և ադաբ: Թեմա 8՝ իլմ և ուլում։ Թեմա 9՝ իլմի գրավոր հուշարձաներ: Թեմա 10՝ Փիլիսոփայությունը միջնադարյան արաբամուսուլմանական մշակույթում: Թեմա 11՝ Իլմի կառուցվածքն ըստ Սույուտիի: Թեմա 12՝ Սուֆիական գիտելիք:
2-րդ՝ գարնանային
Դաս. -30ժ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ05
1. Դասընթացի նպատակ
Ներկայացնել արաբական երկրներում առկա էթնիկ և կրոնադավանական իրավիճակը, հասարակական-քաղաքական զարգացման հիմնախնդիրները, վեր հանել կրոնադավանական համայնքների կազմավորման և զարգացման առանձնահատկությունները (նաև տարածաշրջանային գործընթացների համատեքստում), քննարկել այդ համայնքների դերը տարբեր արաբական երկրների սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և հասարակական զարգացումներում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Բացատրել արաբական երկրներում տեղի ունեցած հասարակական-քաղաքական և տնտեսական զարգացման հիմնական միտումներն ու էթնիկ և կրոնադավանական համայնքների դերը, դրանց համատեքստում քննադատորեն վերլուծել ձևավորվող հասարակական տեղաշարժերն ու արդիականացման գործընթացները և էթնոդավանական համայնքների ներգրավվածությունը։
2. Ներկայացնել իսլամական, քրիստոնեական և հրեական կրոնադավանական մտքի հիմնական ուղղությունների զարգացման քաղաքական դրսևորումներն արաբական երկրներում (արդի փուլ)։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. Քննադատորեն գնահատել տարածաշրջանային ինտեգրացիոն միտումները և վերլուծել արաբական երկրների արդիականացման գործընթացները, դրանցում էթնիկ և կրոնադավանական համայնքների ներգրավվածությունը՝ տարածաշրջանային և միջազգային գործընթացների համատեքստում։
2.Գնահատել Մերձավոր Արևելքի արդի աշխարհաքաղաքական գործընթացներն ու հակամարտությունները՝ կիրառելով իսլամական, քրիստոնեական և հրեական կրոնաիրավական համակարգերի ադապտացիոն մեթոդաբանական և գործնական շրջանակը։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
1.Ղեկավարել բազմաէթնիկ աշխատանքային խմբեր։
2.Պահպանել գիտական էթիկայի, ակադեմիական ազնվության և հետազոտական պատասխանատվության սկզբունքները։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Ներկայացնել արաբական երկրներում առկա էթնիկ և կրոնադավանական իրավիճակը, հասարակական-քաղաքական զարգացման հիմնախնդիրները, վեր հանել կրոնադավանական համայնքների կազմավորման և զարգացման առանձնահատկությունները (նաև տարածաշրջանային գործընթացների համատեքստում), քննարկել այդ համայնքների դերը տարբեր արաբական երկրների սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և հասարակական զարգացումներում:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1 Դասախոսություն քննարկում
2. Ինքնուրույն աշխատանք
3. Թիմային-խմբային աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. մասնակցություն՝ 2 միավոր,

2. ինքնուրույն աշխատանք՝ սահիաշարի ներկայացում` 6 միավոր
Նպատակը. Ստուգել արաբական տարբեր երկրների հասարակական-քաղաքական և տնտեսական կյանքում էթնիկ և կրոնադավանական համայնքների դերակատարման և ներգրավվածության տարբերակման ունակությունը;
Առաջադրանքների տիպերը.
Արաբական տարբեր երկրներում Էթնիկ և կրոնադավանական համայնքների ձևավորման և պատմական զարգացման առանձնահատկությունների վերլուծություն. Ուսանողները անհատական կամ խմբային աշխատանքի /բանավոր սահիկաշար/ միջոցով բացատրում է արաբական երկրների քրիստոնեական և հրեական համայնքների ձևավորման և պատմական զարգացման առանձնահատկությունները (օրինակ՝ Լիբանանի քրիստոնեկան և հրեական համայնքները և դրանց համակեցությունն իսլամադավան բնակչության հետ)։ Ուսանողը պետք է տարբերակի և դասակարգի տարբեր երկրների փոքրամասնությունների զարգացման օրինաչափությունները և կարողանա համեմատականներ տանել այլ արաբական երկրների էթնիկ և կրոնադավանական համայնքների միջև (օրինակ՝ համեմատական վերլուծություն իրականացնել Մաշրիկի՝ Սիրիա, Լիբանան, Իրաք և այլն կրոնադավանական համայնքների և Ծոցի արաբական երկրների փոքրամասնությունների հետ)

3. Ընթացիկ ստուգում՝բանավոր՝ 6 միավոր
Նպատակը. Ստուգել արաբական երկրներում պետություն - էթնիկ փոքրամասնություններ հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմների բացատրման և վերլուծման հմտությունը:
Առաջադրանքների տիպերը.
Մաս Ա (Տեսական). Ուսանողին տրվում է կրոնական համակեցության (religious coexistence) և փափուկ ուժի (soft power) տեսական ու դրանց կիրառության մեթոդական հիմքերը, և նա պետք է ձևակերպի ու հիմնավորի դրանց կիրառման առանձնահատկություններն արաբական երկրներում (օրինակ՝ ԱՄԷ-ում )։
Մաս Բ (Գործնական-կիրառական). Ուսանողին տրվում է առաջադրանք՝ համեմատական վերլուծության ենթարկել արաբական տարբեր երկրներում իսլամադավան մեծամասնության և էթնիկ և կրոնական փոքրամասնությունների հարաբերությունների առանձնահատկությունները, դրանց զարգացման հիմնական միտումներն ու փոխակերպումները՝ համակեցությունից մինչև հակասությունների սրում (օրինակ՝ հրեական համայնքների օրինակով)։

4. Եզրափակիչ քննություն. Բանավոր՝ սահիաշարի ներկայացում` 6 միավոր (անհատական կամ թիմային-խմբային աշխատանք)
Նպատակը. Ուսանողի ամբողջական ստացած գիտելիքի ստուգում, տեսության և կիրառական-գործնական ընկալման սինթեզ։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Nikolaos Van Dam, The Struggle for Power in Syria: Politics and Society under Asad and the Ba'thParty, I. B. Tauris; 4 Rev New ed., 2011.
  • Fred H. Lawson, Demystifying Syria (SOAS Middle East Issues Series), Saqi Books, 2010.
  • Elaine Rippey Imady, Road to Damscus, MSI Press, 2009.
  • Gareth R. V. Stansfield, Iraqi Kurdistan: Political Development and Emergent Democracy, Routledge, 2010.
  • Brendan O'Leary, John McGarry,Khaled Salih,The Future of Kurdistan in Iraq, University of Pennsylvania Press,
  • Հարությունյան Լ., Լիբանանը 1958-1975 թթ., Երևան, 2012,
  • Carter Barbara Lynn, The Copts in Egyptian Politics, London, 1986.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Բաժին 1՝ Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի (ՄԱՀԱ) արաբական երկրների հասարակական-քաղաքական զարգացումների հիմնական միտումներ և փոխակերպումներ. արդի աշխարհաքաղաքական գործընթացների առանցքում
Բաժին 2՝ ՄԵՀԱ արաբական երկրներում պետություն-էթնիկ և կրոնադավանական համայնքներ հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմներ և դրանց փոխակերպումներ
Բաժին 3՝ Կրոնական և մշակութային համակեցության տեսական հիմքեր և մեթոդաբանություն. դրանց կիրարկումն արակբական տարբեր երկրներում
Բաժին 4. Էթնիկ և կրոնադավանական փոքրամասնությունների դերն ու նշանակությունը ՄԱՀԱ տարածաշրջանի արաբական երկրների հասարակական-քաղաքական զարգացումներում. դրանց արդի միտումներ և կերպափոխումներ
2-րդ՝ գարնանային
Դաս. -60ժ
4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ07
1. Դասընթացի նպատակ
· Ներկայացնել լեզվաբանական անթրոպոլոգիայի հիմնական տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը։
· Բացահայտել լեզվի, մշակույթի և մտածողության փոխկապակցվածությունը աշխարհի արաբալեզու պատկերի ձևավորման համատեքստում։
· Զարգացնել միջնադարյան արաբական լեզվաբանական սկզբնաղբյուրների վերլուծության և գիտական մեկնաբանության կարողությունները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Բացատրել լեզվաբանական անթրոպոլոգիայի հիմնական հասկացությունները և լեզվի, մշակույթի ու մտածողության փոխկապակցվածության սկզբունքները։
2. Բնութագրել աշխարհի արաբալեզու պատկերի լեզվական, մշակութային և դիսկուրսային առանձնահատկությունները։
3. Ներկայացնել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերն ու տեսամեթոդաբանական առանձնահատկությունները։
4. Բացատրել լեզվաբանական և արաբագիտական հետազոտության հիմնական մեթոդներն ու սկզբունքները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
5. Կիրառել լեզվաբանական անթրոպոլոգիայի մոտեցումները լեզվամշակութային երևույթների վերլուծության ընթացքում։
6. Վերլուծել աշխարհի արաբալեզու պատկերի դրսևորումները լեզվական և լեզվամշակութային նյութի հիման վրա։
7. Համեմատել արաբական լեզվաբանական դպրոցների մոտեցումները և մեկնաբանել միջնադարյան լեզվաբանական սկզբնաղբյուրները։
8. Կիրառել գիտական հետազոտության մեթոդաբանական մոտեցումները, իրականացնել մասնագիտական տեքստերի միջդիսցիպլինար քննություն, վերլուծել գիտական աղբյուրներ և ձևակերպել հիմնավորված եզրակացություններ։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
Որոնել, գնահատել և կիրառել մասնագիտական տեղեկատվությունը։
10. Ներկայացնել հետազոտության արդյունքները բանավոր և գրավոր ակադեմիական ձևաչափերով։
11. Արդյունավետ համագործակցել և հիմնավորել մասնագիտական տեսակետները։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Ներկայացնել լեզվաբանական անթրոպոլոգիայի հիմնական տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը։
· Բացահայտել լեզվի, մշակույթի և մտածողության փոխկապակցվածությունը աշխարհի արաբալեզու պատկերի ձևավորման համատեքստում։
· Զարգացնել միջնադարյան արաբական լեզվաբանական սկզբնաղբյուրների վերլուծության և գիտական մեկնաբանության կարողությունները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Դասախոսություն քննարկում
Սեմինար-քննարկում
Սկզբնաղբյուրների ընթերցում և վերլուծություն
Ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. I ընթացիկ քննություն՝ բանավոր ստուգում (4 միավոր)
Նպատակը. Գնահատել ուսանողի գիտելիքները արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ձևավորման, զարգացման հիմնական փուլերի և լեզվաբանական դպրոցների վերաբերյալ, ինչպես նաև տեսական գիտելիքները կիրառելու կարողությունը։
Առաջադրանքների տիպերը.
Հարցատոմսում ներառված է երեք հարց, որոնցից երկուսը գնահատվում են առավելագույնը 1.5 միավոր, իսկ երրորդը՝ առավելագույնը 1 միավոր։
Տեսական հարց
Օրինակ՝ «Ներկայացնել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ձևավորման հիմնական փուլերը»։
Կարճ համեմատական հարց
Օրինակ՝ «Նշել Բասրայի և Քուֆայի դպրոցների հիմնական տարբերությունները»։
Հասկացության մեկնաբանություն
Օրինակ՝ «Բացատրել «կիյաս» կամ «սամաʿ» հասկացությունների նշանակությունը արաբական լեզվաբանության համատեքստում»։

2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝... բանավոր ստուգում (4 միավոր)
Նպատակը. Գնահատել ուսանողի գիտելիքները արաբերենի զարգացման փուլերի, բարբառների, արաբախոս տարածաշրջանում երկլեզվության խնդիրների, փիջին և կրեոլ լեզուների, ժարգոնի ձևավորման, արաբական բարբառագիտության զարգացման, ինչպես նաև տարածաշրջանում լեզվական իրավիճակի վերաբերյալ։
Առաջադրանքների տիպերը.
Հարցատոմսում ներառված է երկու հարց, որոնք գնահատվում են 2 միավոր։
Տեսական հարց
Օրինակ՝ «Ներկայացնել արաբերենի տարածման աշխարհագրական ընդգրկույթը, և այն պատմական, մշակութային ու տնտեսական գործոններ, որոնք նպաստել են դրա տարածմանը տարբեր մայրցամաքներում»։
Կարճ համեմատական հարց
Օրինակ՝«Բացատրել «փիջին» և «կրոլ» լեզուների տարբերությունը»։

3. ինքնուրույն աշխատանք (5 միավոր)
Նպատակը. Գնահատել ուսանողի կարողությունը գիտահետազոտական ուսումնասիրություն կատարելու, սկզբնաղբյուրներից օգտվելու և տրամաբանական եզրահանգումերի հանֆելու վերաբերյալ։

Առաջադրանքների տիպերը.
Դասընթացի սկզբում ուսանողներին հանձնարարվում են թեմաներ, որոնցից մեկի վերաբերյալ նրանք պետք է ներկայացնեն 7-10 րոպե տևողությամբ զեկույց (օրինակ՝ արաբերնում այլ լեզուներից փոխառյալ բառերի և դրանցում կատարված փոփոխությունների վերաբերյալ)։
• տեքստի ինքնուրույն, ամբողջական և տրամաբանական ներկայացում
• թեմայի և ներկայացվող նյութի համապատասխանություն
• մասնագիտական բառապաշարի իմացություն և ճիշտ կիրառում
• հարցերի ճիշտ և հստակ պատասխանների ձևակերպում
• կարծիքի հստակ ձևակերպում և հիմնավորում

4. Եզրափակիչ քննություն՝ բանավոր ստուգում (7 միավոր)
Նպատակը. Գնահատել ուսանողի կարողությունը համադրելու, վերլուծելու և գիտականորեն մեկնաբանելու արաբական լեզվաբանական ավանդույթի տարբեր փուլերը, դպրոցները և դասական սկզբնաղբյուրները։
Քննական տոմսի կառուցվածքը.
Հարց 1. Համադրող տեսական հարց (2 միավոր)
Օրինակ՝ «Վերլուծել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի զարգացման հիմնական փուլերը և դրանց առանձնահատկությունները»։
Հարց 2. Վերլուծական հարց (2 միավոր)
Օրինակ՝ «Գնահատել Սիբավեյհիի կամ Ալ-Ֆարաբիի ներդրումը արաբական լեզվաբանական մտքի զարգացման մեջ»։
Հարց 3. Սկզբնաղբյուրի գիտական մեկնաբանություն (3 միավոր)
Օրինակ՝ «Մեկնաբանել Սիբաուեյհիի «Ալ-Քիթաբ»-ից կամ մեկ այլ դասական աշխատությունից տրված հատվածը՝ բացահայտելով դրա տեսամեթոդաբանական նշանակությունը»։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հիմնական գրականության ցանկ
  • Ahearn, Laura M. (2011). Living Language: An Introduction to Linguistic Anthropology. Malden, MA: Wiley-Blackwell.
  • Farrag, M 2022, 'Arabic and Globalization : Understanding the Arab Voice', Tilburg University.
  • Kramsch, C. (1998). Language and Culture. Oxford University Press.
  • Haddad, F., (1969). Al-Farabi's views on Logic and its relation to Grammar, Islamic Quarterly, 13, pp. 192-207
  • Owens, Jonathan (2006) A Linguistic History of Arabic. Oxford: Oxford University Press;
  • Sharifian, F. (2011). Cultural conceptualisations and language: Theoretical framework and applications. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 237 p.
  • Versteegh, C. H. M. (1977). Greek Elements in Arabic Linguistic Thinking (Studies in Semitic Languages and Linguistics). Leiden: E.J. Brill.
  • Versteegh, К. (1997). Landmarks in Linguistic Thought III: The Arabic Linguistic tradition, London and New York, Routledge.
  • Вежбицкая, А. (2001). Понимание культур через посредство ключевых слов. М.: Языки славянской культуры.
  • 0. Маслова В. А. Лингвокультурология, М.: Академия; 2001. - 208 с.
  • Рыбалкин, В.С. (2003). Классическое арабское языкознание. Киев: Изд. «Стилос».
  • Фролов, Д. (2006). Способы определения понятий в традиционной арабской грамматике, «Арабская филология. Грамматика, стихосложение, корановедение», Москва, «Языки славянских культур», стр. 65-93։
  • Սկզբնաղբյուրներ՝
  • Al-Akhfash al-Awsaṭ, Abū al-Ḥasan Saʿīd ibn Masʿada. (d. 215/830 or 221/835), (1990). Maʿānī al-Qurʾān. Cairo: Maktabah al-Xānijī. https://shamela.ws/book/22371
  • Al-Fārābī, Abū Naṣr Muḥammad ibn Muḥammad (1996). Iḥṣa’ al-‘Ulūm, ed. by Alī Bū Mulham, Cairo: Dār wa-Maktabah al-Hilāl,,
  • Al-Fārābī, Abū Naṣr Muhammad ibn Muhammad al-Fārābī (d. 339/950), (1968). Kitāb al-Alfāẓ al-musta’mala fī al-manṭiq. Ed. by Muhsin Mahdī. Beirut: Dār al-Mašriq.
  • Al-Farrāʾ, Abū Zakariyyāʾ Yaḥyā ibn Ziyād (d. 207/822-23). Maʿānī al-Qurʾān. Ed. Aḥmad Yūsuf al-Najjātī et al. Cairo: Dār al-Miṣriyya li-l-Taʾlīf wa-l-Tarjama., al-juz’ al-’awwal. No year. https://shamela.ws/book/23634
  • Sībawayhi, Abū Bišr ‘Amr b. ‘Uṯmān b. Qanbar Sībawayhi (d. 180/793), (1988), Al-Kitāb, Cairo: Maktabah al-Xānijī. https://shamela.ws/book/23018
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Լեզվաբանական անթրոպոլոգիայի տեսական և մեթոդաբանական հիմունքները
(լեզվաբանական անթրոպոլոգիայի առարկան, հիմնական հասկացությունները, տեսական ուղղությունները, լեզու-մշակույթ-մտածողություն փոխկապակցվածությունը)
2. Աշխարհի արաբալեզու պատկերը և լեզվամշակութային ինքնությունը
(աշխարհի լեզվական պատկերը, արաբական աշխարհընկալումը, լեզվամշակութային կոնցեպտներ, արժեքային համակարգ)
3. Լեզուն որպես մշակույթի և հասարակության արտահայտման միջոց
(լեզվական վարք, հաղորդակցություն, լեզվական ինքնություն, սոցիալ-մշակութային և ճանաչողական գործոններ)
4. Արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ձևավորումը և զարգացումը
(վաղ շրջան, ձևավորման նախադրյալներ, հիմնական փուլեր, լեզվաբանական մտքի զարգացում)
5. Արաբական լեզվաբանական դպրոցները և տեսամեթոդաբանական ուղղությունները
(Բասրայի, Քուֆայի, Բաղդադի դպրոցներ, Սիբավեյհի, Ալ-Ֆարաբի և այլ լեզվաբանների ներդրումը)
6. Միջնադարյան արաբական լեզվաբանական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրություն և մեկնաբանություն
(դասական աշխատությունների ընթերցում, համեմատական և քննադատական վերլուծություն)
7. Արաբական լեզվաբանության պատմագրությունը և ժամանակակից հետազոտական մոտեցումները
(արաբական լեզվաբանական ժառանգության գնահատում, ժամանակակից լեզվաբանական և մարդաբանական մեկնաբանություններ, հետազոտական մեթոդներ)։
2-րդ՝ գարնանային
դաս.-60 ժ.
4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ09
1. Դասընթացի նպատակ
· ձևավորել խորքային և համակարգված գիտելիքներ իսլամում «կրոն» (dīn), «հավատ» (īmān) և «իսլամ» (islām) հիմնարար հասկացությունների սկզբնաղբյուրային, աստվածաբանական և կրոնագիտական հիմքերի վերաբերյալ՝ ապահովելով դրանց ձևավորման, զարգացման և մեկնաբանության գործընթացների գիտական ըմբռնումը։
· զարգացնել ուսանողների կարողությունները՝ քննադատաբար վերլուծելու Ղուրանի, Հադիսների և դասական իսլամական մտքի սկզբնաղբյուրները, համադրելու տարբեր աստվածաբանական դպրոցների և ժամանակակից ակադեմիական մոտեցումների մեկնաբանությունները, ինչպես նաև գնահատելու իսլամական հավատամքային և ծիսական համակարգի ձևավորումը կրոնագիտական, պատմական և մարդաբանական տեսությունների համատեքստում։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. վերլուծել իսլամում «կրոն» (dīn), «հավատ» (īmān) և «իսլամ» (islām) հիմնարար հասկացությունների ձևավորումը, բովանդակային զարգացումը և փոխկապվածությունը՝ հիմնվելով Ղուրանի, Հադիսների և դասական իսլամական սկզբնաղբյուրների վրա։
2. գնահատել իսլամական հավատամքային և ծիսական համակարգի ձևավորման վերաբերյալ դասական և ժամանակակից աստվածաբանական, կրոնագիտական ու մարդաբանական տեսությունները՝ բացահայտելով դրանց մեթոդաբանական առանձնահատկությունները և գիտական արժեքը։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառել սկզբնաղբյուրների (Ղուրան, Հադիս, դասական թաֆսիրներ և այլ աստվածաբանական աշխատություններ) գիտական վերլուծության մեթոդները՝ համադրելով տարբեր մեկնաբանական ավանդույթներ և ակադեմիական մոտեցումներ։
2. մշակել փաստարկված գիտական վերլուծություններ և հետազոտական եզրակացություններ՝ համեմատելով իսլամական հավատամքային ու ծիսական երևույթները տարբեր տեսական դպրոցների և համեմատական կրոնագիտության շրջանակներում։
գ. ընդհանրական / փոխանցելի կարողություններ
1. քննադատաբար գնահատել տարբեր ակադեմիական մոտեցումները և ձևակերպել ինքնուրույն, գիտականորեն հիմնավորված դիրքորոշումներ՝ պահպանելով ակադեմիական էթիկայի և գիտական փաստարկման սկզբունքները։
2. ներկայացնել և հիմնավորել հետազոտության արդյունքները գրավոր և բանավոր ակադեմիական ձևաչափերով՝ արդյունավետ կիրառելով գիտական հաղորդակցության, համագործակցության և մասնագիտական քննարկումների հմտությունները։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ձևավորել խորքային և համակարգված գիտելիքներ իսլամում «կրոն» (dīn), «հավատ» (īmān) և «իսլամ» (islām) հիմնարար հասկացությունների սկզբնաղբյուրային, աստվածաբանական և կրոնագիտական հիմքերի վերաբերյալ՝ ապահովելով դրանց ձևավորման, զարգացման և մեկնաբանության գործընթացների գիտական ըմբռնումը։
· զարգացնել ուսանողների կարողությունները՝ քննադատաբար վերլուծելու Ղուրանի, Հադիսների և դասական իսլամական մտքի սկզբնաղբյուրները, համադրելու տարբեր աստվածաբանական դպրոցների և ժամանակակից ակադեմիական մոտեցումների մեկնաբանությունները, ինչպես նաև գնահատելու իսլամական հավատամքային և ծիսական համակարգի ձևավորումը կրոնագիտական, պատմական և մարդաբանական տեսությունների համատեքստում։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (4 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 500-700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Եզրափակիչ քննություն (8 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 2
· Վերլուծություն և համեմատություն 3
· Հիմնավորված եզրակացություն 2
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Patricia Crone, Meccan Trade and the Rise of Islam, Georgias press, 2004.
  • Ходжсон М. Дж. С. История ислама: Исламская цивилизация от рождения до наших дней, Москва; 2013, 92-128
  • Мюллер Ф.А. История ислама. От доисламской истории арабов до падения династии Аббасидов, Т. I, М.: 2004, стр. 13-17
  • Heinz Halm, Shiism, Columbia University Press, 2004,
  • Արզումանյան Ա.Լ., Էսխատաբանական խնդիրները մուսուլմանական գրականության մեջ, Երևան - 2009
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Հիմնական հասկացությունների սկզբնաղբյուրային և տեքստաբանական վերլուծություն (20 ժ.)
Մոդուլ 2. Հավատամքային համակարգի ձևավորումը և տեսական դպրոցները (20 ժ.)
Մոդուլ 3. Հավատամքի և ծեսի կրոնագիտական ու մարդաբանական մեկնաբանությունները (20 ժ.)
2-րդ՝ գարնանային
Դաս.-60ժ
4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802 / Բ13
1. Դասընթացի նպատակ
· Ուսանողների մոտ ձևավորել խորացված և համակարգային գիտելիք իսլամական իրավունքի (շարիայի և ֆիղհի) տեսամեթոդաբանական հիմունքների, իրավաստեղծ և իրավամեկնաբանական սկզբունքների, ինչպես նաև դրանց զարգացման ժամանակակից ուղղությունների վերաբերյալ։
· Զարգացնել իսլամական իրավունքի արդի ադապտացիոն մեխանիզմները, տարբեր երկրների իրավական փորձը և ժամանակակից իրավական գործերը համեմատական և քննադատական վերլուծելու կարողություններ՝ գնահատելով իսլամական իրավունքի կիրառելիությունը գլոբալ քաղաքական, տնտեսական, տեխնոլոգիական և սոցիալական փոփոխությունների համատեքստում։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. վերլուծել իսլամական իրավունքի (շարիայի և ֆիղհի) տեսամեթոդաբանական հիմունքները, իրավունքի աղբյուրները, իրավամեկնաբանության սկզբունքները և իջթիհադի ու maqāṣid al-sharīʿa-ի դերը ժամանակակից իրավական զարգացման համատեքստում։
2. բացատրել և համեմատել իսլամական իրավունքի արդի զարգացման միտումները, իրավական բարեփոխումների և ադապտացիայի մեխանիզմները՝ տարբեր մուսուլմանական երկրների իրավական համակարգերի և միջազգային փորձի օրինակներով։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառել իսլամական իրավունքի սկզբունքներն ու իրավական մեկնաբանության մեթոդները ժամանակակից իրավական, հասարակական և էթիկական խնդիրների (ընտանեկան իրավունք, ֆինանսներ, բիոէթիկա, թվային տեխնոլոգիաներ և այլն) վերլուծության ընթացքում։
2. իրականացնել համեմատական քեյս-վերլուծություն՝ գնահատելով տարբեր պետությունների, իրավաբանական դպրոցների և ֆաթվայական կառույցների կողմից առաջարկվող իրավական լուծումների հիմնավորվածությունն ու կիրառելիությունը։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. քննադատաբար գնահատել իսլամական իրավունքի և ժամանակակից իրավական համակարգերի փոխազդեցությունը՝ ձևակերպելով գիտականորեն հիմնավորված եզրակացություններ և փաստարկված դիրքորոշումներ։
2. երկայացնել և պաշտպանել մասնագիտական վերլուծություններ՝ կիրառելով ակադեմիական գրագրության, բանավոր հաղորդակցության և միջառարկայական հետազոտության ժամանակակից մեթոդներ՝ ինչպես անհատական, այնպես էլ խմբային աշխատանքում։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Ուսանողների մոտ ձևավորել խորացված և համակարգային գիտելիք իսլամական իրավունքի (շարիայի և ֆիղհի) տեսամեթոդաբանական հիմունքների, իրավաստեղծ և իրավամեկնաբանական սկզբունքների, ինչպես նաև դրանց զարգացման ժամանակակից ուղղությունների վերաբերյալ։
· Զարգացնել իսլամական իրավունքի արդի ադապտացիոն մեխանիզմները, տարբեր երկրների իրավական փորձը և ժամանակակից իրավական գործերը համեմատական և քննադատական վերլուծելու կարողություններ՝ գնահատելով իսլամական իրավունքի կիրառելիությունը գլոբալ քաղաքական, տնտեսական, տեխնոլոգիական և սոցիալական փոփոխությունների համատեքստում։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություն,
· սեմինար-քննարկում,
· սկզբնաղբյուրների և գիտական գրականության վերլուծություն,
· իրավական դեպքերի (case study) քննարկում,
· համեմատական վերլուծություն,
· հետազոտական աշխատանք,
· ուսանողական ներկայացումներ,
· անհատական և խմբային քննարկումներ
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. 1-ին ընթացիկ քննություն (գրավոր) - 3 միավոր
Առաջադրանքների տեսակները
· կարճ պատասխան պահանջող հարցեր,
· հասկացությունների սահմանումներ,
· համեմատական բնույթի առաջադրանքներ,
· կարճ իրավական իրավիճակի (case) վերլուծություն։
Գնահատման չափանիշներ.
· Իսլամական իրավունքի ձևավորման պատմական փուլերի բացատրում - 1 միավոր
· Իրավական աղբյուրների տարբերակում և բնութագրում - 1 միավոր
· Ուսուլ ալ-ֆիկհի սկզբունքների կիրառման մեկնաբանում - 1 միավոր

2. 2-րդ ընթացիկ քննություն (գրավոր) - 3 միավոր
Առաջադրանքների տեսակները
· իրավիճակային առաջադրանքներ,
· իրավական փաստարկման վերլուծություն,
· համեմատական հարցեր,
· կարճ էսսե։
Գնահատման չափանիշներ.
· Ժամանակակից իրավական խնդրի վերլուծություն - 1 միավոր
· Իրավական փաստարկման հիմնավորվածություն - 1 միավոր
· Մասնագիտական եզրակացության ձևակերպում - 1 միավոր

3. Ընթացիկ ստուգում - 2 միավոր
Իրականացման ձևերը
· կարճ գրավոր թեստեր,
· իրավական տեքստերի վերլուծություն,
· case study-ների քննարկում,
· դասարանային առաջադրանքներ։
Գնահատման չափանիշներ.
· Հիմնական հասկացությունների ճիշտ կիրառություն - 0.5 միավոր
· Իրավական տեքստերի մեկնաբանում - 0.5 միավոր
· Քննարկումներին փաստարկված մասնակցություն - 0.5 միավոր
· Առաջադրանքների ժամանակին և ամբողջական կատարում - 0.5 միավոր

4. Ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք - 5 միավոր
Գնահատման չափանիշներ.
· Թեմայի գիտական հիմնավորում և բովանդակության ամբողջականություն - 1.5 միավոր
· Գիտական աղբյուրների ընտրություն և արդյունավետ օգտագործում - 1 միավոր
· Վերլուծություն, համեմատություն և փաստարկված եզրակացություններ - 1.5 միավոր
· Ակադեմիական ձևավորում, հղումների ճիշտ ներկայացում, ակադեմիական ազնվության սկզբունքների պահպանում և ներկայացման որակ - 1 միավոր

5. Եզրափակիչ քննություն (բանավոր) - 7 միավոր
Քննության ձևը
Ուսանողը պատասխանում է երկու տեսական հարցի և վերլուծում մեկ իրավական իրավիճակ (case study) կամ ժամանակակից ֆաթվա։
Գնահատման չափանիշներ.
· Տեսական հարցերի ամբողջական և հիմնավորված ներկայացում - 2 միավոր
· Իրավական աղբյուրների և մեթոդաբանական սկզբունքների ճիշտ կիրառություն -2 միավոր
· Իրավական իրավիճակի (case study) վերլուծություն և մասնագիտական եզրակացությունների հիմնավորում -2 միավոր
· Ակադեմիական խոսք, մասնագիտական տերմինաբանության ճիշտ կիրառություն և տրամաբանական ներկայացում -1 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Brown, Jonathan A.C., Hadith: Muhammad's Legacy in the Medieval and Modern World, Oneworld Academic, 2009.
  • Brown, Jonathan A.C., Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy, Oneworld Publications, 2014.
  • Brown, Jonathan A.C., The Canonization of al-Bukhari and Muslim, Brill, 2007.
  • Dien, Mawil Izzi, Islamic Law: From Historical Foundations to Contemporary Practice, University of Notre Dame Press, 2004.
  • Dickinson, Eerik, The Development of Early Sunnite Hadith Criticism: The "Taqdima" of Ibn Abi Hatim al-Razi, Brill, 2001.
  • Guillaume, Alfred, The Traditions of Islam: An Introduction to the Study of the Hadith Literature, Clarendon Press, 1924.
  • Hallaq, Wael B., The Authenticity of Prophetic Hadith: A Pseudo-Problem, Studia Islamica, 1999.
  • Kamali, Mohammad Hashim, Principles of Islamic Jurisprudence, Islamic Texts Society, 2003.
  • Lewis, Bernard & Churchill, Buntzie Ellis, Islam: The Religion and the People, Pearson Prentice Hall, 2008.
  • 0. Motzki, Harald, Hadith: Origins and Developments, Routledge, 2004.
  • Rahman, Fazlur, Islam & Modernity: Transformation of an Intellectual Tradition, University of Chicago Press, 1982.
  • Ramadan, Hisham M., Understanding Islamic Law: From Classical to Contemporary, Rowman Altamira, 2016.
  • Schacht, Joseph, The Origins of Muhammadan Jurisprudence, Oxford University Press, 1950.
  • Zaman, Muhammad Qasim, Modern Islamic Thought in a Radical Age, Cambridge University Press, 2012.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ I. Իսլամական իրավունքի տեսական և մեթոդաբանական հիմունքները (30 ժամ)
Թեմա 1. Շարիայի և ֆիղհի ժամանակակից տեսությունները
Թեմա 2. Իսլամական իրավունքի աղբյուրների ժամանակակից մեկնաբանությունը
Թեմա 3. Ուսուլ ալ-ֆիղհի (Usul al-Fiqh) առաջադեմ մեթոդաբանությունը
Թեմա 4. Մակասիդ ալ-Շարիա (Maqasid al-Sharia)
Թեմա 5. Իջթիհադը և իրավական փոփոխությունը
Թեմա 6. Ժամանակակից ֆաթվայի ինստիտուտը

Մոդուլ II. Իսլամական իրավունքի ադապտացիոն մեխանիզմները (30 ժամ)
Թեմա 7. Իրավական ադապտացիայի տեսություններ
Թեմա 8. Իսլամական իրավունքը և ազգային օրենսդրությունները
Թեմա 9. Ընտանեկան իրավունքի բարեփոխումներ
Թեմա 10. Իսլամական ֆինանսական իրավունքի ադապտացիան
Թեմա 11. Բժշկական բիոէթիկա և իսլամական իրավունք
Թեմա 12. Գլոբալ մարտահրավերներ և իսլամական իրավունքի ապագան
3-րդ՝ աշնանային
դաս. - 30 ժ
2 ժամ/շաբ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Մ10
1. Դասընթացի նպատակ
• ուսումնասիրել ժամանակակից արաբական գրականության՝ որոշակի քաղաքական և սոցիալական համատեքստում ստեղծված մի շարք ընտրված ստեղծագործությունների ազդեցությունը, Ÿ
• վերլուծել արաբական աշխարհի հասարակական-քաղաքական և մշակութային վերափոխման գործընթացի և գաղափարախոսական տեղաշարժի ազդեցությունը գեղարվեստական գրականության թեմաների, ոճի և լեզվի վրա։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. հասկանալ XIX դ. արաբական Արևելքում տեղի ունեցած հասարակական և մշակութային տեղաշարժերի և նորացման գործընթացների էությունը,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
2. վերլուծել Արևմուտքի հետ մշակութային փոխներգործության դերը նոր տիպի արաբական գրականության ձևավորման հարցում,
3. վերլուծել սոցիալական և քաղաքական չափումները ժամանակակից արաբական գրականության մեջ,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
4. իրականացնել խմբային աշխատանք,
կատարել վերլուծություններ (բանավոր և գրավոր), ինչպես նաև լսարանային ցուցադրություններ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
• ուսումնասիրել ժամանակակից արաբական գրականության՝ որոշակի քաղաքական և սոցիալական համատեքստում ստեղծված մի շարք ընտրված ստեղծագործությունների ազդեցությունը, Ÿ
• վերլուծել արաբական աշխարհի հասարակական-քաղաքական և մշակութային վերափոխման գործընթացի և գաղափարախոսական տեղաշարժի ազդեցությունը գեղարվեստական գրականության թեմաների, ոճի և լեզվի վրա։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Մասնակցություն - 2 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Սեմինարային քննարկումների, դեպքերի (case study) վերլուծության, դերային խաղերի և խմբային քննարկումների ընթացքում իրականացվում է ուսանողի շարունակական դիտարկում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Քննարկումներին ակտիվ և հիմնավորված մասնակցություն - 0.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական դիտարկումների ներկայացում - 0.5 միավոր
· Գիտական հասկացությունների և մասնագիտական տերմինաբանության ճիշտ կիրառում - 0.5 միավոր
· Համագործակցություն և փաստարկված բանավեճ վարելու կարողություն - 0.5 միավոր

2. Ինքնուրույն աշխատանք (գրավոր) - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Վերլուծական էսսե կամ քաղաքական վերլուծության գրավոր ուսումնասիրություն՝ հիմնված գիտական գրականության և առաջնային աղբյուրների վրա։
Գնահատման չափանիշներ.
· Հետազոտական հարցի և խնդրի հստակ ձևակերպում - 1 միավոր
· Գիտական աղբյուրների նպատակային և քննադատական օգտագործում - 1.5 միավոր
· Վերլուծության խորություն և ինքնուրույն եզրահանգումներ - 2 միավոր
· Փաստարկման տրամաբանական կառուցվածք - 1 միավոր
· Ակադեմիական լեզվի, հղումների և ձևավորման համապատասխանություն - 0.5 միավոր

3. Ընթացիկ ստուգում - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բաց գրքով (Open Book) գրավոր վերլուծական առաջադրանք կամ դեպքի (Case Study) քննություն՝ իրականացվող թվային ուսումնական միջավայրում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Տեսական գիտելիքի ճիշտ և նպատակային կիրառում - 1.5 միավոր
· Դեպքի համակողմանի վերլուծություն և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում - 2 միավոր
· Համեմատական և քննադատական գնահատում - 1.5 միավոր
· Փաստարկված և հիմնավորված եզրակացություն - 1 միավոր
4. Եզրափակիչ բանավոր քննություն - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բանավոր քննություն՝ վերլուծական հարցերի, իրավիճակային առաջադրանքների և քննարկման ձևաչափով։
Գնահատման չափանիշներ.
· Թեմայի խորքային և համակարգված իմացություն - 1.5 միավոր
· Տեսությունների, հայեցակարգերի և օրինակների ինտեգրված կիրառում - 1.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական մտածողություն, տարբեր մոտեցումների համեմատություն - 2 միավոր
· Մասնագիտական խոսք, հստակ և տրամաբանական ներկայացում, հարցերին հիմնավորված պատասխաններ - 1 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Esposito, Jonh L. Islam: The Straight Path. Oxford University Press, 2005
  • Hourani, Albert. Arabic Thought in the Liberal Age: 1798-1939. Cambridge University Press, 1983
  • Watson, Peter. The Modern Mind: An Intellectual History of the 20th Century. Harper Perennial, 2001.
  • Hourani, Albert. A History of the Arab Peoples. Harvard University Press, 1991
  • Rogan, Eugene. The Arabs: A History. Basic Books, 2009
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1՝ Սոցիալ-տնտեսական տեղաշարժն արաբական աշխարհում և նոր մշակույթի ձևավորումը։ Թեմա 2` Թարգմանությունների դարաշրջան. արաբական գրականության համակարգի փոխակերպումը։ Թեմա 3՝ Նեոդասականությունն արաբական բանաստեղծության մեջ. քաղաքական և սոցիալական նոր իրողության արտացոլում։ Թեմա 4` Գեղարվեստական արձակի ստեղծման առաջին փորձերը. XIX դ. մակամային վեպը՝ որպես հասարակության վերլուծման փորձ։ Թեմա 5՝ Արաբական մամուլի զարգացումը, ազատ հրապարակախոսության կայացումը: Թեմա 6՝ Եգիպտական “նորոգիչների” գործունեությունը. կարճ պատմվածքի ժանրի կայացումն արաբական գրականության մեջ։ Թե­մա 7՝ Ժամանակակից վեպի ժանրի ձևավորումն արաբական գրականության մեջ. հասարակության սոցիալական վերլուծությունը Ն.Մահֆուզի “Կահիրյան վեպերի” ցիկլում: Թեմա 8՝ Արաբական գրականության հետռեալիստական ժամանակաշրջանը. հասարակության գաղափարախոսական վերափոխման արտացոլումը “Նոր ալիքի” հեղինակների ստեղծագործություններում։ Թեմա 9` XX դ. առաջին կեսի արաբական երկրների պատմության և հասարակական-քաղաքական զարգացումների արտացոլումն արաբ հեղինակների ստեղծագործություններում։
Ամբիոնի կոդը Կամընտրական դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30 ժ. գործ.-30 ժ
8 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ18
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել և գիտական քննարկման ենթարկել արաբական երկրների և տարածաշրջանում նրանց հարևան պետությունների միջև բարդ հարաբերությունները,
· ուսունմնասիրել 20-21-րդ դարերում ուսումնասիրվող տարածաշրջանում առկա հիմնախնդիրները, ինչպես նաև այդ հիմնախնդիրների վրա ազդող արտաքին և ներքին գործոնները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. հասկանալ արաբական աշխարհ - տարածաշրջանային տերություններ հարաբերությունների կարևորությունը արաբ-իսրայելական հարաբերությունների համատեքստում,
2. իմանալ Մերձավոր Արևելքում ընթացող մի շարք քաղաքական զարգացումների էությունը և դրանցում արաբական աշխարհի հարևան աշխարհաքաղաքական կենտրոնների դերակատարությունը.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. վերլուծել Իրան - արաբական աշխարհ, Թուրքիա - արաբական աշխարհ հարաբերությունները տարածաշրջանային համատեքստում,
4. գնահատել արաբական աշխարհ - Իսրայել հարաբերությունները, Իսրայել-Թուրքիա և Իսրայել-Իրան հարաբերությունները տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. եզրահանգումներ անել ուսումնասիրվող տարածաշրջանում ընթացող ինտեգրման և քաղաքական արդիականացմանն ուղված գործընթացների վերաբերյալ,
6. քննարկել երկկողմ և բազմակողմ հարաբերությունների ազդեցության հնարավորություններն ուսումանսիրվող երկրների ներքաղաքական զարգացումների վրա:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել և գիտական քննարկման ենթարկել արաբական երկրների և տարածաշրջանում նրանց հարևան պետությունների միջև բարդ հարաբերությունները,
· ուսունմնասիրել 20-21-րդ դարերում ուսումնասիրվող տարածաշրջանում առկա հիմնախնդիրները, ինչպես նաև այդ հիմնախնդիրների վրա ազդող արտաքին և ներքին գործոնները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (4 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 500-700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Եզրափակիչ քննություն (8 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 2
· Վերլուծություն և համեմատություն 3
· Հիմնավորված եզրակացություն 2
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Системный мониторинг глобальных и региональных рисков: Арабский мир после Арабской весны, М., 2013, отв. Ред. Исаев Л.М.
  • Арабский кризис и его международные последствия, М. 2014, под общей ред. Васильева А.М.
  • The Arab Spring: The Hope and Reality of the Uprisings 2nd Edition, by Mark L. Haas (Editor), David W. Lesch (Editor)
  • Geopolitics and democracy in the Middle East, by Kristina Kausch
  • Буш Дж., Скоукрофт Б. Мир стал другим. - М.: Международные отношения, 2004
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1՝ Թուրքիան և արաբական երկրներն Օսմանյան կայսրության փլուզումից հետո: Թեմա 2՝ Թուրքիայի և արաբական երկրների համագործակցության օրինակները
տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական դաշինքների շրջանակում: Թեմա 3՝ Իսրայելը` որպես արաբա-թուրքական հարաբերությունների ձևավորման հիմնախնդիր: Թեմա 4՝ Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները 20-րդ դարի երկրորդ կեսին և 21-րդ դարի սկզբին: Թեմա 5՝ Տարածաշրջանային զարգացումների ազդեցությունն արաբաթուրքական հարաբերությունների ձևավորման վրա: Թեմա 6՝ Արաբական աշխարհ - Իրան հարաբերություններն Օսմանյան կայսրության գոյության շրջանում և փլուզումից հետո: Թեմա 7` Միջազգային հարաբերությունների մանդատային համակարգը և արաբ-իրանական հարաբերությունները:
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30ժ. գործ.-30ժ.
4 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ21
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել և գիտական քննարկման ենթարկել արաբական երկրների քաղաքական և սոցիալական համակարգերի կերպափոխումները,
· ուսումնասիրել 20-21-րդ դարերում արաբական երկրներում ընթացող քաղաքական և սոցիալական փոխակերպումների առանձնահատկությունները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. հասկանալ արաբական երկրներում ընթացող քաղաքական և սոցիալական փոխակերպումների օրինաչափությունները,
2. իմանալ Մերձավոր Արևելքում ընթացող մի շարք սոցիալական և քաղաքական զարգացումների էությունը և դրանցում արաբական աշխարհի հարևան աշխարհաքաղաքական կենտրոնների դերակատարությունը.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. վերլուծել արաբական երկրներում ընթացող քաղաքական և սոցիալական փոխակերպումները տարածաշրջանային համատեքստում,
4. գնահատել արաբական երկրներում ընթացող քաղաքական և սոցիալական փոխակերպումները տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. եզրահանգումներ անել ուսումնասիրվող տարածաշրջանում ընթացող ինտեգրման և քաղաքական արդիականացմանն ուղղված գործընթացների վերաբերյալ,
6. քննարկել տարածաշրջանում ընթացող փոխակերպումների ազդեցության հնարավորություններն ուսումնասիրվող երկրների ներքաղաքական զարգացումների վրա:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել և գիտական քննարկման ենթարկել արաբական երկրների քաղաքական և սոցիալական համակարգերի կերպափոխումները,
· ուսումնասիրել 20-21-րդ դարերում արաբական երկրներում ընթացող քաղաքական և սոցիալական փոխակերպումների առանձնահատկությունները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (4 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Եզրափակիչ քննություն (8 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 2
· Վերլուծություն և համեմատություն 3
· Հիմնավորված եզրակացություն 2
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Системный мониторинг глобальных и региональных рисков: Арабский мир после Арабской весны, М., 2013, отв. Ред. Исаев Л.М.
  • Арабский кризис и его международные последствия, М. 2014, под общей ред. Васильева А.М.
  • Islam and Politics in the Middle East: Explaining the Views of Ordinary Citizens" by Mark Tessler
  • "The Making of the Modern Middle East: A History" by T. G. Fraser
  • "Social Movements and Political Change in the Arab World" by Jillian Schwedler (International Encyclopedia of Political Science, 2011)
  • "Revolutions and Political Transformation in the Arab World" by Eva Bellin (American Political Science Association, 2012)
  • "Social Change and Political Reform in the Arab World" by Michael Herb (Annual Review of Political Science, 2005)
  • "Women's Rights in the Arab Middle East" by Valentine M. Moghadam (Journal of Middle East Women's Studies, 2003)
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Բաժին 1. Տեսական և պատմական հիմքեր
· Քաղաքական կերպափոխումների տեսություններ
· Պետության ձևավորում և գաղութատիրության ժառանգություն
· Արաբական քաղաքական համակարգերի ձևավորում
Բաժին 2. Քաղաքական համակարգերի կերպափոխումներ
· Սահմանադրական և ինստիտուցիոնալ փոփոխություններ
· Քաղաքական իսլամ
· Արաբական գարուն
· Քաղաքացիական հասարակություն և քաղաքական մասնակցություն
Բաժին 3. Սոցիալական համակարգերի կերպափոխումներ
· Ժողովրդագրություն, կրթություն, առողջապահություն
· Կանայք, երիտասարդություն, միգրացիա
· Թվայնացում և սոցիալական փոփոխություններ
Բաժին 4. Արաբական երկրների քաղաքական և սոցիալական համակարգերի զարգացման հեռանկարները
· Կայունության նոր մոդելներ
· Թվայնացված կառավարում (Digital Governance)
· Կլիմայական փոփոխությունների ազդեցությունը
· Ապագայի սցենարներ մինչև 2040-2050 թվականները
3-րդ՝ աշնանային
դաս. -30ժ, գոր.-60ժ
8 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ20
1. Դասընթացի նպատակ
· Ուսումնասիրել իսլամը Ռուսաստանում հետազոտությունների հիմնական կոնցեպցիաները, մեթոդներն ու ուղղությունները
· Ուսումնասիրել Ռուսաստանում մուսուլմանական համայնքների պատմության հիմնական փուլերը, կայսրության ու պետության կողմից դրանց համակրգելու գործընթացներն ու արձագանքները
· Ուսանողների շրջանում զարգացնել քննադատական մտածողությունն ու աղբյուրների քննադատական վերլուծության հմտությունները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել, բացատրել և դասակարգել Ռուսաստանում իսլամի կարգավիճակի և ու զարգացման ուղու գլխավոր դրսևորումները.
2. Վերլուծել ու բացատրել կայսրություններում կրոնական տարրերի դերակատարությունը
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. վերլուծել կայսրություններից ետ-խորհրդային տիորւյթ անցման ժամանակ իսլամական գործոնի դերը,
2. վերլուծել իսլամի կարգավիճակի ներկայիս Ռուսաստանում և դրա ազդեցությունը հարավկովկասյան տարածաշրջանի վրա.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. քննադատաբար գնահատել տարբեր գիտական աղբյուրներում ներկայացված մոտեցումները՝ հիմնավորելով սեփական դիրքորոշումը Ռուսաստանի իսլամական քաղաքականության և տարածաշրջանային ազդեցության վերաբերյալ։
2. կիրառել վերլուծական և համեմատական մոտեցումներ՝ կրոնաքաղաքական գործընթացները մեկնաբանելու, փաստարկված եզրակացություններ ձևակերպելու և դրանք ակադեմիական բանավոր ու գրավոր ձևաչափերով ներկայացնելու համար։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Ուսումնասիրել իսլամը Ռուսաստանում հետազոտությունների հիմնական կոնցեպցիաները, մեթոդներն ու ուղղությունները
· Ուսումնասիրել Ռուսաստանում մուսուլմանական համայնքների պատմության հիմնական փուլերը, կայսրության ու պետության կողմից դրանց համակրգելու գործընթացներն ու արձագանքները
· Ուսանողների շրջանում զարգացնել քննադատական մտածողությունն ու աղբյուրների քննադատական վերլուծության հմտությունները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություն,
· սեմինար-քննարկում,
· սկզբնաղբյուրների և գիտական գրականության վերլուծություն,
· իրավական դեպքերի (case study) քննարկում,
· համեմատական վերլուծություն,
· հետազոտական աշխատանք,
· ուսանողական ներկայացումներ,
· անհատական և խմբային քննարկումներ
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (4 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Եզրափակիչ քննություն (8 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 2
· Վերլուծություն և համեմատություն 3
· Հիմնավորված եզրակացություն 2
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • M. Naganawa. Tatars and Imperialist Wars: From the Tsar’s Servitors to the Red Warriors // Ab Imperio. 2020. No. 1. P. 164-196.
  • Bennigsen, S. Wimbush. Mystics and Commissars: Sufism in the Soviet Union. - Berkeley: University of California Press, 1985. - 219 p.
  • Bobrovnikov. Islam in the Russian Empire // The Cambridge History of Russia. Vol. II: Imperial Russia, 1689-1917, Dominic Lieven (ed.). - Cambridge; New York: Cambridge University Press, 2006. - pp. 202-224.
  • Crews. For Prophet and Tsar: Islam and Empire in Russia and Central Asia / Cambridge: Harvard University Press, 2006. - 480 p. (or Russian tranlsation).
  • Knysh A. Studying Sufism in Russia: From Ideology to Scholarship and Back // Der Islam. - 2022. - Vol. 99 (1). - pp. 187-231
  • Sartori, D. Ross (eds.) Shari’a in the Russian Empire. The Reach and Limits of Islamic Law in Central Eurasia, 1550-1917. - Edinburgh: Edinburgh University Press, 2020
  • П. Шаблей П., П. Сартори. Дело Мансурова: империя и суфизм в Казахской степи.- М.: Новое литературное обозрение, 2025
  • The Image of Islam in Russia. Special Journal Issue. - Religion, State and Society, Vol. 47, Issue 2 (2019)
  • Kudaibergenova D. T. Religion, Power, and Contemporary Art in Central Asia: Visualizing and Performing Islam // Central Asian Affairs. - 2019. - Vol. 6, No. 2. - P. 151-174.
  • 0. Laruelle. Russia’s Islam: balancing securitization and integration. Russie.Nei.Visions, No. 125, IFRI, Paris, December 2021 https://www.ifri.org/sites/default/files/migrated_files/documents/atoms…
  • Rozanova, A. Yarlykapov. The Islamic Religion and Cultural Diversity in Contemporary Russia: Case Study of North Caucasus Region, Dagestan // OMNES: The Journal of Multicultural Society. - 2014. - Vol. 5, No. 1. - Pp. 22-47.
  • Sibgatullina, (2020). Languages of Islam and Christianity in Post-Soviet Russia. Brill Publishers
  • Sibgatullina. Russia’s Muslim Leaders on the Invasion of Ukraine. PONARS Eurasia Policy Memo No. 765 April 2022
  • University of Amsterdam; George Washington University
  • G. Simons, M. Shterin, E. Shiraev, Islam in Russia: Religion, politics and society. Lynne Rienner Publishers 2023.
  • А. Аликберов, В. Бобровников, А. Бустанов. Российский ислам: очерки истории и культуры / Институт востоковедения РАН. - 2-е изд., испр. и доп. - М. : ИВ РАН, 2019. - 455 с.
  • В. Бобровников, «Исламское возрождение» в Дагестане: 25 лет спустя // Islamology. - 2017. - Т. 7, № 1. - С. 106-121.
  • Ислам в России и мире: ключевые проблемы и подходы. Специальный номер журнала. - Государство, религия, церковь в России и за рубежом, № 41 (3/4 2023).
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Հիմնական ժամանակաշրջանների, թեմաների, մոտեցումների, աղբյուրների և գրականության ակնարկ։
2. Ռուսաստանի և իսլամի միջև շփման պատմությունը. կայսերական ընդլայնում, հարմարեցում և կառավարում 17-20-րդ դարերում։
3. Իսլամը խորհրդային շրջանում. հալածանքներ, պետություն-իսլամ հարաբերությունների վերակառուցում, դիմադրություն և գոյատևման ու հարմարեցման ձևեր։
4. Հետխորհրդային դեսեկուլյարիզացիա. իսլամական ավանդույթների վերածնունդ և իսլամը ինտեգրելու և վերահսկելու նոր պետական ​​քաղաքականություն։
5. Իսլամական ներկայության հիմնական տատանումները Ռուսաստանում պատմական և ներկայիս հեռանկարում. ինստիտուցիոնալ և ժողովրդական ձևեր Ուրալ-Վոլգայի շրջանում, Հյուսիսային Կովկասում, Սիբիրում և մեգա-ոստիկանություններում։
6. Իսլամը թաթարական և բաշկիրական բնակչության շրջանում. հոգևոր կառավարում, կրթություն, իրավական հարցեր, խմբեր և ակտիվիստներ։
7. Իսլամը Դաղստանում, Չեչնիայում և Հյուսիսային Կովկասի այլ տարածքներում. մուֆթիյաթներ և սուֆիական թարիքաթներ։
8. Իսլամը որպես կրոնական ենթակառուցվածքների մաս Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում։
9. Ռուսական իսլամը և դրա կապերն ու հաղորդակցությունը համաշխարհային իսլամական կենտրոնների և շարժումների հետ։
10. Իսլամը որպես Ռուսաստանի բնակչության քաղաքացիական, էթնիկ և տարածաշրջանային ինքնության մաս. պատմական նախապատմություն և վերջին միտումներ։
11. Իսլամը ժամանակակից ռուսական մշակույթում. գրականություն, արվեստ, հանրային դիսկուրսներ, գենդերային հարաբերություններ, առօրյա սովորույթներ։
3-րդ՝ աշնանային
դաս. -30, գործ. -30
4 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ19
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, տեսամեթոդաբանական հիմքերն ու պատմագրական մոտեցումները,
· ձևավորել արաբական լեզվաբանական սկզբնաղբյուրների գիտական ընթերցման, վերլուծության և մեկնաբանության հմտություններ,
· զարգացնել լեզվաբանական պատմագրության մեթոդների կիրառման կարողությունը՝ արաբական լեզվաբանական ժառանգության ուսումնասիրության համատեքստում,
· խթանել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի համեմատական ուսումնասիրությունը համաշխարհային լեզվաբանական մտքի զարգացման համատեքստում։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Բացատրել լեզվաբանության պատմագրության և արաբական լեզվաբանական ավանդույթի հիմնական տեսամեթոդաբանական հասկացությունները։
2. Ներկայացնել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ձևավորման, զարգացման և գիտելիքի նորմավորման հիմնական փուլերը։
3. Բնութագրել արաբական լեզվաբանական դպրոցների և դասական հեղինակների գիտական մոտեցումները։
4. Բացատրել արաբական լեզվաբանական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրման և պատմագրական հետազոտության հիմնական մեթոդները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
5. Կիրառել լեզվաբանության պատմագրության տեսամեթոդաբանական մոտեցումները արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ուսումնասիրության ընթացքում։
6. Վերլուծել և համեմատել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի տարբեր փուլերն ու լեզվաբանական դպրոցները։
7. Մեկնաբանել դասական արաբական լեզվաբանական սկզբնաղբյուրները՝ կիրառելով պատմական և համեմատական վերլուծության մեթոդներ։
8. Ձևակերպել գիտականորեն հիմնավորված եզրակացություններ՝ արաբագիտական մասնագիտական տեքստերի և պատմագրական աղբյուրների քննադատական ուսումնասիրության հիման վրա։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
9. Որոնել, գնահատել և կիրառել մասնագիտական տեղեկատվություն տարբեր գիտական աղբյուրներից։
10. Ներկայացնել հետազոտության արդյունքները բանավոր և գրավոր ակադեմիական ձևաչափերով։
11. Համագործակցել մասնագիտական միջավայրում և հիմնավորել սեփական գիտական տեսակետը։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, տեսամեթոդաբանական հիմքերն ու պատմագրական մոտեցումները,
· ձևավորել արաբական լեզվաբանական սկզբնաղբյուրների գիտական ընթերցման, վերլուծության և մեկնաբանության հմտություններ,
· զարգացնել լեզվաբանական պատմագրության մեթոդների կիրառման կարողությունը՝ արաբական լեզվաբանական ժառանգության ուսումնասիրության համատեքստում,
· խթանել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի համեմատական ուսումնասիրությունը համաշխարհային լեզվաբանական մտքի զարգացման համատեքստում։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
դասախոսություն
բանավեճ-քննարկում
լսարանային ներկայացում
հետքննական վերլուծություն
ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. I ընթացիկ քննություն (բանավոր) - (4 միավոր)
Նպատակը Գնահատել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի զարգացման, գիտելիքի վերաիմաստավորման և պատմագրական ուղղությունների վերաբերյալ գիտելիքներն ու վերլուծական կարողությունները։
Առաջադրանքների տիպերը
Տեսական հարց. Օրինակ՝ «Բնութագրել հետդասական շրջանում արաբական լեզվաբանական գիտելիքի զարգացման առանձնահատկությունները»։
Վերլուծական հարց. Օրինակ՝ «Գնահատել Իբն Ջիննիի ներդրումը արաբական լեզվաբանական մտքի զարգացման մեջ»։

2. II ընթացիկ քննություն (գրավոր) - (4 միավոր)
Նպատակը Գնահատել պատմագրական աղբյուրների, մեթոդաբանական մոտեցումների և դասական լեզվաբանական աշխատությունների գիտական մեկնաբանման կարողությունը։ Առաջադրանքների տիպերը՝ մեթոդաբանական հարց, վերլուծական շարադրանք։ Օրինակներ՝ «Վերլուծել ալ-Աստարաբադիի լեզվաբանական հայեցակարգերից մեկը», «Վերլուծել ԱԼԱ-ի և տարածագոտու լեզվաբանական այլ ավանդույթների փոխազդեցությունը»։

3. Ինքնուրույն աշխատանք (5 միավոր)
Նպատակը Գնահատել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի հիմնախնդիրների վերաբերյալ գիտական գրականության և սկզբնաղբյուրների ինքնուրույն ուսումնասիրության, քննադատական վերլուծության և ակադեմիական ներկայացման կարողությունը։ Առաջադրանքների տիպերը՝ պատմագրական կամ մեթոդաբանական հիմնախնդրի վերլուծություն, դասական լեզվաբանական աշխատության կամ հեղինակային հայեցակարգի գիտական ներկայացում։

4. Եզրափակիչ քննություն (բանավոր) - (7 միավոր)
Նպատակը Գնահատել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի պատմագրության, մեթոդաբանության և դասական լեզվաբանական ժառանգության վերաբերյալ համապարփակ գիտելիքները, ինչպես նաև դրանց համադրական և քննադատական վերլուծության կարողությունը։
Քննական տոմսի կառուցվածքը
Հարց 1. Տեսական հարց
Օրինակ՝ «Ներկայացնել արաբական լեզվաբանական ավանդույթի կառուցվածքը և դրա զարգացման պատմական հարացույցները»։
Հարց 2. Վերլուծական հարց
Օրինակ՝ «Գնահատել ալ-Աստարաբադիի ներդրումը արաբական լեզվաբանական ավանդույթի զարգացման մեջ», «Վերլուծել ԱԼԱ-ի և տարածագոտու լեզվաբանական այլ ավանդույթների փոխազդեցությունը»։
Հարց 3. Մեթոդաբանական մեկնաբանություն
Օրինակ՝ «Վերլուծել Իբն Ջիննիի հայեցակարգերից մեկը՝ պատմագրական և մեթոդաբանական տեսանկյունից»։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հիմնական գրականության ցանկ
  • GRUNTFEST, Yakov. (1984). “Medieval Arabic Grammarians: First Transformationalists?“ Zeitschrift der deutschen morgenländischen Gesselschaft 134.22-236.
  • Orfali, B. (ed.): (2011). In the Shadow of Arabic: The Centrality of Language to Arabic Culture. Studies Presented to Ramzi Baalbaki on the Occasion of His Sixtieth Birthday. Studies in Semitic Languages and Linguistics; 65. Leiden: Bril.
  • Motzki, H.; Ditters, E. (ed.): (2007). Approaches to Arabic Linguistics. Presented to Kees Versteegh on the Occasion of his Sixtieth Birthday. Studies in Semitic Languages and Linguistics; 49. Leiden: Bril.
  • VERSTEEGH, K. (1997). Landmarks in Linguistic Thought: The Arabic Linguistic Tradition. London and New York: Routledge.
  • РЫБАЛКИН, В.С. (2003). Классическое арабское языкознание. Киев: Изд. «Стилос».
  • Սկզբնաղբյուրներ՝
  • (al-Astarābādī, Sarh) = Muhammad b. al-Hasan Raḍī d-Dīn al-Astarābāḏī (d. 688/1286). Sarh sāfiyat Ibn al-Hājib. Vols. 1-4, Ed. by Mu􀍥ammad Nūr al-Hasan, Muhammad az-ZafЕāf, Muhammad 'Abd al-Hamīd. Beirut: Dār al-Kutub al-'Ilmiyya. 1975.
  • (Fārābī, Alfāẓ) = 'Abū Naṣr Muhammad ibn Muhammad al-Fārābī (d. 339/950), Kitāb al-'Alfāẓ al-musta'mala fīl-manṭiq. Ed. by Muhsin Mahdī. Beirut: Dār al-Mašriq, 1968.
  • (Fārābī, Hurūf) = 'Abū Naṣr Muhammad ibn Muhammad al-Fārābī (d. 339/950), Kitāb al-Hurūf. Ed. by Muhsin Mahdī. Beirut: Dār al-Mašriq, 1970.
  • (Ibn Jinnī, Munṣif) = 'Abū l-Fath 'Uṯmān Ibn Jinnī (d. 392/1002). al-Munṣif. Vols. 1-3, Ed. by Ibrāhīm Muṣṭafā, 'Ahmad 'Amin. Cairo: 'Idarat 'Ihya' at-Turāṯ al-Qadīm. 1954-1960.
  • (Ibn Jinnī, Xaṣā'iṣ) = al-Xaṣā'iṣ. Vols. 1-3, Ed. by M.􀉼A. an-Najjār. Cairo.1952. 1955. 1957.
  • (az-Zajjājī, Iḍāh) = 'Abū l-Qāsim 'Abd ar-Rahmān b. Ishāq aЕ-Zajjājī (d. 337/949). al-'Iḍāh fi 'ilal an-nahw, Ed. by Mazin al-Mubārak. Beirut: Dār an-Nafā'is. 1979.
  • (az-Zamaxšarī, Mufaṣṣal) = 'Abū l-Qasim Mahmūd b. 'Umar az-Zamaxšarī (d. 538/1144). al-Mufaṣṣal fi 'ilm al-'arabiyya, Ed. by Mu􀍥ammad al-Halabī. Beirut: Dār al-Jīl. No year.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Լեզվաբանության պատմագրության տեսամեթոդաբանական հիմքերը։
2. Արաբական լեզվաբանական դպրոցները և գիտական ժառանգությունը։
3. Արաբական լեզվաբանական ավանդույթի մեթոդաբանությունը։
4. Հետդասական շրջանի արաբական լեզվաբանական միտքը։
5. Արաբական լեզվաբանական ավանդույթը համեմատական համատեքստում։
6. Արաբական լեզվաբանական ավանդույթի ժամանակակից մեկնաբանությունները։
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30. գործ.- 30
4 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ22
1. Դասընթացի նպատակ
· ձևավորել համակարգային և խորքային գիտելիքներ Մեծ Մերձավոր Արևելքի հաղորդակցային և էներգետիկ ենթակառուցվածքների ձևավորման, զարգացման և աշխարհաքաղաքական նշանակության վերաբերյալ՝ դրանք դիտարկելով որպես տարածաշրջանային և գլոբալ անվտանգության, տնտեսական զարգացման և միջազգային համագործակցության առանցքային գործոններ։
· զարգացնել ենթակառուցվածքային նախագծերի, էներգետիկ և տրանսպորտային միջանցքների ռազմավարական վերլուծության, ռիսկերի գնահատման և քաղաքականության առաջարկությունների մշակման կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. վերլուծել և բացատրել Մեծ Մերձավոր Արևելքի հաղորդակցային և էներգետիկ ենթակառուցվածքների ձևավորման պատմական, քաղաքական, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական նախադրյալները։
2. գնահատել տարածաշրջանի հիմնական էներգետիկ և հաղորդակցային նախագծերի ազդեցությունը միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանային անվտանգության և գլոբալ մատակարարման շղթաների վրա։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառել աշխարհաքաղաքական, տնտեսական և ռազմավարական վերլուծության մեթոդներ՝ գնահատելու հաղորդակցային և էներգետիկ նախագծերի արդյունավետությունը, ռիսկերը և զարգացման հեռանկարները։
2. մշակել փաստահեն քաղաքականության առաջարկություններ (policy brief) և սցենարային գնահատումներ՝ հիմնվելով տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների համեմատական ուսումնասիրության վրա։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. քննադատորեն գնահատել տարբեր աղբյուրներից ստացված տվյալները, համադրել քարտեզագրական, վիճակագրական և վերլուծական տեղեկատվությունը և ներկայացնել հիմնավորված եզրակացություններ։
2. արդյունավետ համագործակցել մասնագիտական միջավայրում, ներկայացնել բարդ ռազմավարական վերլուծություններ բանավոր և գրավոր ձևաչափերով՝ կիրառելով ակադեմիական և մասնագիտական հաղորդակցության սկզբունքները։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ձևավորել համակարգային և խորքային գիտելիքներ Մեծ Մերձավոր Արևելքի հաղորդակցային և էներգետիկ ենթակառուցվածքների ձևավորման, զարգացման և աշխարհաքաղաքական նշանակության վերաբերյալ՝ դրանք դիտարկելով որպես տարածաշրջանային և գլոբալ անվտանգության, տնտեսական զարգացման և միջազգային համագործակցության առանցքային գործոններ։
· զարգացնել ենթակառուցվածքային նախագծերի, էներգետիկ և տրանսպորտային միջանցքների ռազմավարական վերլուծության, ռիսկերի գնահատման և քաղաքականության առաջարկությունների մշակման կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• քաղաքականության փաստաթղթերի (Policy Papers) քննարկում,
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (2 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Ուսանողը կատարում է երկու ինքնուրույն գրավոր առաջադրանք (յուրաքանչյուրը՝ առավելագույնը 3 միավոր), որոնք հիմնված են հաղորդակցային կամ էներգետիկ ենթակառուցվածքների առանձին նախագծի կամ միջանցքի վերլուծության վրա։ Աշխատանքը կարող է ներկայացվել որպես վերլուծական զեկույց, policy brief, կամ ռազմավարական գնահատում՝ հիմնված գիտական գրականության, պաշտոնական փաստաթղթերի, վիճակագրական տվյալների և քարտեզագրական նյութերի վրա։
Գնահատման չափանիշներ (յուրաքանչյուր աշխատանք՝ 3 միավոր)
· թեմայի և աղբյուրների համակողմանի ուսումնասիրություն՝ 0.5 միավոր
· տեսական մոտեցումների և փաստական տվյալների ճիշտ կիրառություն՝ 0.5 միավոր
· վերլուծության խորություն, համեմատական գնահատում և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում՝ 1.0 միավոր
· հիմնավորված եզրակացություններ և քաղաքականության առաջարկությունների ներկայացում՝ 0.5 միավոր
· ակադեմիական լեզու, կառուցվածք և հղումների ճիշտ ձևավորում՝ 0.5 միավոր

2. Ընթացիկ ստուգում (2 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Ընթացիկ ստուգումն իրականացվում է բաց գրքով (Open Book) և բաղկացած է բազմակի ընտրությամբ թեստային հարցերից, քարտեզի կամ տվյալների աղյուսակի մեկնաբանությունից և կարճ վերլուծական հարցից։
Գնահատման չափանիշներ
· տեսական հասկացությունների և տերմինաբանության ճիշտ կիրառում՝ 1 միավոր
· քարտեզների, վիճակագրական կամ ինֆոգրաֆիկական տվյալների ճիշտ մեկնաբանություն՝ 1 միավոր
· պատճառահետևանքային կապերի և աշխարհաքաղաքական ազդեցությունների վերլուծություն՝ 1 միավոր
· հիմնավորված և տրամաբանական պատասխանների ներկայացում՝ 1 միավոր

3. 1-ին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Գրավոր քննությունը ներառում է թեստային առաջադրանքներ, կարճ պատասխան պահանջող հարցեր և մեկ վերլուծական խնդիր, որը վերաբերում է տարածաշրջանի հաղորդակցային ենթակառուցվածքներին և միջազգային տրանսպորտային միջանցքներին։
Գնահատման չափանիշներ
· տեսական գիտելիքների ամբողջականություն և ճշգրտություն՝ 1 միավոր
· հաղորդակցային միջանցքների համեմատական վերլուծություն՝ 1 միավոր
· փաստերի և տվյալների կիրառմամբ հիմնավորված գնահատականներ՝ 1 միավոր
· մասնագիտական եզրաբանության և ակադեմիական շարադրանքի կիրառություն՝ 1 միավոր

4. 2-րդ ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Գրավոր քննությունը ներառում է թեստային հարցեր, իրավիճակային (case-based) առաջադրանք և էներգետիկ նախագծի ռազմավարական գնահատում։
Գնահատման չափանիշներ
· էներգետիկ համակարգերի և ենթակառուցվածքների վերաբերյալ գիտելիքների կիրառություն՝ 1 միավոր
· աշխարհաքաղաքական և տնտեսական ռիսկերի վերլուծություն՝ 1 միավոր
· տարբեր դերակատարների շահերի համեմատական գնահատում՝ 1 միավոր
· եզրակացությունների հիմնավորվածություն և առաջարկվող լուծումների իրատեսականություն՝ 1 միավոր

5. Եզրափակիչ քննություն (8 միավոր)
Գնահատման մեթոդ
Բանավոր քննություն՝ հիմնված համալիր իրավիճակային (case-based) առաջադրանքի վրա։ Ուսանողը վերլուծում է հաղորդակցային կամ էներգետիկ կոնկրետ նախագիծ, գնահատում դրա աշխարհաքաղաքական, տնտեսական և անվտանգային նշանակությունը, ներկայացնում հնարավոր զարգացման սցենարներ և առաջարկում քաղաքականության հիմնավորված լուծումներ։
Գնահատման չափանիշներ
· տեսական գիտելիքների ամբողջական և համակարգային կիրառություն՝ 2 միավոր
· ռազմավարական և աշխարհաքաղաքական վերլուծության խորություն՝ 2 միավոր
· տարբեր սցենարների, ռիսկերի և շահագրգիռ դերակատարների համեմատական գնահատում՝ 2 միավոր
· հիմնավորված եզրակացություններ, քաղաքականության առաջարկություններ և մասնագիտական բանավոր ներկայացում՝ 2 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Renewable Energy in the Middle East: Enhancing Security through Regional Cooperation by John S. Glenn (Middle East Policy, 2015)
  • Telecommunications Infrastructure and Economic Development: A Comparative Analysis of Sub-Saharan Africa and the Middle East and North Africa by Léonce Ndikumana (World Development, 2000)
  • Kocharyan H., Global Projects’ Competition in the Mediterranean Sea //Analytical Bulletin, 2022, v. 14, pp. 119-126
  • Системный мониторинг глобальных и региональных рисков: Арабский мир после Арабской весны, М., 2013, отв. Ред. Исаев Л.М.
  • Քոչարյան Հ., Բաբ ալ-Մանդեբի նեղուցի նշանակությունը «Երեք ծովերի» համակարգում, Վերլուծական Տեղեկագիր, հ. 9, «Երեք ծովերի» համակարգ, ԵՊՀ Քաղաքակրթական և մշակութային հետազոտությունների կենտրոն‚ Եր.: 2016, էջ 37-58
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Մեծ Մերձավոր Արևելքի հաղորդակցային աշխարհագրությունը (12 ժամ)
· Թեմա 1. Մեծ Մերձավոր Արևելք հասկացության տեսական հիմքերը
· Թեմա 2. Աշխարհաքաղաքական տարածքներ և հաղորդակցային միջավայր
· Թեմա 3. Տրանսպորտային աշխարհագրություն և գլոբալ մատակարարման շղթաներ
· Թեմա 4. Ենթակառուցվածքները որպես աշխարհաքաղաքական ազդեցության գործիք

Մոդուլ 2. Էներգետիկ ենթակառուցվածքները (16 ժամ)
· Թեմա 5. Նավթային ենթակառուցվածքներ
· Թեմա 6. Գազատար համակարգեր և LNG ենթակառուցվածքներ
· Թեմա 7. Էլեկտրաէներգետիկ ցանցեր և տարածաշրջանային ինտեգրում
· Թեմա 8. Վերականգնվող էներգիայի նախագծեր
· Թեմա 9. Էներգետիկ անվտանգություն և էներգետիկ դիվանագիտություն

Մոդուլ 3. Միջազգային հաղորդակցային միջանցքներ (16 ժամ)
· Թեմա 10. Belt and Road Initiative
· Թեմա 11. India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC)
· Թեմա 12. International North-South Transport Corridor (INSTC)
· Թեմա 13. TRACECA և «Միջին միջանցք»
· Թեմա 14. Սուեզի ջրանցք, Բաբ էլ-Մանդեբ, Հորմուզի նեղուց
· Թեմա 15. Թվային ենթակառուցվածքներ, օպտիկամանրաթելային մալուխներ և տվյալների երթուղիներ

Մոդուլ 4. Տարածաշրջանային մրցակցություն և Հայաստանի ռազմավարական դիրքը (16 ժամ)
· Թեմա 16. Թուրքիա, Իրան և Ծոցի երկրների ենթակառուցվածքային ռազմավարությունները
· Թեմա 17. Հարավային Կովկասի հաղորդակցային մրցակցությունը
· Թեմա 18. Հայաստան-Իրան և Հայաստան-Վրաստան համագործակցության հեռանկարները
· Թեմա 19. «Զանգեզուրի միջանցք», «Միջին միջանցք» և այլ տարածաշրջանային նախաձեռնություններ
· Թեմա 20. Հայաստանի ենթակառուցվածքային քաղաքականության ռազմավարական սցենարները
4-րդ՝ գարնանային
դաս.-30 ժ
3.8 ժամ/շաբ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ23
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել հիմնական իսլամական շարժումներն ու հոսանքները արդի փուլում,
· բացահայտել նրանց դերն ու ազդեցությունը ինչպես իսլամադավան‚ այնպես էլ ոչ իսլամադավան պետությունների հասարակական-քաղաքական կյանքում։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել իսլամական շարժումներն ու հոսանքների ծագման, զարգացման և կայացման պատմությունը,
2. բացատրել իսլամական շարժումների ու հոսանքների գործունեությունը հասարակաքաղաքական ոլորտում,
3. դասակարգել իսլամական հոսանքները ժամանակակից աշխարհում.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. Մանրամասն վերլուծել իսլամական շարժումների ու հոսանքների գործունեությունը հասարակաքաղաքական ոլորտում,
5. գնահատել իսլամական շարժումների ու հոսանքների դերը հասարակական և քաղաքական կյանքում,
6. վերլուծել տարատեսակ իսլամական հոսանքների ու շարժումների գործունեությունը.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
7. Մեկնաբանել իսլամական հոսանքների և շարժումների ներգրարվմամբ ընթացող գործընթացները Մերձավոր Արևելքում,
8. քննարկել իսլամական հոսանքների և շարժումների ներգրավվածությունը մերձավորարևելյան պետությունների հասարակաքաղաքական կյանքում։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել հիմնական իսլամական շարժումներն ու հոսանքները արդի փուլում,
· բացահայտել նրանց դերն ու ազդեցությունը ինչպես իսլամադավան‚ այնպես էլ ոչ իսլամադավան պետությունների հասարակական-քաղաքական կյանքում։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություններ և սեմինարների անցկացում
2. սեմինարների կազմակերպում
3. ինքնուրույն հետազոտության կատարում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Մասնակցություն - 2 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Սեմինարային քննարկումների, դեպքերի (case study) վերլուծության, դերային խաղերի և խմբային քննարկումների ընթացքում իրականացվում է ուսանողի շարունակական դիտարկում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Քննարկումներին ակտիվ և հիմնավորված մասնակցություն - 0.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական դիտարկումների ներկայացում - 0.5 միավոր
· Գիտական հասկացությունների և մասնագիտական տերմինաբանության ճիշտ կիրառում - 0.5 միավոր
· Համագործակցություն և փաստարկված բանավեճ վարելու կարողություն - 0.5 միավոր

2. Ինքնուրույն աշխատանք (գրավոր) - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Վերլուծական էսսե կամ քաղաքական վերլուծության գրավոր ուսումնասիրություն՝ հիմնված գիտական գրականության և առաջնային աղբյուրների վրա։
Գնահատման չափանիշներ.
· Հետազոտական հարցի և խնդրի հստակ ձևակերպում - 1 միավոր
· Գիտական աղբյուրների նպատակային և քննադատական օգտագործում - 1.5 միավոր
· Վերլուծության խորություն և ինքնուրույն եզրահանգումներ - 2 միավոր
· Փաստարկման տրամաբանական կառուցվածք - 1 միավոր
· Ակադեմիական լեզվի, հղումների և ձևավորման համապատասխանություն - 0.5 միավոր

3. Ընթացիկ ստուգում - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բաց գրքով (Open Book) գրավոր վերլուծական առաջադրանք կամ դեպքի (Case Study) քննություն՝ իրականացվող թվային ուսումնական միջավայրում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Տեսական գիտելիքի ճիշտ և նպատակային կիրառում - 1.5 միավոր
· Դեպքի համակողմանի վերլուծություն և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում - 2 միավոր
· Համեմատական և քննադատական գնահատում - 1.5 միավոր
· Փաստարկված և հիմնավորված եզրակացություն - 1 միավոր

4. Եզրափակիչ բանավոր քննություն - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բանավոր քննություն՝ վերլուծական հարցերի, իրավիճակային առաջադրանքների և քննարկման ձևաչափով։
Գնահատման չափանիշներ.
· Թեմայի խորքային և համակարգված իմացություն - 1.5 միավոր
· Տեսությունների, հայեցակարգերի և օրինակների ինտեգրված կիրառում - 1.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական մտածողություն, տարբեր մոտեցումների համեմատություն - 2 միավոր
· Մասնագիտական խոսք, հստակ և տրամաբանական ներկայացում, հարցերին հիմնավորված պատասխաններ - 1 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Kepel G., Away from Chaos. The Middle East and the Challenge to the West, Columbia University Press, 2020.
  • Roy O., Globalized Islam: The Search for a New Ummah, Columbia University Press, 2004
  • Tadros M., The Muslim Brotherhood in Contemporary Egypt: Democracy Defined Or Confined?, Routledge, 2012
  • Herriot P., Religious Fundamentalism and Social Identity, Routledge, 2014
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1՝ Ներածական դասախոսություն «իսլամիզմ», «ռադիկալիզմ», «ֆունդամենտալիզմ» հասկացութունների մասին: Թեմա 2` Իսլամական հոսանքներն ու շարժումները 20-րդ դարի առաջին կեսին։ Թեմա 3՝ 20-րդ դարի հիմնական իսլամական շարժումները և նրանց հիմնադիրները («Մուսուլման եղբայրներ», Հասան ալ-Բանա, Սաիդ Քութբ, «Ջամաթ ալ-Իսլամիյա» ալ-Մադուդի)։ Թեմա 4` Իսլամական հոսանքներն ու շարժումները 20-րդ դարի երկրորդ կեսին: Թեմա 5՝ Իսլամական հոսանքները ու շարժումները Մերձավոր Արևելքում և Եգիպտոսում: Թեմա 6՝ Իսլամական երիտասարդական կազմակերպությունները Եվրոպայում։ Թեմա 7՝ ԶԼՄ-ների դերն իսլամական հոսանքների ու շարժումների գործունեության շրջանակներում։ Թեմա 8՝ Շահիդներ, նահատակություն:
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30 ժ
3,8 ժամ/շաբ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ25
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և ժամանակի կայսրությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները,
· բացահայտել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և ժամանակի կայսրությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել նորջուղայական առևտրային ցանցի զարգացման և կայացման պատմությունը,
2. բացատրել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և ժամանակի կայսրությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. մանրամասն վերլուծել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը,
4. գնահատել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցի և ժամանակի կայսրությունների միջև հարաբերությունները,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. քննարկել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և ժամանակի
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և ժամանակի կայսրությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները,
· բացահայտել հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և ժամանակի կայսրությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Մասնակցություն - 2 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Սեմինարային քննարկումների, դեպքերի (case study) վերլուծության, դերային խաղերի և խմբային քննարկումների ընթացքում իրականացվում է ուսանողի շարունակական դիտարկում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Քննարկումներին ակտիվ և հիմնավորված մասնակցություն - 0.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական դիտարկումների ներկայացում - 0.5 միավոր
· Գիտական հասկացությունների և մասնագիտական տերմինաբանության ճիշտ կիրառում - 0.5 միավոր
· Համագործակցություն և փաստարկված բանավեճ վարելու կարողություն - 0.5 միավոր

2. Ինքնուրույն աշխատանք (գրավոր) - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Վերլուծական էսսե կամ քաղաքական վերլուծության գրավոր ուսումնասիրություն՝ հիմնված գիտական գրականության և առաջնային աղբյուրների վրա։
Գնահատման չափանիշներ.
· Հետազոտական հարցի և խնդրի հստակ ձևակերպում - 1 միավոր
· Գիտական աղբյուրների նպատակային և քննադատական օգտագործում - 1.5 միավոր
· Վերլուծության խորություն և ինքնուրույն եզրահանգումներ - 2 միավոր
· Փաստարկման տրամաբանական կառուցվածք - 1 միավոր
· Ակադեմիական լեզվի, հղումների և ձևավորման համապատասխանություն - 0.5 միավոր

3. Ընթացիկ ստուգում - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բաց գրքով (Open Book) գրավոր վերլուծական առաջադրանք կամ դեպքի (Case Study) քննություն՝ իրականացվող թվային ուսումնական միջավայրում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Տեսական գիտելիքի ճիշտ և նպատակային կիրառում - 1.5 միավոր
· Դեպքի համակողմանի վերլուծություն և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում - 2 միավոր
· Համեմատական և քննադատական գնահատում - 1.5 միավոր
· Փաստարկված և հիմնավորված եզրակացություն - 1 միավոր

4. Եզրափակիչ բանավոր քննություն - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բանավոր քննություն՝ վերլուծական հարցերի, իրավիճակային առաջադրանքների և քննարկման ձևաչափով։
Գնահատման չափանիշներ.
· Թեմայի խորքային և համակարգված իմացություն - 1.5 միավոր
· Տեսությունների, հայեցակարգերի և օրինակների ինտեգրված կիրառում - 1.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական մտածողություն, տարբեր մոտեցումների համեմատություն - 2 միավոր
· Մասնագիտական խոսք, հստակ և տրամաբանական ներկայացում, հարցերին հիմնավորված պատասխաններ - 1 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Sebouh Aslanian, From the Indian Ocean to the Mediterranean: The Global Trade Networks of Armenian Merchants from New Julfa, University of California Press; First Edition, 2014
  • Sona Tajiryan, “Khodja Minas Minaseani hashuemateane” [The Accounting Ledger of Khoja Minas Minasean], Handēs Amsoreay, January-December 2019, 1-12, pp. 195-296, (In Armenian)
  • Sona Tajiryan, Agha di Matos (1644? - 1709): An Armenian Diamond and Gem Merchant in Livorno andVenice, Proceedings of the conference entitled “Networks of Circulation and ExchangeArmenian, Portuguese, Jewish and Muslim Communities from the Mediterranean to the SouthChina Seas: The Use of Commodities and Paper Instruments (Calouste Gulbenkian Foundation,Lisbon, 15-17 October 2014
  • Sona Tajiryan, “Ibrahim Sadi: Armenian Jeweler (seventeenth century)”, Arabic Studies (Armenian Journal of Arabic Studies), Volume 4, Yerevan, 2010, pp. 63-71 (In Armenian).
  • Sona Tajiryan, “Abū Ṣāliḥ al-Armanī’s “History”: Source study,” Arabic Studies (Armenian Journal of ArabicStudies), Volume 2, Yerevan, 2007, pp. 40-56 (In Armenian)
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցի կայացման պատմությունը
· հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և ժամանակի կայսրությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները
· հայկական նորջուղայական առևտրային ցանցը և թանկարժեք քարերի առևտրի առանձնահատկությունները։
4-րդ՝ գարնանային
դաս.-30ժ
3,8 ժամ/շաբ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ24
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսանողներին արաբերենով ծանոթացնել ժամանակակից արաբական մեդիա համակարգին, դրա կառուցվածքին, զարգացման հիմնական միտումներին և հասարակական-քաղաքական գործընթացներում ունեցած ազդեցությանը։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. բացատրել ժամանակակից արաբական մեդիայի ձևավորման, զարգացման և գործունեության հիմնական առանձնահատկությունները։
2. ներկայացնել արաբական երկրների մեդիա համակարգերի կառուցվածքը, դրանց իրավական, քաղաքական և հասարակական հիմքերը։
3. բացատրել մեդիայի դերը արաբական երկրների հասարակական, քաղաքական, մշակութային և տեղեկատվական գործընթացներում։
4. նկարագրել ժամանակակից արաբական մեդիայի լեզվական առանձնահատկությունները, մասնագիտական բառապաշարը և տարբեր մեդիա ժանրերի լեզվաոճական բնութագրերը։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
5. վերլուծել արաբալեզու լրատվական և մեդիա նյութերը՝ կիրառելով մեդիա վերլուծության և քննադատական ընթերցման մեթոդները։
6. համեմատել տարբեր արաբական երկրների մեդիա համակարգերը և գնահատել դրանց քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային առանձնահատկությունները։
7. կիրառել մեդիա վերլուծության տեսական մոտեցումները արաբական մամուլի, հեռուստատեսության, առցանց լրատվամիջոցների և սոցիալական մեդիայի բովանդակության ուսումնասիրության ընթացքում։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
8. Արդյունավետ հաղորդակցվել արաբերենով մասնագիտական և ակադեմիական միջավայրում՝ կիրառելով ժամանակակից մեդիայի բառապաշարն ու լեզվական կառույցները։
9. Քննադատաբար գնահատել տեղեկատվության հավաստիությունը, տարբերակել փաստերը կարծիքներից և բացահայտել մեդիայում կիրառվող քարոզչական, մանիպուլյատիվ և ապատեղեկատվական մեխանիզմները։
10. Համագործակցել մասնագիտական միջավայրում, մասնակցել քննարկումների և հիմնավորել սեփական տեսակետը՝ հիմնվելով փաստերի, մեդիա աղբյուրների և գիտական գրականության վրա։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսանողներին արաբերենով ծանոթացնել ժամանակակից արաբական մեդիա համակարգին, դրա կառուցվածքին, զարգացման հիմնական միտումներին և հասարակական-քաղաքական գործընթացներում ունեցած ազդեցությանը։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություն
· բանավեճ-քննարկում
· լսարանային ներկայացում
· հետքննական վերլուծություն
· ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Մասնակցություն - 2 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Սեմինարային քննարկումների, դեպքերի (case study) վերլուծության, դերային խաղերի և խմբային քննարկումների ընթացքում իրականացվում է ուսանողի շարունակական դիտարկում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Քննարկումներին ակտիվ և հիմնավորված մասնակցություն - 0.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական դիտարկումների ներկայացում - 0.5 միավոր
· Գիտական հասկացությունների և մասնագիտական տերմինաբանության ճիշտ կիրառում - 0.5 միավոր
· Համագործակցություն և փաստարկված բանավեճ վարելու կարողություն - 0.5 միավոր

2. Ինքնուրույն աշխատանք (գրավոր) - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Վերլուծական էսսե կամ քաղաքական վերլուծության գրավոր ուսումնասիրություն՝ հիմնված գիտական գրականության և առաջնային աղբյուրների վրա։
Գնահատման չափանիշներ.
· Հետազոտական հարցի և խնդրի հստակ ձևակերպում - 1 միավոր
· Գիտական աղբյուրների նպատակային և քննադատական օգտագործում - 1.5 միավոր
· Վերլուծության խորություն և ինքնուրույն եզրահանգումներ - 2 միավոր
· Փաստարկման տրամաբանական կառուցվածք - 1 միավոր
· Ակադեմիական լեզվի, հղումների և ձևավորման համապատասխանություն - 0.5 միավոր

3. Ընթացիկ ստուգում - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բաց գրքով (Open Book) գրավոր վերլուծական առաջադրանք կամ դեպքի (Case Study) քննություն՝ իրականացվող թվային ուսումնական միջավայրում։
Գնահատման չափանիշներ.
· Տեսական գիտելիքի ճիշտ և նպատակային կիրառում - 1.5 միավոր
· Դեպքի համակողմանի վերլուծություն և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում - 2 միավոր
· Համեմատական և քննադատական գնահատում - 1.5 միավոր
· Փաստարկված և հիմնավորված եզրակացություն - 1 միավոր

4. Եզրափակիչ բանավոր քննություն - 6 միավոր
Գնահատման մեթոդ.
Բանավոր քննություն՝ վերլուծական հարցերի, իրավիճակային առաջադրանքների և քննարկման ձևաչափով։
Գնահատման չափանիշներ.
· Թեմայի խորքային և համակարգված իմացություն - 1.5 միավոր
· Տեսությունների, հայեցակարգերի և օրինակների ինտեգրված կիրառում - 1.5 միավոր
· Վերլուծական և քննադատական մտածողություն, տարբեր մոտեցումների համեմատություն - 2 միավոր
· Մասնագիտական խոսք, հստակ և տրամաբանական ներկայացում, հարցերին հիմնավորված պատասխաններ - 1 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Arab Media: Globalization and Emerging Media Industries edited by Noha Mellor and Khalil Rinnawi, 2011
  • Digital Middle East: State and Society in the Information Age edited by Mohamed Zayani and Suzi Mirgani, 2018
  • Media, Revolution, and Politics in Egypt: The Story of an Uprising by Abdalla F. Hassan
  • Digital Media in the Arab World: The Changing Broadcast Landscape by Courtney C. Radsch (Journal of Middle East Media, 2014)
  • Social Media and Political Change: Exploring the Arab Spring by Jon W. Anderson and Richard J. Piskorski (The Journal of International Affairs, 2013)
  • Boyd, D. A. (2017). Broadcasting in the Arab World: A Survey of the Electronic Media in the Middle East (2nd ed.). Iowa State University Press.
  • Rugh, W. A. (2004). Arab Mass Media: Newspapers, Radio, and Television in Arab Politics (2nd ed.). Praeger.
  • Առաջարկվող էլեկտրոնային ռեսուրսներ
  • Reuters Institute for the Study of Journalism - https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk
  • Arab Media & Society Journal - https://www.arabmediasociety.com
  • UNESCO - Media and Information Literacy Resources - https://www.unesco.org
  • Committee to Protect Journalists (CPJ) - https://cpj.org
  • Reporters Without Borders (RSF) - https://rsf.org
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Ժամանակակից արաբական մեդիայի տեսական հիմքերը և զարգացման պատմությունը։
· Արաբական երկրների մեդիա համակարգերը. ավանդական և թվային մեդիա։
· Արաբական առաջատար լրատվամիջոցները, արբանյակային հեռուստատեսությունը և առցանց մեդիան։
· Մեդիայի դերը արաբական երկրների հասարակական, քաղաքական և մշակութային գործընթացներում։
· Սոցիալական մեդիան, հանրային կարծիքի ձևավորումը և տեղեկատվական պատերազմները արաբական աշխարհում։
· Արաբալեզու մեդիա տեքստերի լեզվական, հաղորդակցական և քննադատական վերլուծություն։
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30ժ
2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ16
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսանողներին ծանոթացնել արաբական երկրների ժամանակակից մշակութային գործընթացներին, արվեստի, կինոյի, գրականության, երաժշտության, ճարտարապետության, զանգվածային մշակույթի և փիլիսոփայական մտքի զարգացման հիմնական ուղղություններին։
· հնարավորություն տալ հասկանալ, թե ինչպես են պատմական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և կրոնական գործոնները ձևավորում ժամանակակից արաբական մշակութային ինքնությունը և հասարակական կյանքը։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել ժամանակակից արաբական երկրների մշակույթի հիմնական ուղղությունները (արվեստ, կինո, գրականություն, երաժշտություն, փիլիսոփայական միտք, մեդիա և զանգվածային մշակույթ)։
2. բնութագրել ժամանակակից արաբական մշակույթի ձևավորման վրա ազդող հասարակական, քաղաքական, տնտեսական և կրոնական գործոնները։
3. ներկայացնել ժամանակակից արաբական մշակույթի զարգացման հիմնական միտումները և արդի մարտահրավերները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. համեմատել և վերլուծել տարբեր արաբական երկրների մշակութային գործընթացները։
5. վերլուծել արաբալեզու մշակութային հոդվածներ, հարցազրույցներ և տեսանյութեր։
6. պատրաստել և ներկայացնել արաբերենով բանավոր և գրավոր ներկայացումներ մշակութային թեմաներով։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
7. իրականացնել անհատական և խմբային հետազոտական աշխատանք։
8. ներկայացնել վերլուծություններ բանավոր և գրավոր ակադեմիական ձևաչափով։
9. զարգացնել միջմշակութային հաղորդակցության և քննադատական մտածողության հմտությունները։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսանողներին ծանոթացնել արաբական երկրների ժամանակակից մշակութային գործընթացներին, արվեստի, կինոյի, գրականության, երաժշտության, ճարտարապետության, զանգվածային մշակույթի և փիլիսոփայական մտքի զարգացման հիմնական ուղղություններին։
· հնարավորություն տալ հասկանալ, թե ինչպես են պատմական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և կրոնական գործոնները ձևավորում ժամանակակից արաբական մշակութային ինքնությունը և հասարակական կյանքը։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Ուսանողը ստանում է (մեկ պատմական քարտեզ, մեկ լուսանկար կամ պաստառ, մեկ կարճ փաստաթուղթ) և պատասխանում է դրանց վերաբերյալ կառուցվածքային հարցերի։
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Ընթացիկ ստուգում (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Տրվում է մեկ պատմական իրավիճակ, որը ուսանողը պետք է վերլուծի։
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 1
· Վերլուծություն և համեմատություն 2
· Հիմնավորված եզրակացություն 1
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Snir, Reuven, Contemporary Arabic Literature: Heritage and Innovation (Edinburgh, 2023; online edn, Edinburgh Scholarship Online, 21 Sept. 2023), https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781399503259.001.0001
  • Fathiya Al Rashdi & Sandhya Rao Mehta (eds.). Language and Identity in the Arab World. Routledge, 2023։
  • Salam Hawa. Reimagining Arab Political Identity: Justice, Women's Rights and the Arab State. Routledge, 2022։
  • Noha Mellor (ed.). Routledge Handbook on Arab Cinema. Routledge, 2024։
  • "Islam, Postmodernism and Other Futures: A Ziauddin Sardar Reader" edited by Sohail Inayatullah and Gail Boxwell
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Ժամանակակից արաբական մշակույթի տեսական հիմքերը։
· Մշակութային ինքնություն, ավանդույթ և արդիականացում։
· Ժամանակակից արաբական գրականությունը։
· Արաբական փիլիսոփայական և հասարակական միտքը։
· Ժամանակակից արաբական կինոն։
· Թատրոնը և ժամանակակից տեսողական արվեստը։
· Ժամանակակից արաբական երաժշտությունը։
· Զանգվածային մշակույթը և հեռուստատեսությունը։
· Թվային մշակույթը և սոցիալական մեդիան։
· Ժամանակակից արաբական ճարտարապետությունը։
· Քաղաքային մշակույթը և մշակութային տարածքների ձևավորումը։
· Կրոնը, մշակույթը և հասարակական կյանքը։
· Կանայք, գենդերային հարցերը և մշակութային փոփոխությունները։
· Մշակութային դիվանագիտությունը, ստեղծարար արդյունաբերությունները և մշակութային քաղաքականությունը։
· Արաբական մշակույթի արդի մարտահրավերներն ու զարգացման հեռանկարները։
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30ժ
2 ժամ/շաբ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել և գիտական քննարկման ենթարկել Արաբական աշխարհում առկա տնտեսական համակարգերի առանձնահատկությունները,
· վերլուծել արաբական տարբեր երկրներում տնտեսական հետամնացության հիմնական պատճառները,
· քննարկել արդի ժամանակահատվածում շարունակվող արաբական երկրների տնտեսությունների արդիականացման գործընթացի առանձնահատկությունները և դրանց կարևորությունը,
· գիտական քննարկման ներկայացնել իսլամական բանկային համակարգի առանձնահատկությունները, նրանց տեղն ու դերը համաշխարհային բանկային և ֆինանսական համակարգում, ներկայացնել իսլամական բանկերի աշխատանքների մոդելը և գործառույթների առանձնահատկությունները:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. բացատրել և հիմնավորել արաբական երկրների տնտեսական հետամնացության պատճառները,
2. նկարագրել արաբական երկրների բանկային համակարգի առանձնահատկությունները,
3. վերարտադրել և նկարագրել արաբական երկրների տնտեսական արդիականցմանը միտված միջոցառումները և մեխանիզմները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. համադրել արաբական երկրների տնտեսական զարգացման ցուցանիշները «սառը պատեևզամի» ժամանակաշրջանում և 20-րդ դարի վերջին,
2. համադրել զարգացած երկրների տնտեսական համակարգի արդիականացմանը միտված փորձերը արաբական երկրներում իրականացվող քայլերի հետ,
3. նկարագրել արաբական երկների բանկային համակարգում իսլամական բանկերի գործունեության առանձնահատկությունները.
գ. ընդհանրական փոխանցելի կարողություններ
1. արաբական երկրների զարգացման արդիականացման գործընթացը նկարագրել համաշխարհային տնտեսական համակարգի համատեքստում,
2. արաբական երկրների բանկային համակարգը համադրել զարգացած երկրների բանկային համակարգերի հետ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել և գիտական քննարկման ենթարկել Արաբական աշխարհում առկա տնտեսական համակարգերի առանձնահատկությունները,
· վերլուծել արաբական տարբեր երկրներում տնտեսական հետամնացության հիմնական պատճառները,
· քննարկել արդի ժամանակահատվածում շարունակվող արաբական երկրների տնտեսությունների արդիականացման գործընթացի առանձնահատկությունները և դրանց կարևորությունը,
· գիտական քննարկման ներկայացնել իսլամական բանկային համակարգի առանձնահատկությունները, նրանց տեղն ու դերը համաշխարհային բանկային և ֆինանսական համակարգում, ներկայացնել իսլամական բանկերի աշխատանքների մոդելը և գործառույթների առանձնահատկությունները:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություն
2. սեմինար պարապմունքներ
3. խմբային թեմատիկ աշխատանք
4. քննարկումներ նախապես ընտրված թեմայի շուրջ՝ հանձնարարված գրականությամբ
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Ուսանողը ստանում է (մեկ պատմական քարտեզ, մեկ լուսանկար կամ պաստառ, մեկ կարճ փաստաթուղթ) և պատասխանում է դրանց վերաբերյալ կառուցվածքային հարցերի։
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Ընթացիկ ստուգում (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Տրվում է մեկ պատմական իրավիճակ, որը ուսանողը պետք է վերլուծի։
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 1
· Վերլուծություն և համեմատություն 2
· Հիմնավորված եզրակացություն 1
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Журавлев А.Ю. Теория и практика исламского банковского дела. М., 2002.
  • Исаев В.А. Филоник А.О., Н.В. Федорченко А.В. Финансовые структуры Ближнего Востока, М., 1996.
  • Мельянцев В.А. Арабо-исламский мир в контексте глобальной экономики. МГУ. М., 2003.
  • Տնտեսագիտության տեսություն, Եր., 2009:
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1` «Տնտեսական համակարգ» հասկացությունը և տեսակները: Թեմա 2՝ Տնտեսության մոդելի ընտրության հարցը և հիմնական մոդելների տեսակները: Թեմա 3՝ Արաբական երկրների՝ համաշխարհային շուկայում ընդգրկվելու հարցը: Թեմա 4՝ Արաբական երկների տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները գաղութային համակարգի փլուզումից հետո: Թեմա 5՝ Նավթի գործոնը և արաբական երկրների տնտեսական հետամնացության հաղթահարման ուղիները, անհամաչափ զարգացման պատճառները և սոցիալ-դասակարգային բևեռացումը: Թեմա 6՝ Արաբական երկրների տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները 1980-ականներին: Թեմա 7` Ծոցի արաբական երկրների տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները. OAPEK, ԾԱԵՀԽ: Թեմա՝8 Միջազգային հարաբերությունների երկբևեռ համակարգի փլուզումը արաբական երկրների տնտեսական զարգացման նոր տեսլականը: Թեմա` 9 Արաբական երկրների տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները 20-րդ դարի վերջին և 21-ի սկզբին. Արդիականացում: Թեմա 10` Իսլամական բանկի ընդհանուր կառուցվածքը և գործառույթները: Թեմա 11` Իսլամական բանկերի տեղն ու դերը միջազգային ֆինանսական շուկայում: Թեմա 12` Իսլամական բանկերի զարգացման նոր տեսլական 21-րդ դարի սկզբին:
3-րդ՝ աշնանային
դաս.- 30 ժ
2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ13
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել իսլամում արմատական ուղղությունների ձևավորումն ու հետագա ընթացքը,
· ուսումնասիրել մուսուլմանական աշխարհում նկատվող իսլամական ծայրահեղականության դրսևորումները,
· վերհանել մերձավորարևելյան, հյուսիսաֆրիկյան տարածաշրջանային և համաշխարհային արդի գործընթացներում նկատվող իսլամական ծայրահեղականության նոր միտումները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել իսլամում ծայրահեղական դրսևորումների շարժառիթները,
2. պատկերացում կազմել իսլամական ծայրահեղականության զարգացման շրջափուլերի մասին,
3. բացատրել մուսուլմանական աշխարհում և դրանից դուրս տեղ գտած իսլամական ծայրահեղականության արդի միտումները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. մասնակցել իսլամագիտության և արևելագիտության ոլորտներին առնչվող միջազգային և հանրապետական գիտագործնական քննարկումներին,
5. իրականացնել ինքնուրույն և խմբային աշխատանքներ, միջոլորտային հետազոտությունների վերլուծություն.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
6. մասնակցել բազմաբնույթ քննարկումների, վերլուծել առկա խնդիրները և գնահատել դրանց լուծման համար անհրաժեշտ հնարավորությունները,
7. պատրաստել զեկույցներ, ներկայացնել հետազոտական աշխատանք­ների արդյունքները, վարել գիտական բանավեճեր:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել իսլամում արմատական ուղղությունների ձևավորումն ու հետագա ընթացքը,
· ուսումնասիրել մուսուլմանական աշխարհում նկատվող իսլամական ծայրահեղականության դրսևորումները,
· վերհանել մերձավորարևելյան, հյուսիսաֆրիկյան տարածաշրջանային և համաշխարհային արդի գործընթացներում նկատվող իսլամական ծայրահեղականության նոր միտումները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. հանձնարարված գրականության ընթերցում
2. մասնակցություն քննարկումներին
3. ինքնուրույն հետազոտություն
4. խմբային աշխատանք
5. խնդրի լուծման սցենարների կազմում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Ուսանողը ստանում է (մեկ պատմական քարտեզ, մեկ լուսանկար կամ պաստառ, մեկ կարճ փաստաթուղթ) և պատասխանում է դրանց վերաբերյալ կառուցվածքային հարցերի։
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Ընթացիկ ստուգում (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Տրվում է մեկ պատմական իրավիճակ, որը ուսանողը պետք է վերլուծի։
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 1
· Վերլուծություն և համեմատություն 2
· Հիմնավորված եզրակացություն 1
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Kepel G., Away from Chaos. The Middle East and the Challenge to the West, Columbia University Press, 2020.
  • Kepel G., Jihad: The Trail of Political Islam , London, I.B. Tauris , 2004. 464 p.
  • Lewis B., The Crisis of Islam, Random House Trade Paperbacks, Reprint edition (March 2, 2004), 224 p.
  • Olivier Roy, Globalized Islam: The Search for a New Ummah. Columbia University Press. 2006.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
ŸՄուսուլմանական կրոնում նկատվող զարգացումները միջնադարում ու դրանցում արմատական տրամադրությունների առկայությունը
ŸԻսլամական աշխարհում տեղ գտած զարգացումները 20-րդ դարում, նոր միտումներ իսլամական ծայրահեղականության մեջ
ŸԱֆղանական պատերազմն ու իսլամական ծայրահեղականության նոր դրսևորումները, ալ-Կաիդա-ի ձևավորումը
ŸԱրաբական գարունն ու մուսուլմանական աշխարհում ընթացող արդի զարգացումները
Ÿ21-րդ դարի երկրորդ տասնամյակի սկզբից Մերձավոր Արևելքում տեղ գտած գործընթացները
ŸԻսլամական ծայրահեղական կառույցների ակտիվությունը Մերձավորարևելյան և Հյուսիսաֆրիկյան տարածաշրջաններում, սիրիական հակամարտություն
Ÿ«Իսլամական պետությունը»՝ որպես նոր իրողություն իսլամական ծայրահեղականության տիրույթում
ŸԻսլամական ծայրահեղականությունում նկատվող նոր դրսևորումներն ու հետագա միտումները
3-րդ՝ աշնանային
դաս.- 30ժ
2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ14
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսանողների մոտ ձևավորել համընդհանուր ýպատկերացում հայ-արաբական պատմական, մշակութային, քաղաքական և ýտնտեսական զարգացումների վերաբերյալ 20-րդ դարում և 21-րդ դարի սկզբին,
· ծանոթացնել ՀՀ անկախության հռչակումից ի վեր տարածաշրջանային պեýտությունների հետ հաստատված հարաբերությունների էությանն ու դրանցում ýառկա խնդիրներին։ ý
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա.մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել հայ-արաբական հարաբերությունների ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, առանձնահատկություններն ու միտումները 20-րդ դարում և 21-րդ դարի սկզբին։
2. բացատրել Հայաստանի Հանրապետության և արաբական երկրների միջև քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և դիվանագիտական հարաբերությունների հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև դրանցում առկա հիմնախնդիրները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. վերլուծել հայ-արաբական հարաբերություններին վերաբերող պատմական, քաղաքական և դիվանագիտական աղբյուրները՝ հիմնավորելով դրանց նշանակությունն ու ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների զարգացման վրա։
2. համեմատել Հայաստանի և արաբական երկրների միջև համագործակցության տարբեր ոլորտները՝ գնահատելով դրանց ձեռքբերումները, մարտահրավերներն ու զարգացման հնարավորությունները։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. քննադատաբար գնահատել հայ-արաբական հարաբերություններին վերաբերող տեղեկատվությունը՝ ձևակերպելով հիմնավորված եզրակացություններ և փաստարկված դիրքորոշումներ։
2. արդյունավետ ներկայացնել և քննարկել հայ-արաբական հարաբերություններին առնչվող մասնագիտական հարցեր՝ կիրառելով ակադեմիական հաղորդակցման և համագործակցության հմտությունները։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսանողների մոտ ձևավորել համընդհանուր ýպատկերացում հայ-արաբական պատմական, մշակութային, քաղաքական և ýտնտեսական զարգացումների վերաբերյալ 20-րդ դարում և 21-րդ դարի սկզբին,
· ծանոթացնել ՀՀ անկախության հռչակումից ի վեր տարածաշրջանային պեýտությունների հետ հաստատված հարաբերությունների էությանն ու դրանցում ýառկա խնդիրներին։ ý
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություն
2. սեմինար պարապմունքներ
3. խմբային թեմատիկ աշխատանք
4. քննարկումներ նախապես ընտրված թեմայի շուրջ՝ հանձնարարված գրականությամբ
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածությունը 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Ուսանողը ստանում է (մեկ պատմական քարտեզ, մեկ լուսանկար կամ պաստառ, մեկ կարճ փաստաթուղթ) և պատասխանում է դրանց վերաբերյալ կառուցվածքային հարցերի։
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Ընթացիկ ստուգում (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Տրվում է մեկ պատմական իրավիճակ, որը ուսանողը պետք է վերլուծի։
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 1
· Վերլուծություն և համեմատություն 2
· Հիմնավորված եզրակացություն 1
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հովհաննիսյան Ն., Արաբական երկրների պատմություն, Հ. 3, Եր. 2006:
  • Հովհաննիսյան Ն., Արաբական երկրների պատմություն, Հ. 4, Եր., 2007:
  • Փաշայան Ա., Հարությունյան Լ., Սիրիայի հայ համայք. Արդի հիմնախնդիրներ, Երևան, 2011:
  • Հարությունյան Լ., Փաշայան Ա., Ծոցի արաբական երկրների հայ համայնքներ. Արդի հիմնախնդիրներ, Երևան, 2013:
  • Սամսոնյան Հ., Բանակի դերը Սիրիայի քաղաքական կյանքում. Ռազմական հեղաշրջումների ֆենոմենը, Եր., 2013:
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1՝ Հայերի, արաբների և սեմական այլ ժողովուրդների կապերը ýմիջնադարում: Թեմա 2՝ Հայ-սիրիական դիվանագիտական հարաբերությունները և ýպայմանագրերը 1993-2010թթ.: Թեմա 3` Հայ-եգիպտական դիվանագիտական ýհարաբերությունները և պայմանագրերը 1992-2010թթ.: Թեմա 4` Հայ-լիբանանյան ýդիվանագիտական հարաբերությունները 1993-2010թթ. և պայմանագրերը: Թեմա ýý5` Հայաստանի Հանրապետության և ԱՄԷ միջև դիվանագիտական հարաբերությունները և պայմանագրերը 2000-2010թթ: Թեմա 6` Հայաստանի Հանրապետության և Քուվեյթի պետության հարաբերությունները ժամանակակից փուլում։ ýԹեմա 7՝ «Արաբական գարնան» գործընթացների ազդեցությունը Հայաստանի և ýարաբական երկրների հարաբերությունների վրա։
3- րդ՝ աշնանային
դաս.-30 ժ
2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ17
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսումնասիրել ժամանակակից մուսուլմանական ինքնության կարգավիճակը Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում;
· վերլուծել արաբական աշխարհի հասարակական-քաղաքական և մշակութային վերափոխման գործընթացը` Գլոբալացման և ինտեգրացիայի գործընթացների համատեքստում;
· ներկայացնել Եվրոպական եւ արաբա-մուսուլմանական ինքնությունների հասարակական և մշակութային տեղաշարժերը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
1. ներկայացնել Արևմուտքում մուսուլմանական ինքնության ձևավորման նախադրյլաները և զարգացումը,
2. հասկանալ իսլամի և Արևմտյան արժեքային համակարգի բախումները (եթե այդպիսիք կան),
3. վերլուծել մուսուլմանական համայնքների ադապտացիոն մեխանիզմները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ.
1. վերլուծել Արևմուտքի հետ մշակութային փոխներգործության դերը` նոր տիպի արաբական-մուսուլմանական ինքնության ձևավորման հարցում։
2. վերծանել արևմատյան լրատվամիջոցների կողմից ներկայացվող տարաձայնությունները` իսլամի դրույթների վերաբերյալ:
3. վերլուծել ֆաթվաներ, բացատրել դրանց ընդունման հիմքերն ու պատճառները։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան).
1. իրականացնել խմբային և ինքնուրույն աշխատանք
2. կատարել լսարանային ցուցադրություններ
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսումնասիրել ժամանակակից մուսուլմանական ինքնության կարգավիճակը Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում;
· վերլուծել արաբական աշխարհի հասարակական-քաղաքական և մշակութային վերափոխման գործընթացը` Գլոբալացման և ինտեգրացիայի գործընթացների համատեքստում;
· ներկայացնել Եվրոպական եւ արաբա-մուսուլմանական ինքնությունների հասարակական և մշակութային տեղաշարժերը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություններ և սեմինարների անցկացում
2. սեմինարների կազմակերպում
3. ինքնուրույն հետազոտության կատարում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածությունը 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Ուսանողը ստանում է (մեկ պատմական քարտեզ, մեկ լուսանկար կամ պաստառ, մեկ կարճ փաստաթուղթ) և պատասխանում է դրանց վերաբերյալ կառուցվածքային հարցերի։
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
·Եզրակացություն 1

4. Ընթացիկ ստուգում (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Տրվում է մեկ պատմական իրավիճակ, որը ուսանողը պետք է վերլուծի։
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 1
· Վերլուծություն և համեմատություն 2
· Հիմնավորված եզրակացություն 1
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Abdo, Geneive, “Mecca and Main Street: Muslim life in America after 9/11”. Oxford; New York: Oxford University Press, 2006
  • Cainkar, Louise A, “Homeland insecurity: the Arab American and Muslim American experience after 9/11”, New York: Russell Sage Foundation, 2009
  • D’Souza, Dinesh, “The enemy at home: the cultural left and its responsibility for 9/11”, New York: Doubleday, 2007
  • Esposito John L, Dalia Mogahed - Who Speaks for Islam?. What a Billion Muslims Really Think? Gallup Press, NY, 2007
  • Geaves, Ron; Theodore Gabriel, et al, editors, “Islam and the West Post 9/11”. Burlington, 2004
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1. Գլոբալիզացիան և քաղաքակրթությունների բախումը։ Թեմա 2. «Արաբական աշխարհ». առասպել, թե արդի իրականություն։ Թեմա 3. Եվրոպական ինքնությունը և արաբա-մուսուլմանական հարցը։ Թեմա 4. Արևմտյան և արևելյան ինքնությունների հիմնական տարբերությունները (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա): Թեմա 5. Եվրոպական և արաբա-մուսուլմանական ինքնությունների հասարակական և մշակութային տեղաշարժերը 21րդ դարում (Հիջաբի խնդիրը) : Թեմա 6. ժամանակակից մուսուլմանական ինքնության կարգավիճակը Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում: Թեմա 7. 9/11 և դրա հետևանքները: Թեմա 8. Արաբա-մուսուլմանական ինքնության հասարակական և մշակութային տեղաշարժը 9/11-ից հետո: Թեմա 9. Մուսուլմանական համայնքի նոր կարգավիճակը։ Թեմա 10. Մուսուլմանական համայնքի նոր կարգավիճակը։ Թեմա 11. «US Patriot act»-ը և 9/11-ի ազդեցությունը մուսուլմանական համայնքի վրա։ Թեմա 12. ԱՄՆ-ի տարածքում իսլամի տարածման նախադրյալները և դրա ազդեցությունը համայնքի վրա։ Թեմա 13. Արաբա-մուսուլմանական հասարակության արժեքային համակարգի նկարագիրը (Եվրոպա)։ Թեմա 14. Մուսուլմանական ինքնության փոփոխման հիմնական 2 ուղությունները: Թեմա 15. Կրոնափոխ քրիստոնյաները Արևմուտքում:
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30ժ
2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ11
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել ջրի հիմնախնդիրը մերձավորարևելյան անվտանգային համակարգում,
· վերլուծել ջրային ռեսուրսների հանդեպ վերահսկողությունից բխող մարտահրավերների առանձնահակտություններըը։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել ջրի հիմնախնդըի պատմությունը Մերձավեր Արևելքում,
2. բացատրել ջրայի խնդրի իրավական, տնտեսական և քաղաքական ասպեկտները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. դասակարգել ջրայի հիմնախնդրից բխող անվտանգային տարբեր չափորոշիչները,
4. վերլուծել ջրային հիմնախնդրի անվտանգային բաղադրիչները.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. իրականացնել խմբային աշխատանք,
6. կատարել վերլուծություններ (բանավոր և գրավոր), ինչպես նաև լսարանային ցուցադրություններ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել ջրի հիմնախնդիրը մերձավորարևելյան անվտանգային համակարգում,
· վերլուծել ջրային ռեսուրսների հանդեպ վերահսկողությունից բխող մարտահրավերների առանձնահակտություններըը։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Ուսանողը ստանում է (մեկ պատմական քարտեզ, մեկ լուսանկար կամ պաստառ, մեկ կարճ փաստաթուղթ) և պատասխանում է դրանց վերաբերյալ կառուցվածքային հարցերի։
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Ընթացիկ ստուգում (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Տրվում է մեկ պատմական իրավիճակ, որը ուսանողը պետք է վերլուծի։
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 1
· Վերլուծություն և համեմատություն 2
· Հիմնավորված եզրակացություն 1
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • "Water in the Middle East: A Geography of Peace" by Hussein A. Amery
  • "Water: A Source of Conflict or Cooperation?" edited by Jerry D. Murphy and Robert D. Yates
  • "Water Scarcity in the Arab Middle East: An Ongoing Future Challenge" by Muna Dajani and Elie Elhadj (Water International, 2018)
  • "Hydro-Hegemony in the Upper Tigris-Euphrates Basin: A Critical Analysis" by Jeroen Warner and Naho Mirumachi (Water Alternatives, 2016)
  • "Water Scarcity and Food Security in the Middle East: The Role of Agriculture, Irrigation, and Virtual Water Trade" by Ahmed Al-Ashwal et al. (Water, 2021)
  • "Water Security in the Middle East: A Regional Analysis" by Andrea Bianchi and Anna Triandafyllidou (Mediterranean Politics, 2019)
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրների ջրային ռեսուրսների գնահատում
· Ջրային հիմնախնդրին վերաբերող միջպետական և միջազգային պայմանագրերի վերլուծություն
· Ջրային հիմնախնդրի տեղն ու դերը արաբական երկրների արտաքին անվտանգային քաղաքականության հաամտեքստում։
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30 ժ
2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1802/Մ12
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսանողներին ներկայացնել Հարավարևելյան Ասիայում իսլամի պատմական ձևավորման, տեղայնացման և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բացահայտել դրա ազդեցությունը տարածաշրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների վրա։
· զարգացնել ուսանողների կարողությունը՝ վերլուծելու Հարավարևելյան Ասիայում իսլամի ժամանակակից դրսևորումները, դրանց դերը ժողովրդավարական կառավարման, միջազգային հարաբերությունների, խաղաղարար դիվանագիտության, ինքնության ձևավորման և գլոբալ աշխարհաքաղաքական գործընթացներում։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնել Հարավարևելյան Ասիայում իսլամի տարածման պատմական առանձնահատկությունները, դրա տեղայնացման ձևերը և տարածաշրջանի քաղաքական ու հասարակական զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։
2. բացատրել և համեմատել Հարավարևելյան Ասիայի երկրների իսլամական ինստիտուտների, կրոնական շարժումների և պետական քաղաքականությունների առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակակից տարածաշրջանային և գլոբալ գործընթացների համատեքստում.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. վերլուծել Հարավարևելյան Ասիայում իսլամի դերը ժողովրդավարական կառավարման, ինքնության ձևավորման, խաղաղության գործընթացների և միջազգային հարաբերությունների համատեքստում՝ կիրառելով արդի տեսական և վերլուծական մոտեցումներ։
4. գնահատել տարածաշրջանում իսլամի հետ կապված արդի մարտահրավերներն ու զարգացման միտումները՝ հիմնվելով ակադեմիական աղբյուրների, քաղաքական փաստաթղթերի և էմպիրիկ տվյալների վրա։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
5. քննադատաբար վերլուծել և հիմնավորված ներկայացնել իսլամի, հասարակության և քաղաքականության փոխազդեցությանը վերաբերող տարբեր տեսական և գործնական մոտեցումները՝ օգտագործելով ակադեմիական փաստարկում։
6. ինքնուրույն մշակել և ներկայացնել հետազոտական կամ վերլուծական աշխատանքներ՝ կիրառելով ակադեմիական հաղորդակցման, տեղեկատվության գնահատման և միջմշակութային վերլուծության հմտությունները։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսանողներին ներկայացնել Հարավարևելյան Ասիայում իսլամի պատմական ձևավորման, տեղայնացման և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բացահայտել դրա ազդեցությունը տարածաշրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների վրա։
· զարգացնել ուսանողների կարողությունը՝ վերլուծելու Հարավարևելյան Ասիայում իսլամի ժամանակակից դրսևորումները, դրանց դերը ժողովրդավարական կառավարման, միջազգային հարաբերությունների, խաղաղարար դիվանագիտության, ինքնության ձևավորման և գլոբալ աշխարհաքաղաքական գործընթացներում։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
• Ինտերակտիվ դասախոսություն և ուղղորդված քննարկում
• Խնդրահեն ուսուցում
• Հանձնարարական ընթերցանություն
• Շրջված լսարան
• Խմբային աշխատանք
• Կարճ լսարանային գործնական առաջադրանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (6 միավոր)
Առաջադրանք
Ուսանողը պատրաստում է թեմատիկ ինֆոգրաֆիկա, ժամանակագիծ (timeline) կամ համեմատական աղյուսակ, որին կցում է 1500-1700 բառանոց վերլուծական մեկնաբանություն։
Գնահատման չափանիշ
· Բովանդակության ճշգրտություն 1
· Տեղեկատվության համակարգված ներկայացում 1
· Վերլուծական մեկնաբանություն 1.5
· Աղբյուրների ճիշտ օգտագործում 0.5

2. Առաջին ընթացիկ քննություն (4 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վիկտորինա կազմված «Բաց գիրք» մեթոդով
15-20 հարց
· Համապատասխանեցում
· Ժամանակացույց
· Բազմակի ընտրության
· Պատճառահետևանքային կապ
Շեշտը ոչ թե թվականների, այլ գործընթացների վրա։
Գնահատման չափանիշ
· Հասկացությունների ճիշտ կիրառում 1
· Պատմական գործընթացների ընկալում 1
· Պատճառահետևանքային կապերի բացահայտում 1
· Պատասխանների հիմնավորվածություն 1

3. Երկրորդ ընթացիկ քննություն (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Աղբյուրի վերլուծության թեստ
Ուսանողը ստանում է (մեկ պատմական քարտեզ, մեկ լուսանկար կամ պաստառ, մեկ կարճ փաստաթուղթ) և պատասխանում է դրանց վերաբերյալ կառուցվածքային հարցերի։
Գնահատման չափանիշ
· Աղբյուրի ընթերցում 1
· Պատմական համատեքստի բացահայտում 1
· Վերլուծություն 1
· Եզրակացություն 1

4. Ընթացիկ ստուգում (5 միավոր)
Ձևաչափը՝ Վերլուծական առաջադրանք
Տրվում է մեկ պատմական իրավիճակ, որը ուսանողը պետք է վերլուծի։
Գնահատման չափանիշ
· Փաստերի ճիշտ օգտագործում 1
· Վերլուծություն և համեմատություն 2
· Հիմնավորված եզրակացություն 1
· Ակադեմիական լեզու և կառուցվածք 1
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Reid, A. (2015). A history of Southeast Asia: Critical crossroads. Wiley-Blackwell.M. C.
  • Ricklefs, M. C. (2008). A History of Modern Indonesia Since c.1200(4th ed.). Palgrave Macmillan.
  • Van Reybrouck, D. (2024). Revolusi: Indonesia and the birth of the modern world (D. Colmer & D. McKay, Trans.). W. W. Norton & Company.
  • Geertz, C. (1976). The Religion of Java. Chicago, IL: University of Chicago Press.
  • Hefner, R, W. (2000). Civil Islam: Muslims and Democratization in Indonesia . New Jersey: Princeton University Press.
  • Esposito, J. L., Voll, J. O., & Bakar, O. (Eds.). (2008). Asian Islam in the 21st century. Oxford University Press.
  • Menchik, J. (2016). Islam and democracy in Indonesia: Tolerance without liberalism. Cambridge University Press.
  • Alatas, I. F. (2021). What is religious authority? Cultivating Islamic communities in Indonesia.
  • Sila, M. A. (2021). Being Muslim in Indonesia: Religiosity, politics and cultural diversity in Bima.
  • 0. Aydin, C. (2017). The Idea of the Muslim World: A Global Intellectual History. Harvard University Press.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Իսլամի պատմական հիմքերը Հարավարևելյան Ասիայում
· Իսլամի տարածումը հիմնականում իրականացվել է առևտրի, սուֆիական ցանցերի և մշակութային փոխազդեցության միջոցով (ոչ թե նվաճումների)
· Տեղայնացված ձևերի զարգացում, օրինակ՝ Islam Nusantara
· Գաղութատիրության և հետգաղութատիրական պետությունների ձևավորման ազդեցություն

2. Իսլամ, հասարակություն և ժողովրդավար կառավարում
· Քաղաքացիական հասարակության խոշոր կազմակերպությունների դեր, օրինակ՝ Nahdlatul Ulama և Muhammadiyah
· Իսլամի և ժողովրդավարության փոխազդեցությունը Ինդոնեզիայում և Մալայզիայում
· Չափավորության, բազմակարծության և պետական իսլամի (օր.՝ MADANI կառավարման մոդել) գաղափարներ

3. Ինքնություն, գենդեր և ժամանակակից խնդիրներ
· Մուսուլման փոքրամասնությունների քաղաքականություն և խաղաղության գործընթացներ (օր.՝ Bangsamoro տարածաշրջան, Ֆիլիպիններ)
· Թվային իսլամի և առցանց կրոնական հեղինակության աճ
· Կանանց դերը, շարիաթի շուրջ բանավեճերը և մարդու իրավունքները

4. Իսլամը գլոբալ քաղաքականության և դիվանագիտության մեջ
· Հարավարևելյան Ասիան որպես չափավոր իսլամի մոդել միջազգային հարաբերություններում
· Իսլամի կիրառումը խաղաղության դիվանագիտության և միջին ուժերի ռազմավարության մեջ
· Իսլամը` որպես «փափուկ ուժ» և գլոբալ ազդեցության գործիք

5. Ապագա միտումներ.
· Հարավարևելյան Ասիայի աճող դերը գլոբալ իսլամական դիսկուրսի ձևավորման մեջ
· Իսլամական կրթության, բնապահպանական ակտիվիզմի և տրանսազգային ցանցերի զարգացում
· Տարածաշրջանի դիրքը Ինդո-Խաղաղօվկիանոսյան աշխարհաքաղաքական համակարգում

Կրթական այլ մոդուլներ

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
1-ին և 3-րդ՝ գարնանային, 2-րդ և 4-րդ՝ աշնանային
գործ.-30 ժ
2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Հ01
1. Դասընթացի նպատակ
· Ծանոթացնել մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրներին, ֆակուլտետում իրականացվող հետազոտական աշխատանքներին և դրանց արդյունքներին ,
· իրազեկել մագիստրոսական թեզերի ղեկավարների կողմից առաջարկվող հնարավոր թեմաների մասին և խորհրդատվություն տրամադրել դրանց ընտրության հարցում։
· աջակցել 1-ին կուրսի մագիստրանտներին գիտական հետազոտություն կատարելու մեթոդաբանության ընտրության հարցում,
· ձևավորել և զարգացնել գիտական հաղորդումներ և զեկուցումներ ներկայացնելու, գիտական բանավեճ վարելու, հարցադրումներ անելու նրանց ունակություններն ու հմտությունները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. սահմանել գիտահետազոտական աշխատանքի հիմնական հասկացությունները
2. հիմնավորել գիտական հետազոտության պլանավորման հիմնական քայլերի հաջորդականությունն ու տրամաբանությունը.
3. նկարագրել ար­ևե­լա­գի­տա­կան օբյեկտի իմացաբանական կառուցվածքը։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
4. գնահատել հետազոտության թեմայի արդիականությունը, ձևակերպել նպատակն ու խնդիրները և որոշարկել հետազոտության օբյեկտն ու առարկան
5. նտրել հետազոտական նպատակին համարժեք մեթոդները և գնահատել դրանց արդյունավետությունը
6. լուսաբանել և կիրառե­լ արևելագիտական ու­սում­նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում ըն­կած մե­թո­դա­բա­նա­կան մո­տե­ցում­նե­րը։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
7. փո­խան­ցե­լ մաս­նա­գի­տա­կան գի­տե­լի­քը մասնագիտական և ոչ մասնագիտական հանրությանը.աշ­խա­տե­լ ­թի­մում.
8. կի­րա­ռե­լ գ­նա­հատ­ման գոր­ծիք­ներ.
9. պլա­նա­վո­րե­լ, իրա­կա­նաց­նե­լ և ներկայացնել ­նա­խա­գիծ
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Ծանոթացնել մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրներին, ֆակուլտետում իրականացվող հետազոտական աշխատանքներին և դրանց արդյունքներին ,
· իրազեկել մագիստրոսական թեզերի ղեկավարների կողմից առաջարկվող հնարավոր թեմաների մասին և խորհրդատվություն տրամադրել դրանց ընտրության հարցում։
· աջակցել 1-ին կուրսի մագիստրանտներին գիտական հետազոտություն կատարելու մեթոդաբանության ընտրության հարցում,
· ձևավորել և զարգացնել գիտական հաղորդումներ և զեկուցումներ ներկայացնելու, գիտական բանավեճ վարելու, հարցադրումներ անելու նրանց ունակություններն ու հմտությունները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Դասախոսություն։
2. Օրինակների վեր­լու­ծու­թյուն։
3. Ուղղորդվող ինքնուրույն աշխատանք։
4. Հա­մա­ցա­նա­ցային խմբային քննարկում
5. Ինք­նագ­նա­հատ­ման և փոխգնահատման վար­ժանք։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարք, որն անցկացվում է կիսամյակի ընթացքում ստուգարքային առաջադրանքների դրական գնահա­տա­կանի հիման վրա:
6. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
3-րդ՝աշնանային
180 ժամ
6 շաբաթ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Հ02
1. Դասընթացի նպատակ
գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը՝ մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու համար։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրել մասնագիտական աշխատանքի հիմնական առանձնահատկությունները.
2. բացատրել բանասիրության ոլորտի ուսումնասիրությունների հիմնական խնդիրները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. գործնականում կիրառել ստացած տեսական գիտելիքները.
4. իրականացնել գիտահետազոտական աշխատանք։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
5. համակարգել արաբագիտության ոլորտի ուսումնասիրությունների վերաբերյալ տվյալներ.
6. մեկնաբանել գիտահետազոտական աշխատանքի կատարման ընթացքը։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը՝ մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու համար։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Պրակտիկան կազմակերպվում է գիտական ղեկավարի հետ համատեղ կազմված և հաստատված ծրագրով։ Կարող է իրականացվել ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետում, ինչպես նաև ԵՊՀ հարակից այլ մասնագիտություններով ծրագրեր իրականացնող ամբիոններում կատարվող գիտական թեմաների և նախագծերի շրջանակներում։
ԵՊՀ-ից դուրս ուսանողական պրակտիկան կարող է անցկացվել, մասնավորապես, հետևյալ հաստատություններում՝ ՀՀ ԳԱԱ պրոֆիլային ինստիտուտներում, տարածաշրջանային խնդիրներին առնչվող վերլուծական կենտրոններում և ծառայություններում, Արտքին գործերի նախարարությունում, Մատենադարանի Արաբատառ ձեռագրերի բաժնում, ԶԼՄ-ներում, ՆԳՆ Միգրացիոն ծառայությունում, արտասահմանյան, այդ թվում՝ արաբական երկրների համալսարանների և գիտակրթական կենտրոնների հետ համագործակցության շրջանակներում։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Պրակտիկան գնահատվում է ստուգարքի ձևով։ Պրակտիկան դրական (ստուգված) է գնահատվում այն դեպքում, եթե ուսանողը մասնակցել է պրակտիկային, կատարել ծրագրով նախատեսված առաջադրանքները, սահմանված ժամկետում ներկայացրել հաշվետվությունը։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Կազմվում է անհատակ յուրաքանչյուր ուսանողի համար ըստ ընտրված հետազոտական թեմայի
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Ծանոթացում պրակտիկայի անցկացման վայրի աշխատանքային առանձնահատկություններին
2. Կատարելիք աշխատանքի հստակ ձևակերպում
3. Կատարելիք աշխատանքի ժամանակացույցի կազմում
4. Ըստ ժամանակացույցի անհրաժեշտ աշխատանքների կատարում
5. Վերջնարդյունքների ամփոփում և գնահատում
4-րդ՝ գարնանային
Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ 720 ժամ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1802/Հ03
1. Դասընթացի նպատակ
· Արտացոլել «արաբագիտության» մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները, ինչպես նաև գիտական խնդիրներ բարձրացնելու և նոր լուծումներ առաջադրելու հմտությունները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրել մասնագիտական աշխատանքի հիմնական առանձնահատկությունները.
2. բացատրել բանասիրության, պատմագիտության ոլորտների ուսումնասիրությունների հիմնական խնդիրները։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
3. գործնականում կիրառել ստացած տեսական և պրակտիկ գիտելիքները.
4. իրականացնել գիտահետազոտական աշխատանք։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
5. համակարգել արաբագիտության ոլորտի ուսումնասիրությունների վերաբերյալ տվյալներ.
6. մեկնաբանել գիտահետազոտական աշխատանքի կատարման ընթացքը.
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Արտացոլել «արաբագիտության» մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու և ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները, ինչպես նաև գիտական խնդիրներ բարձրացնելու և նոր լուծումներ առաջադրելու հմտությունները։
4. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· Մագիստրոսական թեզի պատրաստումը և պաշտպանությունն իրականացվում են ԵՊՀ առկա ուսուցման համակարգի համար սահմանված ուսումնական գործընթացի կազմակերպման ժամանակացույցի համաձայն
· Մագիստրոսական թեզի պատրաստման աշխատանքները կատարվում են գիտական ղեկավարի խորհրդատվությամբ և վերահսկողությամբ։
· Մագիստրոսական թեզի գնահատումն իրականացվում է ամփոփիչ ատեստավորման հանձնաժողովի կողմից 20 միավորանոց սանդղակով՝ համաձայն սահմանված չափանիշների և դրանց համապատասխան չափորոշիչների (տե՛ս «ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՈՒՄ ՄԱԳԻՍՏՐՈՍԱԿԱՆ ԹԵԶԻ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ՊԱՏՐԱՍՏՄԱՆ ԵՎ ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ԿԱՐԳ»-ի Աղյուսակ 3)։
· Ուսանողի արդյունարար միավորը ամփոփիչ ատեստավորման հանձնաժողովի անդամների նշանակած արդյունարար միավորների միջինն է։
· Ուսանողի մագիստրոսական թեզը գնահատում են ամփոփիչ ատեստավորման հանձնաժողովի միայն այն անդամները, ովքեր ներկա են եղել տվյալ ուսանողի պաշտպանության ամբողջ ընթացքում։
· Ամփոփիչ ատեստավորման հանձնաժողովի գնահատման արդյունքները հրապարակվում են ամփոփումից անմիջապես հետո՝ ուսանողների ներկայությամբ։
5. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
Հասցե` ՀՀ, ք. Երևան, 0025, Ալեք Մանուկյան 1 (+37460) 710000 info@ysu.am