Ուսումնական պլան

PDF

Կրթական մակարդակը՝

Մագիստրոս

Ծրագրի անվանումը և մասնագիտության թվանիշը՝

022803.01.7 - Հայագիտություն

Մասնագիտացումը՝

022803.01.7 - Հայագիտություն

Շնորհվող որակավորումը՝

Հայագիտության մագիստրոս

Ծրագրի մեկնարկի ուսումնական տարի՝

2026/2027

Ուսուցման ձև (առկա/հեռակա)՝

Առկա

Ուսումնառության լեզուն՝

Հայերեն

Ընդհանուր կրթական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը	Պարտադիր դասընթացի անվանումը	Կրեդիտներ
1604	Գերմաներեն-2	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1604/Մ04-2 1. Դասընթացի նպատակ · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը, 2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ, 3. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. բանավոր կապակցված խոսք կառուցել նկարագրելով երևույթներ, իրադարձություններ, հիմնավորելով իր տեսակետը, 5. վերլուծել մասնագիտությանն առնչվող թեմաներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 7. գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը: 8. Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B1+ - B2 մակարդակին: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև գերմաներենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Gabrieljan J. u. a., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Մասնագիտական տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/: 2. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 3. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1705	Ռուսերեն-2	3
2-րդ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1604/Մ04-3 1. Դասընթացի նպատակ · զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը · ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները · ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել սուբյեկտիվ գնահատման արտահայտման միջոցների իմացությունը 2. ցուցաբերել ռուսաց լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2 մակարդակ) բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. մասնակցել մասնագիտական թեմաներով բանավեճերի, ձևակերպել և հիմնավորել սեփական տեսակետերը, հերքել զրուցակցի տեսակետը 4. կատարել թեստային աշխատանք՝ կազմված միջազգային չափանիշների B2 մակարդակին համապատասխան գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 5.օգտագործել ռուսաց լեզվի իմացությունը մասնագիտական գործունեության ոլորտում 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · զարգացնել մասնագիտական ոլորտին առնչվող թեմաների շուրջ բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտությունները, մասնավորապես, քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը · ներկայացնել լեզվի իմացության միջազգային համակարգի B2 մակարդակի չափանիշները · ներկայացնել լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջները 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները · գործնական պարապմունք · ինքնուրույն աշխատանք · թիմային աշխատանք · բանավոր ներկայացում · թեստային աշխատանք 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է թեստավորմամբ (В2 մակարդակ)։ 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Андрюшина Н.П., Жорова А.П., Макова М.Н. Тренировочные тесты по русскому языку как иностранному, 2008-2010 Ильина С.А., Коломейцева Е.М, Попова Т.В. Синтаксис письменной книжной речи, Москва, Русский язык, 2002 Кирейцева А.Н., Селиверстова Е.И., Химик В.В. Сборник тестовых заданий по русскому языку для иностранцев: Грамматика. Лексика. СПБ, 1998 Типовой тест по русскому языку как иностранному. II сертификационный уровень общего владения русским языком /под ред. Поповой Т.А., Роговой К.Л./, СПБ, 1998 Химик В.В., Шкурина Н.В. 10 уроков по языку специальности. Учебные задания. Л., 1991 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Սուբյեկտիվ եղանակավորության արտահայտման միջոցները, միջանկյալ բառեր, բառակապակցություններ, նախադասություններ 2. Իմաստային կապերը և նրանց արտահայտման միջոցները պարզ և բարդ նախադասության մեջ. կապ, կապական բառեր 3. Պարզ նախադասությունները բարդ նախադասությունների փոխակերպելու կանոնները 4. Լեզվի իմացության В2 մակարդակի միջազգային չափորոշիչներ
1608	Ֆրանսերեն-2	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1608/Մ04-4 1. Դասընթացի նպատակ · համակարգել ֆրանսերենի նորմատիվ քերականության գիտելիքները, · ընդլայնել թեմատիկ խոսքային իրավիճակներին համապատսխան բառային միավորների իմաստային դաշտը, · կատարելագործել բանավոր խոսքի (մենախոսություն և երկխոսություն) կարողությունները. 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել խոսքային գործունեության 4 տիպերի լեզվաոճական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 2. զրուցել ծրագրային թեմաների շուրջ, 3. հաղորդակցվել (գրավոր և բանավոր) գործարար շրջանակներում (դիվանագիտական, իրավաբանական, տնտեսագիտական, հասարակական, քաղաքական). գ. ընդհանրական /փոխանցելի կարողություններ 4. կատարել ինքնուրույն ուսումնասիրություններ և ներկայացնելո բանավոր և գրավոր զեկույցներ, 5. ակտիվորեն մասնակցել քննարկման և բանավեճի 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · համակարգել ֆրանսերենի նորմատիվ քերականության գիտելիքները, · ընդլայնել թեմատիկ խոսքային իրավիճակներին համապատսխան բառային միավորների իմաստային դաշտը, · կատարելագործել բանավոր խոսքի (մենախոսություն և երկխոսություն) կարողությունները. 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, ինքնուրույն և տնային աշխատանքների կատարում, 2. ինտերակտիվ մեթոդներ, մասնակցություն քննարկումներին: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Tendances B2, J. Girardet-J. Pécheurm C : Gibbe- Marie-Louise Parizet ; CLE international Poisson-Quinton S., Mimran R., Compréhension écrite 4 / B2 /, CLE international, Paris 2009 Barféty M., Compréhension orale 4 /B2-C1 /, CLE international, Paris 2013 Boularès M., Frérot J., Vocabulaire du Français, niveau perfectionnement, CLE international, Paris 2012 Miquel C., Grammaire en dialogues /B2-C1/, CLE international, Paris 2013 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. հասարակություն և քաղաքականություն 2. մշակութային ժառանգություն 3. շրջակա միջավայր 4. արժեքների պաշտպանություն 5. բանավեճեր և զրույցներ 6. անհատականություն և վարք
1602	Անգլերեն-2	3
2-րդ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1604/Մ04-1 1. Դասընթացի նպատակ · ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները, · ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, · ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, · ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1), 2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքնեևը և պահանջները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. գործնականում կատարել թեստային աշխատանքներ` կազմված համաեվրոպական չափանիշների B2-C1 մակարակին համապատասխան 4. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 5. արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները, · ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին, · ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին, · ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. ինքնուրույն աշխատանք, 4. գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է TOEFL նախնական թեստավորման միջոցով: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Debora Philips “ Longman Preparation Course for the TOEFL IBT” Longman 2007 Bruce Rogers “ The Complete Guide for TOEFL IBT Test Preparation”, Thomson 2007 Boston Educational Services “Official ITEP Preparation Guide”, Create Space Independent Publishing Platform 2014 ETS “The Official Guide to the TOEFL Testing”, McGraw-Hill Education 2012 Pauline Cullen “The Official Cambridge Guide to IELTS”, Cambridge English 2014 Kaplan “IELTS Premier”, Kaplan Publishing 2016 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. օտար լեզվի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները, 2. լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները (CEFR) և թեստավորման հիմանական սկզբունքները, 3. լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը, 4. միջազգային թեստերի (TOEFL, IELTS, ITEP) առանձնահատկությունները:
1106	Հետազոտության պլանավորում և մեթոդներ	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 15 ժամ դասախոսություն, 15 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ01 1. Դասընթացի նպատակ · զարգացնել հումանիտար ոլորտում մասնագիտական հմտությունները հետազոտությունների պլանավորման և ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · ներկայացնել հումանիտար ոլորտում հետազոտության պլանավորման ձևաչափերը և մեթոդները, · պատրաստել ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք կատարելու ունակ մասնագետներ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնելու հումանիտար գիտակարգերում հետազոտության պլանավորման հիմնական սկզբունքները, հայեցակարգերը և հիմնախնդիրները, 2. մեկնաբանելու հումանիտար ոլորտում հետազոտության ինչպես դասական, այնպես էլ արդի մեթոդները, 3. պարզաբանելու հումանիտար գիտակարգերի շուրջ առկա հետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնարար սկզբունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. Հավաքելու, դասակարգելու, համեմատելու և գնահատելու պատմական սկզբնաղբյուրները՝ պարզելով դրանց արժանահավատությունը 2. կիրառելու գիտական բնույթի աղբյուրների հավաքման, պահպանման և մշակման մեթոդները, 3. օգտագործելու ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաները հումանիտար գիտակարգերումուսումնասիրություններկատարելիս, 4. ծավալելու ինքնուրույն մասնագիտական գործունեություն, ինչպես նաև իրականացնելու հետազոտական աշխատանքներ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 1. օգտվելու համացանցային աղբյուրներից՝ անհրաժեշտ տեղեկատվությունն ստանալու համար, 2. վերլուծելու փաստերը և անելու հիմնավորված հետևություններ, 3. արդյունավետ կերպով պլանավորելու ժամանակն ու այլ ռեսուրսներ, 4. ստեղծագործաբար կիրառելու ունեցած գիտելիքները և առաջ քաշելու նորերը, 5. ընդհանուր տրամաբանության և պատմագիտության սկզբունքների, մեթոդների կիրառմամբ վերլուծելու, ընդհանրացնելու խնդրո առարկա սկզբնաղբյուրներն ու պատմագիտական աշխատությունները, կատարելու համապատասխան եզրակացություններ: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · զարգացնել հումանիտար ոլորտում մասնագիտական հմտությունները հետազոտությունների պլանավորման և ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · ներկայացնել հումանիտար ոլորտում հետազոտության պլանավորման ձևաչափերը և մեթոդները, · պատրաստել ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք կատարելու ունակ մասնագետներ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն 2. գիտագործնական քննարկում, 3. լսարանային ցուցադրություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են բանավոր, ուսանողը ներկայացնում են թեմատիկ զեկուցում(ներ), գնահատվում է 8 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքները. մեթոդական ցուցումներ / Հովհաննիսյան Գ., Գալստյան Ն., Սողոմոնյան Մ., Մալխասյան Մ., Երևան 2014: Գևորգյան Ա., Գիտության փիլիսոփայություն, դասախոսությունների նյութեր, Երևան 2012: Հովհաննիսյան Հ., Ինչպես գրել գիտական աշխատանք պատմությունից. Մեթոդական հանձնարարականներ: Եր. 2014: Ղազարյան Ա., Գիտական հետազոտության մեթոդաբանական, առանձնահատկությունները, Եր., 2015: Бориснев Ц. В., Современные проблемы теории и методологии истоерического исследования, Вестник Военного университета. 2010. № 3 (23). Махаматов Т. М., Махаматова С. Т., Проблемы методологии социально- гуманитарного познания, Гуманитарные науки. Вестник Финансового университета, № 3, М., 2017. Charles Harvey, Jon Press, Databases in Historical Research: Theory, Methods and Applications, Published byPalgrave Macmillan , Hampshire, New York, 1996. Chicago-Style Citation Quick Guide: Notes and bibliography: Sample Citations // URL: http://www. chicagomanualofstyle.org/tools_citationguide.html 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Գիտության հասկացությունը, բնորոշումները, դերն ու նշանակությունը: 2. Համաշխարհային գիտության զարգացման հիմնական փուլերը: 3. Գիտահետազոտական աշխատանքի ընդհանուր մեթոդաբանությունը 4. Գիտահետազոտական աշխատանքների դասակարգումը և տեսակները: 5. Փաստարկման ընդհանուր տրամաբանությունն ու մեթոդաբանությունը գիտական աշխատանքում: 6. Հղումներին ներկայացվող հիմնական պահանջները: 7. Հղումներին ներկայացվող հիմնական պահանջները: 8. Գիտական էթիկա և ակադեմիական ազնվություն: 9. Ակադեմիական անազնվության դրսևորումները:
2201	Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մասնագիտական ոլորտում	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 2201/Մ02 1. Դասընթացի նպատակ 1. ձևավորել մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների նպատակային, կիրառական և պատասխանատու օգտագործման կարողություններ՝ մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համար։ 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. բացատրել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման դերը մասնագիտական ոլորտներում, 2. նկարագրել տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության հիմնական սկզբունքները, 3. ներկայացնել հանրային հասանելի տվյալների բազաների կառուցվածքը և դրանց կիրառման առանձնահատկությունները, 4. բացատրել արհեստական բանականության (LLM և Generative AI) գործիքների աշխատանքի հիմնարար սկզբունքները, հնարավորությունները և սահմանափակումները, 5. քննարկել թվայնացման և AI-ի կիրառման հետ կապված էթիկական, իրավական և տվյալների պաշտպանության հիմնախնդիրները, 6. տարբերակել և մեկնաբանել MS Office գործիքների (հատկապես MS Word և MS Excel) կիրառման հնարավորությունները մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համատեքստում։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 7. կիրառել Zotero, Mendeley կամ համանման գործիքներ՝ ակադեմիական աղբյուրների կառավարման և հղումների ձևավորման համար, 8. ձևակերպել և օպտիմալացնել հրահանգներ (prompt-ներ) արհեստական բանականության գործիքների արդյունավետ օգտագործման համար՝ տարբեր մասնագիտական խնդիրների լուծման համատեքստում, 9. կիրառել արհեստական բանականության գործիքներ (LLM և Generative AI)՝ հետազոտական, վերլուծական, տեքստային և վիզուալ բովանդակության ստեղծման և մշակման համար, 10. իրականացնել տվյալների վիզուալիզացիա՝ կիրառելով համապատասխան թվային գործիքներ (օր.՝ MS Excel, PowerPoint, Canva, Tableau, Google Data Studio/Looker Studio) և ներկայացնելով արդյունքները գրաֆիկների, աղյուսակների և ինֆոգրաֆիկաների միջոցով, 11. կառուցել և կիրառել տվյալահեն և AI-ով օժանդակված աշխատանքային հոսքեր (workflows) կոնկրետ մասնագիտական խնդիրների լուծման համար, 12. կիրառել MS Excel գործիքները տվյալների հավաքագրման, կառուցման, մշակման և վերլուծության համար, 13. մշակել և ձևավորել ակադեմիական և մասնագիտական տեքստեր MS Word-ում՝ կիրառելով կառուցվածքային և հղումների ավտոմատացման գործիքներ, 14. օգտագործել հանրային տվյալների բազաներ՝ տվյալների որոնման, ընտրության և վերլուծության նպատակով: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 15. վերլուծել և գնահատել թվային և AI գործիքների կիրառման արդյունավետությունը տարատեսակ մասնագիտական խնդիրների լուծման գործընթացում, 16. քննադատորեն գնահատել AI գործիքներով ստացված արդյունքների հավաստիությունը և սահմանափակումները, 17. ընտրել և հիմնավորել համապատասխան թվային գործիքների կիրառումը՝ ելնելով խնդրի բնույթից, 18. ինքնուրույն կազմակերպել ուսումնառության և աշխատանքի գործընթացը՝ օգտագործելով թվային և AI գործիքներ, 19. արդյունավետ համագործակցել թիմում՝ կիրառելով առցանց համատեղ աշխատանքի հարթակներ, ստեղծել (design/produce) տվյալահեն և տեխնոլոգիապես հիմնավորված մասնագիտական լուծումներ և ներկայացնել դրանք տարբեր լսարանների համար հասկանալի ձևով։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր 1. ձևավորել մագիստրոսական ծրագրերի ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների նպատակային, կիրառական և պատասխանատու օգտագործման կարողություններ՝ մասնագիտական և ակադեմիական խնդիրների լուծման համար։ 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները Դասընթացը հիմնված է համակցված ուսուցման (blended learning) և առաջադրանքահեն (task-based) մոտեցումների վրա, որտեղ տեսական գիտելիքը անմիջապես ամրապնդվում է գործնական առաջադրանքների կատարման միջոցով։ Դասընթացը կառուցված է այնպես, որ յուրաքանչյուր ուսումնական հանդիպում ներառի ինչպես թեմայի բովանդակային հատվածի համակարգված ներկայացում դասախոսի կողմից, այնպես էլ համապատասխան թվային կամ AI գործիքների անմիջական փորձարկում և դրանց կիրառմամբ առաջադրանքների իրականացում։ Առաջադրանքները նախատեսվում են իրականացնել տարբեր ձևաչափերով՝ անհատական, զույգային և խմբային, ինչը միտված է ոչ միայն գործնական հմտությունների զարգացմանը, այլև համագործակցային աշխատանքի, հաղորդակցության և թիմային փոխգործակցության կարողությունների ձևավորմանը։ Մասնավորապես, դասավանդման ընթացքում կիրառվում են ուսումնառության հետևյալ ձևերն ու մեթոդները. · Դասախոսություններ և տեսասահիկների միջոցով ներկայացում` անդրադառնալով հիմնական հասկացությունների, գործիքների և մեթոդների համակարգված ներկայացմանը, · Գործնական պարապմունքներ և վարժանքներ՝ MS Office, տվյալների վերլուծության, վիզուալիզացիայի և AI գործիքների կիրառման հմտությունների զարգացում, · Փորձնական վարժություններ՝ ուսանողների կողմից թվային և AI գործիքների անմիջական օգտագործում՝ կոնկրետ խնդիրների լուծման նպատակով, · Խմբային և համատեղ աշխատանք՝ առաջադրանքների իրականացում զույգերով կամ փոքր խմբերով, համատեղ թվային հարթակների (օր.՝ Google Drive, OneDrive, Dropbox, այլ) կիրառմամբ, · Քննարկումներ և ռեֆլեքսիա՝ թվայնացման, AI-ի կիրառման, էթիկական և մասնագիտական հարցերի շուրջ կարծիքների փոխանակում և քննադատական մտածողության զարգացում, · Դեպքերի վերլուծություն՝ իրական կամ մոդելավորված մասնագիտական իրավիճակների ուսումնասիրություն, վերլուծություն և լուծման սցենարների ձևակերպում, · Նախագծային ուսուցում՝ փուլային առաջադրանքների միջոցով ամբողջական աշխատանքի իրականացում՝ տվյալների հավաքագրումից, տեքստերի ձևավորումից, տվյալների վերլուծությունից մինչև արդյունքների վիզուալիզացիա և ներկայացում։ Դասընթացում կիրառվում են նաև իննովացիոն ուսուցման մոտեցումներ, այդ թվում՝ · AI-ով օժանդակված ուսուցում (AI-assisted learning)՝ արհեստական բանականության գործիքների օգտագործում ուսուցման, վերլուծության և ստեղծագործական աշխատանքի փուլերում, · աշխատանքային հոսքերի մոդելավորում՝ մասնագիտական խնդիրների լուծման ամբողջական գործընթացների կառուցում և փորձարկում, · արագ փորձարկման մոտեցում՝ գաղափարների արագ մշակման և բարելավման պրակտիկա՝ թվային և AI գործիքների կիրառմամբ, · ինքնուրույն ուսումնառության խթանում՝ ուսանողների կողմից թվային գործիքների ինքնուրույն ուսումնասիրություն և կիրառություն դասից դուրս։ Այս մեթոդների համադրումը ապահովում է ուսանողների ակտիվ ներգրավվածություն, համագործակցային ուսուցում և կիրառական հմտությունների կայուն զարգացում՝ համապատասխան ժամանակակից կրթական, ակադեմիական և աշխատաշուկայի պահանջներին։ 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացի գնահատումն իրականացվում է կուտակային սկզբունքով՝ ուսանողների կատարած գործնական առաջադրանքների և եզրափակիչ աշխատանքի կատարման հիման վրա։ Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով։ Մասնավորապես, դասընթացի շրջանակում առանձնացվում են առաջադրանքի երկու հիմնական բաղադրիչներ. Գնահատման բաղադրիչներն են՝ 1. Ընթացիկ առաջադրանքներ՝ յուրաքանչյուր դասի շրջանակում նախատեսված գործնական առաջադրանքների կատարում, որոնք ուղղված են կոնկրետ թվային և AI գործիքների կիրառմանը (MS Word, MS Excel, տվյալների բազաներ, վիզուալիզացիայի գործիքներ, AI գործիքներ և այլն), այդ թվում տվյալների հավաքագրման, մշակման, վերլուծության և վիզուալ ներկայացման հմտությունների համակցված կիրառում՝ կոնկրետ խնդրի շրջանակում։ 2. Եզրափակիչ աշխատանք՝ մասնագիտական ոլորտին առնչվող խնդրի ընտրություն և դրա լուծում՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառմամբ, ներառյալ տվյալների վերլուծություն, արդյունքների ձևակերպում և ներկայացում։ Գնահատման չափանիշներն են. · առաջադրանքների ամբողջական և ժամանակին կատարում, · թվային և AI գործիքների նպատակային և արդյունավետ կիրառում, · տվյալների հետ աշխատանքի ճշգրտություն և հիմնավորվածություն, · վերլուծական և քննադատական մտածողություն, · արդյունքների հստակ, կառուցվածքային և վիզուալ ներկայացում, · ակադեմիական ազնվության պահպանում և աղբյուրների ճիշտ օգտագործում, · համագործակցային աշխատանքի դեպքում՝ թիմային մասնակցություն և ներդրում։ 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Ընդհանրական աղբյուրներ Eubanks, B. (2018). Artificial Intelligence for HR. Kogan Page. Eubanks, B. (2025). Artificial Intelligence for HR (3rd ed.). Kogan Page. Strohmeier, S. (Ed.). (2022). Handbook of Research on Artificial Intelligence in Human Resource Management. Edward Elgar Publishing. Wisskirchen, G. et al. (2018). Artificial Intelligence and Robotics and Their Impact on the Workplace. IBA Global Employment Institute. Henman, P. (2022). Digital Social Policy: Past, Present, Future. Journal of Social Policy, 51(3), 535-550. Henman, P. (2011). Conditional Citizenship? Electronic Networks and the New Conditionality in Public Policy. Policy & Internet. Տվյալների և թվային գործիքների գրականություն Watt, A. (2014). Database Development Process. Pressbooks. Knaflic, C. N. (2015). Storytelling with Data: A Data Visualization Guide for Business Professionals. Wiley. Few, S. (2012). Show Me the Numbers: Designing Tables and Graphs to Enlighten. Analytics Press. Evergreen, S. D. H. (2017). Effective Data Visualization. SAGE Publications. Ակադեմիական գրագիտություն և հետազոտություն Booth, W. C., Colomb, G. G., & Williams, J. M. (2016). The Craft of Research (4th ed.). University of Chicago Press. Ridley, D. (2012). The Literature Review: A Step-by-Step Guide for Students. SAGE. Zotero Documentation. Mendeley Reference Manager Guide. Արհեստական բանականություն և ժամանակակից գործիքներ Mollick, E. (2024). Co-Intelligence: Living and Working with AI. Portfolio. OpenAI (2024-2025). ChatGPT and Generative AI Documentation. Google AI (2024-2025). Gemini Documentation. Anthropic (2024-2025). Claude AI Documentation. Գործիքների ցանկ Արհեստական բանականության (AI) գործիքներ՝ լեզվային մոդելներ (LLM) ChatGPT (OpenAI) Gemini (Google AI) Claude (Anthropic) NotebookLM (Google) Generative AI գործիքներ DALL·E / Imagen - պատկերների գեներացում Canva AI - վիզուալ բովանդակության ստեղծում Gamma - ներկայացումների ավտոմատ գեներացում Genspark AI Workspace - ներկայացումների ավտոմատ գեներացում Տվյալների մշակման և վերլուծության գործիքներ MS Excel Google Sheets Looker Studio (Google Data Studio) Tableau Ակադեմիական աղբյուրների կառավարման գործիքներ Zotero Mendeley Google Scholar Ամպային ծառայություններ և համագործակցային աշխատանքային միջավայրեր Google Drive OneDrive Dropbox Տեքստերի մշակման և ներկայացման գործիքներ Հիմնարար գործիքներ՝ MS Word, PowerPoint Համագործակցային գործքիներ՝ Google Docs, Microsoft Sharepoint AI-աջակցվող` Gamma, Grammarly Ստեղծագործական՝ Canva, Adobe Express Հանրային տվյալների աղբյուրներ ՀՀ վիճակագրական կոմիտե (Armstat Տվյալների բազա) World Bank Open Data UN Data Eurostat OECD Data UNDP Data / Human Development Reports WHO Data (Global Health Observatory) Our World in Data 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ Դասընթացը կառուցված է երկաստիճան մոդելով՝ ներառելով ընդհանրական (հիմնարար) և մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչներ։ Բաղադրիչների բաշխումը հետևյալն է. · Ընդհանրական (հիմնարար) բաղադրիչ - 70% · Մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչ - 30% Նման բաշխումը հնարավորություն է տալիս ապահովելու բազային համընդհանուր կարողությունների ձևավորում՝ միաժամանակ պահպանելով դրանց մասնագիտական ուղղվածությունը։ I. Ընդհանրական բաղադրիչ. Այս բաժինը միտված է ձևավորելու ուսանողների մոտ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառման համընդհանուր հիմքային կարողություններ։ 1. Թվայնացում և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը. Թեման ներառում է թվայնացման հիմնական միտումների, դրանց ազդեցության և ռիսկերի քննարկում մասնագիտական ոլորտներում։ Ուսանողները վերլուծում են թվայնացման ազդեցությունը ծառայությունների հասանելիության, կառավարման և որոշումների կայացման վրա, ինչպես նաև քննարկում են տվյալների պաշտպանության և մարդու իրավունքների հարցերը։ 2. Արհեստական բանականության հիմունքներ և էթիկա. Ուսանողները ծանոթանում են AI-ի հիմնական տեսակներին (LLM, Generative AI), դրանց կիրառման հնարավորություններին և սահմանափակումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալների անվտանգությանը, bias-ին, hallucinations-ին և պատասխանատու օգտագործմանը։ 3. LLM գործիքներ և prompt engineering. Այս բաժնում ուսանողները սովորում են կիրառել ժամանակակից լեզվային մոդելներ (օր.՝ ChatGPT, Gemini, NotebookLM) հետազոտական և վերլուծական խնդիրների լուծման համար, ինչպես նաև ձևակերպել և բարելավել արդյունավետ prompt-ներ՝ տարբեր նպատակների համար։ 4. Տվյալների հավաքագրում և վերլուծություն (MS Excel). Ուսանողները սովորում են աշխատել տվյալների հետ՝ օգտագործելով հանրային տվյալների բազաներ (օր.՝ Armstat), կառուցել տվյալների աղյուսակներ, իրականացնել պարզ վերլուծություն և ձևակերպել եզրակացություններ։ 5. Տվյալների վիզուալիզացիա. Թեման ներառում է տվյալների ներկայացման գործիքների (MS Excel, PowerPoint, Canva, Tableau, Looker Studio) կիրառություն՝ գրաֆիկների, ինֆոգրաֆիկաների և այլ վիզուալ նյութերի ստեղծման միջոցով։ 6. Ակադեմիական գրագիտություն և տեքստերի մշակում (MS Word). Ուսանողները սովորում են կառուցել և ձևավորել ակադեմիական և մասնագիտական տեքստեր՝ կիրառելով MS Word գործիքը, ինչպես նաև օգտագործել Zotero, Mendeley և այլ համակարգեր հղումների կառավարման համար։ 7. Generative AI և բովանդակության ստեղծում. Այս բաժնում ուսանողները կիրառում են AI գործիքներ տեքստերի, վիզուալ նյութերի և ներկայացումների ստեղծման համար՝ զարգացնելով ստեղծարար և հաղորդակցական հմտությունները։ 8. AI-ով օժանդակված աշխատանքային հոսքեր (workflows). Ուսանողները սովորում են կառուցել ամբողջական աշխատանքային գործընթացներ՝ խնդիրների ձևակերպումից մինչև արդյունքների ներկայացում՝ համադրելով տվյալների վերլուծությունը և AI գործիքների կիրառումը։ 9. Թվային համագործակցություն. Թեման ներառում է համատեղ աշխատանքի կազմակերպումը թվային հարթակներում (օր.՝ Google Drive, OneDrive), թիմային աշխատանքի հմտությունների զարգացումը և տեղեկատվության արդյունավետ կառավարումը։ II. Մասնագիտահեն (նեղ մասնագիտացված) բաղադրիչ. Մասնագիտահեն բաղադրիչը կազմակերպվում է թեմատիկ ուղղությունների շրջանակում՝ ապահովելով տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը տարբեր ոլորտների մասնագիտական խնդիրների լուծման մեջ։ Այս բաղադրիչը ներառում է հետևյալ հիմնական ուղղությունները. 1. Հասարակագիտական և հումանիտար ուղղություն. Այս ուղղությունը ներառում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և AI գործիքների կիրառումը հասարակագիտական և հումանիտար ոլորտներում՝ շեշտադրելով սոցիալական և հանրային հիմնախնդիրների վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում՝ · սոցիալական գործընթացների և հիմնախնդիրների տվյալահեն վերլուծությանը, · սոցիալական քաղաքականության և հանրային ծառայությունների արդյունավետության գնահատմանը, · հանրային քաղաքականության հետազոտություններին և վերլուծական փաստաթղթերի մշակմանը, · հանրային հասանելի տվյալների բազաների օգտագործմանը և դրանց հիման վրա եզրակացությունների ձևակերպմանը։ 2. Կառավարման ուղղություն. Այս ուղղությունը կենտրոնանում է կառավարման և կազմակերպական գործընթացներում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության գործիքների կիրառման վրա՝ ապահովելով տվյալահեն և արդյունավետ որոշումների կայացում տարբեր կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ միջավայրերում։ Ուշադրությունը դարձվում է՝ · կառավարման գործընթացների թվայնացմանը և դրանց արդյունավետության բարձրացմանը, · տվյալների վրա հիմնված վերլուծության և որոշումների կայացման գործիքների կիրառմանը, · կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ մակարդակներում աշխատանքային հոսքերի (workflows) կառուցմանը և օպտիմալացմանը, · ռազմավարական պլանավորման, հաղորդակցության և կառավարման գործընթացների թվային աջակցմանը։ 3. Հաղորդակցության և մեդիայի ուղղություն. Այս ուղղությունը ներառում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և AI գործիքների կիրառումը հաղորդակցության, մեդիայի և հանրային կապերի ոլորտներում։ Այն ընդգրկում է՝ · հաղորդակցական ռազմավարությունների մշակում տվյալների հիման վրա, · բովանդակության (տեքստ, վիզուալ, մուլտիմեդիա) ստեղծում Generative AI գործիքներով, · հանրային հաղորդակցության և PR արշավների պլանավորում և վերլուծություն։ 4. Տվյալների և հետազոտությունների ուղղություն. Այս ուղղությունը կենտրոնանում է տվյալների հետ աշխատանքի և հետազոտական կարողությունների զարգացման վրա՝ · հանրային և մասնագիտական տվյալների բազաների որոնում և օգտագործում, · տվյալների վերլուծություն և մեկնաբանություն, · հետազոտական արդյունքների վիզուալ ներկայացում և հաղորդակցում, AI գործիքների կիրառում հետազոտական գործընթացներում (ամփոփում, սինթեզ, վերլուծություն)։
1602	Անգլերեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1602/Մ03-1 1. Դասընթացի նպատակ · կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կիրառելով մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր մոտեցումները (որոնողական, ճանաչողական, մեկնաբանական)՝ ճիշտ ընկալել դրանց բովանդակությունն ու կառուցվածքը, 2. տարորոշել մասնագիտական բառապաշարի բոլոր շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակդրմամբ, 3. ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում օտար (անգլերեն) լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 5. ներկայացնել և մեկնաբանել մասնագիտական տեսակետներ ու փաստարկներ, ձևակերպել, շարադրել, հիմնավորել անձնական կարծիքը, քննարկել, բանավիճել մասնագիտական հարցերի արդի հիմնախնդիրների շուրջ, 6. գրել և ներկայացնել մասնագիտական թեմաներով էսսեներ/ զեկույցներ, ռեֆերատներ, գիտաժողովի թեզիսներ՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, 7. լսելով ընկալել և վերարտադրել մասնագիտությանն առնչվող դասախոսությունների, հարցազրույցների ձայնագրություններ և տեսագրություններ: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 9. Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողի գիտելիքները և կարողությունները պետք է համապատասխանեն Լեզուների իմացության/ իրազեկության համաեվրոպական համակարգի (CEFR-ի) B2 մակարդակին: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · կատարելագործել ուսանողների օտար (անգլերեն) լեզվով հաղորդակցական կարողությունները՝ ինչպես մասնագիտության, այնպես էլ հաղորդակցման այլ ոլորտներում, · խորացնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները, · ձևավորել գիտական բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններ, · զարգացնել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, 7. իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ 1. մասնագիտական տեքստի ընթերցում, թարգմանություն և վերարտադրում, 2. մասնագիտական բառապաշարի ստուգում, 3. զրույց մասնագիտական թեմաների շուրջ, 4. բանավոր ներկայացում (պրեզենտացիա) մասնագիտական խնդրի վերաբերյալ: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. John M.Swales,Christine B. Feak “English in Today’s Research World’’ a Writing Guide. The University of Michigan Press, USA, 2003 John M Swales and Christine B. Feak, “Academic writing for Graduate Students’’ 2000, USA Academic English for students in sciences( Сафроненко О.И., Резникова С.Ю.) 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները: 2. Մասնագիտական տեքստերի գործառական նշանակությունը և դրանց իրացումը օտար (անգլերեն) լեզվով գրավոր ու բանավոր հաղորդակցման գործընթացում: 3. Ակադեմիական գրագրություն՝ գիտական հոդվածների ու աշխատությունների, գրախոսությունների և ամփոփումների, ինչպես նաև ռեֆերատների, զեկուցումների, էսսեների շարադրման ձևերն ու սկզբունքները: 4. Մասնագիտական բնագիր տեքստերի, դասախոսությունների, ձայնագրությունների ունկնդրմամբ՝ դրանց բովանդակության վերծանման, վերարտադրության առանձնահատկությունները:
1604	Գերմաներեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1604/Մ03-2 1. Դասընթացի նպատակ · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), · ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կազմել մենախոսական և երկխոսական մասնագիտական և ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով, 2. տարբերել մայրենի և ուսումնասիրվող օտար լեզվի անհամապատասխանությունները, հասկանալ երկու լեզուներում դրանց փոխադրման միջոցները, 3. ճիշտ օգտագործել ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. իրականացնել մասնագիտական տեքստերի իմաստային, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություն և թարգմանություն, 5. տեքստի ունկնդրման կամ ընթերցման ընթացքում գրառումներ կատարել հետագայում գրավոր խոսքում օգտագործելու նպատակով՝ տրամաբանորեն և հստակ կառուցելով շարադրանքը, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 6. արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով: 7. գիտակցել օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտի հարստացնել իր իմացությունը: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · հարստացնել ուսանողների բառապաշարը, · խորացնել և հնարավորինս կատարելագործել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել), · ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, 2. անհատական և խմբային աշխատանք, 3. անհատական և թիմային գիտահետազոտական աշխատանք, 4. ինքնուրույն աշխատանք, 5. բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում), 6. գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում, իրավիճակային խնդիրների քննարկում: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև գերմաներենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրության աստիճանը: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016. Gabrieljan J. u. a., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում և մասնագիտական ոլորտում: 2. Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները:
1705	Ռուսերեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1705/Մ03-3 1. Դասընթացի նպատակ · զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում · ապահովել արդեն ձեոք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով · ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ցուցաբերել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի խորացված իմացություն 2. սահմանել լեզվի գիտական ոճի ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությ ունները 3. ներկայացնել մասնագիտական տեքստերի վերլուծության տարբեր ձևերը 4. դրսևորել մասնագիտական տեքստի պլաններ, ամփոփագրեր կազմելու սկզբունքների իմացություն բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծել ունկնդրած/կարդացած մասնագիտական տեքստը՝ տարանջատելով հիմնական բովանդակությունը երկրորդականից, ինքնուրույն կազմել տեքստ մասնագիտական թեմայով 5. տիրապետել մասնագիտական տեքստի թարգմանության հմտություններին 6. կիրառել մասնագիտական տեքստի հետ աշխատելու հնարքներ՝ տեքստի համառոտ և ընդարձակ նկարագրում, տարբեր տեսակի պլանների կազմում 7. կազմել մասնագիտական թեմաներով ռեֆերատաներ, զեկույցներ, գիտական տեքստերի ամփոփագրեր գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 8. ընդարձակել տեղեկատվություն ստանալու հնարավորությունները ռուսալեզու աղբյուրներից 9. քննարկել և վերլուծել մասնագիտական խնդիրներր ռուսերենով 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · զարգացնել ուսանողների լեզվական հմտությունները և հաղորդակցական կարողությունները լեզվական գործունեության բոլոր ոլորտներում · ապահովել արդեն ձեոք բերած լեզվական գիտելիքների և հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով · ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը, խորացնել գիտելիքները մասնագիտական լեզվի ձևաբանական, շարահյուսական և ոճաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները · գործնական պարապմունք · ինքնուրույն աշխատանք · թիմային աշխատանք · բանավոր ներկայացում · գրավոր և բանավոր հարցում 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով, որն անցկացվում է բանավոր և հիմնված է կիսամյակի վերջում ամփոփիչ գրավոր ստուգողական աշխատանքի արդյունքների վրա: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Амиантова Э.И. Лексика русского языка. Сборник упражнений. Москва, Наука, 2006 Аникина М.А. Синтаксис сложноподчиненного предложения, Москва, Русский язык, 2000 Балыхина Т.М. Формы работы над учебным текстом по специальности// Методические рекомендации к обучению учебно-профессиональному общению студентов-иностранцев и специалистов в вузах нефилологического профиля, Донецк, 1990 Демидова А.К. Пособие по русскому языку. Научный стиль речи. Оформление научной работы, Москва, Русский язык, 1991 Ласкарева Е.Р. Чистая грамматика, СПБ, Златоуст, 2006 Хавронина С.А, Клобукова Л.П, Михалкина И.В. Курс для деловых людей, Москва, ПАИМС, 1993 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Ընդհանուր գիտական և նեղ մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկությունները 2. Գիտական ոճի ձեաբանական առանձնահատկությունները 3. Գիտական ոճին հատուկ շարահյուսական կառուցվածքները 4. Տարբեր իմաստային կապերի արտահայտման միջոցները գիտական տեքստում 5. Մասնագիտական տեքստի համառոտ և րնդարձակ ներկայացում 6. Գիտական ոճի ժանրեր՝ ռեֆերատ, զեկուցում, հոդված, ամփոփագիր 7. Ռեֆերատների, զեկուցումների, ամփոփագրերի շարադրման սկզբունքները
1608	Ֆրանսերեն-1	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1608/Մ3-4 1. Դասընթացի նպատակ · զարգացնել ուսանողների բակալավրից ից ստացած բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններն ու գիտելիքները, հասնելով դրանց միջինից բարձր մակարդակը՝ ինտերակտիվ, լսողական և տեսալսողական վարժությունների օգնությամբ, · ընդլայնել ծրագրային բառապաշարը, · ներկայացնել քերականական կառույցներ և կաղապարներ, որոնք գտնելւ են իրենց գործնական կիրառությունը գրավոր և բանավոր խոսքի մեջ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. զարգացնել ուսանողների օտարալեզու խոսք լսելու, ընկալելու և ինքնուրույն վերարտադրելու հմտություններ, քննարկումներ ծավալել և ինքնուրույն կարծիք հայտնել տարբեր թեմաների շուրջ՝ օգտագործելով համապատասխան բառապաշարը, 2. բացատրել բառային միավորների խոսքաիրավիճակային իմաստները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. կիրառել ձեռք բերված գիտելիքները հաղորդակցական տարբեր համատեքստերում, 4. վերլուծել տարատեսակ քերականական դրսևորումները բանավոր և գրավոր հաղորդակցման ժամանակ, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ. 5. վերլուծել ոլորտին առնչվող համացանցային ռեսուրսներից (գիտական պարբերականներ, միջազգային գիտական շտեմարաններ, և այլն) քաղված նյութը, 6. շարադրել (գրավոր և բանավոր) ֆրանսերեն հարուստ բառապաշարով տեքստեր՝ կիրառելով ստեղծագործական հմտություններ։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · զարգացնել ուսանողների բակալավրից ից ստացած բանավոր և գրավոր հաղորդակցման հմտություններն ու գիտելիքները, հասնելով դրանց միջինից բարձր մակարդակը՝ ինտերակտիվ, լսողական և տեսալսողական վարժությունների օգնությամբ, · ընդլայնել ծրագրային բառապաշարը, · ներկայացնել քերականական կառույցներ և կաղապարներ, որոնք գտնելւ են իրենց գործնական կիրառությունը գրավոր և բանավոր խոսքի մեջ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. Գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ, ինքնուրույն և տնային աշխատանքների կատարում: 2. Ինտերակտիվ մեթոդներ, մասնակցություն քննարկումներին: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Tendances B1, J. Girardet-J. Pécheurm C : Gibbe- Marie-Louise Parizet ; CLE nternational Claire M., Vite et bien 2, niveau B1, Paris, CLE internationale, 2009. Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, Paris, CLE internationale, 2009. Barféty M., Compréhension écrite /orale A2+/B1, CLE internationale, Paris, 2007 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Աշխատանք և գրասենյակային գործ, 2. Դրամ և բանկային համակարգ, 3. Խանութներ և գնումներ, 4. Անձի ի միջ, 5. Ճամփորդություն, 6. Ընկերական շփումներ, 7. Դատական հայց, 8. Ինտեգրում մասնագիտական միջավայրում, 9. Սպառում։

Մասնագիտական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը	Պարտադիր դասընթացի անվանումը	Կրեդիտներ
1106	Մասնագիտության արդի հիմնախնդիրները	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ05 1. Դասընթացի նպատակ · ուսանողներին փոխանցել հայագիտության միջգիտակարգային բովանդակության, հայագիտության զարգացման և արդի հիմնախնդիրների վերաբերյալ խորքային գիտելիքներ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. արտահայտել հայագիտության միջգիտակարգային բովանդակությունը, 2. ներկայացնել հայագիտության գիտակարգերից յուրաքանչյուրի էությունը, 3. լուսաբանել հայագիտության ձևավորման պատմությունը և արդի փուլի առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառել հայագիտությանն առնչվող հետազոտությունների առումով համապատասխան մեթոդական մոտեցումներ, 2. տարբերակել հայագիտության և գիտական այլ համակարգերի ծագումնաբանական ու տիպաբանական առանձնահատկությունները, 3. վերլուծել հայագիտությանն առնչվող գործընթացներն ու զարգացումները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ուսանողներին փոխանցել հայագիտության միջգիտակարգային բովանդակության, հայագիտության զարգացման և արդի հիմնախնդիրների վերաբերյալ խորքային գիտելիքներ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն 2. գիտագործնական քննարկում, 3. լսարանային ցուցադրություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացն ավարտվում է բանավոր հարցման միջոցով անցկացվող ստուգարքով։ 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Բրուտյան Գ., Հայագիտություն և մետահայագիտություն, գիրք 1, Ե., 2004: Դալլաքյան Կ., Հայ սփյուռքի պատմություն (համառոտ ակնարկ), Ե., 2004։ Եղիազարյան Ա. և այլք, Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերությունները 1918 թվականից մինչև մեր օրերը, Ե., 2017։ Զաքարյան Ս., Հայոց ինքնության հիմնահարցեր, Ե., 2020։ Խուդինյան Գ., Հայագիտությունը 21-րդ դարում: Մաս առաջին. Ազգային շահերը և հայագիտության նպատակները մրցակցային նոր միջավայրում, «21-րդ դար», 2004, N 1, էջ 24-42: Խուդինյան Գ., Հայագիտությունը 21-րդ դարում: Մաս երկրորդ. Հայագիտության գործառույթները ազգային շահերի պաշտպանության համատեքստում, «21-րդ դար», 2004, N 2, էջ 3-29: «Հայ Սփյուռք» հանրագիտարան, Ե., 2003: Ս. Մալխասեանց, Հայագիտութիւնը XX-րդ դարի սկզբում, «Մուրճ» քաղաքական, հասարակական, գրական ամսագիր, 1901, N 1, էջ 128-142։ Հայոց պատմություն. հիմնահարցեր։ Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը, խմբ. Հ. Սիմոնյան, Ե., 2000։ 0. Ղազարյան Ա., Պատմության առարկան, գործառույթները և հիմնական մեթոդները, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», «Փիլիսոփայություն, հոգեբանություն», 2017, N 3, էջ 45-57: «Հայոց պատմության նոր պարբերացման խնդիրները», «Հայագիտության հարցեր», 2017, N 2։ Յուզբաշյան Կ., Հայագիտության ներածություն, Ե., 2006: Марр Н., К вопросу о задачах арменоведения, Журнал Министерства народного просвящения, т. 2, 1890. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայագիտությունը որպես գիտական համակարգ. հետազոտության սկզբունքներ և մեթոդաբանություն: 2. Հայագիտական եզրույթաբանություն: 3. Հայագիտության ծագումը, զարգացումն ու բովանդակությունն արդի փուլում: 4. Հայագիտության համակարգի գիտակարգերը: 5. Հայոց պատմության հիմնահարցերի էությունը: 6. Հայոց պատմության պարբերազման իմնական սկզբունքները. սփյուռքի գործոնը։ 7. Հայ գրականության հիմնախնդիրները: 8. Հայոց լեզուն, նրա ճյուղերն ու բարբառները: 9. Հայ մշակույթի առանձնահատկությունները: 10. Հայկական Սփյուռք. արդի հիմնախնդիրներ:
1106	Սփյուռքի պատմության հիմնահարցեր	6
1-ին կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ06 1. Դասընթացի նպատակ · ուսանողներին տրամադրել Սփյուռքի, որպես Հայոց ցեղասպանության հետևանք, ձևավորման վերաբերյալ ամբողջական գիտելիքներ, · ներկայացնել Սփյուռքի պատմությունը, այնտեղ տեղի ունեցող գործընթացները և Հայրենիք-Սփյուռք կապերի հիմնական փուլերը: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. արտահայտել Սփյուռքի պատմությանն առնչվող երևույթների բովանդակությունը, 2. սահմանել Սփյուռքի պատմության հիմնական փուլերը, 3. լուսաբանել Սփյուռքի ձևավորման պատմությունը և կերպափոխումներն արդի փուլում: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառել Սփյուռքին առնչվող առանձին իրադրությունների վերլուծության առումով համապատասխան մեթոդական մոտեցումներ, 5. տարբերակել Սփյուռքի ծագումնաբանական ու տիպաբանական առանձնահատկությունները, 6. վերլուծել Սփյուռքին առնչվող գործընթացներն ու զարգացումները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ուսանողներին տրամադրել Սփյուռքի, որպես Հայոց ցեղասպանության հետևանք, ձևավորման վերաբերյալ ամբողջական գիտելիքներ, · ներկայացնել Սփյուռքի պատմությունը, այնտեղ տեղի ունեցող գործընթացները և Հայրենիք-Սփյուռք կապերի հիմնական փուլերը: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն, 2. գիտագործնական քննարկում, 3. լսարանային ցուցադրություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են` · ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր՝ ներկայացված հետազոտական աշխատանքի հիման վրա: 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Հայ սփյուռք: Հանրագիտարան, Ե., 2003: Դալլաքյան Կ., Հայ սփյուռքի պատմություն (համառոտ ակնարկ), Ե., 2004: ՄելքոնյանԷդ., Ներգաղթ, հայրենադարձություն, դիսկուրսիվ տերմինաբանությունը Հայաստան-Սփյուռք հարաբերություններում, Հայ գաղթականությունը և հայրենիք-սփյուռք կապերը 1918-1985 թթ., միջազգային գիտաժողովի զեկուցումներ, Ե., 2011: Дятлов В., Эдуард Мелконян,АрмянскаяДиаспора: Очерки социокультурной типологии, Е., 2009. Sheffer G., Diaspora politics: at home aԲroad. New York, 2003. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայկական գաղթավայրերը Հայոց ցեղասպանության նախօրյակին: 2. Հայոց ցեղասպանությունը և տեղաշարժերը գաղթավայրերում: 3. Սփյուռքը` Ցեղասպանության հետևանք:Հայաստանի առաջին Հանրապետության քաղաքականությունը Սփյուռքի նկատմամբ: 4. Խորհրդային Հայաստան-Սփյուռք հարաբերությունները 1921-1937 թթ.: 5. Ներազգային կենսագործունեության միջավայրերի ձևավորումը Սփյուռքում։ Համասփյուռքյան կազմակերպությունների ի հայտ գալը: 6. Սփյուռքի առաջին շրջանի համայնապատկերը: 7. Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերությունները 1945-1991 թթ.: 8. Մերձավոր Արևելքի հայկական համայնքներն արդի փուլում: 9. Եվրոպայի հայկական համայնքներն արդի փուլում: 10. Ամերիկայի հայկական համայնքներն արդի փուլում: 11. Հետխորհրդային երկրների հայկական համայնքներն արդի փուլում: 12. Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերություններն արդի փուլում:
1106	Հայագիտության տեսական և մեթոդաբանական հարցեր	3
1-ին կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ07 1. Դասընթացի նպատակ · ներկայացնել հայագիտության՝ որպես բազմագիտակարգային համակարգի էությունն ու նրա բաղկացուցիչ գիտաճյուղերի բովանդակությունը, · հաղորդել հայագիտության ձևավորման և զարգացման պատմությունն ու առանձնահատկությունները, · քննարկել հայագիտության և նրա բաղկացուցիչ գիտաճյուղերի հիմնախնդիրներն արդի փուլում: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. սահմանել հայագիտության, որպես արդիական գիտական համակարգ, տեղն ու դերը այլ գիտությունների միջավայրում, 2. ներկայացնել հայագիտության բաղկացուցիչ գիտաճյուղերին բնորոշ տեսամեթոդական մոտեցումներն ու հիմնադրույթները, 3. լուսաբանել հայագիտության բաղկացուցիչ գիտաճյուղերին բնորոշ եզրույթների բովանդակությունը, հիմնական սահմանումներն ու փոխակերպումները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառել հայագիտության բաղկացուցիչ գիտաճյուղերի թեմատիկ վերլուծության առումով համապատասխան մեթոդական մոտեցումներ, 5. տարբերակել հայագիտության բաղկացուցիչ գիտաճյուղերի ծագումնաբանական ու տիպաբանական առանձնահատկությունները, արդի փուլի հիմնական բնորոշիչները, 6. վերլուծել հայագիտության բաղկացուցիչ գիտաճյուղերին առնչվող գործընթացներն ու զարգացումները ՀՀ-ում և սփյուռքում: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. վերարտադրել ստացված տեսամեթոդաբանական գիտելիքները հայագիտության և նրա բաղկացուցիչ գիտաճյուղերի վերաբերյալ, 8. գիտակցել հայագիտության բազմագիտակարգային բնույթը և վերարտադրել հայագիտության բաղկացուցիչ գիտաճյուղերից յուրաքանչյուրի ընձեռած գիտելիքներն ու գիտատեսական մոտեցումները, 9. ներկայացնել հայագիտության արդիական հիմնախնդիրները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ներկայացնել հայագիտության՝ որպես բազմագիտակարգային համակարգի էությունն ու նրա բաղկացուցիչ գիտաճյուղերի բովանդակությունը, · հաղորդել հայագիտության ձևավորման և զարգացման պատմությունն ու առանձնահատկությունները, · քննարկել հայագիտության և նրա բաղկացուցիչ գիտաճյուղերի հիմնախնդիրներն արդի փուլում: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ, 2. քննարկումներ և բանավեճեր, 3. ուսանողի ինքնուրույն և խմբային աշխատանք, 4. տեսական գրականության ինքնուրույն ուսումնասիրություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են բանավոր, թեմատիկ զեկույցներ ներկայացնելու միջոցով, գնահատվում է 8 միավոր: 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Եղիազարյան Ա., «Հայաստանը Բագրատունյաց դարաշրջանում» դասընթացի ուսումնամեթոդական սկզբունքները և առանձնահատկությունները, «Պատմություն և քաղաքականություն» գիտական հանդես, 2020, N 3, էջ 60-72: Հայաստանի Հանրապետության՝ հայագիտության ոլորտի զարգացման ռազմավարություն 2011-2025 թթ: Հովհաննես Քաջազնունի, Ազգ և Հայրենիք, Բեյրութ, Բեյրութ,1979: Հայնրիխ Հյուբշման, Հայագիատական ուսումնասիրություններ,ԵՊՀ հրատ,Եր,2014: Հարությիւն վրդ.Պզտիկեան Մխիթար վրդ Սեբաստացիի և Մխիթարեաններու նպաստը հայ մշակոյթին,Երևան, 2003: Եղիազարյան Ա. և ուր., Հայրենիք -Սփյուռք հարաբերությունները 1918 թվականից մինչև մեր օրերը, Երևան,2017: Զաքարյան Ս., Հայոց ինքնության հիմնահարցեր, Ե., 2020: «Հայագիտությունը և արդի ժամանակաշրջանի մարտահրավերները», հայագիտական երկրորդ միջազգային համաժողովի զեկուցումների ժողովածու, Ե., 2014: Ղազարյան Ա., Պատմության առարկան, գործառույթները և հիմնական մեթոդները, «Բանբեր Երևանի համալսարանի», «Փիլիսոփայություն, հոգեբանություն», 2017, N 3, էջ 45-57: 0. Յուզբաշյան Կ., Հայագիտության ներածություն. ուսումնական ձեռնարկ, Ե., 2006: Марр. Н., К вопросу о задачах арменоведения, “Журнал министерства народного просвящения”, С.-Петербург, июль, 1899, с. 241-250. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայագիտությունը որպես բազմաճյուղ գիտական համակարգ: 2. Հայագիտության համակարգի գիտաճյուղերի գիտատեսական հիմունքները: 3. Հայագիտության զարգացման առանձնահատկությունները: 4. Հայագիտության համակարգի գիտաճյուղերի գիտատեսական նվաճումները: 5. Հայկական պատմագիտությունն արդի փուլում: 6. Հայ մշակութաբանության արդի փուլի հնարավորություններն ու մարտահրավերները: 7. Հայկական սփյուռքի արդի փուլի ուսումնասիրության գիտատեսական և մեթոդաբանական հիմունքները: 8. Հայ բանասիրության արդիական հիմնահարցերը: 9. Հայկական ինքնության ուսումնասիրություններն արդի փուլում. տեսամեթոդական մոտեցումներ: 10. Հայագիտությունը սփյուռքում. մարտահրավերներ և հեռանկարներ:
1106	Հայ մշակույթ	6
2-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ13 1. Դասընթացի նպատակ . հայկական մշակույթի զարգացման հիմնական փուլերին, կարևոր ստեղծագործություններին: . Հայոց պատմության պարբերացման շրջանակներում պատմամշակութային հարուստ ժառանգությանը: . Ներկայացնել հայ մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչներին, և նրանց թողած արժեքավոր ժառանգությունը, ցույց տալ այդ ժառանգության առանձնահատկությունները: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ի ցույց դնել ստացած գիտելիքները: 2. Հստակ տարանջատել հայ մշակույթի պարբերաշրջանները: 3. Տարբերել հայ մշակույթի բնորոշ առանձնահատկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Վերարտադրել ստացված գիտելիքները: 5. Սահմանել մշակութաբանությանը բնորոշ հասկացությունները: գ. ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 6. ներկայացնել հայկական մշակույթի կարևորագույն հուշարձանների ստեղծման պատմություններն ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, 7. գիտակցել դրանց կերտման պատճառներն ու զարգացման կարևորագույն փուլերը, 8. ճանաչել հնագույն և միջնադարյան շրջանների հայ մշակույթի հատընտիր նմուշները, հայ արվեստի գանձարանի բացառիկ օրինակներին բնորոշ յուրահատկությունները, կծանոթանա նորագույն շրջանի արվեստագետների կենսագրությանը և կկարողանա տարանջատել նրանցից յուրաքանչյուրի անհատական աշխատաեղանակը։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր . հայկական մշակույթի զարգացման հիմնական փուլերին, կարևոր ստեղծագործություններին: . Հայոց պատմության պարբերացման շրջանակներում պատմամշակութային հարուստ ժառանգությանը: . Ներկայացնել հայ մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչներին, և նրանց թողած արժեքավոր ժառանգությունը, ցույց տալ այդ ժառանգության առանձնահատկությունները: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն, 2. գիտագործնական քննարկում, 3. լսարանային ցուցադրություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են` · ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր՝ ներկայացված հետազոտական աշխատանքի հիման վրա: 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 1, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1971: Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 2, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1984: Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 3, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1976: Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 4, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1972: Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 5, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1974: Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 6, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1981: Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 7, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1967: Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 8, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., Երևան, 1970: Մ.Ս. Կարապետյան, Է. Գ. Գևորգյան, Խորհրդային Հայաստանը 1920-1991 թվականերին, Երևան, 2007: 0. Ս. Ա. Սարգսյան, Մշակույթի տեսություն և հայ մշակույթի պատմություն, Երևան, 2004: Հայոց պատմություն, խմբագրությամբ` Հ. Սիմոնյանի, Երևան, 2012: Հայ մշակույթի նշանավոր գործիչները V- XVIII դարեր, խմբագրությամբ` Էդ. Աղայանի, Երևան, 1976: Der Nersessian S., L'Art Arménien, Paris, 1977. Дурново Л., Краткая история древнеармянской живописи, Ереван, 1957. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Մշակույթը որպես ազգային երևույթ: 2. Հին Հայկական մշակույթը (Նախնադարյան Հայաստանի մշակույթը, Արարատյան թագավորության մշակույթը): 3. Հելլենիստական մշակույթը Հայաստանում և նրա ազդեությունը հետագա դարերի հայ մշակույթի զարդագման վրա: 4. Հայ մշակույթի ոսկեդարը և նրա հաղորդած մշակութային լիցքերը: 5. Հայ մշակույթի առանձնահատկությունները զարգացած ավատատիրության շրջանում: 6. Մանուել և Մոմիկ ճարտարապետների ժառանգությունը: 7. Հայ մշակույթի զարգացման առանձնահատկությունները XIV- XVIII դդ.: 8. Մշակույթի առանցքային դերը հայրեինքի և հայրենասիրության ձևավորման գործոմ: 9. Հայ մշակույթի զարգացման նախադրյալները XIX դ. երկրորդ կեսին և XX դ. սկզբին: 10. Խորհրդահայ մշակույթի ազգային ու համամարդկային ընդգրկումը 1920-1940 թթ.: 11. Հայ մշակույթի զարգացման առանձնահատկությունները Սփյուռքում 1920-1940 թթ.: 12. Խորհրդային Հայաստանի մշակույթը հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում (1946-1991 թթ.): 13. Արժեքները մշակույթի համակարգում։
1106	Հայոց պատմության հիմնահարցեր	6
2-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ11 1. Դասընթացի նպատակ · զարգացնել ուսանողների մասնագիտական հմտությունները պատմագիտության ընձեռած դասական և ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · նրանց ներկայացնել համաշխարհային պատմության համատեքստում Հայոց պատմությունը՝ պատրաստել պատմագիտության դաշտում Հայոց պատմության մարտահրավերներին դիմակայելու ունակ մասնագետներ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել Հայոց պատմության հիմնական սկզբունքները, հայեցակարգերը և հիմնախնդիրները, 2. ձևակերպել Հայոց պատմության հիմնահարցերը, 3. լուսաբանել պատմագիտության դաշտում Հայոց պատմության հիմնահարցերի շուրջ առկա վերլուծությունները, հետազոտական և մանկավարժական աշխատանք կատարելու հիմնարար սկզբունքները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառել պատմագիտական բնույթի աղբյուրների հավաքման, պահպանման և մշակման արխիվների, գրադարանների և համացանցի ընձեռած մեթոդները, 2. օգտագործել ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաները պատմագիտական ուսումնասիրություններ կատարելիս, 3. իրականացնել ինքնուրույն մասնագիտական գործունեություն, ինչպես նաև իրականացնել հետազոտական աշխատանքներ պատմագիտության ոլորտում: գ. ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ 1. գիտակցել Հայոց պատմությանը բնորոշ գիտելիքների համակարգման անհրաժեշտությունը, 2. գիտակցել Հայոց պատմության արդիական հիմնախնդիրները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · զարգացնել ուսանողների մասնագիտական հմտությունները պատմագիտության ընձեռած դասական և ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · նրանց ներկայացնել համաշխարհային պատմության համատեքստում Հայոց պատմությունը՝ պատրաստել պատմագիտության դաշտում Հայոց պատմության մարտահրավերներին դիմակայելու ունակ մասնագետներ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն, 2. գիտագործնական քննարկում, 3. լսարանային ցուցադրություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են` · ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր՝ ներկայացված հետազոտական աշխատանքի հիման վրա: 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Հայոց պատմություն, խմբ.`Սիմոնյան Հ., ԵՊՀհրատ., Եր., 2012: Հայ ժողովրդի պատմություն, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., հատոր 1-8, Ե., 1967-1984: Հայոց պատմություն, հ. 2-րդ, Գիրք 2-րդ, Եր., 2014, հ. 3-րդ, Գիրք 1-ին և Գիրք 2-րդ, Եր., 2010, հ. 4-րդ, Գիրք 1-ին, Եր., 2010: Մինասյան Է., Հայաստանի երրորդ հանրապետության պատմություն, ԵՊՀ հրատ., Եր., 2013: Ձեռնարկ - մեթոդական ուղեցույց «Հայոց պատմություն» բուհական դասընթացի (բակալավրի և մագիմտրատուրայի ուսանողության համար), Մինասյան Է., Վարդանյան Ա. (կազմողներ), Պոլիգրաֆ հրատ., Ստեփանակերտ, 2008: 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայոց պատմության աղբյուրագիտական և պատմագիտական հենքը։ 2. Հայ ժողովրդի ծագումն ու կազմավորումը։ 3. Արարատյան թագավորությունը. հիմնահարցեր: 4. Երվանդունիների թագավորության ծագումն ու պատմական ընթացքը։ 5. Արտաշեսյան թագավորությունը. հայ ժողովրդի միավորման գործընթացի առանձնահատկությունները: 6. Արշակունիների արքայատոհմը Մեծ Հայքում. քրիստոնեության՝ պետական կրոն ընդունման և ոսկեդարի նախադրյալները։ 7. Հայաստանը 5-9-րդ դարերում: Հայոց պետականության հիմնահարցը։ 8. Հայաստանը Բագրատունյաց դարաշրջանում 9. Զաքարյանները Հայաստանում: 10. Կիլիկիո հայոց պետությունը: 11. Հայ մշակույթը հին և միջին դարերում. զարգացման առանձնահատկություններ: 12. Հայաստանը օտար նվաճողների տիրապետության ներքո և ազատագրության հիմնահարցը 15-19-րդ դդ.։ 13. Հայկական հարցը և Հայոց ցեղասպանության թուրքական պետական քաղաքականությունը։ 14. Հայաստանի առաջին և խորհրդային հանրապետությունները։ 15. Հայաստանի երրորդ հանրապետությունը: 16. Արցախյան շարժման և հայկական երկրորդ պետության ծնունդը 17. Հայկական մշակույթը նոր և նորագույն շրջանում։ 18. Հայոց պատմության պարբերացման խնդիրը։
1106	Արևմտահայերենի դասավանդման մեթոդիկան	6
2-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ գործնական ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ12 1. Դասընթացի նպատակ · ուսանողներին ծանոթացնել արևմտահայերենի դասավանդման յուրահատկություններին, · սովորեցնել դասավանդման մեթոդական մոտեցումները: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ճանաչել արևմտահայերենի դասավանդման մեթոդական առանձնահատկությունները, 2. որոշել դասավանդման ընթացքում ծագող դժվարությունների, խնդիրների լուծման եղանակները: բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. Կիրառել ուսուցման ժամանակակից մեթոդներ, 4. ընտրել մեթոդական այնպիսի միջոցներ, որոնք արդյունավետ կլինեն Սփյուռքի դպրոցներում արևմտահայերենի դասավանդման համար: գ. Ընդհանուր (փոխանցելի) կարողություններ 5. Գործնականում իրականացնել արևմտահայերենի ճիշտ և նպատակային դասավանդում: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ուսանողներին ծանոթացնել արևմտահայերենի դասավանդման յուրահատկություններին, · սովորեցնել դասավանդման մեթոդական մոտեցումները: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն, 2. գործնական աշխատանք, 3. տեսալսումների իրականացում, 4. ինքնուրույն աշխատանք և հանձնարարություններ: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են` · ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր՝ ներկայացված հետազոտական աշխատանքի հիման վրա: 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Աբեղյան Մ., Մեր երկու գրական լեզուի միութեան խնդիրը., «Արարատ», Էջմիածին, 1897: Աճառյան Հր., Հայոց լեզվի պատմություն, մաս II, Երևան, 1951: Այտընյան Ա., Քննական քերականություն աշխարհաբար կամ արդի հայերեն լեզվի, Երևան, 1987: Առաքելեան Կ., Արդի հայերէնի քերականութիւն, Բ գիրք, Պէյրութ, 1998: Առաքելեան Կ., Արդի հայերէնի քերականութիւն, Գ գիրք, Պէյրութ, 1998: Ավետիսյան Յու., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Երևան, 2007: 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Արևմտահայերենը Սփյուռքում. ամենօրյա և մեկօրյա դպրոցներ: Դասավանդման մեթոդիկան իբրև գիտություն. դերն ու նշանակությունը լեզվի դասավանդման հարցում։ 2. Դպրոցի եռաստիճան համակարգը և նրան ներկայացվող պահանջները։ Արևմտահայերենի ուսուցման ծրագիր, դասագիրք և մեթոդ։ 3. Դասը իբրև ուսումնական աշխատանքի կազմակերպման ձև. դասի տեսակները: 4. Արևմտահայերէնի ուսուցման խնդիրները. ծրագրված ուսուցում։ 5. Գրաճանաչության մեթոդիկա: Գրաճանաչության ուսուցման դասերի տիպերը։ 6. Այբբենարանը որպես դասագիրք։ 7. Ընթերցանության մեթոդիկա. խնդիրներն ու նպատակները։ Կարդալու հմտությունների զարգացում: 8. Գեղարվեստական երկերի դասավանդում (պատմվածք, հեքիաթ, ոտանավոր, առակ)։ 9. Գործնական բնույթի կամ գիտահանրամատչելի նյութերի դասավանդում: 10. Արտադասարանական աշխատանքներ։ 11. Հնչյուն, տառ և վանկ։ 12. Բառ և նախադասություն։ 13. Քերականության դերը մայրենի լեզվի ուսուցման ծրագրերում։ 14. Լեզվական վարժությունների համակարգ. վերլուծական, կիրառական վարժություններ և խաղեր: 15. Շարահյուսական գիտելիքներ.նախադասության անդամներ, նախադասության տեսակներ, ուրիշի խոսք:
1106	Սփյուռքահայ գրականության հիմնախնդիրները	3
2-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ9 1. Դասընթացի նպատակ · ներկայացնել սփյուռքահայ գրականության պատմությունը և կարևորագույն հեղինակների ստեղծագործությունները: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել սփյուռքահայ գրականության շրջափուլերի բովանդակությունը, 2. դասակարգել այս կամ այն շրջափուլի հիմնական առանձնահատկությունները, ժանրային, կառուցվածքային և գաղափարական ուղիները, 3. ճանաչել սփյուռքահայ գրականության կարևորագույն հեղինակների գլխավոր ստեղծագործություններին։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծել և գրախոսել ցանակացած գրական երկ, 5. ստեղծագործել քննադատության տարբեր ժանրաձևերով։ գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 6. կատարել հետազոտական աշխատանք գրականագիտության բանագավառում, 7. կիրառել հայ նոր և նորագույն գրականությունից ստացած գիտելիքները աշխատանքի ընթացքում։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ներկայացնել սփյուռքահայ գրականության պատմությունը և կարևորագույն հեղինակների ստեղծագործությունները: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ, 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր, 3. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում։ 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են գրավոր, ուսանողները ներկայացնում են հետազոտական աշխատանք, գնահատվում է 8 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Աբեղեան Մ., Մեր երկու գրական լեզուի միութեան խնդիրը, «Արարատ», Էջմիածին, 1897։ Աճառեան Հ., Քննութիւն պոլսահայ բարբառի, Ե., 1941։ Ավետիսյան Յու., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Ե., 2007։ Սաքապետոյան Ռ.,Արևմտահայերեն-արևելահայերեն բառապաշարային առանձնահատկությունները, Ե., 2004։ Սաքապետոյան Ռ., Արևմտահայերեն - արևելահայերեն նոր բառարան, Ե., 2011։ Սաքապետոյան Ռ., Արևմտահայերենի դասագիրք, Ե., 2006։ 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Սփյուռքահայ գրականության ստեղծման նախադրյալներն ու առանձնահատկությունները: 2. Գրականությունը որպես Սփյուռքի իրականության անմիջական արտահայտման կերպ: 3. Սփյուռքահայ գրականության պարբերացումները, սերունդները: 4. Ֆրանսահայ գաղթօջախում ստեղծված գրականությունը: 5. Մերձավոր Արևելքում ստեղծված գրականությունը: 6. Ամերիկայում ստեղծված գրականությունը: Պոլսահայ գաղթօջախի գրականությունը ՙսփյուռքյան՚ շրջանում: 7. Գրական շարժումներն ու բանավեճերը Սփյուռքում: 8. Աղետը որպես Սփյուռքի ստեղծման նախադրյալ: 9. Աղետի ընկալումները գրականության մեջ (Շ. Շահնուր, Վ. Շուշանյան, Ն. Սարաֆյան, Զ. Որբունի, Հ. Զարդարյան): 10. Սփյուռքը որպես առանց կենտրոնի, զուտ լեզվական երևույթ: 11. Տարաբնույթ մոտեցումները գրականության մեջ (Մ. Իշխան, Վ. Թեքեյան, Գր. Պըլտյան, Զահրատ):
1106	Արևելահայերենի և արևմտահայերենի համադրական քերականություն	6
1 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դաս., 30 ժամ սեմ. ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ08 1. Դասընթացի նպատակ · Արևելահայերենի և արևմտահայերենի քերականական տարբերությունների մասին ամբողջական գիտելիքներ, · երկու գրական լեզուների ձևավորման ու զարգացման փուլերի վերաբերյալ խորքային իմացություններ, · երկու գրական լեզուների ձևավորման բարբառային հիմքերի մասին համակարգային գիտելիքներ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ներկայացնել հայերենի ուղղագրության բարեփոխումները: 2. Ուսումնասիրել երկու գրական լեզուների հնչյունական համակարգի առանձնահատկությունները: 3. Լուսաբանել մամուլում ծավալված հայերենի ուղղագրության փոփոխություններին վերաբերող բանավեճերը։ բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Որոշել ավանդական ուղղագրությանն առնչվող հիմնական սկզբունքները։ 5. Համակարգել ստացված և փոխանցվող գիտելիքները: 6. Ձևակերպել հիմնախնդիրները և քննարկել դրանց լուծման հնարավորությունները: գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ. Կիրառել ձեռք բերած գիտելիքները տեքստեր փոխարկելիս։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · Արևելահայերենի և արևմտահայերենի քերականական տարբերությունների մասին ամբողջական գիտելիքներ, · երկու գրական լեզուների ձևավորման ու զարգացման փուլերի վերաբերյալ խորքային իմացություններ, · երկու գրական լեզուների ձևավորման բարբառային հիմքերի մասին համակարգային գիտելիքներ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն, 2. գործնական աշխատանք, թելադրություն, բնագրերի փոխադրում, 3. բանավեճ-քննարկումներ: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում (ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ 3. Ընթացիկ ստուգում(ները) անցկացվում են բանավոր, թեմատիկ զեկույցներ ներկայացնելու միջոցով, գնահատվում է 8 միավոր: 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Աբեղյան Մ., Մեր երկու գրական լեզուի միութեան խնդիրը., «Արարատ», Էջմիածին, 1897: Աճառյան Հ., Հայոց լեզվի պատմություն, մաս II, Երևան, 1951: Ավետիսյան Յու., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Երևան, 2007: Գյուլբուդաղյան Ս., Հայերենի ուղղագրության պատմություն, Ե., 1973: Իշխանյան Ռ., Դասական ուղղագրության կանոններ, Ե., 2007: Չոլաքեան Յ., Հայերէնի դասագիրք, հատոր Ա- Ե, Հալէպ, 1990-1998: Պողոսյան Ն., Բառգրքույկ հայերենի դասական ուղղագրության, Ե., 2009։ 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայերենի զարգացման փուլերը՝ գրաբար, միջին հայերեն, աշխարհաբար։ 2. Աշխարհաբարի բաժանումը երկու գրական տարբերակների՝ արևմտահայերեն և արևելահայերեն. դրանց հնչյունական առանձնահատկությունները։ 3. Մեսրոպյան այբուբերի ստեղծումը։ Գրերի գյուտի քաղաքական և մշակութային նշանակությունը։ 4. Հայերենի ուղղագրության սկզբունքները։ 5. Ավանդական ուղղագրության կանոնակարգը։ 6. Ձայնավորների արտասանությունը և ուղղագրությունը. աւ//օ//ո։ 7. Է//Ե ձայնավորների արտասանության և ուղղագրության առանձնահատկու-թյունները: 8. Երկհնչյուններ, երկբարբառներ և եռաբարբառներ: 9. Շեշտակիր ձանյավորների հնչյունափոխությունը։ 10. Բաղաձայնների արտասանությունը և ուղղագրությունը: 11. Արևմտահայերենի բաղաձայնական համակարգը։ 12. Վ հնչյունի գրությունը. վ, ւ, ու։ 13. Յ//Հ բաղաձայնների արտասանությունը և ուղղագրությունը: 14. Օտար բառերի տառադարձության սկզբունքները։ 15. Հայերենի ուղղագրական բարեփոխումները (1922թ., 1940թ.)։
1106	Գրաբար	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ10 1. Դասընթացի նպատակ · ծանոթացնել գրաբարի՝ որպես գրական լեզվի և նրա խոսակցական հիմքի դրսևորումներին, · սովորեցնել գրաբարի լեզվական կանոններն ու քերականական ձևերը, · զարգացնել նրանց ընդհանրական մտավոր կարողությունները, հատկապես թարգմանել կամ փոխակերպել բնագրային հատվածներ՝ քաղված գրաբար ինքնուրույն մատենագրությունից և Աստվածաշնչից: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել հին հայերենի զարգացման հիմնական փուլերը՝ ըստ համապատասխան ենթաշրջանների, 2. որոշել գրաբարի և աշխարհաբարի լեզվական նույն իրողությունները, 3. ներկայացնել և հիմնավորել գրաբարյան բառերի իմաստները, ինչպես նաև սահմանելու հին հայերենին հատուկ քերականական բազմաթիվ ձևեր, ոճեր ու դարձվածքներ: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. պարզաբանելու գրաբարի և արդի հայերենի լեզվական իրողությունների պատճառաբանվածությունը, 5. վերլուծելու արդի հայերենի տարբեր դրսևորումներ՝ հիմք ունենալով գրաբարյան կառույցները, 6. տարբերակելու գրաբար մատենագրության մեջ վկայված բառերի, նրանց իմաստների ու հետագա իմաստային ու բառաձևային փոփոությունները: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. մեկնաբանելու և ընդհանրացնելու հին հայերենի և դրացի լեզուների աղերսները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ծանոթացնել գրաբարի՝ որպես գրական լեզվի և նրա խոսակցական հիմքի դրսևորումներին, · սովորեցնել գրաբարի լեզվական կանոններն ու քերականական ձևերը, · զարգացնել նրանց ընդհանրական մտավոր կարողությունները, հատկապես թարգմանել կամ փոխակերպել բնագրային հատվածներ՝ քաղված գրաբար ինքնուրույն մատենագրությունից և Աստվածաշնչից: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ 2. քննարկումներ և բանավեճեր 3. ուսանողի ինքնուրույն և խմբային աշխատանք 4. տեսական և վերլուծական գրականության ինքնուրույն ուսումնասիրություն 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են բանավոր, ուսանողը ներկայացնում են թեմատիկ զեկուցում(ներ), գնահատվում է 8 միավոր: 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Առաքելյան Վ., Գրաբարի հատընտիր՝ քաղված դասական մատենագիրներից, Երևան, 1946: Բեդիրյան Պ., Լեզու նախնեաց, Էջմիածին, 2000: Խաչատրյան Լ., Թոսունյան Գ., Գրաբարի դասագիրք, Երևան, 2004: Մկրտչյան Է., Գրաբարի դասընթաց, Երևան, 2008: 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Գրաբարի այբուբենը, տառերի անվանումը, թվային արժեքը, արտասանությունը և գործածությունը: 2. Ձևաբանություն. խոնարհում: 3. Գրաբարի դերբայները: 4. Բայի եղանակներն ու ժամանակները: 5. Ներկայի հիմքը և նրանից կազմվող ժամանակները: 6. Անցյալ կատարյալի հիմքը և նրանից կազմվող ժամանակները: 7. Անցյալ կատարյալ, ստորադասական եղանակի երկրորդ ապառնի, բուն հրամայական և հորդորական հրամայական ժամանակային ձևեր: 8. Անկանոն և պակասավոր բայեր: Գոյական և ածական անունների հոլովումները: 9. Արտաքին և ներքին հոլովումներ: Թվականի հոլովման առանձնահատկությունները: 10. Դերանուններ և դերանվանական հոլովում: Մակբայ, շաղկապ, ձայնարկություն: 11. Շարահյուսություն. պարզ և բարդ նախադասություններ:
1106	Հայագիտությունը Սփյուռքում	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ15-4 1. Դասընթացի նպատակ · Սփյուռքում հայագիտության վերաբերյալ ամբողջական գիտելիքներ, · Սփյուռքում հայագիտության ձևավորման և զարգացման մասին հենքային իմացություններ, · Սփյուռքի հայագետների վաստակի վերաբերյալ համակարգային գիտելիք: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. արտահայտել Սփյուռքում հայագիտության հիմնական բնորոշիչները, 2. սահմանել Սփյուռքում հայագիտության զարգացման փուլային բովանդակությունը, 3. լուսաբանել Սփյուռքի հայագիտության դերը հայագիտության զարգացման տեսանկյունից ընդհանրապես, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառել Սփյուռքի հայագիտական ձեռքբերումների արդյունքները մասնագիտական հետազոտությունների ընթացքում, 5. տարբերակել Սփյուռքում հայագիտության զարգացման հիմնական փուլերն ու ենթափուլերը, 6. վերլուծել ընդհանուր հայագիտության համար Սփյուռքի հայագիտության դերի ու նշանակության հարցերը, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. բացահայտել Սփյուռքում հայագիտության և նրա զարգացման առանձնահատկությունները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · Սփյուռքում հայագիտության վերաբերյալ ամբողջական գիտելիքներ, · Սփյուռքում հայագիտության ձևավորման և զարգացման մասին հենքային իմացություններ, · Սփյուռքի հայագետների վաստակի վերաբերյալ համակարգային գիտելիք: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ 2. քննարկումներ և բանավեճեր 3. ուսանողի ինքնուրույն և խմբային աշխատանք 4. տեսական և վերլուծական գրականության ինքնուրույն ուսումնասիրություն 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են բանավոր, ուսանողը ներկայացնում են թեմատիկ զեկուցում(ներ), գնահատվում է 8 միավոր: 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Առաքելյան Վ., Գրաբարի հատընտիր՝ քաղված դասական մատենագիրներից, Երևան, 1946: Բեդիրյան Պ., Լեզու նախնեաց, Էջմիածին, 2000: Խաչատրյան Լ., Թոսունյան Գ., Գրաբարի դասագիրք, Երևան, 2004: Մկրտչյան Է., Գրաբարի դասընթաց, Երևան, 2008: 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Գրաբարի այբուբենը, տառերի անվանումը, թվային արժեքը, արտասանությունը և գործածությունը: 2. Ձևաբանություն. խոնարհում: 3. Գրաբարի դերբայները: 4. Բայի եղանակներն ու ժամանակները: 5. Ներկայի հիմքը և նրանից կազմվող ժամանակները: 6. Անցյալ կատարյալի հիմքը և նրանից կազմվող ժամանակները: 7. Անցյալ կատարյալ, ստորադասական եղանակի երկրորդ ապառնի, բուն հրամայական և հորդորական հրամայական ժամանակային ձևեր: 8. Անկանոն և պակասավոր բայեր: Գոյական և ածական անունների հոլովումները: 9. Արտաքին և ներքին հոլովումներ: Թվականի հոլովման առանձնահատկությունները: 10. Դերանուններ և դերանվանական հոլովում: Մակբայ, շաղկապ, ձայնարկություն: 11. Շարահյուսություն. պարզ և բարդ նախադասություններ:

Ամբիոնի կոդը	Կամընտրական դասընթացի անվանումը	Կրեդիտներ
1106	Ավանդական ուղղագրություն	3
3-րդ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դաս. ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ15-01 1. Դասընթացի նպատակ · ուսանողներին ներկայացնել հայերենի ուղղագրության համառոտ պատմությունը, · սովորեցնել ավանդական ուղղագրության սկզբունքները, · ներկայացնել աբեղյանական ուղղագրության հիմնական սկզբունքները, · ծանոթացնել միասնական ուղղագրությանը վերաբերող սկզբունքային բանավեճերին: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. Ներկայացնել հայերենի ուղղագրության բարեփոխումները: 2. Ուսումնասիրել երկու գրական լեզուների հնչյունական համակարգի առանձնահատկությունները: 3. Լուսաբանել մամուլում ծավալված հայերենի ուղղագրության փոփոխություններին վերաբերող բանավեճերը։ բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. Որոշել ավանդական ուղղագրությանն առնչվող հիմնական սկզբունքները։ 5. Համակարգել ստացված և փոխանցվող գիտելիքները: 6. Ձևակերպել հիմնախնդիրները և քննարկել դրանց լուծման հնարավորությունները: գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ. 7. Կիրառել ձեռք բերած գիտելիքները տեքստեր փոխարկելիս։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ուսանողներին ներկայացնել հայերենի ուղղագրության համառոտ պատմությունը, · սովորեցնել ավանդական ուղղագրության սկզբունքները, · ներկայացնել աբեղյանական ուղղագրության հիմնական սկզբունքները, · ծանոթացնել միասնական ուղղագրությանը վերաբերող սկզբունքային բանավեճերին: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն, 2. գործնական աշխատանք, թելադրություն, բնագրերի փոխադրում, 3. բանավեճ-քննարկումներ: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում (ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ 3. Ընթացիկ ստուգում(ները) անցկացվում են բանավոր, թեմատիկ զեկույցներ ներկայացնելու միջոցով, գնահատվում է 8 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Աբեղյան Մ., Մեր երկու գրական լեզուի միութեան խնդիրը., «Արարատ», Էջմիածին, 1897: Աճառյան Հ., Հայոց լեզվի պատմություն, մաս II, Երևան, 1951: Ավետիսյան Յու., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Երևան, 2007: Գյուլբուդաղյան Ս., Հայերենի ուղղագրության պատմություն, Ե., 1973: Իշխանյան Ռ., Դասական ուղղագրության կանոններ, Ե., 2007: Չոլաքեան Յ., Հայերէնի դասագիրք, հատոր Ա- Ե, Հալէպ, 1990-1998: Պողոսյան Ն., Բառգրքույկ հայերենի դասական ուղղագրության, Ե., 2009։ 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայերենի զարգացման փուլերը՝ գրաբար, միջին հայերեն, աշխարհաբար։ 2. Աշխարհաբարի բաժանումը երկու գրական տարբերակների՝ արևմտահայերեն և արևելահայերեն. դրանց հնչյունական առանձնահատկությունները։ 3. Մեսրոպյան այբուբերի ստեղծումը։ Գրերի գյուտի քաղաքական և մշակութային նշանակությունը։ 4. Հայերենի ուղղագրության սկզբունքները։ 5. Ավանդական ուղղագրության կանոնակարգը։ 6. Ձայնավորների արտասանությունը և ուղղագրությունը. աւ//օ//ո։ 7. Է//Ե ձայնավորների արտասանության և ուղղագրության առանձնահատկու-թյունները: 8. Երկհնչյուններ, երկբարբառներ և եռաբարբառներ: 9. Շեշտակիր ձանյավորների հնչյունափոխությունը։ 10. Բաղաձայնների արտասանությունը և ուղղագրությունը: 11. Արևմտահայերենի բաղաձայնական համակարգը։ 12. Վ հնչյունի գրությունը. վ, ւ, ու։ 13. Յ//Հ բաղաձայնների արտասանությունը և ուղղագրությունը: 14. Օտար բառերի տառադարձության սկզբունքները։ 15. Հայերենի ուղղագրական բարեփոխումները (1922թ., 1940թ.)։
1106	Արցախյան հիմնահարց	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ15-3 1. Դասընթացի նպատակ · հաղորդել Արցախյան հիմնահարցի ծագման վերաբերյալ հենքային գիտելիքներ, · ձևավորել պատկերացում Արցախյան հիմնահարցի արդի փուլի մասին: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. նկարագրել Արցախյան հիմնահարցի ծագումը, էությունը, 2. լուսաբանել Ղարաբաղի բռնակցումն Ադրբեջանին և վերջինի կողմից հայերի էթնիկ զտման քաղաքականությունը խորհրդային տարիներին, 3. ներկայացնել ԽՍՀՄ փլուզումն ու ազգերի հիմնահարցը, 4. բացահայտել տարածքային ամբողջականության և ազգերի ինքնորոշման միջազգային իրավունքի սկզբունքները, 5. լուսաբանել ԼՂՀ պետականաշինության և միջազգային ճանաչման գործընթացը, 6. ներկայացնել Ղարաբաղա-արբեջանական պատերազմները և դրանց հետևանքները 7. ուսումնասիրել բանակցային ողջ գործընթացը և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի՝ փաստաթղթային գաղտանզերծված առաջարկությունները: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 8. ներկայացնե՛լ Արցախի պատմաաշխարհագր. դիրքը, անվան ծագման ստուգաբանությունը, պատմական ակնարկ կատարել Արցախի հին ու միջին դդ. պատմությանը, 9. վերհանել Արցախն Ադրբեջանին բռնակցելու դրդապատճառները և հետևանքները, 10. տարբերակել տարածքային ամբողջականության և ազգերի ինքնորոշման սկզբունքներն ու առանձնահատկությունները, 11. գնահատել Արցախյան պատերազմների արդյունքներն ու հետևանքները, 12. բացահայտել ԼՂՀ միջազգային ճանաչմանն հասնելու համահայկական պայքարի ուղղությունները 13. վերլուծել Արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման բանակցային գործընթացին և առաջադրված տարբերակներին, 14. քննարկել Արցախյան հիմնահարցի լուծման մեխանիզմները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · հաղորդել Արցախյան հիմնահարցի ծագման վերաբերյալ հենքային գիտելիքներ, · ձևավորել պատկերացում Արցախյան հիմնահարցի արդի փուլի մասին: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ 2. քննարկումներ և բանավեճեր 3. ուսանողի ինքնուրույն և խմբային աշխատանք 4. տեսական և վերլուծական գրականության ինքնուրույն ուսումնասիրություն 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են բանավոր, ուսանողը ներկայացնում են թեմատիկ զեկուցում(ներ), գնահատվում է 8 միավոր: 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Արշակյան Ա., Արցախյան գոյապայքար (1985-1992թթ.), Երևան 2004: Բալայան Վ., Արցախի պատմությունը հնադարից մինչև մեր օրերը, Երևան, Ամարաս, 2002 Գեղամյան Վ., Էլբակյան Է. Իգիթյան Կ., Մելքոնյան Ս., Լեռնային Ղարաբաղի բանակցային գործընթացը. Պարտվողական ինքնավարությունից դեպի հաղթական Քարվաճառ, Երևան 2022: Թորոսյան Տիգրան, Լեռնային հակամարտության կարգավորումը միջազգային իրավունքի շրջանակներում, Երևան 2008: Հակոբյան Տ., ԼՂՀ հռչակումը և պետականաշինության գործընթացը (1991-1994 թթ.), Երևան 2011: Հարությունյան Բ., ????? ??????? ??????? ? ??????? ?????????? ?? ???????? ??????????????? ?????? , Երևան 2016: Մակարյան Լ., Նովոօգարևյան գործընթացը և Հայաստանը, Պատմություն և մշակույթ (ԵՊՀ հայագիտական հանդես, մաս Ա), Երևան 2013: Քոչարյան Շ., Ինչու դեռևս կարգավորված չէ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը, 2015թ Демоян Гайк, Турция и Карабахский конфликт, Ереван 2006: 0. Тунян В. Фальсификация истории армянской государственности в азербайджанской историографии.Ереван 2018. Kazimirov V., Peace To Karabakh, M., 2014. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Արցախը հին, միջին և նոր դարերում: 2. Պատմաաշխարհագրական ակնարկ: 3. Լեռնային Ղարաբաղը 1918-1921 թթ: 4. Լեռնային Ղարաբաղը ԽՍՀՄ կազմում: 5. Արցախյան շարժումը: Սումգայիթի և Բաքվի ջարդերը: 6. ԽՄԿԿ բարեփոխումների չկայացած փորձը, ազգային հիմնահարցը և ԽՍՀՄ փլուզումը: 7. Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմը Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության նկատմամբ 1991-1994 թթ.: 8. Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի կարգավորման բանակցային գործընթացի սկիզբը: 9. ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ստեղծումը: 10. Արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման բանակցային գործընթացը 1992-1997 թթ.: 11. Արցախյան հիմնախնդրի բանակցային գործընթացը 1997-2008թթ.: 12. Արցախյան հիմնախնդրի բանակցային գործընթացը 2008-2018թթ. :Ապրիլյան քառօրյա պատերազմը: 13. Թուրքիան և Ղարաբաղյան հիմնահարցը: 14. ԼՂՀ պետականաշինության և միջազգային ճանաչման գործընթացը: 15. 2020 թ. 44-օրյա Ղարաբաղա-ադրբեջանական պատերազմը:
1106	Խմբագրական գործ	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ15-2 1. Դասընթացի նպատակ · ներկայացնել խմբագրական աշխատանքի յուրահատկությունները, գիտական աշխատանքի խմբագրման սկզբունքները, · բացատրել և սովորեցնել պաշտոնական փաստաթղթերի կազմության և խմբագրության առաձնահատկություններ, · լուսաբանել գեղարվեստական աշխատանքի խմբագրման սկզբունքները: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա) մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևակերպել տարաբնույթ տեքստերի խմբագրական գործի առանձնահատկությունները, 2. ճանաչել պաշտոնական փաստաթղթերի կազմության սկզբունքները: բ) գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. օգտագործել տեքստի խմբագրման համապատասխան սկզբունքներ, 4. կատարել տեքստի խմբագրական աշխատանք, 5. գործնականում իրականացնե պաշտոնական փաստաթղթերի գրագետ կազմում: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ներկայացնել խմբագրական աշխատանքի յուրահատկությունները, գիտական աշխատանքի խմբագրման սկզբունքները, · բացատրել և սովորեցնել պաշտոնական փաստաթղթերի կազմության և խմբագրության առաձնահատկություններ, · լուսաբանել գեղարվեստական աշխատանքի խմբագրման սկզբունքները: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն 1. գիտագործնական քննարկում 2. լսարանային ցուցադրություն 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են բանավոր, ուսանողը ներկայացնում են թեմատիկ զեկուցում(ներ), գնահատվում է 8 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Ավետիսյան Յու., Պաշտոնական գրագրություն, Երևան, 2001: Գաբրիելյան Վ., Գրավոր խոսք, Երկրորդ հրատարակություն, Երևան, 2009: Պ., Խոսքի մշակույթի և ոճագիտության հիմունքներ, 2 գրքով, Երևան, 1990, 1991: Քալանթարյան Պ., Գործարարության գործավարություն, Երևան, 2005: Францифоров Ю., Павлова Е., От реферата к курсовой, от диплома к диссертации, М., 2003. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Սրբագրական պայմանական նշաններ: 2. Բառագործածության սխալներ, 3. Արդի հայերենի շարադասության յուրահատկություններ, 4. Օտարաբան շարահյուսական կառույցներ։ 5. Հոգնակիակազմության և հոլովական սխալներ, 6. Պաշտոնական գրագրության ձևերը (դիմում, հրաման, տեղեկանք, պայմանագիր, քաղվածք, արձանագրություն ևն). ձևային և լեզվական յուրահատկություններ:
1106	Արևմտահայերենի արդի վիճակը	3
3-րդ կիսամյակ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ15-4 1. Դասընթացի նպատակ · ծանոթացնել արևմտահայերենի առաջացման և արդի վիճակի հիմնական առանձնահատկություններին, · սովորեցնել արևմտահայերենի հնչյունական և բառապաշարային հիմնական տարբերությունները արևելահայերենից: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա) մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. գիտակցել արևմտահայերենի ձևավորման առանձնահատկությունները, 2. ներկայացնել գրական լեզուների հնչյունական և բառապաշարային յուրահատկությունները: բ) գործնական մասնագիտական կարողություններ 3. տարբերակել հայերենի երկու տարբերակների արտասանական, ուղղագրական և հնչյունափոխական առանձնահատկությունները, 4. տարանջատել արևելահայ-արևմտահայ բառազույգերը և դրանց ձևային-իմաստային տարբերությունները, 5. ներկայացնել արևմտահայերենի բառակազմական առանձնահատկությունները: գ. ընդհանրական / փոխանցելի կարողություններ 6. ստացած գիտելիքներն ու կարողությունները կիրառել գործնականում՝ արևմտահայերենով ճիշտ և նպատակային հաղորդակցում իրականացնելու համար: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ծանոթացնել արևմտահայերենի առաջացման և արդի վիճակի հիմնական առանձնահատկություններին, · սովորեցնել արևմտահայերենի հնչյունական և բառապաշարային հիմնական տարբերությունները արևելահայերենից: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն, 2. գործնական աշխատանք, 3. տեսալսումների կազմակերպում: 4. հանձնարարականներ (էսսեներ): 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում(ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 5 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2,5 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Ընթացիկ ստուգում (ները) անցկացվում են գրավոր, ուսանողները ներկայացնում են հետազոտական աշխատանք, գնահատվում է 8 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Աբեղյան Մ., Մեր երկու գրական լեզուի միութեան խնդիրը, «Արարատ», Էջմիածին, 1897: Աճառյան Հր., Հայոց լեզվի պատմություն, մաս II, Երևան, 1951: Այտընյան Ա., Քննական քերականություն աշխարհաբար կամ արդի հայերեն լեզվի, Երևան, 1987: Առաքելեան Կ., Արդի հայերէնի քերականութիւն, Բ. գիրք, Պէյրութ, 1998: Առաքելեան Կ., Արդի հայերէնի քերականութիւն, Գ. գիրք, Պէյրութ, 1998: Ավետիսյան Յու., Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Երևան, 2007: Եղիայեան Ա., Արեւմտահայերէնի ուղղագրական, ուղղախօսական, ոճաբանական ուղեցոյց. https://nayiri.s3.amazonaws.com/A+Manual+for+Western+Armenian+-+Armenag… Չոլաքեան Յ., Ֆիշենկճեան Ա. (Ֆչնկջեան), Գրական արեւմտահայերէնի ուսումնասիրութեան պատմութիւն, Երեւան, 2016։ Չոլաքեան Յ., Արեւմտահայերէն (կանոնակարգ եւ խնդիրներ): Ա.. գիրք, Երեւան, 2017։ /https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/ 0. Չոլաքեան Յ., Արեւմտահայերէնի կանոնարկման հարցեր (Չթեքուող խօսքի մասեր), Երեւան, 2018։ Չոլաքեան Յ., Արեւմտահայերէն (կանոնակարգ եւ խնդիրներ): Բ. գիրք, Երեւան, 2019։ / http://language.sci.am/sites/default/files/book/arewmtahayeren_b_girk.p… Տասնապետեան Ե., «Քերականութիւն», Անթիլիաս, 1990։ Ֆիշենկճեան Ա., Արեւմտահայերէնի քերականութեան պատմութիւն (Յետայտընեանական շրջան), Երեւան, 2018։/ 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայերենի զարգացման փուլերը. արևմտահայերենի ձևավորումը։ 1. Արևմտահայերենի հնչյունական համակարգը. ուղղագրություն. բաղաձայնական համակարգի արտասանական առանձնահատկությունները. հնչյունափոխություն։ 2. Արևմտահայերենի ձևաբանական համակարգը. գոյական խոսքի մասի հոգնակիի թվի կազմություն, հոլովիչներ-հոլովաձևեր և նրանց արտահայտչաձևերը խոսքի մեջ։ Դերանուններ և բայական խոնարհման եղանակաձևերը, արևմտահայերենի խնդրառությունը /մնացեալ խոսքի մասերուն անդրադառնալ վարժութիւններով/։ 3. Արևմտահայերենի և արևելահայերենի ձևաբանական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ 4. Արևմտահայերենի և արևելահայերենի շարահյուսական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները (նաև արևմտահայերենի շարադասություն):
1106	Հայ ինքնություն	6
3-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ գործնական ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ16-2 1. Դասընթացի նպատակ · զարգացնել ուսանողների մասնագիտական հմտությունները պատմագիտության ընձեռած քննական ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · ներկայացնել ինքնության համատեքստում հայ ինքնության հիմնախնդիրը, · պատրաստել համաշխարհայնացման արդի գործընթացների պայմաններում ինքնության դաշտում հայ ինքնության մարտահրավերներին դիմակայելու ունակ մասնագետներ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կիրառել հայ ինքնության հիմնական սկզբունքները և հիմնախնդիրներն ինքնության միջդիսցիպլինար ոլորտում, 2. վերլուծել ինքնության միջդիսցիպլինար ոլորտում հայ ինքնության շուրջ առկա ժամանակակից մոտեցումները, 3. կիրառել ինքնության միջդիսցիպլինար ոլորտում հայ ինքնության շուրջ առկա վերլուծությունները, հետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնարար սկզբունքները, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառել հայ ինքնության թեմատիկ բնույթի աղբյուրների հավաքման, պահպանման և մշակման հարցի ընձեռած մեթոդները, 5. ծավալել ինքնուրույն մասնագիտական գործունեություն, ինչպես նաև իրականացնելու հետազոտական աշխատանքներ ինքնության ոլորտում: 6. օգտվել ինքնության միջդիսցիպլինար ոլորտի տարաբնույթ աղբյուրներից՝ անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ստանալու համար, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. վերլուծել ինքնության միջդիսցիպլինար ոլորտի տարաբնույթ աղբյուրներ՝ անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ստանալու համար, 8. կիրառել ունեցած գիտելիքները և առաջ քաշելու նորերը: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · զարգացնել ուսանողների մասնագիտական հմտությունները պատմագիտության ընձեռած քննական ժամանակակից մեթոդների միջոցով, · ներկայացնել ինքնության համատեքստում հայ ինքնության հիմնախնդիրը, · պատրաստել համաշխարհայնացման արդի գործընթացների պայմաններում ինքնության դաշտում հայ ինքնության մարտահրավերներին դիմակայելու ունակ մասնագետներ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն 2. գիտագործնական քննարկում 3. լսարանային ցուցադրություն 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են` · ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր՝ ներկայացված հետազոտական աշխատանքի հիման վրա: 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Ինքնություն, Խմբ. Աբրահամյան Լ., Բարխուդարյան Վ., Բախչինյան Ա., Գրիգորյան Ա. և ուրիշներ, Եր., «Կամար», 1995: Հայ ինքնության հարցեր, Գիտական հոդվածների ժողովածու, խմբագիր` Ս. Ա. Զաքարյան, ԵՊՀ, Պրակ 2, 2014: Հայկական ինքնության խնդիրները 21-րդ դարում, Գիտաժողովի զեկուցումներ, Խմբագրակազմ` Սիմոնյան Ա., Հայտոսթյան Պ., Տագեսյան Ա., Ավետիսյան Յ., Եր., ԵՊՀ հրատ., 2013: Հարությունյան Է., Ազգային ինքնություն և կյանքի մշակույթ, Երևան, 2004: Մարության Հ., Հիշողության դերն ազգային ինքնության կառուցվածքում. Տեսական հարցադրումներ, Երևան, 2006: Diaspora, Memory, and Identity: A Search for Home, Ed. By Agnew V., University of Toronto Press, 2005, 260 pages. Diaspora, Identity and Religion, New Directions in Theory and Research, Ed. By Alfonso C., Kokot W., Tölölyan Kh., Routledge, 2016, 224 pages. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Ինքնության հիմնախնդիրն ազգային զարգացման ծիրում: 2. Պատմական հիշողության ֆենոմենը և ինքնությունը: 3. Երկինքնության խնդիրը: 4. Հայ ինքնության կողմնորոշիչները: 5. Ինքնության խնդիրը և քաղաքակրթական զարգացումները 21-րդ դարի սկզբին:
1106	Հայոց պատմության աղբյուրագիտություն	6
3-րդ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դաս., 30 ժամ գործ. ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ16-2 1. Դասընթացի նպատակ · զարգացնել ուսանողների մասնագիտական հմտությունները աղբյուրագիտությանը բնորոշ մեթոդներով և գիտելիքներով: · ներկայացնել Հայոց պատմության աղբյուրագիտության ողջ տիրույթը: · պատրաստել աղբյուրագիտական խորը գիտելիքներով օժտված և աղբյուրները վերլուծելու ունակ մասնագետներ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. կիրառել աղբյուրագիտության բնորոշ մեթոդաբանությունը մասնագիտական հետազոտություններում 2. վերլուծել աղբյուրային տեղեկությունները Հայոց պատմության տարաբնույթ հիմնահարցերի ուսումնասիրության ասպարեզում 3. սահմանել Հայոց պատմության աղբյուրագիտության տիրույթը, ներակայցնել դրա կառուցվածքն ու առանձնահատկությունները բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 1. կիրառել աղբյուրագիտության հիմնական մեթոդներն ու սկզբունքները 2. իրականացնել ինքնուրույն աղբյուրագիտական հետազոտություններ 3. վերլուծել առանձին աղբյուրները՝ դրանց հեղինակի, շարադրման ժամանակի ու դրդապատճառների, ինչպես նաև բովանդակության լուսաբանման դիրքերից 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · զարգացնել ուսանողների մասնագիտական հմտությունները աղբյուրագիտությանը բնորոշ մեթոդներով և գիտելիքներով: · ներկայացնել Հայոց պատմության աղբյուրագիտության ողջ տիրույթը: · պատրաստել աղբյուրագիտական խորը գիտելիքներով օժտված և աղբյուրները վերլուծելու ունակ մասնագետներ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություն 2. գիտագործնական քննարկում 3. լսարանային ցուցադրություն 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · ընթացիկ քննություններ - 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն - 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց՝ յուրաքանչյուրը 2 միավոր։ 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ յուրաքանչյուրը 3 միավոր։ 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է՝ 3 միավոր (մինչև 1-2 ժամ բացակայություն) 2 միավոր (3-5 ժամ բացակայություն) 1 միավոր (6-8 ժամ բացակայություն) 0 միավոր (19 ժամից սկսած բացակայություն) 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Մելիք-Բախշյան Ս., Հայոց պատմության աղբյուրագիտություն, Ե., 1996։ Խորիկյան Հ., Համբարյան Գ., Պատմական աղբյուրի և պատմական փաստի հարաբերակցության խնդիրը «Հայոց պատմության աղբյուրագիտություն» բուհական դասընթացում, «Պատմության ուսուցման հիմնախնդիրներ» գիտական հանդես, 2024, թիվ 1, էջ 65-82։ Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հատոր 1, Ե., 2007։ Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հատոր 2, Ե., 2011։ Բաբայան Լ. Հ., Դրվագներ Հայաստանի XIV-XVIII դ.դ. պատմագրության, Ե., 1984։ «Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին» հատորաշար՝ 1961-2006 թթ.։ Dalton M. S. and Charnigo L., Historians and Their Information Sources // College & Research Libraries, September, 2004, pp. 400-420. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Աղբյուրագիտությունը որպես գիտական համակարգ: 2. Ուսումնասիրության մեթոդաբանությունը: 3. Աղբյուրների տեսակները: 4. Հայոց պատմության սկզբնաղբյուրների դասակարգումը։ 5. Վաղմիջնադարյան հայկական աղբյուրները: 6. Ուշմիջնադարյան հայկական աղբյուրները։ 7. Նոր և նորագույն ժամանակների հայկական աղբյուրները: 8. Միջնադարյան հայկական իրավական և այլ բնույթի աշխատությունները որպես պատմական աղբյուրներ։ 9. Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին. միջնադարյան աղբյուրներ։ 10. Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին. նոր ժամանակների աղբյուրներ։
1106	Հայկական հարցի և Հայոց ցեղասպանության պատմություն	6
3-րդ կիսամյակ 4 ժամ շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ գործնական ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ16-1 1. Դասընթացի նպատակ · ներկայացնել Հայկական հարցի ծագումը, նրա բովանդակությունը ու միջազգայնացումը, · հաղորդել խորացված գիտելիքներ Օսմանյան կայսրության և նրա իրավահաջորդ Թուրքիայի հանրապետության կողմից հայերի նկատմամբ շարունակաբար իրականացվող ցեղասպան քաղաքականության վերաբերյալ, · ձաևավորել պատկերազցում հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական շարժման ու ինքնապաշտպանության դրսևորումների վերաբերյալ: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն. 1. գիտակցել, թե ինչ փոխակերպումների է ենթարկվել Հայկական հարցը իր ծագումից մինչև մեր օրերը, 2. նկարագրել, թե ինչ փուլերից է բաղկացած թուրքական վարչակարգերի կողմից հայ ժողովրդի նկատմամբ իրագործված ցեղասպան քաղաքականությունը, 3. մատնանշել, թե ինչ կորուստներ է կրել հայ ժողովուրդը ցեղասպանությունից հետո և ինչ հետևանքներ է շարունակում կրել իր վրա մինչ օրս: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. վերլուծել թուրքական պետության տարբեր վարչակարգերի կողմից հայերի նկատմամբ իրականացվող խտրական քաղաքականության ու ցեղասպանության շարժառիթները, 5. բացահայտել թուրքական պետության հակահայկական քաղաքականության հետապնդած նպատակները, 6. փաստարկել թուրքական տարբեր վարչակարգերի կողմից իրականացվող հակահայկական քաղաքականության ժառանգականությունն ու հետևողականությունը: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ներկայացնել Հայկական հարցի ծագումը, նրա բովանդակությունը ու միջազգայնացումը, · հաղորդել խորացված գիտելիքներ Օսմանյան կայսրության և նրա իրավահաջորդ Թուրքիայի հանրապետության կողմից հայերի նկատմամբ շարունակաբար իրականացվող ցեղասպան քաղաքականության վերաբերյալ, · ձաևավորել պատկերազցում հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական շարժման ու ինքնապաշտպանության դրսևորումների վերաբերյալ: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ, 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր, 3. ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքներ: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են` · ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: 4. Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Հայաստանը միջազգային դիվանագիտության և սովետական արտաքին քաղաքականության փաստաթղթերում, (1828-1923), Ջ. Կիրակոսյանի խմբ. Եր., 1972: Կիրակոսյան Ջ., Երիտթուրքերը պատմության դատաստանի առաջ, գիրք երկրորդ, Եր., 1983: Армянский вопрос и геноцид армян в Турции (1913-1919), Архив МИД Кайзеровской Германии, сост. В. Микаелян, Ер., Morgenthau H., AmԲassador Morgenthau’s Story, N. Y., 1918: Բeylerian A., Les Grandes Puissances, L՚ Empire Ottoman et les Arméniens dans les Archives Françaises, 1914-1918, Paris, 1983. Documents on Բritish Foreign Policy 1919-1939. Edited Բy E. L. Woodward and Rohan Բutler. First Series. Volume 1, London, 1947. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայկական հարցը իբրև Արևելյան հարցի բաղկացուցիչ, հարցի բնորոշումը: 2. Հայկական հարցի միջազգայնացումը. Սան-Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրերով: 3. Սուլթանական կառավարության հակահայկական քաղաքականությունը: 4. Ինքնապաշտպանական մարտերը 19-րդ դ. 90-ական թթ. և 20-րդ դ. սկզբին: 5. Հայոց ցեղասպանության իրականացման թուրքական շարժառիթները, ցեղասպանության ծրագրի նախապատրաստումը: 6. Հայոց ցեղասպանության ծրագրի գործադրման փուլերը: 7. Հայկական հարցը և Հայաստանի մանդատի հարցը Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում: 8. Հայկական հարցի վերարծարծումը Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտին: 9. Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման ու դատապարտման գործընթացը: 10. Հայկական հարցն արդի պայմաններում:
1106	Հայրենիք-Սփյուռք առնչությունները և հայրենադարձությունը	6
3-րդ կիսամյակ 4 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն, 30 ժամ գործնական ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ16-4 1. Դասընթացի նպատակ · Սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների (1918 թվականից մինչև մեր օրերը) վերաբերյալ ամբողջական գիտելիքներ, · Սփյուռքի ձևավորման մասին հենքային իմացություններ, · Սփյուռքի քաղաքական դերակատարության վերաբերյալ համակարգային գիտելիք: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. արտահայտել հայրենիք-սփյուռք կապերի հիմնական բնորոշիչները, 2. սահմանել հայրենիք-սփյուռք կապերի փուլային բովանդակությունը, 3. լուսաբանել սփյուռքի նկատմամբ մոտեցումները և սփյուռքի դերը հայրենի պետության համար, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. կիրառել համապատասխան մոտեցումներ Սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների վերլուծության ընթացքում, 5. տարբերակել Սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների հիմնական փուլերն ու ենթափուլերը, 6. վերլուծել հայրենի պետության համար Սփյուռքի դերի ու նշանակության հարցերը, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան) 7. բացահայտել Սփյուռք-հայրենիք կապերի հիմնական արտահայտությունները և դրանց բովանդակությունը: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · Սփյուռք-հայրենիք հարաբերությունների (1918 թվականից մինչև մեր օրերը) վերաբերյալ ամբողջական գիտելիքներ, · Սփյուռքի ձևավորման մասին հենքային իմացություններ, · Սփյուռքի քաղաքական դերակատարության վերաբերյալ համակարգային գիտելիք: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ 2. քննարկումներ և բանավեճեր 3. ուսանողի ինքնուրույն և խմբային աշխատանք 4. տեսական և վերլուծական գրականության ինքնուրույն ուսումնասիրություն 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են` · ընթացիկ քննություններ- 8 միավոր · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Առաջին ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է երկու հարց, յուրաքանչյուրը՝ 2 միավոր։ Միավորների քայլը 0.5 է։ 2. Երկրորդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 4 միավոր՝ ներկայացված հետազոտական աշխատանքի հիման վրա: 3. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը՝ 3 միավոր: 4· Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Դալլաքյան Կ., Հայ սփյուռքի պատմություն (համառոտ ակնարկ), Ե., 2004, Եղիազարյան Ա. և այլք, Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերությունները 1918 թվականից մինչև մեր օրերը, Ե., 2017: «Հայ սփյուռք» հանրագիտարան, Ե., 2003: Մինասյան Է., Հայրենիք-Սփյուռք առնչությունները 21-րդ դարասկզբին (2001-2017 թթ.), Ե., 2018: Tölölyan Khachig, Armenian Diaspora, M. Ember, C. R. Ember, I. Skoggard (eds.), Encyclopedia of Diasporas. Volume I, New York: Springer, 2005, pp. 35-46. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայկական Սփյուռքի ձևավորումը: 2. Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերությունների պատմության պարբերացումը: 3. Հայրենիք-Սփյուռք կապերը 1918-1920 թթ.: 4. Հայրենիք-Սփյուռք կապերը 1921-1937 թթ.. հարաբերությունների խզումը: 5. Հայրենիք-Սփյուռք հարբերությունների վերականգնումը Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին. Արտասահմանյան երկրների հետ մշակութային կապի հայկական ընկերության գործունեությունը: 6. Հայրենիք-Սփյուռք կապերը 1964-1988 թթ.: 7. Հայրենիք-Սփյուռք կապերը 1991-1998 թթ.: 8. Հայրենիք-Սփյուռք կապերը 1998-2008 թթ.: 9. Հայրենիք-Սփյուռք կապերը 2008 թվականից մինչև մեր օրերը:
1106	Գրական տեքստի վերլուծություն	3
3-րդ կիսամյակ 3.8 ժամ/շաբ. 30 ժամ դասախոսություն ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ17-1 1. Դասընթացի նպատակ · ներկայացնել գրական տեքստի պատմական զարգացման երկու մեծ շրջափուլերը՝ բանավոր և գրավոր, · զարգացնել ուսանողների ընդհանրական մտավոր կարողությունները, սովորեցնել գրական տեքստի վերլուծության կանոններն ու մեթոդները, · օժանդակել ուսանողներին՝ գիտակցելու և զարգացնելու իրենց տեսական գիտելիքները՝ գրական տեքստերի ազգային յուրահատկությունը որոշելու առումով, ընկալել նաև գրողի աշխարհայացքի ու ստեղծագործության կապը: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել գրական տեքստի ճանաչողական նշանակությունը, 2. որոշել տեքստի կառուցվածքի բաղադրիչները՝ մատնանշելով նրանում ենթահիմքն ու ասույթը, 3. ձևակերպել և բացատրել գրական տեքստի հաղորդակցման իրադրությունը և խոսքաշարը կամ կոնտեքստը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. ընտրել և գնահատել գրական տեքստի տարբեր մասերի՝ միմյանց կապակցման յուրահատուկ միջոցները, 5. մշակել և օգտագործել գրական տեքստին բնորոշ թեմատիկ բառապաշար, 6. խմբագրել և քննարկել գրական տարաբնույթ տեքստեր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. վերլուծել տարաբնույթ գրական տեքստեր: ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել գրական տեքստի ճանաչողական նշանակությունը, 2. որոշել տեքստի կառուցվածքի բաղադրիչները՝ մատնանշելով նրանում ենթահիմքն ու ասույթը, 3. ձևակերպել և բացատրել գրական տեքստի հաղորդակցման իրադրությունը և խոսքաշարը կամ կոնտեքստը: բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. ընտրել և գնահատել գրական տեքստի տարբեր մասերի՝ միմյանց կապակցման յուրահատուկ միջոցները, 5. մշակել և օգտագործել գրական տեքստին բնորոշ թեմատիկ բառապաշար, 6. խմբագրել և քննարկել գրական տարաբնույթ տեքստեր: գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. վերլուծել տարաբնույթ գրական տեքստեր: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · ներկայացնել գրական տեքստի պատմական զարգացման երկու մեծ շրջափուլերը՝ բանավոր և գրավոր, · զարգացնել ուսանողների ընդհանրական մտավոր կարողությունները, սովորեցնել գրական տեքստի վերլուծության կանոններն ու մեթոդները, · օժանդակել ուսանողներին՝ գիտակցելու և զարգացնելու իրենց տեսական գիտելիքները՝ գրական տեքստերի ազգային յուրահատկությունը որոշելու առումով, ընկալել նաև գրողի աշխարհայացքի ու ստեղծագործության կապը: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. դասախոսություններ, 2. հարցադրումներով սեմինար-քննարկումներ, բանավեճեր, 3. հանձնարարված գրականության ընթերցում և քննարկում, 4. միջտեքստային կապերի վերլուծություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման դասընթաց է. . ընթացիկ ստուգումներ- 8 միավոր . մասնակցություն -3 միավոր . եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր Նախատեսված եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց, յուրաքանչյուրը ՝3 միավոր: Միավորների քայլը 0.5 է: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Յու. Ավետիսյան, Արևմտահայբանաստեղծությանլեզուն, Երևան, 2002: Լ. Եզեկյան, Ոճագիտություն, Երևան, 2003: Է.Ջրբաշյան, Բանարվեստի հիմունքներ, Երևան, 2011: Գ. Ջահուկյան, Ֆ. Խլղաթյան, Հայոցլեզու. Տեքստագիտություն, Երևան, 1994 Ն. Համբարձումյան, Տեքստ և մեկնություն, Երևան, 2013: Բ. Ղազարյան, Խոսքի մասերի խոսքային գործառությունները, Երևան, 1998: 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Գաղափար տեքստի մասին։ Տեքստագիտության կապը հարակից գիտությունների հետ։ 2. Տեքստաբանությունը որպես գրականագիտական ուսումնասիրությունների ստեղծման մեթոդաբանական հիմք։ 3. Ենթահիմք և ասույթ։ Իրադրություն և համատեքստ։ 4. Գրական տեքստերի ազգային յուրահատկությունը։ 5. Գրական տեքստերի յուրահատկությունը և պատկերման գլխավոր առարկան։ Ժամանակի և տարածության ընկալումը։ 6. Գրական տեքստ և պատկերավոր մտածողություն։ Մտածողության ձևեր։ 7. Գրական երկը որպես ամբողջական տեքստ։ 8. Ավանդույթը և նորարարությունը գրական տեքստերում։ Տեքստերի պատմական նշանակությունը։ 9. Գրական տեքստերի բովանդակությունը և ձևը։ 10. Գրական տեքստերի կառուցվածը։ 11. Գրական լեզու և գրական տեքստի լեզու։ Հեղինակի բառապաշարի շերտերը։ 12. Թեմայի և գաղափարի միասնությունը գրական տեքստերում։ 13. Բառային պատկերները գրական տեքստերում։
1106	Հայ գրականություն	3
4-րդ 3.8 ժամ/շաբ. 30 ժամ դաս. ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ 1106/Մ17-02 1. Դասընթացի նպատակ · Հայ գրականության կարևորությունը ազգային ինքնության համակարգում: · Հայ հեղինակների արժեքավոր ստեղծագործությունները։ · Հայ գրողների դերն ու նշանակությունը հայ մշակույթում և հասարակական կյանքում։ 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1· Ներկայացնել հայ գրականության սկզբնավորման նախադրյալները։ 2· Լուսաբանել հայ գրականության ընդգրկման սահմանները, լեզուն։ 3· Ուսումնասիրել գրական երկերի վերլուծության հիմնական սկզբունքները։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4· Տարբերել հայ գրականության հատկանիշները։ 5· Որոշել հայ գրականության զարգացման պայմաններն ու շրջանները։ 6·Վերլուծել և գրախոսել ցանկացած գրական երկ։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · Հայ գրականության կարևորությունը ազգային ինքնության համակարգում: · Հայ հեղինակների արժեքավոր ստեղծագործությունները։ · Հայ գրողների դերն ու նշանակությունը հայ մշակույթում և հասարակական կյանքում։ 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները 1. Դասախոսություն, 2. գիտագործնական քննարկում, 3. լսարանային ցուցադրություն: 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Գնահատման բաղադրիչներն են՝ · եզրափակիչ քննություն- 9 միավոր · ընթացիկ ստուգում (ներ)- 8 միավոր · մասնակցություն- 3 միավոր 1. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է, գնահատվում է 9 միավոր։ Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց՝ յուրաքանչյուրը 3 միավոր։ 2. Ընթացիկ ստուգում(ները) անցկացվում են բանավոր, թեմատիկ զեկույցներ ներկայացնելու միջոցով, գնահատվում է 8 միավոր: 3· Մասնակցության համար ուսանողին տրվում է 1-3 միավոր: 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Աբեղեան Մ., Երկեր, հ.Ա, Ե., 1966, հ.Բ, Ե., 1967, հ.Դ, 1970։ Աղաբաբյան Ս., Արդի հայ գրականության պատմություն, հ. 2, Ե., 1993։ Գաբրիելյան Վ., Սփյուռքահայ գրականություն, Ե., 2016։ Գրականության տեսության արդի խնդիրներ, ԵՊՀ հրատ., Ե., 2016։ Թամրազյան Հ., Սովետահայ գրականության պատմություն, Ե., 1984։ Մկրյան Մ., Գրականության պատմության հարցեր, Ե. 1967։ Սաֆարյան Վ., Հայ միջնադարյան գրականություն,Ե., 2016։ 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. Հայկական հնագույն առասպելներն ու վիպերգերը։ 5-րդ դարի հայ պատմագրության պատմագիտական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ 2. «Սասնա ծռեր» էպոսի ազգային և համամարդկային նշանակությունը։ 3. Գրիգոր Նարեկացի. «Տաղեր և գանձեր», «Մատեան ողբերգութեան»։ 4. Միջնադարի հայ առակագրությունը. Մխիթար Գոշ և Վարդան Այգեկցի։ 5. Հայ գյուղի պատկերը Պ.Պռոշյանի երկերում: 6. Րաֆֆին պատմավիպասան. «Սամվել» վեպի պատմականությունը: 7. Շիրվանզադեի «Քաոս» վեպը: 8. Մուրացանը պատմավիպասան. «Գևորգ Մարզպետունի» պատմավեպը։ 9. Նար-Դոսի նորավեպերն ու վիպակները. «Մեր թաղը», «Սպանված աղավնին»։ 10. Հովհաննես Թումանյանի քնարերգությունը (բանաստեղծություններ, քառյակներ)։ 11. Հովհաննես Թումանյանի պոեմներն ու արձակը։ 12. Ավետիք Իսահակյանի «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմի գեղարվեստական արժանիքը։ 13. Վահան Տերյանի բանաստեղծական շարքերը։ 14. Համո Սահյանի քնարերգությունը։ 15. Պարույր Սևակի բանաստեղծական ժողովածուները և պոեմները։

Կրթական այլ մոդուլներ

Ամբիոնի կոդը	Պարտադիր դասընթացի անվանումը	Կրեդիտներ
1106	Գիտական սեմինար	12
1-4-րդ կիսամյակներ 2 ժամ/շաբ. 30 ժամ սեմինար ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/ Մ18-21 1. Դասընթացի նպատակ · իրազեկել մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրները, իրականացվող գիտահետազոտական աշխատանքները և դրանց արդյունքները, · կազմակերպել բանախոսություններ ոլորտի հայաստանյան և միջազգային մասնագետների մասնակցությամբ, · տրամադրել տեղեկատվություն մագիստրոսական թեզի պատրաստման և գնահատման մասին և խորհրդատվութուն թեզի թեմայի ընտրության հարցում · քննարկել մագիստրոսական թեզերի հետ կապված հիմախդիրներն ու կատարման ընթացքը: 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ներկայացնել մագիստրոսական թեզի հիմնադրույթները, կատարման ընթացքը և արդյունքները, 2. ձևավորել գիտական զեկուցումներ ներկայացնելու և բանավեճեր վարելու հմտություններ, 3. քաջածանոթ լինել հետազատության տվյալ բնագավառի տեսական և մեթոդաբանական մերօրյա ձեռքբերումներին, բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. մագիստրոսական թեզի իրականացման համար կատարել ժամանակակից մշակութային գործընթացների ինքնուրույն քննություն և վերլուծություն, 5. լինել հետազոտություններ իրականացնող թիմում, իրականացնել հարցադրումներ թեմայի բացահայտման համար, 6. մասնագիտական գիտելիքները կիրառել աշխատանքային տարբեր բնագավառներում և հասարակական դիսկուրսներում, գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ 7. հանդես գալ մագիստրոսական թեզի շրջանակներում իրականացված հետազոտության կարճ զեկուցումներով, 8. ներկայացնել սեփական հետազոտական ծրագիրը, 9. պատրաստել և ներկայացնել գիտաուսումնական և գիտական տեքստեր, վարելու բանավեճեր՝ պահպանելով մասնագիտական էթիկայի կանոնները: 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · իրազեկել մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրները, իրականացվող գիտահետազոտական աշխատանքները և դրանց արդյունքները, · կազմակերպել բանախոսություններ ոլորտի հայաստանյան և միջազգային մասնագետների մասնակցությամբ, · տրամադրել տեղեկատվություն մագիստրոսական թեզի պատրաստման և գնահատման մասին և խորհրդատվութուն թեզի թեմայի ընտրության հարցում · քննարկել մագիստրոսական թեզերի հետ կապված հիմախդիրներն ու կատարման ընթացքը: 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները · սեմինարներ-քննարկումներ · արտալսարանային դասեր · միջազգային մասնագետների փորձի փոխանակում, հրավիրյալ միջազգային հեղինակավոր հետազոտողների հետ հանդիպում-սեմինարներ 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Դասընթացը գնահատվում է ստուգարքի միջոցով։ 6. Դասընթացի հիմնական բաժիններ Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ
1106	Մասնագիտական պրակտիկա	6
3-րդ կիսամյակ 6 շաբ. 180 ժամ ինքնուրույն աշխատանք ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ22 1. Դասընթացի նպատակ · գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։ 2. Կրթական վերջնարդյունքներ ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն 1. ձևավորել մագիստրոսական թեզի թեմային առնչվող հետազոտական հմտություններ 2. hնարավորություն ստանալ մասնակցելու բաժնի և հայաստանյան համապատասխան գիտահետազոտական կառույցների համագործակցական նախագծերին ու դաշտային հետազոտություններին։ բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ 4. 4ևակերպել գիտահետազոտական խնդիրներ, իրականացնել հետազոտական աշխատանք, կազմել հարցարաններ, անցկացնել հարցազրույցներ, վերծանել և վերլուծել հավաքագրած նյութերը։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։ 4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները · Հետազոտական աշխատանք · Աշխատանք գրադարաններում և արխիվում 5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները 1. Մագիստրանտը պրակտիկայի ավարտին մագիստրոսական թեզի ղեկավարին ներկայացնում է հաշվետովություն։ 2. Պրակտիկան գնահատվում է թեզի ղեկավարի կողմից ստուգարքի միջոցով։ 6. Հիմնական գրականության ցանկ. Բալասանյան Ս., Վարդանյան Ն., ՔՀԿ հետազոտական կարողությունների զարգացում// Ղազարյան Ա., Գիտական հետազոտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները, Երևան, 2015։ Hamilton P., Shopes L., Building Partnerships between Oral History and Memory Studies, Oral History and Public Memories, Pholadelphia, Temple University Press, 2008. 7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ 1. ծանոթանալ պրակտիկան կազմակերպող կազմակերպության գիտական գործունեությանը, 2. աշխատել պրակտիկան կազմակերպող հիմնարկության գրադարանում, 3. պրակտիկան կազմակերպող հիմնարկության կողմից նշանակված ղեկավարի հետ քննարկել մագիստրոսական թեզը և դրա բովանդակությունը բարելավելու հնարավորությունները, 4. կատարել մագիստրոսական թեզի գիտական ղեկավարի հանձնարարությունները, 5. կատարել պրակտիկան կազմակերպող հիմնարկության կողմից նշանակված ղեկավարի հանձնարարությունները, 6. ղեկավարների հետ միասին սահմանել պրակտիկայի՝ նախատեսվող արդյունքի ձևը և բովանդակությունը, 7. ստանալ կազմակերպության կողմից նշանակված ղեկավարի մեթոդական խորհրդատվությունը՝ հետագա հետազոտական աշխատանքների համար, 8. կազմել պրակտիկան կազմակերպող հիմնարկության գիտահետազոտական աշխատանքների վերաբերյալ ամփափագիր-տեղեկագիր և ներկայացնել ամբիոն:
1106	Մագիստրոսական թեզ	6
4-րդ կիսամյակ Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ ? ժամ ՊԱՐՏԱԴԻՐ 1106/Մ23 1. Դասընթացի նպատակ · գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։ 2. Կրթական վերջնարդյունքներ 1. Մագիստրանտը պրակտիկայի ավարտին մագիստրոսական թեզի ղեկավարին ներկայացնում է հաշվետովություն։ 2. Պրակտիկան գնահատվում է թեզի ղեկավարի կողմից ստուգարքի միջոցով։ 3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր · գործնական աշխատանքների միջոցով զարգացնել ուսանողի մասնագիտական հմտությունները և փորձառությունը, մասնագիտական ոլորտում ինքնուրույն աշխատելու կարողությունները։ 4. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները Մագիստրոսական թեզի գնահատումն իրականացվում է 20-միավորանոց սանդղակով՝ համաձայն սահմանված չափանիշների և դրանց համապատասխան չափորոշիչների։ 5. Դասընթացի հիմնական բաժիններ Տիտղոսաթերթ Ստորագրությունների էջ Համառոտագիր Բովանդակություն Ներածություն Հիմնական մաս Եզրակացություններ (և առաջարկություններ) Օգտագործված գրականության ցանկ Հավելվածներ

Հայագիտություն

Մագիստրոսական ծրագիր

Ուսումնական պլան

Ընդհանուր կրթական կառուցամաս

Մասնագիտական կառուցամաս

Կրթական այլ մոդուլներ