ԳԻՏԱԿԱՆ ԹԵՄԱ. ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՎՈՒՄ ԵՆ ՄԱՐՏԿՈՑՆԵՐՈՒՄ ԿԻՐԱՌՎՈՂ ԿԱՐԵՎՈՐ ՍՈՒԼՖՈՆՆԵՐԸ

Մեզ հետ զրույցում Լիանա Գաբրիելյանը փաստեց, որ նախագծի հիմնական նպատակն է սուլֆոնների դասին պատկանող, քիչ ուսումնասիրված անդամների` էթիլմեթիլ-, տետրամեթիլեն-, դիֆենիլ- և դիբութիլ սուլֆոնների փորձնական և տեսական ուսումնասիրությունը` գնահատելու դրանց կիրառության հեռանկարը լիթիումական մարտկոցներում. «Սուլֆոնները խոստումնալից բևեռային ապրոտոնային լուծիչներ են, որոնք կարող են կիրառվել գիտության և քիմիական տեխնոլոգիայի տարբեր ոլորտներում, մասնավորապես լիթիումական մարտկոց­ների հետազոտություններում»:

Գիտական խմբի կողմից մակրոսկոպիական և միկրոսկոպիական մոտեցումներով ուսումնասիրվում են ինչպես մաքուր սուլֆոնները, այնպես էլ դրանց բինար խառնուրդները տարբեր օրգանական  համալուծիչների հետ, ինչպես նաև լիթիումի աղերի լուծույթներն այդ լուծիչներում:

«Նախագիծն իրականացնելիս օգտագործվում են ինչպես տեսական քվանտա­քիմիական մեթոդներ (Gaussian 09 ծրագրային փաթեթը), այնպես էլ փորձարա­րա­կան մեթոդ­ներ՝ ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիա (ԻԿ), դիէլեկտրիկ ռելաքսացիայի սպեկտրոսկո­պիա (ԴՌՍ), կիրականացվեն էլեկտրահաղորդա­կա­նության և մակերևութային լարվա­ծու­թյան չափումներ` բացահայտելու վերոհիշյալ համակար­գերի կառուցվածքային, տատանողական, թերմոդինամիկական և էլեկտրաքիմիական հատկությունները»,- մեզ հետ զրույցում նշեց Լիանա Գաբրիելյանը:

Դոցենտի հավաստմամբ, այդ համակարգերի կառուցվածքային, դիէլեկտրիկ և այլ հատկությունների իմացությունը կօգնի գնահատելու դրանց հնարավոր կիրառումը լիթիում-իոնային մարտկոցներում. «Մասնավորապես էթիլմեթիլսուլֆոնը (ԷՄՍՕ2) և տետրամեթիլենսուլֆոնը (ՏՄՍ), շնորհիվ բարձր դիպոլ մոմենտների և բարձր դիէլեկտրիկ թափանցելիության արժեքների, լիթիումական մարտկոց­ներում կիրառելի էլեկտրոլիտային միջավայրեր են»:

Լիանա Գաբրիելյանի փոխանցմամբ, այս նախագիծը հանդիսանում է Ֆիզիկական և կոլոիդների քիմիայի ամբիոնում իրականացվող հետազոտությունների շարունակությու­նը:

Գիտական խմբի ղեկավարը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ չնայած առկա ուսումնասիրություններին` սուլֆոնների շարքի համակարգված տեսական ուսումնասիրությունը` պարզելու այդ միացությունների տարբեր հատկությունների և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների միջև կապը, երբեք չի իրականացվել. «Նշված բացթողումը լրացնելու համար սուլֆոնների շարքի համար համեմատական կարգով անհրաժեշտ է իրականացնել կոնֆորմացիոն և բնակեցվածության բաշխման վերլուծություն, տատանողական մոդերի վերագրումներ, թերմոդինամի­կա­կան մեծությունների հաշվարկ, սոլվատացման և իոնների կոորդինացման ունակության գնահատում, և մեր նախագծի խնդիրն է պատասխանել առնվազն այդ հարցերին»:

Լիանա Գաբրիելյանը նշեց, որ պրոտոնային լուծիչների բի­նար խառնուրդները ևս  հետազոտվելու են. «Որոշ դեպքերում բինար լուծիչներն ավելի գերադասելի են, և մեր նախագծի շրջանակում նախատեսվում է ընտրված սուլ­ֆոն/­համալուծիչ զույգերի մանրակրկիտ ուսումնա­սիրությունը»:

Նա փաստեց նաև, որ նախագծի շրջանակում շարունակվելու է համագործակցությունը Բայրոթի համալսարանի (Գերմանիա) պրոֆեսոր Է. Ռոսսլերի հետ, որի լաբորատորիան նշանակալից դիրք է գրավում դիէլեկտրիկ ռելաքսացիայի  սպեկտրոսկոպիայի բնագավառում, ինչպես նաև Զաարլանդի համալսարանի (Գերմանիա) ֆիզիկական և տեսական քիմիայի ինստիտուտի պրոֆեսոր Մ .Շպրինգբորգի հետ՝  տեսական քվանտաքիմիական ուսումնասիրությունների շրջանակում. «Նախատեսվում է նաև  մասնակցություն տարբեր միջազգային գիտաժողովներին:

Տեղեկացնենք, որ Լիանա Գաբրիելյանի ղեկավարությամբ հետազոտություն իրականացնող գիտական խմբի անդամներն են քիմ. գիտ. թեկնածու Զաքար Պապանյանը, ասպիրանտ Աշոտ Մխիթարյանը և մագիստրոս Վիկտորյա Մանուչարյանը:

Քնար Միսակյան