Մեկ ուսումնական տարի ԵՊՀ-ում. հիշողություններ՝ ամբողջ կյանքի համար

ՌԴ-ից ժամանած Եկատերինա Ռոդիոնովան, որը սովորում է Ազգային հետազոտական համալսարանի «Բարձրագույն տնտեսագիտական դպրոց»-ի (HSE) կրեատիվ ինդուստրիաների ֆակուլտետի «Մեդիահաղորդակցություններ» կրթական ծրագրում, մեկ ուսումնական տարի ուսումնառել է Երևանի պետական համալսարանում՝ որպես ակադեմիական շարժունության ծրագրի մասնակից։ Նրա համար Հայաստանը պարզապես ուսման վայր չէ, այլև բացահայտումների, ինքնաճանաչման և նոր հեռանկարների երկիր։

Եկատերինայի ընտրությունը պատահական չէր։ Նա առաջին անգամ Հայաստան էր այցելել դեռ 2024 թ. և անմիջապես սիրահարվել երկրին։ Միաժամանակ, կարևոր էր նաև այն հանգամանքը, որ կենցաղային շատ հարցեր հնարավոր էր լուծել ռուսերենով։

«Մարդիկ միշտ պատրաստ էին օգնելու և խոսելու ռուսերեն, ինչի համար ես շատ շնորհակալ եմ։ Ցավոք, հայերեն չեմ խոսում, բայց այստեղ երբեք ինձ օտար չեմ զգացել»,- պատմում է նա։

ԵՊՀ-ում նա սովորել է Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետում, ինչպես նաև դասընթաց է անցել Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում։ Իր մասնագիտական հետաքրքրություններից ելնելով՝ նա ընտրել է «Բիզնես հաղորդակցություն», «Տեսողական հաղորդակցության մշակույթ», «Մարդու իրավունքներ և լրագրություն» դասընթացները։

Եկատերինայի խոսքով՝ միջազգային կրթական միջավայրում սովորելու փորձը փոխել է իր վերաբերմունքը ուսման նկատմամբ։ Նա համոզվել է, որ կրթության արժեքը կախված է ոչ միայն համալսարանից կամ ծրագրից, այլև նրանից, թե որքանով է ուսանողը պատրաստ օգտվելու իրեն տրված հնարավորություններից։

«Ես հասկացա, որ կրթությունը լավ է այնքանով, որքանով դու ինքդ պատրաստ ես դրանից օգտվելու։ Այն կարևոր քայլ է դեպի ավելի լավ ապագա»,– նշում է նա։

Ուսումը միջազգային հարթակում նաև ավելի վստահ է դարձրել նրան։ Եթե նախկինում արտերկրում մագիստրոսական կրթություն ստանալու գաղափարը հեռավոր նպատակ էր թվում, ապա այժմ նա վստահ է, որ կարող է սովորել և արդյունավետ հաղորդակցվել ոչ մայրենի լեզվով։ Տարվա ամենակարևոր ձեռքբերումներից մեկը լեզվական առաջընթացն է. անգլերենով ուսանելը զգալիորեն զարգացրել է նրա խոսակցական և լսողական հմտությունները։

«Արտերկրում ուսանելը սովորեցնում է վստահել տարբեր մարդկանց և երբեք չդատել այլ մշակույթների ու երկրների մասին կարծրատիպերի հիման վրա։ Ամենակարևորը հարգանքն է այլ մշակույթի, ավանդույթների և կենսակերպի նկատմամբ, ինչպես նաև դրանք հասկանալու ցանկությունը։ Միայն այդ դեպքում կարող ես քեզ «սեփականը» զգալ աշխարհի ցանկացած վայրում։

Բացի դրանից՝ հասկանում ես, որ բոլորս, անկախ մեր ծագումից, խոսում ենք նույն լեզվով՝ խաղաղության և բարության լեզվով։ Եվ եթե լավ մարդ ես, ամենուր կարող ես ընկերներ գտնել։ Հասկացա, որ կարողանում եմ արագ հարմարվել նոր միջավայրին և հեշտությամբ ընկալել տեղեկությունը նույնիսկ այլ լեզվով։ Նաև բացահայտեցի, որ կարողանում եմ զգալ ուրիշ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը և անկեղծորեն սիրել նրա բնությունն ու խորհրդանիշները»,- ընդգծում է Եկատերինան։

Հայաստանի մասին նրա նախնական պատկերացումներն ավելի շատ պայմանավորված էին տարածված կարծրատիպերով։ Սակայն այստեղ անցկացրած ժամանակը փոխել է այդ ընկալումները։

«Ըստ տարածված կարծրատիպերի՝ Հայաստանը պատկերացնում էի որպես բավականին ավանդական երկիր՝ գյուղատնտեսական ոլորտի մեծ դերակատարությամբ։ Սակայն դեռ 2024 թ. իմ առաջին այցի ժամանակ հասկացանք, որ այստեղ կան զարգացման մեծ հնարավորություններ նաև տնտեսության ամենաժամանակակից ոլորտներում։ Երբ վերադարձա այս ուսումնական տարում, զարմացա, թե որքան է Հայաստանը փոխվել ընդամենը երկու տարվա ընթացքում. քարտային վճարումներ, նոր ավտոբուսներ, մշակութային մշտական միջոցառումներ քաղաքի կենտրոնում։

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի մասին իմ պատկերացումներում շարունակում է ապրել նաև Նարինե Աբգարյանի գրքային Հայաստանը՝ իր եկեղեցիներով, վառ մշակույթով և խոհանոցով։

Ամենամեծ բացահայտումս բնությունն էր։ Այս տարի առաջին անգամ մասնակցեցի արշավների, լեռնագնացության, իջա դեպի գաղտնի ջրվեժներ, այցելեցի Բերդ, ճանապարհորդեցի ծաղկած ծիրանենիների այգիներով։ Կարող եմ վստահ ասել, որ նման գեղեցկություն ուրիշ տեղ չեմ տեսել»,- ասում է նա։

Երևանում առաջին օրերը, սակայն, այնքան էլ հեշտ չեն եղել։ Քաղաքի փողոցները, արագ երթևեկությունը, նոր միջավայրին հարմարվելու անհրաժեշտությունը սկզբում շփոթեցրել էին նրան։ Բայց այդ դժվարությունները շուտով վերածվել են հետաքրքիր փորձառության։

Հայ ուսանողների մասին խոսելիս Եկատերինան առանձնացնում է նրանց կոկիկ և դասական ոճը, ինչպես նաև ընտանիքի և տան հետ ամուր կապը։ Միևնույն ժամանակ, նա զարմանքով նշում է, որ շատ հայ երիտասարդներ ունեն լայն աշխարհայացք, հաճախ են ճանապարհորդում և հետաքրքրված են տարբեր մշակույթներով։

Ուսման ընթացքում նա նկատել է նաև կրթական համակարգերի տարբերությունները։ Եթե իրենց համալսարանում գերակշռում են մոդուլային դասընթացներն ու գրավոր գնահատումները, ապա ԵՊՀ-ում ավելի տարածված են բանավոր քննությունները, որոնք պահանջում են անմիջական հաղորդակցություն և արագ արձագանքելու կարողություն։

Հայաստանում անցկացրած ամիսների ընթացքում Եկատերինան հասցրել է ոչ միայն ծանոթանալ երկրի մշակույթին, այլև սիրել հայկական որոշ բառեր ու համեր։ Նրա սիրելի արտահայտությունը «բարի լույս»-ն է, որը, նրա խոսքով, առանձնահատուկ ջերմություն և դրական լիցք է փոխանցում։

«Լույսի հետ կապված զուգորդումները յուրաքանչյուր նոր օրվան լավ տրամադրություն են հաղորդում»,- ասում է նա։

Սիրված բառերի շարքում է նաև «բերդ»-ը։ Եկատերինայի կարծիքով՝ այն խորհրդանշում է Հայաստանը՝ որպես անկախ, ամուր և հպարտ երկիր։

Հայկական խոհանոցը ևս անմասն չի մնացել նրա բացահայտումներից։ Նա փորձել է խորոված, հարիսա, խաշլամա, լահմաջո, ղափամա և ժենգյալով հաց։ Սակայն ամենասիրելի ուտեստը դարձել է հենց ժենգյալով հացը։ 

«Այն միշտ տարբեր համ ունի, քանի որ պատրաստվում է տարբեր խոտաբույսերով»,- պատմում է նա։

Հատուկ տեղ է զբաղեցնում նաև նռան գինին, որը, ինչպես ինքն է խոստովանում, դարձել է Հայաստանի հետ կապված իր ամենահաճելի բացահայտումներից մեկը։ 

Իսկ ամենաթանկ հիշողություններից նա առանձնացնում է բնության գրկում ճանապարհորդությունները, լեռները, որոնք հատկապես երևում էին հանրակացարան գնալու ճանապարհին… Արարատը, որը պարզ օրերին բացվում է քաղաքի կենտրոն իջնելիս՝ իր ողջ վեհությամբ։

Հայաստանից Եկատերինան իր հետ կտանի ոչ միայն ակադեմիական գիտելիքներ, այլև հիշողություններ, որոնք երկար կմնան իր հետ։ Հատկապես հիշում է գարնանային ճանապարհորդությունը դեպի Տավուշ, երբ լուսաբացին մեքենան անցնում էր Սևանի ափով։

«Այդպիսի պահերին թվում է, թե դիպչում ես հավերժությանը` ինքդ էլ դառնալով նրա մի փոքր մասը»,- ամփոփում է ուսանողը։