Կրթության կազմակերպում

Մագիստրոսական ծրագիր

Ուսումնական պլան

Կրթական մակարդակը՝
Մագիստրոս
Ծրագրի անվանումը և մասնագիտության թվանիշը՝
011101.04.7 - Կրթական գիտություններ
Մասնագիտացումը՝
011101.04.7 - Կրթության կազմակերպում
Շնորհվող որակավորումը՝
Կրթության մագիստրոս
Ծրագրի մեկնարկի ուսումնական տարի՝
2026/2027
Ուսուցման ձև (առկա/հեռակա)՝
Առկա
Ուսումնառության լեզուն՝
Հայերեն

Ընդհանուր կրթական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
1-ին կիսամյակ
30
Շաբաթական 2 ժամ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0309/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի հիմնական նպատակն է ուսանողներին հաղորդել մաս­նա­գի­տա­կան գիտելիքներ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնագավառում և ծանո­թացնել ուսանողներին նոր ծրագրերին իրենց մասնագիտական հետա­քրքրությունների շրջանակներում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Դասընթացի հաջող ավարտին ուսանողը պիտի կարողանա.վարժ աշխա­տել տեքստային փաստաթղթերի հետ, փոփոխել տպիչի և համակարգչի այլ ակսե­սուարների պարամետրները,վարժ կատարել տարբեր գործո­ղու­թյուններ էլեկտրոնային աղյուսակների հետ, կազմել դիագրամներ և գրաֆիկներ, կատա­րել հաշվարկներ, օգտագործելով բանաձևերը,նախագծել և ստեղծել տվյալների բազան, ինչպես նաև կազմակերպել տարբեր հարցումներ, ստեղծել հաշվե­տվություններ,ստեղծել պարզագույն web-կայքերը, օգտագործելով HTML լեզուն:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի հիմնական նպատակն է ուսանողներին հաղորդել մաս­նա­գի­տա­կան գիտելիքներ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնագավառում և ծանո­թացնել ուսանողներին նոր ծրագրերին իրենց մասնագիտական հետա­քրքրությունների շրջանակներում:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները

· դասախոսություն՝ շարժասահիկների ուղեկցությամբ
գործնական աշխատանքներ, սեմինար պարապմունքներ
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
ստուգարք
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Katherine Murray, First Look Microsoft Office 2010, Microsoft Press, 2010
  • Ю. Стоцкий, А. Васильев, И.Телина, Microsoft Office 2010, Питер, 2010
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1. Windows օպերացիոն համակարգը, համակարգչի ակսեսուար­ներ, նրանց պարամետրները: Թեմա 2. Microsoft Excel ծրագրի խորացված ուսուցում, ֆիլտրներ, գրաֆիկներ, ֆունկցիաներ: Թեմա 3. Microsoft Access ծրագրի ուսուցում, տվյալների բազայի ստեղծում, աղյուսակների փոփոխում, կապերի ստեղծում, մեկ և մեկից ավելի աղյուսակներում օգտագործվող հարցումներ, ձևերի և հաշվետվությունների ստեղծում: Թեմա 4. HTML փաստաթղթի ստեղ­ծումը, կառուցվածքը, հիմնական դրույթները և տեգերը:
1
30
15ժամ սեմինար 15 ժամ դասախոս
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ02
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է ձևավորել կրթության ոլորտի հիմնախնդիրների վերաբերյալ ինքնուրույն գիտական հետազոտության ամբողջական նախագիծ մշակելու, մեթոդաբանական գործիքակազմն ընտրելու և տվյալների վերլուծության ռազմավարությունը պլանավորելու համալիր կարողություն՝ հիմնված գիտական բարեվարքության և հետազոտական արդի չափանիշների վրա։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Դասընթացի ավարտին սովորողն ունակ կլինի՝ Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · Համակարգել կրթական հետազոտությունների մեթոդաբանական հարացույցները և պլանավորման արդի մոդելները կրթության կառավարման գիտական տիրույթում։ · Փաստարկել քանակական և որակական տվյալների հավաքագրման մեթոդների կիրառելիությունը կրթական հիմնախնդրի ուսումնասիրության նպատակով։ Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ · Մոդելավորել ինքնուրույն գիտահետազոտական աշխատանքի համալիր պլան՝ հարցադրումների ձևակերպումից մինչև ակնկալվող գիտական վերջնարդյունք։ · Վավերացնել էմպիրիկ տվյալների հավաքագրման գիտական գործիքակազմը հավաստի ու ճշգրիտ հետազոտական արդյունքներ ստանալու նպատակով։ · Արժևորել վիճակագրական մշակման ենթարկված տվյալները կրթական գործընթացների բարելավմանն ուղղված գործնական լուծումներ գտնելու համատեքստում։ Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ · Համակցել արհեստական բանականության գործիքները և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հարթակները մեծածավալ գիտական տեքստերի որոնման, դասակարգման և գրականության ակնարկի կառուցման գործընթացներում։ · Երաշխավորել գիտական հետազոտության մասնակիցների անձնական տվյալների գաղտնիությունը խելացի ալգորիթմների և թվային վերլուծական ծրագրերի կիրառման իրավական սահմաններում։ · Առաջնորդվել ակադեմիական ազնվության և թվային բարոյագիտության սկզբունքներով նորագույն տեխնոլոգիաների միջոցով գեներացված տվյալների և բովանդակության օգտագործման ժամանակ։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է ձևավորել կրթության ոլորտի հիմնախնդիրների վերաբերյալ ինքնուրույն գիտական հետազոտության ամբողջական նախագիծ մշակելու, մեթոդաբանական գործիքակազմն ընտրելու և տվյալների վերլուծության ռազմավարությունը պլանավորելու համալիր կարողություն՝ հիմնված գիտական բարեվարքության և հետազոտական արդի չափանիշների վրա։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. Կիրառվում են դասավանդման և ուսումնառության հետևյալ ձևերն ու մեթոդները. Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր Լսարանային ժամերը կառուցվում են հիմնարար գիտելիքի փոխանցման և անմիջական գործնական-վերլուծական աշխատանքների զուգորդմամբ. · «Շրջված դասարան» ձևաչափ. Տեսական նյութերի, հետազոտական հարացույցների և գիտական մեթոդաբանության տեսակների նախնական ինքնուրույն ուսումնասիրություն, ինչը հնարավորություն է տալիս լսարանային ժամանակն ամբողջությամբ տրամադրել գործնական պլանավորմանը, հետազոտական հարցադրումների քննարկմանը և մեթոդական գործիքակազմի կառուցարկմանը: · Նախագծահեն ուսուցում. Ուսումնական գործընթացի առանցքում ինքնուրույն գիտահետազոտական նախագծի (ավարտական աշխատանքի կամ մագիստրոսական թեզի պլանի) ստեղծումն է։ Դասախոսը հանդես է գալիս որպես գիտական ուղղորդող՝ աջակցելով սովորողներին մշակելու կրթական հիմնախնդրի ուսումնասիրության սեփական մեթոդաբանական մոդելը: · Իրավիճակային խորքային վերլուծություն. Հրատարակված տեղական և միջազգային գիտական հոդվածների քննադատական վերլուծություն, դրանցում կիրառված ընտրանքի ձևավորման սկզբունքների, հետազոտական մեթոդների վավերականության գնահատում և հնարավոր մեթոդաբանական սխալների բացահայտում: · Գործնական աշխատարաններ և ցուցադրություններ. Գործնական պարապմունքների ընթացքում էմպիրիկ տվյալների վիճակագրական մշակման համակարգչային ծրագրերի, ինչպես նաև գիտաչափական շտեմարանների և մատենագիտական կառավարման գործիքների անմիջական կիրառություն դասախոսի և ուսանողների համատեղ ջանքերով՝ քայլ առ քայլ հրահանգավորմամբ։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր Ինքնուրույն աշխատանքի հիմնական ծավալն ուղղվում է հետազոտական կարողությունների զարգացմանը և գործնական հմտությունների ամրապնդմանը. · Հետազոտական գործիքակազմի ինքնուրույն մշակում. Քանակական և որակական հետազոտության գործիքների (հարցարաններ, հարցազրույցի ուղեցույցներ, դիտարկման թերթիկներ) կազմում և դրանց հուսալիության ու վավերականության ապահովում էմպիրիկ տվյալների հավաքագրման նպատակով: · Գիտահետազոտական նախագծի ինքնուրույն կառուցարկում. Կրթության կազմակերպման ոլորտի արդի հիմնախնդրի ընտրություն, վարկածի կամ հետազոտական հարցերի ձևակերպում, փոփոխականների սահմանում և հետազոտության ամբողջական տրամաբանական կառույցի ստեղծում։ · Փոխադարձ գնահատում և գրախոսում. Համակուրսեցիների կողմից մշակված հետազոտական նախագծերի և գործիքակազմի խաչաձև փորձաքննություն, ուժեղ և թույլ կողմերի վերհանում, մեթոդաբանական խոցելիությունների քննադատական վերլուծություն՝ կառուցողական ակադեմիական արձագանքի տրամադրմամբ։ · Գիտական բովանդակության զտում և ակադեմիական գրագիտություն. Միջազգային գիտաչափական շտեմարաններում տեղեկատվության նպատակային որոնում, գրականության խորքային ակնարկի կառուցում և հետազոտական էթիկայի (գրագողության բացառման) կանոնների խիստ պահպանում գրավոր աշխատանքներում։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Գնահատման բաղադրիչները և կշիռները
1. Ինքնուրույն աշխատանք (ընդհանուր՝ 8 միավոր)
· Ինքնուրույն աշխատանքի բաղադրիչի առավելագույն կշիռը կազմում է 8 միավոր:
· Մեթոդը՝ Հետազոտական նախագծի կամ ռեֆերատի կատարում և ներկայացում:
· Բովանդակությունը՝ Ուսանողը պետք է ինքնուրույն մշակի և ներկայացնի կրթության կազմակերպման ոլորտի որևէ արդի հիմնախնդրի վերաբերյալ ամբողջական հետազոտական պլան (դիզայն)՝ հիմնավորելով ընտրված քանակական կամ որակական մեթոդաբանությունը և տվյալների հավաքագրման գործիքակազմը։
2. Դասերին մասնակցություն (ընդհանուր՝ 3 միավոր)
· Դասընթացին մասնակցության (ակտիվության) առավելագույն կշիռը 3 միավոր է:
· Գնահատումն իրականացվում է հետևյալ համամասնությամբ՝ 91-100% մասնակցության դեպքում հատկացվում է 3 միավոր, 81-90%-ի դեպքում՝ 2 միավոր, իսկ 71-80%-ի դեպքում՝ 1 միավոր:
· 70% և ցածր մասնակցության (հաճախելիության) պարագայում միավոր չի հատկացվում:
3. Եզրափակիչ քննություն (ընդհանուր՝ 9 միավոր)
· Եզրափակիչ քննության առավելագույն կշիռը կազմում է 9 միավոր:
· Իրականացվում է կիսամյակային քննաշրջանում և ենթադրում է ամբողջ դասընթացի համար սահմանված կրթական վերջնարդյունքների ձեռքբերման մակարդակի գնահատում:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Беляев, В. И., & Кузнецова, О. В. (2023). Методология научных исследований. КноРус.
  • Ибрагимов, Г. И. (2022). Методология и методы педагогического исследования. КноРус.
  • Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2022). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (6th ed.). SAGE Publications.
  • Géron, A. (2022). Hands-on machine learning with Scikit-Learn, Keras, and TensorFlow (3rd ed.). O'Reilly Media.
  • Gheorghiu, A. (2023). Prompt engineering for everyone with ChatGPT and GPT-4. Packt Publishing.
  • Heston, T. F. (2023). Prompt engineering. Independently Published.
  • McKinney, W. (2022). Python for data analysis: Data wrangling with pandas, NumPy, and Jupyter (3rd ed.). O'Reilly Media.
  • Phoenix, J., & Taylor, M. (2024). Prompt engineering for generative AI: Future-proof inputs for reliable AI outputs. O'Reilly Media.
  • Vaughan, D. (2024). Data science: The hard parts. O'Reilly Media.
  • Wickham, H., Çetinkaya-Rundel, M., & Grolemund, G. (2023). R for data science (2nd ed.). O'Reilly Media.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Գիտահետազոտական աշխատանքի մեթոդաբանական հիմքերը և ակադեմիական բարեվարքությունը (Ընդամենը՝ 18 ժամ, որից դասախոսություն՝ 14 ժամ, սեմինար/գործնական՝ 4 ժամ) · Թեմա 1. Կրթական հետազոտությունների էությունը և հարացույցները. Գիտական իմացության բնույթը: Հետազոտական հիմնական հարացույցները (պոզիտիվիզմ, ինտերպրետիվիզմ, պրագմատիզմ) և դրանց ազդեցությունը կրթության կառավարման հիմնախնդիրների մեկնաբանման վրա: · Թեմա 2. Հետազոտության պլանավորման արդի մոդելները. Հիմնարար, կիրառական, գնահատողական և գործողության հետազոտություններ (Action research): Հետազոտական մոդելի ընտրության հիմնավորումը: · Թեմա 3. Ակադեմիական ազնվությունը և թվային բարոյագիտությունը. Գրագողության տեսակները և բացառման մեխանիզմները: Արհեստական բանականության գործիքների և գեներացված բովանդակության կիրառման էթիկական և իրավական սահմանները գիտական տեքստերում: Մոդուլ 2. Հետազոտության պլանավորումը և տվյալահենք դիզայնի կառուցարկումը (Ընդամենը՝ 20 ժամ, որից դասախոսություն՝ 16 ժամ, սեմինար/գործնական՝ 4 ժամ) · Թեմա 4. Հետազոտական պլանի (դիզայնի) կառուցարկումը. Արդիականության հիմնավորումը, հիմնախնդրի սահմանումը, նպատակի և խնդիրների տրամաբանական փոխկապակցվածությունը: · Թեմա 5. Գրականության ակնարկ և գիտաչափական շտեմարաններ. Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և խելացի որոնողական ալգորիթմների կիրառումը Scopus, Web of Science և այլ շտեմարաններում: Մեծածավալ տեքստերի վերլուծությունը թվային վերլուծական համակարգերի միջոցով: · Թեմա 6. Վարկածների ձևակերպում և ընտրանքի ձևավորում. Հետազոտական հարցադրումների և վարկածների առաջադրումը: Անկախ և կախյալ փոփոխականների սահմանումը: Ընտրանքի տեսակները (հավանականային և ոչ հավանականային) և ծավալի հաշվարկումը: Մոդուլ 3. Էմպիրիկ տվյալների հավաքագրման և վիճակագրական մշակման գործիքակազմը (Ընդամենը՝ 22 ժամ, որից դասախոսություն՝ 16 ժամ, սեմինար/գործնական՝ 6 ժամ) · Թեմա 7. Քանակական հետազոտության մեթոդները. Հարցման և թեստավորման գործիքների նախագծումը: Գործիքակազմի վավերականության (validity) և հուսալիության (reliability) ստուգումը և վավերացումը: · Թեմա 8. Որակական հետազոտության մեթոդները. Խորքային և կիսակառուցվածքավորված հարցազրույցների, դիտարկման, նպատակային խմբերի (ֆոկուս խումբ) և փաստաթղթերի բովանդակային վերլուծության մեթոդաբանությունը: · Թեմա 9. Տվյալների վերլուծություն և անվտանգության երաշխավորում. Քանակական և որակական տվյալների վիճակագրական մշակումը: Ստացված արդյունքների արժևորումը կրթական կառավարչական լուծումներ գտնելու համատեքստում: Մասնակիցների անձնական տվյալների պաշտպանությունը տվյալների բազաներում:
1 կիսամյակ
30 ժամ (գործնական)
30 ժամ գործ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1603 /Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է՝
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը,
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ցուցաբերել օտար լեզվի իմացություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան (B2-C1),
2. նկարագրել միջազգային թեստավորման և գնահատման սկզբունքնեևը և պահանջները:


բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. գործնականում կատարել թեստային աշխատանքներ` կազմված համաեվրոպական չափանիշների B2-C1 մակարակին համապատասխան
2. արտահայտել մասնագիտական (ակադեմիական) գիտելիքները գրավոր և բանավոր խոսքով

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
արդյունավետ կիրառել համակարգչային հմտությունները
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է՝
· ամբողջացնել նախորդ մոդուլի օգնությամբ ձեռք բերած գիտելիքները,
· ծանոթացնել օտար լեզվի իմացության ստուգման և գնահատման պահանջներին,
· ներկայացնել լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները և ծանոթացնել թեստավորման հիմանական սկզբունքներին,
· ներկայացնել լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը,
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
2. անհատական և խմբային աշխատանք,
3. ինքնուրույն աշխատանք,
4. գրավոր փորձնական միջազգային թեստի անցկացում և գնահատում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով՝ բանավոր հարցում: Այն ստուգում է անցած նյութը՝ հաշվի առնելով հենքային ընդհանուր և մասնագիտական բառապաշարի, ինչպես նաև անգլերենին բնորոշ հիմնական կաղապարների յուրացման և վերարտադրման աստիճանը:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Rogers B. Complete Guide to the TOEFL test. CBT Edition. Heinle and Heinle, 2001.
  • M. Kathleen Mahnke, Carolyn B. Duffy The Heineman ELT TOEFL Preparation Course. Macmillan, Heineman, 1996.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. օտար լեզվի իմացության միջազգային թեստավորման յուրահատկությունները,
2. լեզվի իմացության համաեվրոպական չափանիշները (CEFR) և թեստավորման հիմանական սկզբունքները,
3. լեզվի թեստավորման հիմնական ռազմավարությունը և մարտավարությունը,
4. միջազգային թեստերի (TOEFL, IELTS, ITEP) առանձնահատկությունները:
1-ին կիսամյակ/ աշնանային
գործ.-4 ժամ
4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1604/Մ3
1. Դասընթացի նպատակ
· տալ նախնական գիտելիքներ գերմաներեն լեզվի հնչյունաբանության, քերականության և բառագիտության բնագավառներում,
ստեղծել անհրաժեշտ հիմք տվյալ լեզվի ուսումնասիրության հաջորդ փուլերի
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն

· մեկնաբանել արտասանական նորմերը և հնչաբանական յուրահատկությունները,
· պատկերացում կազմել ուսուցման տվյալ փուլում նախատեսված բառապաշարի մասին,
· ունենալ անհրաժեշտ գիտելիքներ գերմաներենի ելակետային քերականական կառույցների մասին:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· ճիշտ արտաբերել գերմաներենի առանձին հնչյունները և դրանց արտասանական տարբերակները,
· հասկանալ և խոսքում գործադրել այս փուլի համար անհրաժեշտ բառապաշարը,
· ձեռք բերած քերականական գիտելիքների հիման վրա կառուցել նախադասություններ և կիրառել դրանք խոսքում:

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
· ընկալել և մեկնաբանել գերմաներենի արտասանական յուրահատկությունները,
կազմել գերմաներենին բնորոշ բառային կաղապարներ,
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· տալ նախնական գիտելիքներ գերմաներեն լեզվի հնչյունաբանության, քերականության և բառագիտության բնագավառներում,
ստեղծել անհրաժեշտ հիմք տվյալ լեզվի ուսումնասիրության հաջորդ փուլերի
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք,
· ինքնուրույն աշխատանք,
խմբային աշխատանք:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով` անցած նյութի հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Kessler H., Levin V., Deutsch für Ausländer, Teil 1, Berlin, 1982.
  • Griesbach H., Schulz D., Deutsche Sprachlehre für Ausländer, Ismaning, 2004.
  • Gabrieljan J. u. A., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017.
  • G. Helbig, J. Buscha, Deutsche Grammatik für Ausländer, Leipzig, 2001.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
12. Գնահատման մեթոդները և չափանիշներն են. Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով` անցած նյութի հիման վրա:
13. Դասընթացը բաղկացած է հետևյալ հիմնական բաժիններից. Գերմաներենի արտասանական նորմերը: Արտասանություն և գրություն: Հնչյունաբանական տառադարձություն: Գերմաներենի ձայնավորական և բաղաձայնական համակարգերը: Քերականական կարգեր, դրանց արտահայտման միջոցները գերմաներենում: Գոյականի, ածականի և բայի ձևաբանական ու քերականական նշանակությունները: Գոյականի հոլովման տիպերը: Հոլովների նշանակությունը և գործածությունը: Ածականի համեմատության աստիճանները: Համեմատության աստիճանների կարգ: Բայի ձևաբանական տիպերը: Լիիմաստ և սպասարկու բայեր: Նախդիրների գործառույթը նախադասության մեջ: Պարզ նախադասություն, դրա շարադասությունը: Ուղիղ և շրջուն շարադասություն, դրանց առանձնահատկությունները: Թեմատիկ բառապաշարն ընդգրկում է հետևյալ թեմաները՝ «Ընտանիք», «Իմ մասնագիտությունը», «Համալսարան», «Իմ հանգստյան օրը», «Ճանապարհորդություն», «Գերմանիա»:
1-ին՝ աշնանային կիսամյակ
30
2
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1705/Մ3
1. Դասընթացի նպատակ
· ընդլայնել բանավոր խոսքի բառապաշարը
· զարգացնել գրավոր խոսքի հմտությունները
· ծանոթացնել հիմնական շարահյուսական կառուցվածքներին
· ծանոթացնել գիտական ոճի առանձնահատկություններին
· ապահովել մասնագիտական լեզվի հիմնական բառապաշարի և տերմինների ընկալումը
· ապահովել մասնագիտական տեքստի ընկալումը և վերարտադրումը
· զարգացնել գրական և մասնագիտական տեքստերի թարգմանության հմտությունները
· ծանոթացնել ամփոփագրեր և ռեֆերատներ կազմելու հմտություններին
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· ցուցաբերել բառապաշարի հստակ իմացություն
· կարդալ և վերարտադրել գրական և մասնագիտական տեքստը
· մեկնաբանել մասնագիտական տերմինները
· տարանջատել պահանջվող քերականական կանոնները
· գտնել տեքստի գլխավոր իմաստը
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· կազմել երկխոսություններ առաջարկված թեմայով
· կրճատել/ընդլայնել տեքստը
· պատասխանել հարցերին
· կազմել բառակապակցություններ, օգտագործելով համապատասխան շարահյուսական կառուցվածքները
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
· տվյալ թեմայով տեղեկատվության որոնում
· տեղեկատվական աղբյուրների ընդլայնւմ
թեմայի շուրջ մտքերի փոխանակում
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ընդլայնել բանավոր խոսքի բառապաշարը
· զարգացնել գրավոր խոսքի հմտությունները
· ծանոթացնել հիմնական շարահյուսական կառուցվածքներին
· ծանոթացնել գիտական ոճի առանձնահատկություններին
· ապահովել մասնագիտական լեզվի հիմնական բառապաշարի և տերմինների ընկալումը
· ապահովել մասնագիտական տեքստի ընկալումը և վերարտադրումը
· զարգացնել գրական և մասնագիտական տեքստերի թարգմանության հմտությունները
· ծանոթացնել ամփոփագրեր և ռեֆերատներ կազմելու հմտություններին
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունքներ
· ինքնուրույն աշխատանք
· թիմային աշխատանք
· բանավոր ներկայացում
· հարց և պատասխան
· ստուգողական աշխատանք
ուսուցողական ֆիլմի դիտում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· թեստային առաջադրանք
· բանավոր հարցում
ստուգարք
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Алексеенко Т.Н. Научный стиль речи. Учебное пособие для иностранных студентов. Харьков: ХНУ, 2005.
  • Балаян П.Б., Тер-Саркисян Л.А., Ходжумян Б.С. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация. Речь. Ереван: ЕГУ, 2015.
  • Лексический минимум для студентов-иностранцев естественных и технических специальностей (Балыгина Т.М., Василишина Т.И., Леонова Э.Н., Пугачев И.А.).
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Քերականության հիմնական հարցերը: Խոսքի մշակույթի հիմնախնդիրները: Գիտական ոճի ոճաբանական առանձնահատկությունները: Շարահյուսական կառուցվածքները: Գիտական ոճի ձևաբանական առանձնահատկությունները:
Մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկությունները:
1
30
2
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1705/Մ3
1. Դասընթացի նպատակ
· զարգացնել ծրագրային թեմատիկայի սահմաններում բառային և քերականական հմտություններ
· ձևավորել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողություններ
ձևավորել մասնագիտական տեքստերի բանավոր և գրավոր թարգմանության կարողություններ
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· մատնանշելու մասնագիտական տեքստերի լեզվաոճական առանձնահատկությունները
· տարրորոշելու մասնագիտական տերմինները համատասխան տեքստերում
· սահմանելու մասնագիտական տեքստերի թարգմանության դժվարությունները
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· մեկնաբանելու մասնագիտական տեքստերի բառաքերականական դժվարությունները
· մենախոսելու մասնագիտական թեմաների շուրջ
· թարգմանելու (գրավոր-բանավոր) մասնագիտական տեքստեր
գ. փոխանցելի կարողություններ
· թարգմանելու հմտություններ
բառարաններից օգտվելու կարողություններ
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· զարգացնել ծրագրային թեմատիկայի սահմաններում բառային և քերականական հմտություններ
· ձևավորել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողություններ
ձևավորել մասնագիտական տեքստերի բանավոր և գրավոր թարգմանության կարողություններ
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
գործնական պարապմունք
հանձնարարված գրականության ընթերցում, քննարկումներ, ինքնուրույն հետազոտություն, խմբային աշխատանք
դասավանդման նորարական մեթոդներ, ինտերակտիվ և այլն:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· թեստային առաջադրանք
· բանավոր հարցում
ստուգարք·
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Djoulhakian M., Méliksétian R., Mouradian A., Manuel de francais, Erévan, 2013.
  • Claire M., Vite et bien 2, niveau B1, Paris, CLE internationale, 2009.
  • Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, Paris, CLE internationale, 2009.
  • Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, niveau intermédiaire, CLE internationale, Paris 2009.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Présentations et usages
La famille - les âges de la vie
Le temps qui passe
Le physique - l’apparence
Les activités quotidiennes
2
30
2
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1603/Մ4
1. Դասընթացի նպատակ
· լեզվական իրազեկության զարգացում՝ գիտելիքներ և կարողություններ բառապաշարի, շարահյուսության, ինչպես նաև օտար լեզվի որպես համակարգի այլ առանձնահատկությունների մասին,
· հաղորդակցական գործընթացների և խոսքային գործունեության մեջ ուսանողների ներգրավման մակարդակի բարձրացում,
· մասնագիտական բառապաշարի ուսուցման կարողությունների և հմտությունների զարգացում,
մասնագիտական տեքստերի ընկալման կարողությունների զարգացում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· ընկալել, հասկանալ, մեկնաբանել մասնագիտական տեքստերի բովանդակությունն ու կառուցվածքը,
· ներկայացնել մասնագիտական և ընդհանուր բառապաշարի հենքային շերտերը՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակադրմամբ,
· ցուցաբերել մասնագիտության ոլորտում անգլերեն լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· իրականացնել գրավոր և բանավոր մասնագիտական տեքստերի ընթերցում, վերարտադրում և թարգմանություն,
· ձևավորել և ներկայացնել բանավոր կապակցված խոսք՝ ուսումնասիրվող մասնագիտական թեմաների վերաբերյալ,
· արտահայտել և հիմնավորել կարծիք՝ երկխոսության մեջ մտնելով համակուրսեցիների հետ,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
արդյունավետ օգտվել տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· լեզվական իրազեկության զարգացում՝ գիտելիքներ և կարողություններ բառապաշարի, շարահյուսության, ինչպես նաև օտար լեզվի որպես համակարգի այլ առանձնահատկությունների մասին,
· հաղորդակցական գործընթացների և խոսքային գործունեության մեջ ուսանողների ներգրավման մակարդակի բարձրացում,
· մասնագիտական բառապաշարի ուսուցման կարողությունների և հմտությունների զարգացում,
մասնագիտական տեքստերի ընկալման կարողությունների զարգացում:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
· անհատական և խմբային աշխատանք,
· անհատական և խմբային հաղորդակցական առաջադրանք,
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ:
1. գրավոր ստուգում (թեստ՝ անցած լեզվական նյութի հիման վերաբերյալ),
2. բանավոր ստուգում (կարդալ, թարգմանել և վերատադրել մասնագիտական տեքստը):
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Zakoyan L. “English for Psychologists” Yerevan 2014
  • Grigorian A. English for Students of Philosophy and Psychology “Thoughts - the shadows of our feelings” Yerevan 2015
  • Макарова Е. «Human psychology readings» Москва, 2015
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Մասնագիտական լեզվի բառապաշարարի առանձնահատկություններ
· Անգլերենով մասնագիտական գրավոր և բանավոր տեքստերի տեսակների վերլուծություն
· Դասախոսության ընթացքում նյութի կարևոր առանցքային կետերի գրառում
· Տարբեր աղբյուրներից մասնագիտական տեղեկատվության առանձին մասերի համադրում և շարադրում
· Գրավոր տեքստերի վերաձևակերպում մասնագիտական բառապաշարի օգտագործմամբ:
2
30
2
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1604/Մ4
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսանողների մոտ զարգացնել ուսուցման նախորդ փուլում ձեռք բերած գիտելիքները գերմաներենի ձևաբանության և քերականության բնագավառներում,
· ընդլայնել թեմատիկ բառապաշարը, ակտիվացնել այդ բառապաշարը և քերականական գիտելիքները` համապատասխան երկխոսությունների և տեքստերի վերարտադրման նպատակով,
ամբողջացնել բակալավրիատի ընդհանուր կրթական մակարդակում ուսանողների գիտելիքները գերմաներեն լեզվից:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· պատկերացում կազմել գերմաներենի ձևաբանական և քերականական ընդարձակ կաղապարների մասին,
· ընդլայնել կոնկրետ թեմատիկ բառապաշարը,
· պատկերացում կազմել երկխոսությունների կառուցվածքի և տեքստերի վերարտադրության ու փոխադրման սկզբունքների մասին:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· ճիշտ կազմել գերմաներենին բնորոշ ձևաբանական և քերականական կաղապարները,
· համապատասխան ձևով գործադրել ձեռք բերած թեմատիկ բառապաշարը,
· կազմել երկխոսություններ, գրել փոխադրություններ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
· վերլուծել գերմաներենի կառուցվածքային կաղապարներն ու հարացույցային ձևերը,
· գործնականում կիրառել թեմատիկ բառապաշարը,
մեկնաբանել գերմաներենում խոսքի ձևավորման յուրահատկությունները:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսանողների մոտ զարգացնել ուսուցման նախորդ փուլում ձեռք բերած գիտելիքները գերմաներենի ձևաբանության և քերականության բնագավառներում,
· ընդլայնել թեմատիկ բառապաշարը, ակտիվացնել այդ բառապաշարը և քերականական գիտելիքները` համապատասխան երկխոսությունների և տեքստերի վերարտադրման նպատակով,
ամբողջացնել բակալավրիատի ընդհանուր կրթական մակարդակում ուսանողների գիտելիքները գերմաներեն լեզվից:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
գործնական պարապմունք,
ինքնուրույն աշխատանք,
խմբային աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարքն անցկացվում է բանավոր հարցման ձևով` անցած նյութի հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Kessler H., Levin V., Deutsch für Ausländer, Teil 2, Berlin, 1992.
  • Griesbach H., Schulz D., Deutsche Sprachlehre für Ausländer, Ismaning, 2004.
  • Gabrieljan J. u. A., Praktische deutsche Grammatik, Jerewan, 2017.
  • Dreyer-Schmidt, Lehr-und Übungsbuch der deutschen Grammatik, Ismaning, 2002.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Գոյականի նշանակությունը և շարահյուսական գործառույթները: Հոգնակի թվի կազմության հիմնական տիպերը: Անհոգնական և անեզական գոյականներ: Գոյականների հոլովման համակարգը և գերմաներենի հոլովների կիրառական նշանակությունները:
Բայերի ձևաբանական և իմաստաքերականական դասակարգումը: Անցողական և անանցողական երկսեռ բայեր: Բայի քերականական կարգերը:
Սահմանական եղանակի ակտիվ և ներգործական սեռերի բոլոր ժամանակների կազմությունն ու գործառույթը: Ժամանակաձևերի բացարձակ և հարաբերական գործառույթը: Ստորոգյալի համաձայնեցումը ենթակայի հետ: Հրամայական եղանակի ձևերը և նրանց քերականական հոմանիշները: Երկանդամ, եռանդամ և միանդամ կրավորական կառույցները:
Թեմատիկ բառապաշարն ընդգրկում է «Գերմանիայի մեծ քաղաքները», «Ընկերական շրջապատում», «Տնտեսություն և քաղաքականություն», «Իմ զբաղմունքը», «Իմ ուսումը», «Հայաստանի պատմությունից», «Համագործակցություն» և այլն:
2
30
2
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1705/Մ4
1. Դասընթացի նպատակ
· զարգացնել մասնագիտական թեմաների քննարկման և բանավեճի կարողությունները
· ապահովել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի գերազանց իմացություն
· ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը նոր տերմինների ընդգրկմամբ
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· ցուցաբերել մասնագիտական բառապաշարի հստակ իմացություն
· ցուցաբերել միջազգային չափորոշիչներով սահմանված В1 մակարդակին համապատասխանող ռուսաց լեզվի իմացություն
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· կազմել մասնագիտական թեմայով զեկույցներ
· վերլուծել մասնագիտական լայնածավալ տեղեկատվությունը
· կատարել միջազգային չափանիշների B1 մակարդակին համապատասխանող թեստային աշխատանք
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
· օգտագործել ձեռք բերած հաղորդակցման և լեզվական հմտությունները
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· զարգացնել մասնագիտական թեմաների քննարկման և բանավեճի կարողությունները
· ապահովել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի գերազանց իմացություն
· ընդլայնել մասնագիտական լեզվի բառապաշարը նոր տերմինների ընդգրկմամբ
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
գործնական պարապմունքներ
ինքնուրույն աշխատանք
թիմային աշխատանք
բանավոր ներկայացում/զեկույց/
բանավեճ
ստուգողական աշխատանք
թեստային աշխատանք
վիկտորինա
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
թեստային առաջադրանք, բանավոր հարցում, ստուգարք
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Алексеенко Т.Н. Научный стиль речи. Учебное пособие для иностранных студентов. Харьков: ХНУ, 2005.
  • Балаян П.Б., Тер-Саркисян Л.А., Ходжумян Б.С. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация. Речь. Ереван: ЕГУ, 2015.
  • Лексический минимум для студентов-иностранцев естественных и технических специальностей (Балыгина Т.М., Василишина Т.И., Леонова Э.Н., Пугачев И.А.).
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Շարահյուսական կառուցվածքներ: Սուբյեկտիվ գնահատման արտահայտման միջոցներ
Պարզ և բարդ նախադասություններ: Կապեր և կապական բառեր: Գիտական ոճի ժանրերը և դրանց շարադրման սկզբունքները: Մասնագիտական լեզվին բնորոշ ոճաբանական սկզբունքները: Մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկությունները:
2
30
2
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1608/Մ4
1. Դասընթացի նպատակ
· զարգացնել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողությունները
· ձևավորել մասնագիտական տեքստերի գրավոր թարգմանության հմտություններ
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· տարորոշելու մասնագիտական տեքստերի լեզվաոճական ցուցիչները,
· տարբերակելու մասնագիտական տեքստերի համընդհանուր և տերմինային բառաշերտերը
· բացատրելու մասնագիտական տեքստերի թարգմանության դժվարությունները
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· մենախոսելու և երկխոսել մասնագիտական թեմաների շուրջ
· թարգմանելու (գրավոր և բանավոր) մասնագիտական տեքստեր
բանավիճելու մասնագիտական թեմաների շուրջ
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· զարգացնել մասնագիտական թեմաների շուրջ մենախոսական և երկխոսական կարողությունները
· ձևավորել մասնագիտական տեքստերի գրավոր թարգմանության հմտություններ
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք
· հանձնարարված գրականության ընթերցում, քննարկումներ, ինքնուրույն հետազոտություն, խմբային աշխատանք
դասավանդման նորարական մեթոդներ, ինտերակտիվ և այլն:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· թեստային առաջադրանք
· բանավոր հարցում
ստուգարք
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Djoulhakian M., Méliksétian R., Mouradian A., Manuel de francais, Erévan, 2013.
  • Claire M., Vite et bien 2, niveau B1, Paris, CLE internationale, 2009.
  • Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, Paris, CLE internationale, 2009.
  • Grégoire M., Thiévenaz O., Franco E., Grammaire progressive du français, niveau intermédiaire, CLE internationale, Paris 2009.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Les professions - les métiers
La technologie
La communication
L’argent- la banque
Le caractère et la personnalité

Մասնագիտական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
2-րդ կիսամյակ
60
30 ժամ դաս/30 ժամ սեմինար
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ05
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է տրամադրել համապարփակ գիտելիք հանրակրթության պետական չափորոշիչների, ուսումնական ծրագրերի կազմման և հաստատությունների պլանավորման մեթոդաբանական հիմքերի վերաբերյալ՝ դրա հիման վրա ձևավորելով դպրոցի ռազմավարական զարգացման ու ուսումնական գործընթացների տվյալահենք նախագծեր կառուցարկելու գործնական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· Մեկնաբանել հանրակրթության պետական չափորոշչի և ոլորտային ռազմավարությունների տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը դպրոցական պլանավորման գործընթացներում:
· Ախտորոշել հանրակրթական ուսումնական հաստատության կառավարման մոդելները և զարգացման առկա հիմնախնդիրները արդի կրթական տեսությունների դիրքերից:
Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ
· Պլանավորել հանրակրթական ուսումնական հաստատության երկարաժամկետ ռազմավարական զարգացման համալիր և գործուն քայլաշարը։
· Տեղայնացնել պետական հիմնական կրթական ծրագրերը տվյալ ուսումնական հաստատության և համայնքի առանձնահատկություններին՝ նպատակային բաշխելով դպրոցական բաղադրիչի ժամաքանակը։
· Օպտիմալացնել հանրակրթական դպրոցի մարդկային, նյութական և ֆինանսական ռեսուրսները ուսումնական տարվա օպերատիվ պլանավորման շրջանակներում։
Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ
· Նախաձեռնել նորարարական և ճգնաժամային հաղթահարմանն ուղղված կառավարչական նախագծեր դպրոցի անկանխատեսելի ու փոփոխական միջավայրերում։
· Համախմբել դպրոցի ներքին և արտաքին շահակիցներին (մանկավարժական համակազմ, ծնողներ, համայնք) ռազմավարական նպատակների իրագործման և որոշումների կայացման միասնական գործընթացներում:
Արմատավորել սոցիալական արդարության, մանկակենտրոնության և ներառականության արժեքները հանրակրթական հաստատության կազմակերպական մշակույթում և պլանավորման բոլոր փաստաթղթերում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է տրամադրել համապարփակ գիտելիք հանրակրթության պետական չափորոշիչների, ուսումնական ծրագրերի կազմման և հաստատությունների պլանավորման մեթոդաբանական հիմքերի վերաբերյալ՝ դրա հիման վրա ձևավորելով դպրոցի ռազմավարական զարգացման ու ուսումնական գործընթացների տվյալահենք նախագծեր կառուցարկելու գործնական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Լսարանային ժամերը կառուցվում են տեսական հենքի յուրացման և կառավարչական գործնական հմտությունների ձևավորման զուգորդմամբ.
· «Շրջված դասարան» ձևաչափ. Հանրակրթության ոլորտը կարգավորող օրենսդրության, պետական չափորոշիչների և պլանավորման տեսական մոդելների նախնական ինքնուրույն ուսումնասիրություն, ինչը հնարավորություն է տալիս լսարանային ժամանակն ամբողջությամբ տրամադրել դպրոցի զարգացման ծրագրերի կառուցարկմանը և իրավական ակտերի գործնական կիրառությանը:
· Նախագծահեն ուսուցում. Ուսումնական գործընթացի առանցքում հանրակրթական ուսումնական հաստատության զարգացման հնգամյա ծրագրի (ռազմավարության) նախագծի ստեղծումն է։ Դասախոսը հանդես է գալիս որպես խորհրդատու՝ աջակցելով սովորողներին մշակելու դպրոցի ուսումնադաստիարակչական գործընթացի կազմակերպման ամբողջական մոդելը:
· Իրավիճակային խորքային վերլուծություն. Հանրակրթական դպրոցների կառավարման իրական փորձի և զարգացման ծրագրերի քննադատական վերլուծություն, դրանցում առկա ուժեղ և թույլ կողմերի բացահայտում, ռեսուրսների բաշխման անհամամասնությունների գնահատում և օպտիմալացման լուծումների առաջադրում:
· Գործնական աշխատարաններ և սիմուլյացիաներ. Գործնական պարապմունքների ընթացքում դպրոցի ուսումնական պլանի, դասացուցակի և նախահաշվի կազմման աշխատանքների իրականացում՝ կիրառելով պլանավորման թվային գործիքներ և կառավարչական տիրույթում ընդունված վերլուծական մոդելները:
Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր
Ինքնուրույն աշխատանքի հիմնական ծավալն ուղղվում է կառավարչական կարողությունների զարգացմանը և ծրագրային փաստաթղթերի մշակմանը.
· Պլանավորման գործիքների անհատական մշակում. Հանրակրթական հաստատության ներքին և արտաքին միջավայրի վերլուծության գործիքների (ՈւԹՀՎ/SWOT և այլն) կազմում և դրանց հիման վրա դպրոցի կարիքների գնահատման իրականացում:
· Ռազմավարական և օպերատիվ ծրագրերի կառուցարկում. Դասընթացի թեմատիկային համապատասխան՝ կրթական հաստատության առանձին բաղադրիչների (օրինակ՝ մեթոդական միավորումների աշխատանքի կամ արտադասարանական գործունեության) պլանավորում և համապատասխանեցում պետական չափորոշիչներին։
· Փոխադարձ գնահատում և փորձաքննություն. Համակուրսեցիների կողմից մշակված դպրոցի զարգացման ծրագրերի նախագծերի խաչաձև վերլուծություն, իրատեսականության գնահատում և պլանավորված ցուցանիշների չափելիության վերաբերյալ մասնագիտական կարծիքի տրամադրում։
Միջազգային փորձի զտում և տեղայնացում. Տարբեր երկրների հանրակրթության պլանավորման և կազմակերպման լավագույն փորձի ուսումնասիրություն, դրանց համեմատական վերլուծություն և ՀՀ կրթական համակարգում տեղայնացման հնարավորությունների հիմնավորում գրավոր զեկույցների տեսքով։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները

· երկու ընթացիկ քննություններ/ 4+5միավորներ/,
· մասնակցություն/3միավոր/
· ինքնուրույն աշխատանք /8 միավոր/:

6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն. (2022). «Հայաստանի Հանրապետության կրթության զարգացման մինչև 2030 թվականի պետական ծրագիրը» հաստատելու մասին ՀՀ օրենք. ՀՀ Պաշտոնական տեղեկագիր:
  • Կրթության զարգացման և նորարարությունների ազգային կենտրոն (ԿԶՆԱԿ). (2021). Հանրակրթության պետական նոր չափորոշիչ. Ուսուցչի ուղեցույց. ԿԳՄՍՆ:
  • ԿԶՆԱԿ. (2023). Ուսումնական հաստատության զարգացման ծրագրի մշակման մեթոդական ուղեցույց. ԿԳՄՍՆ:
  • Абанкина, И. В. (2021). Управление в образовании: вызовы и стратегии. Издательский дом Высшей школы экономики.
  • Сергеева, В. В. (2022). Стратегическое планирование в образовательной организации: Практическое пособие. Юрайт.
  • Трапицын, С. Ю. (2023). Менеджмент в образовании (2-е изд.). Юрайт.
  • Bell, L., & Stevenson, H. (2023). Organising educational leadership: Policy, strategy and practice. SAGE Publications.
  • Bush, T. (2024). Theories of educational leadership and management (6th ed.). SAGE Publications.
  • OECD. (2023). Education Policy Outlook 2023: Empowering all learners to thrive in a digital world. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/6134b22c-en
  • UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Հանրակրթության պլանավորման իրավական-հայեցակարգային հենքը (18 ժամ՝ 10 դասախոսություն, 8 գործնական) · Թեմա 1. Հանրակրթության ոլորտի իրավական կարգավորումները և ռազմավարական առաջնահերթությունները։ ՀՀ կրթության օրենսդրության վերլուծություն, պետական քաղաքականության սկզբունքները և զարգացման մինչև 2030 թվականի պետական ծրագրի դրույթները։ · Թեմա 2. Հանրակրթության պետական չափորոշիչը որպես պլանավորման առանցք։ Կարողունակահեն կրթության տեսական հիմքերը, վերջնարդյունքների սահմանումը և դրանց արտացոլումը դպրոցական մակարդակի պլանավորման մեջ։ · Թեմա 3. Պլանավորման միջազգային մոդելները և տեղայնացման հնարավորությունները։ Կրթական համակարգերի կառավարման համաշխարհային միտումների քննադատական դիտարկում և տվյալահենք պլանավորման մշակույթի ներդրումը։ Մոդուլ 2. Դպրոցի ռազմավարական զարգացման և ուսումնական ծրագրերի նախագծումը (22 ժամ՝ 10 դասախոսություն, 12 գործնական) · Թեմա 4. Հանրակրթական ուսումնական հաստատության զարգացման ծրագրի կառուցարկումը։ Իրավիճակային վերլուծության մեթոդաբանությունը, նպատակների սահմանումը և զարգացման հնգամյա քայլաշարի ռազմավարական պլանավորումը։ · Թեմա 5. Ուսումնական պլանների և առարկայական ծրագրերի տեղայնացումը։ Դպրոցական բաղադրիչի նպատակային օգտագործումը, ուսումնական ժամաքանակի բաշխման սկզբունքները և հաստատության կրթական ծրագրի առանձնահատկությունների սահմանումը։ · Թեմա 6. Ներառական և մասնակցային կրթական միջավայրի պլանավորումը։ Սոցիալական արդարության և հավասար հնարավորությունների ապահովման մեխանիզմների ինտեգրումը դպրոցի տարեկան աշխատանքային պլաններում։ Մոդուլ 3. Գործառնական կառավարում և ռեսուրսների օպտիմալացում (20 ժամ՝ 10 դասախոսություն, 10 գործնական) · Թեմա 7. Մարդկային ռեսուրսների պլանավորումը և մասնագիտական զարգացումը։ Մանկավարժական համակազմի կարիքների գնահատումը, թիմային աշխատանքի կազմակերպումը և մեթոդական միավորումների գործունեության պլանավորումը։ · Թեմա 8. Նյութական և ֆինանսական միջոցների օպտիմալ բաշխման մոդելները։ Դպրոցի բյուջետային պլանավորման առանձնահատկությունները, ծախսերի արդյունավետության գնահատումը և արտաբյուջետային միջոցների ներգրավման ռազմավարությունը։ · Թեմա 9. Ճգնաժամային պլանավորում և որոշումների կայացման գործիքակազմը։ Անկանխատեսելի միջավայրում կառավարչական ճկունության դրսևորումը, ռիսկերի գնահատումը և դպրոցի բնականոն գործունեության ապահովման ինովացիոն լուծումները։
առաջին կիսամյակ
30
30 ժամ դասախոսություն
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ02
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է մեկ ուսումնական կիսամյակի ընթացքում սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ կրթության կազմակերպման ոլորտի համաշխարհային և տեղական արդի մարտահրավերների վերաբերյալ՝ ձևավորելով այդ հիմնախնդիրները քննադատաբար վերլուծելու և դրանց լուծման համար գիտահենք ու նորարարական ռազմավարություններ առաջադրելու գործնական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Դասընթացի ավարտին սովորողն ունակ կլինի՝ Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · Վերարժևորել կրթության կառավարման ավանդական հարացույցները համաշխարհային թվայնացման և ապակենտրոնացման արդի միտումների համատեքստում։ · Զուգադրել կրթական համակարգերի զարգացման միջազգային փորձը և տեղական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով ոլորտի բովանդակային ու կառուցվածքային վերափոխումների օրինաչափությունները։ Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ · Ձևակերպել կրթության կազմակերպման ոլորտում ի հայտ եկող էթիկական և իրավական հակասությունների լուծման այլընտրանքային ուղիներ՝ հիմնվելով արժեբանական վերլուծության վրա։ · Վերափոխել կրթական հաստատության կառավարչական գործիքակազմը՝ ներդնելով արհեստական բանականության սերնդագործ մոդելների վրա հիմնված որոշումների կայացման մեխանիզմներ։ · Կանխատեսել կրթության ոլորտի հնարավոր ճգնաժամային սցենարները և մշակել դրանց կանխարգելմանն ուղղված ռազմավարական միջամտության փաթեթներ։ Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ · Ջատագովել կրթական բարեփոխումների և թվային անցման անհրաժեշտությունը՝ կիրառելով փաստարկման ու համոզման առաջնորդական հմտություններ տարբեր շահակիցների հետ երկխոսությունում։ · Խթանել շարունակական մասնագիտական զարգացման մշակույթը կրթական թիմերում՝ օգտագործելով անհատականացված ուսումնառության և փոխուսուցման ժամանակակից հարթակները։ · Սահմանել ակադեմիական ազնվության և թվային պատասխանատվության նոր չափանիշներ՝ հաշվի առնելով արհեստական բանականության գործիքների ազդեցությունը մտավոր սեփականության պաշտպանության վրա։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է մեկ ուսումնական կիսամյակի ընթացքում սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ կրթության կազմակերպման ոլորտի համաշխարհային և տեղական արդի մարտահրավերների վերաբերյալ՝ ձևավորելով այդ հիմնախնդիրները քննադատաբար վերլուծելու և դրանց լուծման համար գիտահենք ու նորարարական ռազմավարություններ առաջադրելու գործնական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր Լսարանային ժամերը կառուցվում են տեսական հարացույցների վերարժևորման և բարդ հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված համատեղ որոնումների զուգորդմամբ. · «Շրջված դասարան» ձևաչափ. Միջազգային զեկույցների (ՅՈՒՆԵՍԿՕ, ՏՀԶԿ), կրթության ոլորտի գլոբալ միտումների և տեխնոլոգիական կանխատեսումների նախնական ինքնուրույն հետազոտություն, ինչը թույլ է տալիս լսարանային ժամանակն ամբողջությամբ տրամադրել մասնագիտական պարադոքսների քննարկմանը և լուծումների կոլեկտիվ գեներացմանը: · Խնդրահարույց ուսուցում. Դասախոսը հանդես է գալիս որպես մտավոր ճարտարապետ՝ մղելով ուսանողներին վերհանելու խնդիրների թաքնված պատճառահետևանքային կապերը։ · Սոկրատյան երկխոսություն և բանավեճ. Կրթության կազմակերպման արդի հակասական թեմաների շուրջ փաստարկված քննարկումների իրականացում, որտեղ սովորողները պաշտպանում են տարբեր ռազմավարական մոտեցումներ՝ զարգացնելով քննադատական մտածողությունը և մասնագիտական ջատագովության հմտությունները։ · Համագործակցային հետազոտական աշխատարաններ. Խմբային աշխատանքի միջոցով կրթության ոլորտի ճգնաժամային իրավիճակների սիմուլյացիա, որտեղ կիրառվում են արհեստական բանականության գործիքներ՝ տվյալների արագ վերլուծության և արձագանքման նորարարական սցենարների մշակման համար։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր Ինքնուրույն աշխատանքը միտված է սովորողի վերլուծական ինքնավարությանը և ապագայամետ լուծումների նախագծմանը. · Միտումների մշտադիտարկում և վերլուծություն. Կրթության կազմակերպման ոլորտի նորագույն փոփոխությունների հետևողական ուսումնասիրություն և «Հորիզոնական զեկույցների» պատրաստում, որտեղ վերհանվում են մոտակա տարիների հնարավոր մարտահրավերները: · Նորարարական ռազմավարությունների մշակում. Կոնկրետ արդի հիմնախնդրի (օրինակ՝ կրթության ապակենտրոնացում կամ հիբրիդային կառավարում) լուծմանն ուղղված համառոտագրերի և առաջարկությունների փաթեթների ինքնուրույն կառուցարկում։ · Քննադատական գրախոսում և փոխադարձ արժևորում. Համակուրսեցիների առաջադրած լուծումների և վերլուծական էսսեների ակադեմիական գնահատում, որտեղ շեշտադրվում է առաջարկների իրատեսականությունը, էթիկական համապատասխանությունը և նորարարական պոտենցիալը։ · Սցենարային պլանավորում և կանխատեսում. Կրթության ոլորտի զարգացման այլընտրանքային «ապագաների» նախագծում՝ հաշվի առնելով սոցիալական, տեխնոլոգիական և տնտեսական փոփոխականների հնարավոր ազդեցությունը կրթական հաստատությունների վրա։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Գնահատման գործընթացը
Դասընթացի արդյունքներն ամփոփվում են կիսամյակի վերջում իրականացվող ստուգարքի միջոցով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն. (2022). «Հայաստանի Հանրապետության կրթության զարգացման մինչև 2030 թվականի պետական ծրագիրը» հաստատելու մասին ՀՀ օրենք. ՀՀ Պաշտոնական տեղեկագիր:
  • Կրթության զարգացման և նորարարությունների ազգային կենտրոն. (2021). Հանրակրթության պետական նոր չափորոշիչ. Ուսուցչի ուղեցույց. ԿԳՄՍՆ:
  • ԿԶՆԱԿ. (2023). Ուսումնական հաստատության զարգացման ծրագրի մշակման մեթոդական ուղեցույց. ԿԳՄՍՆ:
  • Абанкина, И. В. (2021). Управление в образовании: вызовы и стратегии. Издательский дом Высшей школы экономики.
  • Сергеева, В. В. (2022). Стратегическое планирование в образовательной организации: Практическое пособие. Юрайт.
  • Трапицын, С. Ю. (2024). Менеджмент в образовании (2-е изд.). Юрайт.
  • Bell, L., & Stevenson, H. (2023). Organising educational leadership: Policy, strategy and practice. SAGE Publications.
  • Bush, T. (2024). Theories of educational leadership and management (6th ed.). SAGE Publications.
  • OECD. (2023). Education Policy Outlook 2023: Empowering all learners to thrive in a digital world. OECD Publishing.
  • UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Կրթության գլոբալ վերափոխումները և համակարգային մարտահրավերները (10 լսարանային ժամ) · Թեմա 1. Կրթությունը որպես հանրային բարիք թե՞ շուկայական ծառայություն. Կրթության կազմակերպման գաղափարախոսական հակասությունները նեոլիբերալ տնտեսության պայմաններում։ · Թեմա 2. Միջազգայնացում և «ուղեղների արտահոսքի» կառավարչական հիմնախնդիրը. Կրթական միջավայրերի բաց լինելու և ազգային շահերի հավասարակշռման մարտահրավերները։ · Թեմա 3. Ոչ ֆորմալ և ինֆորմալ կրթության ճանաչման հիմնախնդիրները. Ինչպե՞ս կազմակերպել կրթությունը, երբ գիտելիքի ձեռքբերման աղբյուրներն այլևս չեն սահմանափակվում դպրոցով կամ համալսարանով։ Մոդուլ 2. Կառավարչական լեգիտիմություն, իրավունք և համակարգային ամբողջականություն (10 լսարանային ժամ) · Թեմա 4. Օրենսդրական բացերը և «իրավական անորոշությունը» կրթության կազմակերպման մեջ. ՀՀ կրթական օրենսդրության և իրական պրակտիկայի միջև առկա անդունդի վերլուծություն։ · Թեմա 5. «Հաշվետվողականության մշակույթը» ընդդեմ «վստահության մշակույթի». Ինչպե՞ս կազմակերպել որակի ներքին ապահովումը՝ առանց ավելորդ վարչարարության և բյուրոկրատական ճնշումների։ · Թեմա 6. Կրթական հաստատության ռեսուրսների կառավարումը անկայուն տնտեսական միջավայրում. Ֆինանսական պլանավորման ռիսկերը և այլընտրանքային աղբյուրների ներգրավման էթիկական սահմանները։ Մոդուլ 3. Մասնագիտական էթիկա, առաջնորդության ճգնաժամ և սոցիալական արդարություն (10 լսարանային ժամ) · Թեմա 7. Իշխանության բաշխման և «ապահիերարխիզացման» հիմնախնդիրը. Թիմային առաջնորդության դժվարությունները ավանդական կոշտ կառավարման համակարգերում։ · Թեմա 8. Ակադեմիական ազնվության նոր հարացույցը «հետճշմարտության» դարաշրջանում. Մասնագիտական բարեվարքության չափանիշների վերանայումը և կառավարչական պատասխանատվությունը։ · Թեմա 9. Ներառականություն և սոցիալական արդարություն. Կրթության կազմակերպումը որպես անհավասարությունների կրճատման գործիք. հռչակագրային նպատակներից դեպի իրական հնարավորություններ։
1
30
30 ժամ դասախոսություն
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ07
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է ձևավորել սովորողների՝ Բարձրագույն կրթության եվրոպական տարածքի չափորոշիչներին համապատասխան ԲՈՒՀ-երի ռազմավարական և գործառնական պլանավորման համալիր գիտելիքներ՝ զարգացնելով բարձրագույն ուսումնական հաստատության զարգացման ծրագրերի և տվյալահենք կրթական նախագծերի կառուցարկման գործնական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· Համադրել Բարձրագույն կրթության եվրոպական տարածքի (EHEA) զարգացման ուղենիշները և ՀՀ բարձրագույն կրթության ռազմավարական առաջնահերթությունները։
· Հիմնավորել բուհի կառավարման ակադեմիական, վարչական և ֆինանսական համակարգերի փոխկապակցվածությունը պլանավորման և որոշումների կայացման տեսությունների դիրքերից։
Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ
· Նախագծել բարձրագույն ուսումնական հաստատության կամ առանձին ֆակուլտետի ռազմավարական զարգացման հնգամյա պլան՝ կիրառելով կարիքների գնահատման գործիքակազմեր։
· Կառուցարկել նորարարական կրթական ծրագրի (բակալավրիատ կամ մագիստրատուրա) ամբողջական փաթեթ՝ ապահովելով դրա համապատասխանությունը Որակավորումների ազգային շրջանակի բնութագրիչներին և աշխատաշուկայի պահանջներին։
· Ձևավորել բուհի որակի ապահովման ներքին մեխանիզմներ՝ նպատակաուղղված ուսանողակենտրոն կրթական միջավայրի պլանավորմանն ու շարունակական բարելավմանը (ESG չափորոշիչների համաձայն)։
Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ
· Առաջնորդել ակադեմիական և վարչական թիմերի աշխատանքը բուհի կառուցվածքային բարեփոխումների և միջազգայնացման նախագծերի պլանավորման գործընթացներում։
· Ընդարձակել բարձրագույն ուսումնական հաստատության և գործատուների միջև ռազմավարական համագործակցության ցանցը՝ կիրառելով արդյունավետ հաղորդակցման և բանակցային հմտություններ։
Արժևորել բուհի հանրային պատասխանատվության (երրորդ առաքելության) և ակադեմիական ինքնավարության դերը որպես պլանավորման բոլոր գործընթացների բարոյական և գաղափարական հենք։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է ձևավորել սովորողների՝ Բարձրագույն կրթության եվրոպական տարածքի չափորոշիչներին համապատասխան ԲՈՒՀ-երի ռազմավարական և գործառնական պլանավորման համալիր գիտելիքներ՝ զարգացնելով բարձրագույն ուսումնական հաստատության զարգացման ծրագրերի և տվյալահենք կրթական նախագծերի կառուցարկման գործնական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ինքնուրույն աշխատանքի հիմնական ծավալն ուղղվում է ռազմավարական մտածողության զարգացմանը և պլանավորման փաստաթղթերի գործնական մշակմանը.
· Պլանավորման և որակի ապահովման գործիքակազմի ինքնուրույն մշակում. Ուսանողակենտրոն միջավայրի գնահատման գործիքների (շահակիցների հարցումների ձևաչափեր, դասավանդման որակի մշտադիտարկման թերթիկներ, կատարողականի հիմնական ցուցիչներ՝ KPI) կառուցում:
· Կրթական ծրագրի ինքնուրույն կառուցարկում. Մասնագիտական կոնկրետ ոլորտի ընտրություն, աշխատաշուկայի պահանջների գնահատում, ծրագրի նպատակների, վերջնարդյունքների սահմանում և ուսումնական մոդուլների տրամաբանական շղթայի նախագծում:
· Փոխադարձ գնահատում (որպես պայմանական փորձագետներ). Համակուրսեցիների կողմից մշակված ռազմավարական ծրագրերի խաչաձև փորձաքննություն արտաքին գնահատողի դիրքերից, ռիսկերի վերհանում և կառուցողական ակադեմիական արձագանքի տրամադրում։
Միջազգային փորձի զտում և համեմատական վերլուծություն. Համաշխարհային բուհական վարկանիշային աղյուսակներում (օրինակ՝ QS, THE) և որակի ապահովման միջազգային զեկույցներում տեղեկատվության նպատակային որոնում, լավագույն փորձի առանձնացում և ՀՀ բուհական համակարգում դրա տեղայնացման հնարավորությունների հիմնավորում։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները

1.ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
2.մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր:
3.եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն. (2022). «Հայաստանի Հանրապետության կրթության՝ մինչև 2030 թվականը զարգացման պետական ծրագիրը» հաստատելու մասին ՀՀ օրենք. ՀՀ Պաշտոնական տեղեկագիր:
  • Երևանի պետական համալսարան. (2021). Երևանի պետական համալսարանի զարգացման ռազմավարական ծրագիր 2021-2025 թթ. Երևան: ԵՊՀ հրատարակչություն:
  • Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն (ՈԱԱԿ). (2020). Մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների ինստիտուցիոնալ կարողությունների ինքնավերլուծության ձևաչափ. Երևան: ՈԱԱԿ:
  • Кузьминов, Я. И., & Юдкевич, М. М. (2021). Университеты в России: как это работает. Москва: Издательский дом НИУ ВШЭ.
  • Трапицын, С. Ю. (2022). Менеджмент в образовании: Учебник для вузов. Москва: Издательство Юрайт.
  • Курбатова, М. В. (2020). Управление развитием университета в условиях институциональных трансформаций. Москва: КноРус.
  • European University Association (EUA). (2021). Universities without walls: A vision for 2030. Brussels: EUA Publications. (Այս փաստաթուղթը եվրոպական բուհերի ռազմավարական պլանավորման գլխավոր ուղենիշն է արդի փուլում):
  • OECD. (2023). Education at a Glance 2023: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing.
  • Hazelkorn, E., & Locke, W. (Eds.). (2021). Research Handbook on University Rankings: Theory, Methodology, Influence and Impact. Edward Elgar Publishing. (Անփոխարինելի աղբյուր՝ բուհի արտաքին միջավայրի և մրցակցային վերլուծության համար):
  • Shattock, M., & Horvath, A. (2020). The Governance of British Higher Education: The Impact of Governmental, Financial and Market Pressures. London: Bloomsbury Academic.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
·
Մոդուլ 1. Բարձրագույն կրթության պլանավորման հայեցակարգային և միջազգային հենքը (10 ժամ դասախոսություն) Այս մոդուլն ապահովում է միջազգային և տեղական օրենսդրական դաշտի իմացությունը: · Թեմա 1. Բարձրագույն կրթության պլանավորումը Հայաստանի Հանրապետության կրթության ռազմավարական զարգացման պետական ծրագրերի ենթատեքստում։ · Թեմա 2. Բարձրագույն կրթության եվրոպական տարածքի զարգացման ուղենիշները և Որակի ապահովման եվրոպական չափորոշիչները (ESG)՝ որպես հաստատութենական պլանավորման առանցք։ · Թեմա 3. Պլանավորման չափանիշները, կատարողականի հիմնական ցուցիչների սահմանումը ակադեմիական և վարչական գործընթացներում։ Մոդուլ 2. Բուհի ռազմավարական վերլուծությունը և պլանավորումը (ԵՊՀ օրինակով) (10 ժամ դասախոսություն) Այս մոդուլում Ձեր առաջարկած թեմաներն են՝ խմբավորված որպես կիրառական վերլուծության գործիքակազմ։ · Թեմա 4. Ռազմավարական պլանավորման գործիքամիջոցները բարձրագույն կրթության համակարգում (միջավայրային գնահատման և կարիքների վերլուծության մեթոդներ)։ · Թեմա 5. Բուհի (ԵՊՀ) արտաքին միջավայրի վերլուծությունը, հնարավորությունների, ռիսկերի գնահատումը և շահակիցների քարտեզագրումը։ · Թեմա 6. Բուհի (ԵՊՀ) ներքին միջավայրի վերլուծությունը, ուժեղ և թույլ կողմերի, ակադեմիական ներուժի և ենթակառուցվածքների գնահատումը։ · Թեմա 7. ԵՊՀ կառավարման ենթահամակարգերին (ուսումնական, գիտահետազոտական, ֆինանսատնտեսական) համապատասխան պլանավորման առանձնահատկությունները և փոխներգործությունը։ Մոդուլ 3. Կրթական ծրագրերի նախագծումը և ռազմավարության մշտադիտարկումը (10 ժամ դասախոսություն) Այս մոդուլը կապում է համալսարանական ռազմավարությունը կոնկրետ ուսումնական արդյունքների և վերահսկողության հետ։ · Թեմա 8. Նորարարական կրթական ծրագրերի կառուցարկումը և պլանավորումը՝ հիմնված Որակավորումների ազգային շրջանակի և աշխատաշուկայի պահանջների վրա։ · Թեմա 9. Բուհի գործող ռազմավարության ամբողջական վերլուծությունը, ինքնավերլուծության (հավատարմագրման տեսանկյունից) և որակի ապահովման ներքին մեխանիզմների գնահատումը։ · Թեմա 10. Ռազմավարական պլանի իրագործման մշտադիտարկումը (մոնիթորինգ), շեղումների հայտնաբերումը, ճգնաժամերի կառավարումը և շարունակական բարելավման ապահովումը։
առաջին կիսամյակ
60 ժամ
30 ժամ դաս/30 ժամ սեմինար
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ08
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ կառավարման արդի տեսությունների, կրթության ոլորտը կարգավորող իրավական հենքի և կազմակերպական վարքագծի վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական հաստատության գործառույթները նախագծելու և մասնակցային ու փաստահենք կառավարում իրականացնելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Դասընթացի ավարտին սովորողն ունակ կլինի՝ Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն · Համադրել կրթության կառավարման հայեցակարգային հիմքերը և կազմակերպական տեսությունների էվոլյուցիան կրթական բարեփոխումների արդի պահանջների հետ: · Դասակարգել կրթական համակարգերի կառուցվածքային մոդելները՝ ըստ դրանց գործառնական առանձնահատկությունների և կառավարչական ազդեցության աստիճանի: Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ · Վերակառուցել կրթական հաստատության կառավարման գործընթացները՝ հիմնվելով կազմակերպական մշակույթի և արդյունավետության ախտորոշման արդյունքների վրա: · Հիմնավորել վարչական և մասնակցային կառավարման մեխանիզմների ընտրությունը՝ ելնելով կոնկրետ կրթական միջավայրի ռազմավարական առաջնահերթություններից: · Նախագծել հաստատության օպերատիվ կառավարման համալիր քարտեզներ՝ տվյալահենք որոշումների կայացման և որակի ապահովման չափանիշների ինտեգրմամբ: Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ · Արժևորել մասնագիտական բարեվարքության և էթիկական առաջնորդության դերը կրթական համակարգի նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման գործում: · Կանխատեսել կազմակերպական հնարավոր ռիսկերը և հակամարտային իրավիճակները՝ առաջադրելով դրանց կառուցողական հաղթահարման նորարարական սցենարներ: · Ձևափոխել հաղորդակցային ռազմավարությունները՝ ապահովելով տարբեր շահակիցների ներգրավվածությունը կրթության կառավարման բազմաշերտ գործընթացներում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ կառավարման արդի տեսությունների, կրթության ոլորտը կարգավորող իրավական հենքի և կազմակերպական վարքագծի վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական հաստատության գործառույթները նախագծելու և մասնակցային ու փաստահենք կառավարում իրականացնելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր Լսարանային ժամերը կառուցվում են կառավարման տեսությունների քննական յուրացման և կրթական հաստատությունների կազմակերպական վարքագծի վերլուծության զուգորդմամբ. · Կառավարչական իրավիճակների մոդելավորում. Լսարանում կրթական հաստատության կառավարման խորհրդի նիստի կամ ճգնաժամային իրավիճակի (օրինակ՝ կազմակերպական հակամարտության) դերային խաղարկում։ Սա նպատակ ունի զարգացնելու տարբեր շահակիցների հետ հաղորդակցային ռազմավարությունների ձևափոխման և կառուցողական լուծումների առաջադրման կարողությունները։ · Կառավարչական դեպքերի ուսումնասիրություն. Կրթության կառավարման իրական նախադեպերի, կազմակերպական տեսությունների էվոլյուցիայի և արդի բարեփոխումների հաջողված կամ ձախողված օրինակների խորքային վերլուծություն։ Այն միտված է ձևավորելու վարչական և մասնակցային կառավարման մեխանիզմների կիրառելիությունը հիմնավորելու հմտություններ։ · Խնդրահեն ուսուցում և բանավեճ. Կրթության օրենսդրության, մասնագիտական բարեվարքության և էթիկական առաջնորդության հիմնախնդիրների շուրջ փաստարկված քննարկումների կազմակերպում՝ սովորողների մոտ արժեհամակարգային դիրքորոշումների և հանրային պատասխանատվության ամրապնդման նպատակով։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր Ինքնուրույն աշխատանքի հիմնական ծավալն ուղղվում է կառավարչական գործընթացների նախագծմանը, ռիսկերի կանխատեսմանը և համալիր որոշումների կայացման հմտությունների զարգացմանը. · Կազմակերպական մշակույթի ախտորոշում և վերակառուցում. Սովորողի կողմից ընտրված կոնկրետ կրթական հաստատության կառավարման գործընթացների և կազմակերպական մշակույթի ինքնուրույն վերլուծություն, ինչի արդյունքում առաջարկվում են կառուցվածքային մոդելների վերակառուցման ուղիներ։ · Օպերատիվ կառավարման քարտեզների կառուցարկում. Տվյալահենք որոշումների կայացման սկզբունքներով հաստատության առօրյա գործունեության, ռեսուրսների բաշխման և որակի ապահովման չափանիշների ինտեգրմամբ անհատական պլանների ստեղծում։ · Ռիսկերի կանխատեսում և հակաճգնաժամային սցենարների մշակում. Կրթական միջավայրում հնարավոր հակամարտությունների, էթիկական խախտումների կամ կառավարչական բացերից բխող ռիսկերի վերհանում և դրանց չեզոքացմանն ուղղված հաղորդակցային ու վարչական քայլաշարերի ինքնուրույն պլանավորում։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, իրականացվում է գրավոր ձևաչափով, քննական տոմսերով: Քննական տոմսում ներառված է 2 տեսական հարց՝ 2-ական միավորներով:
· 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, իրականացվում է գրավոր ձևաչափով, քննական տոմսերով: Քննական տոմսում ներառված է 2 տեսական հարց՝ 2-ական միավորներով:
· Մասնակցություն՝ առավելագույնը 3 միավոր:
· Եզրափակիչ քննություն՝ իրականացվում է բանավոր քննության ձևաչափով՝ քննական տոմսերով: Առավելագույնը՝ 9 միավոր:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն. (2022). «Հայաստանի Հանրապետության կրթության՝ մինչև 2030 թվականը զարգացման պետական ծրագիրը» հաստատելու մասին ՀՀ օրենք. ՀՀ Պաշտոնական տեղեկագիր։
  • Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով. (2022). «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին ՀՀ օրենք. ՀՀ Պաշտոնական տեղեկագիր։
  • Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն (ՈԱԱԿ). (2020). Մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների ինստիտուցիոնալ կարողությունների ինքնավերլուծության ձևաչափ. Երևան: ՈԱԱԿ հրատարակչություն։
  • Трапицын, С. Ю. (2022). Менеджмент в образовании: Учебник для вузов (2-е изд.). Москва: Издательство Юрайт.
  • Гончаров, М. А. (2021). Основы менеджмента в образовании: Учебное пособие. Москва: КноРус.
  • Бордовский, Г. А., Нестеров, А. А., & Трапицын, С. Ю. (2020). Управление качеством образовательного процесса. Москва: Издательство Юрайт.
  • Bush, T. (2020). Theories of Educational Leadership and Management (5th ed.). London: SAGE Publications.
  • Fullan, M. (2020). Leading in a Culture of Change (2nd ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
  • Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2020). Educational Administration: Theory, Research, and Practice (10th ed.). New York: McGraw-Hill Education.
  • OECD. (2022). Education at a Glance 2022: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Կրթության կառավարման տեսամեթոդաբանական և կառուցվածքային հիմքերը (10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք) · Թեմա 1. Կրթության կառավարման հայեցակարգային էվոլյուցիան. դասականից մինչև կառավարման ժամանակակից (ցանցային և մասնակցային) մոդելներ։ · Թեմա 2. Հանրակրթության և բարձրագույն կրթության համակարգերի նպատակը, խնդիրները և կառուցվածքային ճարտարապետությունը ՀՀ-ում և միջազգային պրակտիկայում։ · Թեմա 3. Կառավարման հիմնարար սկզբունքներն ու գործառույթները (պլանավորում, կազմակերպում, մոտիվացիա, վերահսկողություն) տարբեր կրթական աստիճաններում։ · Թեմա 4. Կրթական համակարգի կառավարման ենթահամակարգերը և դրանց փոխգործակցությունը: Տվյալահենք կառավարման (evidence-based management) ներդրումը օպերատիվ գործառույթներում։ · Թեմա 5. Իրավական նորմատիվային հենքը և կառավարող սուբյեկտների իրավասությունների բաշխումը. ինքնավարության և հաշվետվողականության հավասարակշռումը։ Մոդուլ 2. Կազմակերպական վարքագիծ, առաջնորդություն և հաղորդակցություն (10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք) · Թեմա 6. Կառավարման մեթոդներն ու ոճերը կրթական համակարգերում. ավտորիտար մոդելից դեպի տրանսֆորմացիոն և բաշխված (distributed) առաջնորդություն։ · Թեմա 7. Կազմակերպական մշակույթի ախտորոշումը և վերակառուցումը՝ որպես կրթական հաստատության արդյունավետության գործոն։ · Թեմա 8. Մասնագիտական էթիկան և ակադեմիական բարեվարքությունը կրթական կառավարչի գործունեության մեջ։ · Թեմա 9. Կազմակերպական հակամարտությունների բնույթը, ախտորոշումը և հաղորդակցային ռազմավարությունների ձևափոխումը ճգնաժամային իրավիճակներում։ · Թեմա 10. Մասնակցային կառավարման մեխանիզմները. տարաբնույթ շահակիցների ներգրավումը հաստատության կառավարման խորհուրդներում։ Մոդուլ 3. Նորարարությունների կառավարում, ռիսկեր և որակի ապահովում (10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք) · Թեմա 11. Կրթական ինովացիոն գործընթացների տիպաբանությունը հանրակրթության և բարձրագույն կրթության համակարգերում. փոփոխությունների կառավարում և դիմադրության հաղթահարում։ · Թեմա 12. Ռիսկերի կանխատեսումը և կառավարումը կրթական նախագծերի և նորարարությունների իրագործման ընթացքում։ · Թեմա 13. Որակի մշակույթի արմատավորումը և որակի ներքին ապահովման մեխանիզմները՝ որպես կառավարչական գործիք հանրակրթական և բուհական միջավայրում։ · Թեմա 14. Կրթական հաստատության օպերատիվ կառավարման պլանների և համալիր քարտեզների կառուցարկումը: · Թեմա 15. Կրթության կառավարման միջազգային միտումները և ապագայի կրթական էկոհամակարգերի կառավարման հեռանկարները։
։
երկրորդ կիսամյակ
60 ժամ
30 ժամ դաս/30 ժամ սեմ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ09
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ կրթության որակի ապահովման եվրոպական չափորոշիչների և վերահսկողության ազգային մեխանիզմների վերաբերյալ՝ ձևավորելով ուսումնական հաստատությունների ինստիտուցիոնալ և ծրագրային հավատարմագրման գործընթացները ղեկավարելու ու որակի շարունակական բարելավման ներքին գործիքակազմ կառուցարկելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· Մեկնաբանել կրթության որակի ապահովման և վերահսկողության ազգային ու եվրոպական չափորոշիչների մեթոդաբանական առանձնահատկությունները:
· Բնութագրել ուսումնական հաստատությունների և կրթական ծրագրերի հավատարմագրման գործընթացների տրամաբանական հաջորդականությունը։
Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ
· Դիտարկել կրթական հաստատության ներքին գործընթացները՝ կիրառելով որակի ապահովման քանակական և որակական ցուցիչներ:
· Իրագործել ինքնավերլուծության համալիր գործընթացներ՝ նպատակաուղղված կրթական ծրագրերի և կառավարման մեխանիզմների բացթողումների բացահայտմանը:
· Վերահսկել կրթական ծառայությունների մատուցման արդյունավետությունը՝ կիրառելով արտաքին և ներքին գնահատման արդի գործիքակազմ:
Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ
· Նախաձեռնել որակի մշակույթի արմատավորմանն ուղղված համատեղ աշխատանքներ հաստատության տարաբնույթ շահակիցների շրջանում:
Փաստարկել որակի շարունակական բարելավման անհրաժեշտությունը շահերի բախման և կազմակերպական դիմադրության պայմաններում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ կրթության որակի ապահովման եվրոպական չափորոշիչների և վերահսկողության ազգային մեխանիզմների վերաբերյալ՝ ձևավորելով ուսումնական հաստատությունների ինստիտուցիոնալ և ծրագրային հավատարմագրման գործընթացները ղեկավարելու ու որակի շարունակական բարելավման ներքին գործիքակազմ կառուցարկելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր Լսարանային աշխատանքները կազմակերպվում են որակի ապահովման տեսական հիմքերի և գործնական-փորձագիտական վերլուծությունների համադրմամբ՝ առավելագույնս օգտագործելով սմարթ գրատախտակի ընձեռած փոխներգործուն հնարավորությունները. · Փոխներգործուն քարտեզագրում և համադրում. Սմարթ գրատախտակի միջոցով իրականացվում է որակի ապահովման եվրոպական չափորոշիչների և ազգային իրավական պահանջների զուգահեռ համադրում։ Սովորողները գրատախտակի վրա տեսողականորեն կառուցում են դրանց մեթոդաբանական առանձնահատկությունների փոխկապակցվածությունը։ · Փորձագիտական այցի նմանակում. Լսարանում ստեղծվում է հավատարմագրման փորձագիտական այցի իրավիճակային մոդել, որտեղ սմարթ գրատախտակը ծառայում է որպես հաստատության «ապացույցների բազա»։ Սովորողները վերլուծում են ներկայացված թվային տվյալները և ձևավորում փորձագիտական եզրակացության դրվագներ։ · Իրավիճակային փորձաքննություն. Ուսումնական հաստատությունների իրական ինքնավերլուծական զեկույցների և փորձագիտական զեկույցների քննադատական վերլուծություն։ Սմարթ գրատախտակի վրա կատարվում է զեկույցների համատեղ սրբագրում և չափորոշիչների հետ անհամապատասխանությունների վերհանում։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր Ինքնուրույն աշխատանքի հիմնական նպատակն է որակի վերահսկողության գործնական գործիքների մշակումը և հաստատության բարելավմանն ուղղված նախագծերի կառուցարկումը. · Որակի ինքնավերլուծական զեկույցի նախագծում. Ուսանողի կողմից ընտրված կրթական ծրագրի կամ հաստատության գործունեության որևէ ոլորտի վերաբերյալ համալիր զեկույցի կազմում, որն ընդգրկում է բացթողումների բացահայտումն ու դրանց լուծման ուղիները։ · Որակի առանցքային ցուցիչների կառուցարկում. Կրթական ծառայությունների արդյունավետությունը չափելու նպատակով քանակական և որակական ցուցիչների (չափորոշիչների) անհատական մշակում, որոնք հիմնված են հաշվետվողականության և թափանցիկության սկզբունքների վրա։ · Փոխադարձ գնահատում և որակի ստուգում. Համակուրսեցիների կողմից մշակված որակի ապահովման գործիքների և նախագծերի խաչաձև փորձաքննություն։ Սովորողը հանդես է գալիս որպես արտաքին գնահատող՝ փաստարկելով բարելավման անհրաժեշտությունն ու առաջադրելով զարգացման սցենարներ։ · Որակի մշակույթի խթանման ռազմավարության մշակում. Շահակիցների (ուսանողներ, դասախոսներ, գործատուներ) ներգրավվածության և որակի շարունակական բարելավման արժեքների արմատավորմանն ուղղված հաղորդակցային պլանի նախագծում։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· Ընթացիկ քննություններ՝ 8 միավոր /1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր/,
· Մասնակցություն դասընթացին՝ առավելագույնը 3 միավոր:
Եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հարությունյան Ն., Դասախոսությունների փաթեթ և շարժասահիկներ, 2024
  • Սարգսյան Յու. Աղգաշյան Ռ., Բալաբանյան Հ. Գրիգորյան Ա. Բուդաղյան Ա., Որակի ապահովման բուհական համակարգեր: Ուղեցույց, Երևան, 2009
  • Սարգսյան Յու., Բուդաղյան Ա., ՀՀ բարձրագույն կրթության որակի ապահովման համակարգի համապատասխանեցումը եվրոպական ստանդարտներին և ուղենիշներին: Երևան. 2008
  • Болотов В.А., Ефремова Н.Ф., Системы оценки качства образования, Москва, 2007
  • Матрос Д.Ш., Полев Д.М., Управление качеством образования на основе новых информационных технологий и образовательного мониторинга, Москва 1999.
  • Трайнев В.А. Системы и методы стратегии повышения качества педагогического образования,Москва. 2006.
  • Անհրաժեշտ այլ նյութեր
  • Սահիկներ դասընթացի վերաբերյալ
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Մոդուլ 1. Կրթության որակի ապահովման հայեցակարգային հիմքերը և արտաքին միջավայրը
(10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք)
· Թեմա 1. Կրթության որակի հիմնախնդիրը որպես պետության և հասարակության կայուն զարգացման ռազմավարական շարժիչ ուժ:
· Թեմա 2. Կրթության որակի հայեցակարգային սահմանումները և որակի ապահովման եվրոպական չափորոշիչների ուղենիշները (ESG):
· Թեմա 3. Որակի ապահովման արտաքին գործոնները. պետական կրթական քաղաքականություն և կազմակերպաիրավական կարգավորումներ:
· Թեմա 4. Կրթության որակի ֆինանսատնտեսական մեխանիզմները և հանրային ակնկալիքների դրսևորումները աշխատաշուկայում:
· Թեմա 5. Կրթության որակի գնահատման համաշխարհային մոդելների (անգլո-ամերիկյան, մայրցամաքային եվրոպական) համեմատական վերլուծությունը:
Մոդուլ 2. Որակի ապահովման ներհաստատութենական համակարգը և մշակույթը
(10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք)
· Թեմա 6. Որակի ապահովման ներքին գործոնների համալիր վերլուծություն. ակադեմիական և ուսանողական համակազմ, տեղեկատվամեթոդական ռեսուրսներ:
· Թեմա 7. Ներքին որակի ձևավորումը. կրթական ծրագրերի արդիականացումը և դասավանդման նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրումը:
· Թեմա 8. Որակի ապահովման ներհաստատութենական համակարգի ճարտարապետությունը. նպատակներ, գործառույթներ և առաջնորդման սկզբունքներ:
· Թեմա 9. Որակի ներքին վերահսկողություն իրականացնող ենթակառույցների (որակի կենտրոն, ուսումնամեթոդական վարչություն, ֆակուլտետ, ամբիոն) գործառնական փոխկապակցվածությունը:
· Թեմա 10. Որակի մշակույթի և թափանցիկության սկզբունքների արմատավորումը կրթական միջավայրում. դիմադրության հաղթահարում և շահակիցների ներգրավում:
Մոդուլ 3. Որակի արտաքին գնահատումը, վերահսկողությունը և հավատարմագրումը
(10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք)
· Թեմա 11. Որակի չափարկման մոտեցումները կրթական ծառայություններում. ցուցիչային, վարկանիշային և համապարփակ համակարգեր:
· Թեմա 12. Որակի արտաքին գնահատման և վերահսկողության համակարգերը. հավատարմագրման նպատակն ու ռազմավարական խնդիրները:
· Թեմա 13. Հավատարմագրման տեսակները և մակարդակները. ինստիտուցիոնալ և ծրագրային (մասնագիտական) հավատարմագրման մեթոդաբանությունը:
· Թեմա 14. Հավատարմագրման գործընթացի տրամաբանական փուլերը. ինքնավերլուծության համալիր գործընթացի իրագործումը և արտաքին փորձաքննությունը:
Թեմա 15. Անդրազգային (միջպետական փոխանցվող) կրթության որակի ապահովման մեխանիզմները և վերահսկողությունը միջազգայնացման պայմաններում:
Հավատարմագրում, նպատակը, խնդիրները:
· Թեմա 12.բ.Հավատարմագրման տեսակները
ա. ինստիտուցիոնալ,
բ. ծրագրային/ մասնագիտական/
· Թեմա 13. <<Փոխանցվող ազգային կրթություն>> համակարգը:
2-րդ
60
30դաս, 30 սեմինար
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ10
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ Հայաստանի Հանրապետության կրթական իրավունքի, օրենսդրական հենքի և միջազգային իրավական ակտերի վերաբերյալ՝ ձևավորելով ուսումնական հաստատություններում օրինական վարչարարություն իրականացնելու, իրավական փաստաթղթերը վերլուծելու և կրթական գործընթացի բոլոր շահակիցների իրավունքներն ու օրինական շահերը պաշտպանելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· Սահմանել Հայաստանի Հանրապետության կրթական իրավունքի աղբյուրների և նորմատիվ իրավական ակտերի աստիճանակարգության տիրույթները։
· Համադրել կրթության ոլորտի միջազգային իրավական կոնվենցիաների դրույթները և ՀՀ ազգային օրենսդրության իմպերատիվ պահանջները:
Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ
· Նախագծել կրթական հաստատության ներքին իրավական ակտերի (օրինակ՝ կանոնադրության կամ պայմանագրի) առանձին դրույթներ ուսումնական աշխատարանների շրջանակներում։
· Վերլուծել վարչական և աշխատանքային իրավունքի նորմերի կիրառելիությունը կրթական հաստատության մարդկային ռեսուրսների կառավարման գործընթացներում:
· Գնահատել ուսումնական իրավիճակներում (քեյսերում) նկարագրված վարչարարական որոշումների օրինականությունը՝ համաձայն գործող կրթական օրենսդրության հենքի։
Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ
· Առաջնորդվել իրավական բարձր գիտակցության և պետականամետ մտածելակերպի սկզբունքներով ակադեմիական և մասնագիտական միջավայրերում:
· Կառուցել արդյունավետ և կանոնակարգված հաղորդակցություն թիմային աշխատանքներում՝ պահպանելով մասնագիտական էթիկայի և բարեվարքության նորմերը:
Փաստարկել սեփական դիրքորոշումները բանավեճերի և ակադեմիական որոշումների կայացման ընթացքում՝ հենվելով սոցիալական արդարության և հաշվետվողականության արժեքների վրա:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համակարգային գիտելիքներ Հայաստանի Հանրապետության կրթական իրավունքի, օրենսդրական հենքի և միջազգային իրավական ակտերի վերաբերյալ՝ ձևավորելով ուսումնական հաստատություններում օրինական վարչարարություն իրականացնելու, իրավական փաստաթղթերը վերլուծելու և կրթական գործընթացի բոլոր շահակիցների իրավունքներն ու օրինական շահերը պաշտպանելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Լսարանային աշխատանքները կազմակերպվում են իրավական նորմերի տեսական ընկալման և գործնական-իրավաբանական վերլուծությունների զուգորդմամբ՝ առավելագույնս կիրառելով լսարանում առկա խելացի գրատախտակի փոխներգործուն հնարավորությունները.
· Իրավական ակտերի փոխներգործուն համադրում և վերլուծություն. Խելացի գրատախտակի վրա ՀՀ կրթական օրենսդրության, Սահմանադրության և միջազգային կոնվենցիաների հոդվածների զուգահեռ ցուցադրում և տեսողական համեմատություն։ Այն նպաստում է նորմերի աստիճանակարգության և դրանց փոխկապակցվածության արագ ընկալմանը:
· Իրավիճակային (դեպքային) քննարկումներ. Կրթական միջավայրում ծագած իրական աշխատանքային կամ վարչական վեճերի նմանակում։ Գրատախտակին նախապես արտապատկերված փաստերի հիման վրա սովորողները բանավիճում են և առաջադրում օրինական լուծումներ՝ պահպանելով արդարության և մասնագիտական բարեվարքության սկզբունքները:
· Ներքին իրավական փաստաթղթերի համատեղ նախագծում. Գրատախտակի վրա ուսումնական հաստատության ներքին իրավական ակտերի (օրինակ՝ պայմանագրերի, կանոնադրության առանձին դրույթների, հրամանների) նախագծերի կառուցում, համատեղ քննարկում և իրավական եզրույթների ճշգրիտ խմբագրում:
Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր
Ինքնուրույն աշխատանքի հիմնական նպատակը իրավական ակտերի վերլուծության և հաստատության վարչարարական փաստաթղթավարության անհատական հմտությունների զարգացումն է.
· Ներքին իրավական ակտերի անհատական մշակում. Տրված պայմաններին համապատասխան՝ ուսումնական հաստատության աշխատանքային պայմանագրի, ընդունելության կարգի կամ կարգապահական կանոնի նախագծի ինքնուրույն կազմում՝ խստորեն հիմնվելով գործող օրենսդրության իմպերատիվ պահանջների վրա:
· Իրավական լուծումների գրավոր փաստարկում. Ուսումնական հարցադրման կամ վիճելի իրավիճակի վերաբերյալ հիմնավորված իրավական դիրքորոշման կառուցում, որտեղ սովորողը պաշտպանում է շահակիցների (ուսանող, դասախոս, կառավարիչ) օրինական շահերը՝ հղում կատարելով կոնկրետ իրավանորմերին:
Օրենսդրական բարեփոխումների առաջարկների նախապատրաստում. Գործող կրթական օրենսդրության որևէ բացի, հակասության կամ հնացած նորմի ինքնուրույն բացահայտում և դրա կարգավորմանն ուղղված հիմնավորված լուծման կամ նորարարական մոտեցման գրավոր ներկայացում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Առ.եզ. գնահատման
· 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, իրականացվում է գրավոր ձևաչափով, քննական տոմսերով: Քննական տոմսում ներառված է 2 տեսական հարց՝ 2-ական միավորներով:
· 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 5 միավոր, իրականացվում է գրավոր ձևաչափով, քննական տոմսերով: Քննական տոմսում ներառված է 2 տեսական հարց՝ 1-ին հարցը 3, 2-րդ հարցը՝ 2 միավորներով:
· Մասնակցություն՝ առավելագույնը 3 միավոր
ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն (ընդունված 1995թ. հուլիսի 5-ին, 2015թ. դեկտեմբերի 6-ի փոփոխություններով)։
  • «Կրթության մասին» ՀՀ օրենք (ընդունված 1999թ. ապրիլի 14-ին)։
  • «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենք (ընդունված 2009թ. հուլիսի 10-ին)։
  • «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» ՀՀ օրենք (ընդունված 2004թ. դեկտեմբերի 14-ին)։
  • Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգիրք (ընդունված 2004թ. նոյեմբերի 9-ին)։
  • «Հայաստանի Հանրապետության կրթության՝ մինչև 2030 թվականը զարգացման պետական ծրագիրը հաստատելու մասին» ՀՀ օրենք (ընդունված 2022թ. հոկտեմբերի 26-ին)։
  • Միավորված ազգերի կազմակերպություն (ՄԱԿ). (1948). Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր (Հոդված 26՝ Կրթության իրավունք)։
  • ՅՈՒՆԵՍԿՕ. (1960). Կրթության բնագավառում խտրականության դեմ կոնվենցիա։
  • Եվրոպայի խորհուրդ. (1997). Տարածաշրջանում բարձրագույն կրթությանն առնչվող որակավորումների ճանաչման մասին կոնվենցիա (Լիսաբոնի ճանաչման կոնվենցիա)։
  • 0. Դանիելյան, Գ. Բ. (խմբ.). (2012). Հայաստանի Հանրապետության վարչական իրավունք։ Ուսումնական ձեռնարկ. Երևան։ ԵՊՀ հրատարակչություն։
  • Խաչատրյան, Գ. Մ. (2007). Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավունք. Երևան։ ԵՊՀ հրատարակչություն։
  • Հայկյանց, Ա. Մ. (2010). Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային իրավունք. Երևան։ ԵՊՀ հրատարակչություն։
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Կրթական իրավունքի հիմունքները և միջազգային իրավական նորմերը (10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք) · Թեմա 1. Կրթական իրավունքի հասկացությունը, առարկան, աղբյուրները և տեղը ՀՀ իրավական համակարգում։ · Թեմա 2. Նորմատիվ իրավական ակտերի աստիճանակարգությունը և ՀՀ Սահմանադրության դերը կրթության ոլորտի կարգավորման գործընթացում։ · Թեմա 3. Կրթության ոլորտի միջազգային կոնվենցիաները և դրանց տեղայնացման իրավական մեխանիզմները ՀՀ ազգային օրենսդրության մեջ։ · Թեմա 4. Կրթության իրավունքի իրացման սահմանադրական երաշխիքները և խտրականության բացառման իրավական հիմքերը։ · Թեմա 5. Կրթության պետական կառավարման համակարգը. պետական, տարածքային և տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների տարանջատումը։ Մոդուլ 2. Հանրակրթության և բարձրագույն կրթության ոլորտի օրենսդրական կարգավորումները (10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք) · Թեմա 6. «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքի հայեցակարգային հիմքերը. ուսումնական հաստատությունների տիպերը և կառավարման մարմինների լիազորությունները։ · Թեմա 7. «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» ՀՀ օրենքը. ակադեմիական ազատությունների և բուհական ինքնավարության իրավական ամրագրումը։ · Թեմա 8. Կրթական հաստատությունների լիցենզավորման և պետական հավատարմագրման իրավական պահանջներն ու վերահսկողության ընթացակարգերը։ · Թեմա 9. Սովորողների և մանկավարժական (պրոֆեսորադասախոսական) կազմի հիմնարար իրավունքների, պարտականությունների և սոցիալական երաշխիքների իրավական հենքը։ · Թեմա 10. Կրթական հաստատությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության և ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների օրենսդրական շրջանակը։ Մոդուլ 3. Վարչարարությունը և աշխատանքային իրավահարաբերությունները կրթական հաստատություններում (10 ժամ դասախոսություն, 10 ժամ գործնական պարապմունք) · Թեմա 11. ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի կիրարկումը ուսումնական հաստատություններում. աշխատանքային պայմանագրերի կնքման, փոփոխման և լուծման ընթացակարգերը։ · Թեմա 12. Կրթական հաստատության ներքին իրավական ակտերի (կանոնադրություն, կարգապահական կանոններ, հրամաններ) նախագծման իրավական պահանջները։ · Թեմա 13. Ուսումնական հաստատություններում ծագող աշխատանքային և վարչական վեճերի լուծման իրավական մեխանիզմները և հաշտարարության կիրառումը։ · Թեմա 14. Ակադեմիական բարեվարքության և մտավոր սեփականության իրավունքի պաշտպանության օրենսդրական մեխանիզմները կրթական ու գիտական գործընթացներում։ · Թեմա 15. Կրթական հաստատությունների գործունեության օրինականության նկատմամբ պետական (տեսչական) վերահսկողության իրավական հիմքերը և հնարավոր իրավախախտումների կանխարգելումը։
:
երկրորդ կիսամյակ
30ժ. դասախոսություն, 30ժ. սեմինար
30մժամ դաս/30 ժամ սեմ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ11
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսանողներին ծանոթացնել բուհերում ուսումնական գործընթացի կառավարման համակարգի մշակման ու ներդրման գործընթացներին և առկա խնդիրներին, դրանց լուծման մեխանիզմներին,
· ուսանողներին տրամադրել կրթական ծրագրերի մշակման ու կազմման, որակի ապահովման և դրա մեխանիզմների ու չափայնության մասին տեղեկատվություն,
· ուսանողներին պատրաստել բարձրագույն կրթության ոլորտում ուսումնական գործընթացը պլանավորելուն, իրականացնելուն, կազմակերպելուն և վերափոխելուն։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնելու բարձրագույն կրթության ոլորտի կառավարումը օրենքներին ու ենթաօրենսդրական ակտերին համապատասխան՝ համակարգային և ինստիտուցիոնալ մակարդակներում,
2. նկարագրելու կրեդիտային համակարգի հիմնադրույթներն ու նպատակները,
3. մեկնաբանելու ՀՀ-ում կատարված բարեփոխումները միջազգայնացման և Բոլանիայի գործընթացի համատեքստում,
4. բացատրելու կրթական ծրագրերի կառուցվածքային ու բովանդակային առանձնահատկություններն ըստ կրթական տարբեր աստիճանների՝ ներառյալ հետբուհական և լրացուցիչ կրթությունը,


բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
5. վերլուծելու ու համադրելու տարբեր բուհերի կառավարման համակարգեր,
6. կատարելու գնահատականի փոխակերպումներ գնահատման տարբեր սանդղակ ունեցող համակարգերից,
7. հաշվարկելու ուսանողների ուսումնական բեռնվածությունը և արտահայտել կրեդիտներով, և հակառակը,
8. մշակելու ուսումնական գործընթացի իրականացման նոր՝ առավել արդյունավետ մոտեցումներ,
9. նախագծելու ոլորտի կառավարման նոր մոդել,

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
10. կառավարելու մասանգիտական գործառույթներ,
11. վերլուծելու առկա խնդիրները և առաջարկելու դրանց լուծման եղանակները,
12. օգտվելու տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից՝ էլէկտրոնային գրադարաններ կամ այլ ռեսուրսներ, գիտական հոդվածներ, հաշվետվություններ և այլն։


3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսանողներին ծանոթացնել բուհերում ուսումնական գործընթացի կառավարման համակարգի մշակման ու ներդրման գործընթացներին և առկա խնդիրներին, դրանց լուծման մեխանիզմներին,
· ուսանողներին տրամադրել կրթական ծրագրերի մշակման ու կազմման, որակի ապահովման և դրա մեխանիզմների ու չափայնության մասին տեղեկատվություն,
· ուսանողներին պատրաստել բարձրագույն կրթության ոլորտում ուսումնական գործընթացը պլանավորելուն, իրականացնելուն, կազմակերպելուն և վերափոխելուն։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություն և սեմինար պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
2. անհատական կամ խմբային աշխատանք,
3. գործնական և զննական մեթոդների կիրառում,
4. բանավոր ներկայացում կամ զեկույց
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1. 1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, իրականացվում է գրավոր ձևաչափով, քննական տոմսերով: Քննական տոմսում ներառված է 2 տեսական հարց՝ 2-ական միավորներով:
2. 2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր, իրականացվում է գրավոր ձևաչափով, քննական տոմսերով: Քննական տոմսում ներառված է 2 տեսական հարց՝ 2-ական միավորներով:
3. Մասնակցություն՝ առավելագույնը 3 միավոր:
Եզրափակիչ քննություն՝ իրականացվում է բանավոր քննության ձևաչափով՝ քննական տոմսերով: Առավելագույնը՝ 9 միավոր:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Բարձրագույն կրթություն, Փաստաթղթերի ժողովածու, Պր 5, Երևան, 2012, 320 էջ,
  • Համալսարանական ինքնավարությունը Հայաստանում, վերլուծության և գործողությունների քարտեզ, Եվրոպական համալսարանական ասոցիացիա, 2015, Երևան, 36 էջ,
  • Հայաստանի բարձրագույն կրթության բարեփոխումների առկա վիճակը և հեռանկարները Բոլոնիայի գործընթացի համատեքստում. Զեկույց, Երևան, 2012, 222 Էջ,
  • Reforms in the Higher education of Armenia in the context of the Bologna process, Yerevan, 2015, 72 p.,
  • Ա. Բուդաղյան, Ա. Գրիգորյան, Արդյունահեն դասընթացների և կրթական ծրագրերի մշակում. դասախոսի ձեռնարկ, Երևան, 2017, 284 էջ,
  • ECTS User’s Guide, 2015,107p.,
  • Բակալավրի և մագիստրոսի կրթական ծրագրերով ուսումնական գործընթացը կարգավորող փաստաթղթեր, Երևան, 2018,136 էջ,
  • ԵՊՀ ինստիտուցիոնալ ինքնագնահատման զեկույց, Երևան, 2013, 176 էջ,
  • ՀՀ բարձրագույն կրթության իրավական փաստաթղթերը:
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
§ ՀՀ բարձրագույն կրթության օրենսդրություն,
§ ՀՀ բարձրագույն կրթության համակարգի ենթաօրենսդրական դաշտ,
§ ՀՀ բարձրագույն կրթության համակարգը,
§ Համալսարանական ինքնավարությունը Հայաստանում,
§ Ինտեգրացիոն գործընթացները բարձրագույն կրթությունում։ Բոլոնիայի գործընթաց,
§ ՀՀ բարձրագույն կրթության բարեփոխումները և Բոլոնիայի գործընթացը,
§ Բարձրագույն ուսումնական հաստատության կառուցվածքը և կառավարման համակարգը,
§ Մինչհամալսարանական կրթության և ընդունելության կազմակերպումը բուհում,
§ Կրթական ծրագրերի մշակումը։ Կրթական վերջնարդյունքներ,
§ Ուսումնական գործընացի կազմակերպման կրեդիտային համակարգը,
§ Կրթական ծրագրերի կառուցվածքը և բովանդակությունը,
§ Ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը բուհում։ Ամփոփիչ ատեստավորում,
§ Ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը և իրագործումը համակարգող կառույցը,
§ Կրթական ծրագրերի լիցենզավորումը և հավատարմագրումը,
Դասախոսների որակավորման բարձրացումը և մրցութային ընտրությունը բուհում։
երկրորդ կիսամյակ
30 ժամ
30 ժամ դաս
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համալիր գիտելիքներ կառավարման դասական, վարքագծային, համակարգային և իրավիճակային տեսությունների վերաբերյալ՝ ձևավորելով կազմակերպական գործընթացները վերլուծելու, ռազմավարական որոշումներ կայացնելու և ղեկավարման արդյունավետ կառուցակարգեր կիրարկելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն.
· Մեկնաբանել կրթության կառավարման ժամանակակից տեսությունները,
· ներկայացնել կառավարման տեսությունների տարբերություններն ու առանձնահատկությունները՝ ըստ ժամանակագրական և տիպաբանական դրսևորման:
· հիմնավորել ճանաչողական զարգացման տեսության դերը կրթության կառավարման գործընթացում,
Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ.
· վերլուծել մարդկային հարաբերությունների Մեյոյի տեսությունը,
· արժևորել գիտական կառավարման Թեյլորի տեսությունը,
համեմատել կառավարման տեսությունները և փաստարկել դրանց դերը կրթության ոլորտում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համալիր գիտելիքներ կառավարման դասական, վարքագծային, համակարգային և իրավիճակային տեսությունների վերաբերյալ՝ ձևավորելով կազմակերպական գործընթացները վերլուծելու, ռազմավարական որոշումներ կայացնելու և ղեկավարման արդյունավետ կառուցակարգեր կիրարկելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր · Խելացի գրատախտակի վրա իրական ժամանակում կառուցվում են կառավարման դասական, վարքագծային և արդի տեսությունների հայեցակարգային քարտեզներ։ Սովորողները մասնակցում են տրամագրերի լրացմանը՝ մեկնաբանելով յուրաքանչյուր տեսության հիմնադրույթները և վերհանելով դրանց միջև առկա տրամաբանական կապերը։ · Խելացի գրատախտակին նախապես ցուցադրվում է ուսումնական հաստատությունում ծագած իրական կառավարչական ճգնաժամ։ Լսարանը համատեղ վերլուծում է իրավիճակը՝ կիրառելով որոշումների կայացման տարբեր տեսական մոդելներ, և գրատախտակին արտապատկերում է հնարավոր լուծումների ծառը (դրական և բացասական հետևանքներով)։ · Դասախոսի ուղղորդմամբ լսարանը ստեղծում է կրթական հաստատության կառավարման նոր կառուցվածք (գծային, գործառութային, մատրիցային)։ Գրատախտակի վրա գծագրվում է ստորաբաժանումների աստիճանակարգությունը, իսկ սովորողները փաստարկում են այդ կառուցվածքի ընտրության նպատակահարմարությունը և ճկունությունը արտաքին միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր · Սովորողն ինքնուրույն ուսումնասիրում է որևէ կրթական հաստատության (դպրոցի կամ բուհի) առկա կառավարման համակարգը և մշակում դրա զարգացման կամ փոփոխությունների կառավարման համալիր նախագիծ՝ հստակ համադրելով իր կողմից ընտրված ղեկավարման ոճն ու ռազմավարությունը։ · Սովորողները բաժանվում են փոքր աշխատանքային խմբերի (օրինակ՝ դպրոցի տնօրեն, ուսուցիչներ, ծնողական խորհուրդ) և բանավեճի միջոցով փորձում են կառուցել հաղորդակցային հարաբերություններ։ Այս մեթոդը նպաստում է շարժառիթավորման գործիքների կիրառմանը և ակադեմիական բարեվարքության սկզբունքներով խնդիրների խաղաղ հանգուցալուծմանը։ · Առաջնորդության մոդելների, մասնակցային կառավարման կամ կազմակերպական մշակույթի վերաբերյալ փաստարկված գրավոր աշխատանք, որտեղ սովորողը վերլուծում է տարբեր տեսությունների կիրառելիության սահմանները և ներկայացնում սեփական դիրքորոշումը՝ պահպանելով ակադեմիական գրագրության կանոնները։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացն ավարտվում է առանց ընթացիկների.
§ Ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8 միավոր
§ Մասնակցություն՝ առավելագույնը 3 միավոր
Եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Bush, T. (2020). Theories of Educational Leadership and Management (5th ed.). SAGE Publications.
  • Fayol, H. (1949). General and Industrial Management. (Translated by C. Storrs). Sir Isaac Pitman & Sons.
  • Fullan, M. (2015). The New Meaning of Educational Change (5th ed.). Teachers College Press.
  • Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2012). Educational Administration: Theory, Research, and Practice (9th ed.). McGraw-Hill.
  • McGregor, D. (1960). The Human Side of Enterprise. McGraw-Hill.
  • Ouchi, W. G. (1981). Theory Z: How American Business Can Meet the Japanese Challenge. Addison-Wesley.
  • Owens, R. G., & Valesky, T. C. (2010). Organizational Behavior in Education: Leadership and School Reform (10th ed.). Pearson.
  • Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2018). Organizational Behavior (18th ed.). Pearson.
  • Taylor, F. W. (1911). The Principles of Scientific Management. Harper & Brothers.
  • Мескон, М. Х., Альберт, М., Хедоури, Ф. (2019). Основы менеджмента (Fundamentals of Management). Москва: Вильямс.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Թեմա1.Կրթության կառավարման տեսությունների համառոտ ակնարկ։
· Թեմա 2. Գիտական կառավարման տեսություն՝ ֆ.Թեյլոր:
· Թեմա 3. Վարչական կառավարման տեսություն՝ Ա. Ֆայոլ:
· Թեմա 4. Մարդկային հարաբերությունների/ գործոնի/ տեսություն՝ Է.Մեյո:
· Թեմա 5.Համակարգային մոտեցման տեսություն:
· Թեմա 6. Իրավիճակային փոփոխման տեսություն:
· Թեմա 7. Բյուրոկրատիայի տեսություն՝ Մ.Վեբեր:
· Թեմա 8. Կառավարման X տեսություն:
· Թեմա 9.Կառավարման Y տեսություն:
Թեմա 10. Ճապոնական մենեջմենտ, Z տեսություն:
երրորդ կիսամյակ
30 ժամ
30 ժամ դաս
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ12
1. Դասընթացի նպատակ
·Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ տեսական գիտելիքներ և գործնական կարողություններ կազմակերպություններում (հատկապես՝ կրթական հաստատություններում) մարդկային ռեսուրսների ռազմավարական կառավարման (ՄՌԿ) վերաբերյալ՝ ձևավորելով անձնակազմի պլանավորման, հավաքագրման, շարժառիթավորման, կատարողականի գնահատման և մասնագիտական շարունակական զարգացման գործընթացները արդյունավետ ղեկավարելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· մեկնաբանել աշխատանքի կառավարման փիլիսոփայական հիմքերը,
· սահմանել կառավարման բարոյական վարքականոնները,
· արժևորել մարդկային ռեսուրսների դերը և կարևորությունը կառավարման գործընթացում:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· վերլուծել կորպորատիվ մշակույթի ձևավորման, մարդկային ներուժի և առանցքային հմտությունների, կարողություններրի կազմակերպման ու պլանավորման հիմնահարցերը, մարդկային ռեսուրսների /անձնակազմի կառավարման հիմնական գործառույթները
· կիրառել կոնֆլիկտների լուծման արդյունավետ մեխանիզմներ մարդկային ռեսուրսների կառավարման գործընթացում,
· որոշել թեկնածուների համալրման, վերապատրաստման ու մասնագիտական զարգացման աղբյուրները,
· գործնականում կազմել մասնավոր դեպքերի հետազոտության պլան-ծրագրեր,
իրականացնել կարիերայի պլանավորման արդյունավետ և գործուն մեխանիզմներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
·Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ տեսական գիտելիքներ և գործնական կարողություններ կազմակերպություններում (հատկապես՝ կրթական հաստատություններում) մարդկային ռեսուրսների ռազմավարական կառավարման (ՄՌԿ) վերաբերյալ՝ ձևավորելով անձնակազմի պլանավորման, հավաքագրման, շարժառիթավորման, կատարողականի գնահատման և մասնագիտական շարունակական զարգացման գործընթացները արդյունավետ ղեկավարելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր · Խելացի գրատախտակի միջոցով իրականացվում է ՄՌԿ ռազմավարական պլանավորման, հավաքագրման փուլերի և կատարողականի գնահատման համակարգերի տեսողականացում։ Սովորողներն անմիջապես ներգրավվում են գործընթացների քարտեզագրմանը և մոդելավորմանը լսարանային պայմաններում։ · Լսարանում քննարկվում են կրթական հաստատություններում աշխատանքային հարաբերություններին վերաբերող իրական կամ մոդելավորված դեպքեր (աշխատանքային վեճեր, կադրային հոսունության բարձր մակարդակ, շարժառիթավորման անկում)։ Խումբը վերլուծում է իրավիճակը և առաջադրում փաստարկված լուծումներ՝ հիմնվելով ՀՀ աշխատանքային օրենսդրության և ՄՌԿ տեսությունների վրա։ · Ստեղծվում են իրական աշխատանքային իրավիճակներ, որտեղ սովորողները ստանձնում են տարբեր դերեր (օրինակ՝ դպրոցի տնօրեն, ՄՌԿ մասնագետ, ուսուցիչ, հավակնորդ)։ Այս ձևաչափով անցկացվում են մոդելավորված աշխատանքային հարցազրույցներ, աշխատակիցների տարեկան գնահատման հանդիպումներ և հակամարտությունների հանգուցալուծման բանակցություններ։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր · Սովորողներն ինքնուրույն կամ զույգերով մշակում են կրթական հաստատության համար անհրաժեշտ ՄՌԿ առանցքային փաստաթղթերի նախագծեր (օրինակ՝ պաշտոնի անձնագիր, թափուր աշխատատեղի հայտարարություն, աշխատակցի հարմարվողականության (օնբորդինգի) ծրագիր)։ · Սովորողն ուսումնասիրում է ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքը, ոլորտային իրավական ակտերը (օրինակ՝ մանկավարժների կամ դասախոսների մրցութային ընտրության կարգերը) և վերհանում դրանց գործնական կիրառման նրբությունները պրակտիկ կառավարման գործընթացում։ · Սովորողների խումբն ուսումնասիրում է որևէ կազմակերպության խրախուսման համակարգը և առաջարկում կատարողականի բարելավմանն ուղղված համալիր ռազմավարություն՝ համադրելով շարժառիթավորման նյութական և ոչ նյութական բաղադրիչները։ Արդյունքները ներկայացվում և պաշտպանվում են լսարանային բաց քննարկման ժամանակ։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
· մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր:
· եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հայաստանի Հանրապետության Աշխատանքային օրենսգիրք (ընդունված 2004թ. նոյեմբերի 9-ին, դասընթացի անցկացման պահին գործող բոլոր փոփոխություններով և լրացումներով)։
  • ՀՀ օրենքը «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» (Հատկապես՝ պրոֆեսորադասախոսական կազմի մրցութային ընտրության, պաշտոնավարման և ակադեմիական ազատությունների դրույթները)։
  • ՀՀ օրենքը «Հանրակրթության մասին» (Հատկապես՝ ուսուցիչների հավաքագրման, կամավոր և հերթական ատեստավորման, տարակարգերի շնորհման իրավական դրույթները)։
  • Кибанов, А. Я. (2014). Управление персоналом организации. Москва: ИНФРА-М.
  • Armstrong, M., & Taylor, S. (2020). Armstrong's Handbook of Human Resource Management Practice (15th ed.). Kogan Page.
  • Dessler, G. (2020). Human Resource Management (16th ed.). Pearson.
  • Odden, A. R. (2011). Strategic Management of Human Capital in Education: Improving Instructional Practice and Student Learning in Schools. Routledge.
  • Rebore, R. W. (2014). Human Resources Administration in Education: A Management Approach (10th ed.). Pearson.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Մարդկային ռեսուրսների կառավարման ռազմավարական հիմքերը կրթության ոլորտում · Թեմա 1. ՄՌԿ էվոլյուցիան, հիմնական հասկացությունները և ժամանակակից մոդելները (անցում կադրերի վարչարարությունից դեպի ռազմավարական կառավարում)։ · Թեմա 2. ՄՌ ռազմավարական պլանավորումը. կրթական հաստատության կադրային պահանջարկի և առաջարկի կանխատեսումն ու վերլուծությունը։ · Թեմա 3. Աշխատանքի վերլուծությունը. մանկավարժական, պրոֆեսորադասախոսական և վարչական պաշտոնների անձնագրերի (նկարագրերի) մշակման մեթոդաբանությունը։ Մոդուլ 2. Անձնակազմի հավաքագրում, մրցութային ընտրություն և տեղաբաշխում · Թեմա 4. Հավաքագրման ներքին և արտաքին աղբյուրները. գործատուի (կրթական հաստատության) բրենդավորման ազդեցությունը թեկնածուների ներգրավման վրա։ · Թեմա 5. Մրցութային ընտրության տեխնոլոգիաները և մեթոդները (հարցազրույցների տեսակներ, մասնագիտական թեստավորում, գործնական առաջադրանքներ)։ · Թեմա 6. Նոր աշխատակիցների հարմարվողականության (օնբորդինգի) ծրագրերի նախագծումը և մասնագիտական սահուն ինտեգրման կազմակերպումը։ Մոդուլ 3. Անձնակազմի շարժառիթավորում (մոտիվացիա) և խրախուսման համակարգեր · Թեմա 7. Շարժառիթավորման ժամանակակից մոտեցումները. նյութական և ոչ նյութական խրախուսման համադրումը մանկավարժական կոլեկտիվներում։ · Թեմա 8. Աշխատավարձի ձևավորման համակարգերը. հիմնական դրույքաչափ, հավելավճարներ, բոնուսներ և պարգևատրման մեխանիզմներ։ · Թեմա 9. Սոցիալական փաթեթներ, աշխատանքի և անձնական կյանքի հավասարակշռության (Work-Life Balance) ապահովումը կրթական միջավայրում։ Մոդուլ 4. Կատարողականի գնահատում և մասնագիտական շարունակական զարգացում · Թեմա 10. Պրոֆեսորադասախոսական և մանկավարժական կազմի աշխատանքի գնահատման նպատակները, չափանիշներն ու մեթոդները (օրինակ՝ «360 աստիճան», KPI համակարգեր)։ · Թեմա 11. Հետադարձ կապի մշակույթը գնահատման գործընթացում. զարգացնող (ֆորմատիվ) և ամփոփիչ արժևորում։ · Թեմա 12. Անձնակազմի ուսուցման պլանավորումը. վերապատրաստման ծրագրեր, մենթորություն (mentoring) և մասնագիտական շարունակական զարգացում։ Մոդուլ 5. Աշխատանքային հարաբերությունների իրավական կարգավորում և կազմակերպական մշակույթ · Թեմա 13. ՀՀ աշխատանքային օրենսդրության կիրարկումը կրթական հաստատություններում. պայմանագրերի կնքում, կարգապահական տույժեր և աշխատանքից ազատման իրավական հիմքեր։ · Թեմա 14. Աշխատանքային հակամարտությունների (կոնֆլիկտների) կանխարգելումն ու հանգուցալուծումը. մանկավարժական այրման (burnout) հաղթահարման ուղիները։ · Թեմա 15. Կազմակերպական մշակույթի դերը անձնակազմի պահպանման գործում. ակադեմիական բարեվարքության և մասնակցային կառավարման միջավայրի կառուցում։
երկրորդ կիսամյակ
30 ժամ
2 ժամ/շաբաթ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
· ծանոթացնել սովորողներին ներդպրոցական կառավարման ամբողջական համակարգին,
ներկայացնել ուսումնական և դաստիարակչական աշխատանքների իրականացման առանձնահատկությունները հանրակրթական դպրոցում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· սահմանել ուսումնադաստիարակչական գործընթացի կառավարման հիմնական հասկացությունները
· ներկայացնել ներդպրոցական կառավարման ենթահամակարգերը և սուբյեկտները,
· մատնանշել ներդպրոցական կառավարման առավել արդյունավետ գործառույթները,
· հիմնավորել աշակերտական ինքնավարության դերը ներդպրոցական կառավարման համակարգում

բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· վերլուծել ներդպրոցական կառավարման սուբյեկտների իրավասություններն ու պարտականությունները,
· ներկայացնել հանրակրթական դպրոցի ժողովրդավարացման էությունը, ուսումնական աշխատանքներում` համագործակցային ուսուցման և համագործակցային աշխատանքի կարևորությունն ու արդյունավետությունը:
· արժևորել ներդպրոցական կառավարման համակարգում դաստիարակչական, արտադասարանական աշխատանքների դերը սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործում,
· գնահատել դպրոց-համայնք համագործակցությունը դաստիարակչական աշխատանքների կառավարման համակարգում,

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
շեշտադրել դաստիարակչական-համագործակցային աշխատանքների անհրաժեշտությունն ու արդյունավետությունը կառավարման գործում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ծանոթացնել սովորողներին ներդպրոցական կառավարման ամբողջական համակարգին,
ներկայացնել ուսումնական և դաստիարակչական աշխատանքների իրականացման առանձնահատկությունները հանրակրթական դպրոցում:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություն՝ շարժասահիկների ուղեկցությամբ
գործնական աշխատանքներ, դերային խաղեր, համագործակցային մեթոդներ:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
· մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր:
եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Ասատրյան Լ.Թ., Կարապետյան Ա.Ս., Ասատրյան Մ.Ա., Ցոլակյան Թ.Ֆ. Կրթության համակարգի կառավարման հիմունքները, 1 մաս, Երևան, 2003
  • Հարությունյան Ն., Դասախոսությունների փաթեթ, 2020
  • Степанов П. Как создать воспитательную систему школы: возможные варианты. М., 2006.
  • Степанова Е.Н. Педагогу о воспитательной системе школы и класса (учебно -методическое пособие). М., 2007.
  • Стрекозова З.М., Казеева О.С. Создание и развитие воспитательной среды. М., 2009.
  • Степанова, П.В., Григорьев, Д.В., Кулешова, И.В. Диагностика и мониторинг процесса воспитания в школе. М., 2009.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Ժողովրդավար դպրոցի գործունեության նպատակը, խնդիրները, զարգացման հեռանկարները։
· Ներդպրոցական կառավարման սկզբունքները, գործառույթները։
· Ներդպրոցական կառավարման մեթոդները։
· Կառավարման ընդհանուր և անհատական ոճերի հարաբերակցությունը։
· Դպրոցի կառավարման բարձրագույն մարմին. դպրոցական խորհուրդ, իրավասությունները։
· Կառավարման սուբյեկտներ: Դաստիարակչական աշխատանքի գծով փոխտնօրեն։
· Կրթական աջակցությունների գծով փոխտնօրեն:
· Մանկավարժական խորհուրդ, իրավասությունները:
· Առարկայական հանձնախմբերի գործունեությունը։
· Ուսումնական աշխատանքների վերահսկողության ձևերը, իրականացման ուղիներ:
· Տնօրեն-աշակերտ համագործակցությունը, աշակերտական ինքնավարություն։
· Դաստիարակչական աշխատանքների պլանավորումը դպրոցի կառավարման համակարգում։
· Դասղեկի իրավասություններն ու պարտականությունները։
· Արտադասարանական դաստիարակչական միջոցառումներն աշակերտների ինքնաճանաչման, ինքնաիրացման և ինքնագնահատման եղանակ։
· Արտադպրոցական աշխատանքների կազմակերպումն ու վերահսկողությունը

· Դպրոց-ընտանիք համագործակցությունը դաստիարակչական աշխատանքների կառավարման համակարգում։
· Դպրոց-համայնք համագործակցությունը դաստիարակչական աշխատանքների կառավարման համակարգում։
Գրադարանը դպրոցի դաստիարակչական աշխատանքի կառավարման ենթահամակարգ։
Ամբիոնի կոդը Կամընտրական դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
3-րդ
60
30 ժամ դաս, 30 ժամ սեմ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ16
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի ավարտին մագիստրանտը պետք է ընդունակ լինի ինքնուրույն նախագծել, կառուցարկել և
փորձաքննել կրթական հաստատության կառավարչական և ակադեմիական գործընթացների ինքնաշխատացման
լուծումներ՝ գործնականում տիրապետելով արհեստական բանականության գործիքակազմին, ինչպես նաև
վերացարկել և արժևորել այդ տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցությունը տվյալահենք որոշումների կայացման և
կրթության որակի անընդհատ բարելավման վրա։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· Քննադատաբար վերլուծել արհեստական բանականության գործիքների կիրառման տեսական և
մեթոդաբանական հիմքերը կրթության կառավարման գործընթացներում՝ գնահատելով դրանց
ազդեցությունը ուսումնական հաստատության ռազմավարական պլանավորման, վարչարարության և
որակի ապահովման համակարգերի վրա։
· Համադրել տվյալահենք կառավարման սկզբունքները և կանխատեսողական վերլուծաբանության
տրամաբանական մոդելները՝ հիմնավորելով խելացի ալգորիթմների ներդրման անհրաժեշտությունը
կրթական որոշումների կայացման, նյութական ու մարդկային պաշարների բաշխման և ուսանողական
վարքագծի կառավարման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։
Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ
· Նախագծել և կառուցարկել վարչական գործընթացների ինքնաշխատացման ամբողջական և կիրառական
լուծումներ՝ ստեղծագործաբար կիրառելով խոսակցական գործակալների և առաջադեմ հրահանգավորման
ճարտարագիտության (prompt engineering) մեթոդները՝ հաստատության հաղորդակցական և առօրյա-
կենցաղային ծանրաբեռնվածությունը նվազագույնի հասցնելու նպատակով։
· Մշակել և ներդնել տվյալների մշակման ինքնաշխատ համակարգեր՝ տարբերակելով և խորքայնորեն
վերլուծելով ուսանողների առաջադիմության և վարքագծային դրսևորումների ահռելի զանգվածները,
ինչը հնարավորություն կտա հայտնաբերել ուսումնառության ճգնաժամային կետերը և կանխարգելել

սովորողների արտահոսքը վաղ շրջանում։
· Ստեղծել կրթական որակի ապահովման և առարկայական ծրագրերի փորձաքննության նորարարական
գործիքակազմ (հիմնված արհեստական բանականության սերնդագործ մոդելների վրա), որը կապահովի
դասավանդման արդյունավետության գնահատման, վերջնարդյունքների չափելիության և միջազգային
չափորոշիչներին համապատասխանության ինքնաշխատ ստուգումը։
Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ
· Լուծել կրթության կառավարման և թվային անցման ընթացքում ի հայտ եկող անորոշ և ոչ ստանդարտ
ճգնաժամային խնդիրները՝ համադրելով տեխնոլոգիական սահմանափակ պաշարները և ցուցաբերելով
կառավարչական ճկունություն ու հարմարվողականություն արագ փոփոխվող թվային միջավայրում։
· Կառավարել մեծածավալ տվյալների և տեղեկատվության հոսքերը խելացի համակարգերում՝
քննադատաբար զտելով մեքենայական մոդելների ստեղծած բովանդակությունը, տարբերակելով
ալգորիթմական կողմնակալությունը կամ արհեստական պատրանքները (ցնորքները) և ապահովելով
տվյալների անվտանգության ու գաղտնիության խիստ պահպանումը:
· Պահպանել ակադեմիական ազնվության, տվյալների պաշտպանության և թվային բարոյագիտության
(էթիկայի) բարձրագույն չափանիշները նախագծային աշխատանքներում՝ ցուցաբերելով սոցիալական
պատասխանատվություն և արդարամտություն նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառման իրավական և
բարոյական սահմաններում։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի ավարտին մագիստրանտը պետք է ընդունակ լինի ինքնուրույն նախագծել, կառուցարկել և
փորձաքննել կրթական հաստատության կառավարչական և ակադեմիական գործընթացների ինքնաշխատացման
լուծումներ՝ գործնականում տիրապետելով արհեստական բանականության գործիքակազմին, ինչպես նաև
վերացարկել և արժևորել այդ տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցությունը տվյալահենք որոշումների կայացման և
կրթության որակի անընդհատ բարելավման վրա։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Լսարանային ժամերը կառուցվում են հիմնարար գիտելիքի փոխանցման և անմիջական փորձարկումների
զուգորդմամբ.
· «Շրջված դասարան» (Flipped Classroom) ձևաչափ. Տեսական նյութերի, արհեստական
բանականության կառուցվածքի և կրթական տեսությունների նախնական ինքնուրույն
ուսումնասիրություն, ինչը հնարավորություն է տալիս լսարանային ժամանակն ամբողջությամբ
տրամադրել գործիքների անմիջական կիրառմանը, բարդ խնդիրների քննարկմանը և լուծումների
կառուցարկմանը:
· Նախագծահեն ուսուցում (Project-Based Learning). Ուսումնական գործընթացի առանցքում
իրական կառավարչական նախագծի ստեղծումն է։ Դասախոսը հանդես է գալիս որպես ուղղորդող
(մենթոր)՝ աջակցելով ուսանողներին մշակելու կրթական հաստատության որևէ գործընթացի
ինքնաշխատացման սեփական մոդելը:
· Իրավիճակային խորքային վերլուծություն (Case Study). Կրթության կառավարման իրական
ճգնաժամային իրավիճակների (օրինակ՝ ուսանողների զանգվածային արտահոսք կամ
փաստաթղթաշրջանառության գերծանրաբեռնվածություն) դիտարկում և դրանց հաղթահարման ուղիների
մշակում՝ տվյալահենք և խելացի համակարգերի ներդրմամբ:
· Աշխատարաններ (Workshops) և լաբորատոր ցուցադրություններ. Գործնական պարապմունքների
ընթացքում ԱԲ նորագույն մոդելների և լեզվական ծրագրերի (խոսակցական գործակալների) անմիջական
կիրառություն դասախոսի և ուսանողների համատեղ ջանքերով՝ էկրանի կիսմամբ և քայլ առ քայլ
հրահանգավորմամբ։
Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր
Ինքնուրույն աշխատանքի հսկայական ծավալն ուղղվում է գործնական հմտությունների ամրապնդմանը և
հետազոտական կարողությունների զարգացմանը.
· Հրահանգավորման ճարտարագիտության (Prompt Engineering) անհատական փորձարկումներ.
Սերնդագործ ԱԲ համակարգերի հետ ճշգրիտ, բազմաքայլ և տրամաբանական հարցումներ կազմելու
ինքնուրույն մարզումներ՝ կրթական փաստաթղթերի, ծրագրերի և հաշվետվությունների ինքնաշխատ
գեներացումն ապահովելու նպատակով:
· Տվյալահենք նախագծերի ինքնուրույն կառուցարկում. Հաստատության որևէ օղակի (օրինակ՝
դասացուցակի կազմում, առաջադիմության մշտադիտարկում կամ դիմորդների հետ հաղորդակցություն)
ինքնաշխատացման ամբողջական պլանի և աշխատող նախատիպի (պրոտոտիպի) ստեղծում։
· Փոխադարձ գնահատում և սրբագրում (Peer Review). Համակուրսեցիների կողմից ստեղծված ԱԲ
լուծումների և մոդելների խաչաձև փորձաքննություն, ուժեղ և թույլ կողմերի վերհանում, տվյալների

գաղտնիության խոցելիությունների քննադատական վերլուծություն՝ կառուցողական արձագանքի
տրամադրմամբ։
· Թվային բովանդակության քննադատական զտում և հայեցակարգային հետազոտություն. Միջազգային
հրատարակություններում առկա լավագույն փորձի ուսումնասիրություն, ԱԲ ալգորիթմական
կողմնակալության դեպքերի հայտնաբերում և համապատասխան բարոյագիտական (էթիկական)
վերլուծությունների իրականացում գրավոր զեկույցների (էսսեների) տեսքով։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1-ին ընթացիկ 4 միավոր
2-րդ ընթացիկ 4 միավոր,
ներկայություն 3 միավոր
եզրափակից 9 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Զավացկի-Ռիխտեր Օ., Մարին Վ., Բոնդ Մ., Գուվերնյոր Ֆ. (2019)։ «Արհեստական բանականության
  • հավելվածների կիրառությունը բարձրագույն կրթության մեջ. հետազոտությունների համակարգված
  • վերլուծություն»։ Բարձրագույն կրթության կրթական արհեստագիտության միջազգային ամսագիր,
  • (1), 39։
  • Օույանգ Ֆ., Ջիաո Պ. (2021)։ «Արհեստական բանականությունը կրթության մեջ. երեք հարացույց»։
  • Համակարգիչները և կրթությունը. Արհեստական բանականություն (գիտական ամսագիր), 2, 100020։
  • Հոլմս Վ., Բիալիկ Մ., Ֆադել Չ. (2019)։ Արհեստական բանականությունը կրթության մեջ. խոստումներ
  • և հետևանքներ ուսուցման և ուսումնառության համար։ Ուսումնական ծրագրերի վերանախագծման
  • կենտրոն, Բոստոն։
  • Բեյթս Տ., Կոբո Կ., Մարինյո Օ., Ուիլեր Ս. (2020)։ «Կարո՞ղ է արդյոք արհեստական
  • բանականությունը վերափոխել բարձրագույն կրթությունը»։ Բարձրագույն կրթության կրթական
  • արհեստագիտության միջազգային ամսագիր, 17(1), 42։
  • Ահմադ Կ., Իքբալ Վ., Էլ-Հասան Ա., Քադիր Ջ. և այլք (2023)։ «Տվյալահենք արհեստական
  • բանականությունը կրթության մեջ. համապարփակ վերլուծություն»։ Ուսուցման արհեստագիտության
  • գիտական տեղեկագիր, 16(5), 700-715։
  • Չեն Լ., Չեն Պ., Լին Զ. (2020)։ «Արհեստական բանականությունը կրթության համակարգում.
  • գրախոսական վերլուծություն»։ Տեղեկատվական գիտությունների և ճարտարագիտության բաց
  • հասանելիության ամսագիր, 8, 75264-75278։
  • Բեյդու-Անու Դ., Անսա Լ. (2023)։ «Կրթությունը սերնդագործ արհեստական բանականության
  • դարաշրջանում. ուսուցման և ուսումնառության խթանման հնարավոր առավելությունների ըմբռնում»։
  • Արհեստական բանականության գիտական հանդես, 7(1), 52-62։
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Թեմա 1.1. Արհեստական բանականության դերը և կիրառության հիմունքները ժամանակակից կրթության
կառավարման հարացույցում: Անցում ավանդական վարչարարությունից դեպի ինքնաշխատ համակարգեր։
· Թեմա 1.2. Հրահանգավորման ճարտարագիտության (Prompt Engineering) հիմունքները կրթական
կառավարման մեջ. հրամանների ճշգրիտ ձևակերպում և վարչական փաստաթղթաշրջանառության
(հրամաններ, զեկուցագրեր, արձանագրություններ) ինքնաշխատ սերնդագործում։
· Թեմա 1.3. Խելացի խոսակցական գործակալների կառուցարկում և տեղայնացում. ուսանողների,
դիմորդների և անձնակազմի հարցումների շուրջօրյա սպասարկման համակարգերի ստեղծում։
· Թեմա 1.4. Ամենօրյա վարչական առաջադրանքների օպտիմալացում. էլեկտրոնային նամակագրության
կառավարում, հանդիպումների խելացի պլանավորում և աշխատաժամանակի ինքնաշխատ բաշխում։
Ուսումնահատված 2. Տվյալահենք կանխատեսում. Ուսանողական վարքագծի և առաջադիմության կառավարում
· Թեմա 2.1. Կանխատեսողական վերլուծաբանությունը կրթական համակարգերում. մեծածավալ

տվյալների (գնահատականներ, հաճախումներ, վարքագիծ) հավաքագրում, մաքրում և նախապատրաստում
խելացի մշակման համար։
· Թեմա 2.2. Ուսումնառության ճգնաժամային կետերի վաղ հայտնաբերման ալգորիթմներ. ուսանողների
արտահոսքի կանխատեսում և կանխարգելիչ կառավարչական միջամտությունների պլանավորում։
· Թեմա 2.3. Արհեստական բանականության կիրառումը պաշարների կառավարման մեջ. լսարանային
ֆոնդի, դասախոսական ծանրաբեռնվածության և ֆինանսական միջոցների խելացի ու արդյունավետ
բաշխում:
· Թեմա 2.4. Տվյալների անվտանգություն, գաղտնիություն և ալգորիթմական կողմնակալություն. խելացի
համակարգերի կիրառման բարոյագիտական (էթիկական) և իրավական սահմանափակումները կրթական
միջավայրում։
Ուսումնահատված 3. Ուսումնական նախագծման և որակի վերահսկման ինքնաշխատացում
· Թեմա 3.1. Սերնդագործ արհեստական բանականությունը՝ որպես կրթական ծրագրերի զարգացման
գործիք. առարկայական նկարագրերի, վերջնարդյունքների և թեմատիկ պլանների տրամաբանական
համապատասխանեցում և ստեղծում:
· Թեմա 3.2. Ուսանողների աշխատանքների ստուգման, գնահատման և անհատականացված հետադարձ
կապի տրամադրման ինքնաշխատ գործիքների կիրառումը:
· Թեմա 3.3. Կրթության որակի ներքին ապահովման և չափորոշիչներին համապատասխանության խելացի
մշտադիտարկում. դասավանդման արդյունավետության գնահատման անաչառ համակարգերի ներդրում:
· Թեմա 3.4. Դասընթացի ամփոփում. ուսանողների կողմից մշակված՝ կրթական հաստատության
ինքնաշխատացման (ավտոմատացման) ամբողջական և կիրառական համալիր նախագծերի
հրապարակային պաշտպանություն և փորձաքննություն։
4-րդ
30 ժամ
2 ժամ դասախոսություն
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ
1. Դասընթացի նպատակ
ուսանողներին ծանոթացնել ուսումնական ծրագրերի կազմման հիմնական սկզբունքներին, առանձնահատկություններին,
ներկայացնել ուսումնական ծրագրերի կազմման ժամանակակից պահանջները:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ներկայացնել ուսումնական ծրագրերի կազմման սկզբունքները,
· լուսաբանել կրթական և ուսումնական ծրագրերի առանձնահատկությունները,
· վերլուծել ծրագրերին ներկայացվող ժամանակակից պահանջները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· գնահատել և գործնականում կիրառել ուսումնական ծրագիրը,
· համադրել ուսումնական ծրագրի կազմման տարբերակները,
տարբերակել ուսումնական ծրագրի կազմման մեթոդական մասը. դասավանդման մեթոդներ, ուսումնառության և ստուգման մեթոդներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
ուսանողներին ծանոթացնել ուսումնական ծրագրերի կազմման հիմնական սկզբունքներին, առանձնահատկություններին,
ներկայացնել ուսումնական ծրագրերի կազմման ժամանակակից պահանջները:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
դասախոսություն՝ շարժասահիկների ուղեկցությամբ
գործնական աշխատանքներ, սեմինար պարապմունքներ
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
· մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր:
եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • ԵՊՀ կրթական ծրագրերի հաստատման կարգ,Երևան, 2014թ.:
  • ԵՊՀ կրթական ծրագրերի մոնիթորինգի և վերանայման կարգ,Երևան, 2014թ.:
  • «Երևանի պետական համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի ուսումնական բեռնվածության հաշվարկի նորմեր»:
  • Բակալավրի և մագիստրոսի կրթական ծրագրերով ուսումնական գործընթացը կարգավորող փաստաթղթեր,Երևան, 2018թ.:
  • Կոմպետենցիաների ձևավորմանն ուղղված կրթական ծրագրերի կառուցում և իրականացում, մեթոդական ուղեցույց, Երևան, 2010թ։
  • Դասախոսությունների փաթեթ, 2020թ.
  • Лопуга Е.В., Составление учебных программ, Методические рекомендации по составлению рабочих учебных программ, М.2005
  • Романова А.М., Создание учебных программ и учебных пособий по иностранному языку для студентов биотехнологического профиля, М.,2001
  • Солянкина Н.Л. Как составить рабочую программу учебного курса? / Н.Л. Солянкина. - Красноярск: Изд-во КК ИПКиПП РО, 2009.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Կրթական ծրագրի և ուսումնական ծրագրի հարաբերակցությունը, հիմնական տիպերը:
· Ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքը, տիպաբանությունը:
· Ուսումնական ծրագրերի կազմման ժամանակակից սկզբունքները:
· Ուսումնական ծրագիր. բացատրական մաս:
· Ուսումնական ծրագիր. բովանդակային մաս:
· Ուսումնական ծրագրի կազմման մեթոդական մաս. դասավանդման մեթոդներ, ուսումնառության և ստուգման մեթոդներ:
· Գրականության ցանկին ներկայացվող պահանջներ:
Ուսումնական ծրագրի կազմման տարբերակներ:
3
30
30 ժամ դաս
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կրթական ծրագրերի որակի ապահովման միջազգային և ազգային չափանիշների, իրավակարգավորումների ու հավատարմագրման գործընթացների վերաբերյալ՝ ձևավորելով մասնագիտական կրթական ծրագրերի (ՄԿԾ) ինքնավերլուծություն իրականացնելու, որակի ապահովման ներքին մեխանիզմներ նախագծելու և ծրագրային հավատարմագրման փաստաթղթային փաթեթը (հայտ, ինքնավերլուծական զեկույց) ԵՊՀ և Անկախ փորձագիտական շրջանակների պահանջներին համապատասխան պատրաստելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Դասընթացի ավարտին սովորողն ունակ կլինի՝
Ա. Մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· Մեկնաբանել կրթական ծրագրերի որակի ապահովման և հավատարմագրման միջազգային հայեցակարգերը (օրինակ՝ ESG ուղենիշները) և ՀՀ-ում գործող չափանիշներն ու չափորոշիչները։
· Ներկայացնել ծրագրային հավատարմագրման փուլերը, ինքնավերլուծության իրականացման մեթոդաբանությունը և արտաքին փորձագիտական գնահատման գործընթացի առանձնահատկությունները։
Բ. Գործնական մասնագիտական կարողություններ
· Վերլուծել մասնագիտական կրթական ծրագիրը (ՄԿԾ)՝ գնահատելով դրա կառուցվածքի, բովանդակության, դասավանդման մեթոդների և գնահատման համակարգի համապատասխանությունը սահմանված կրթական վերջնարդյունքներին։
· Համադրել ուսումնական հաստատության որակի ապահովման ներքին շրջափուլերը (PDCA/ՊՀԲԳ մոդելը) ծրագրային բարելավման ռազմավարությունների հետ։
· Փաստարկել կրթական ծրագրի կենսունակությունը, արդիականությունն ու համապատասխանությունը աշխատաշուկայի պահանջներին՝ կազմելով հավատարմագրման համար անհրաժեշտ ինքնավերլուծական զեկույցի առանձին բաղադրիչներ։
Գ. Ընդհանրական (փոխանցելի) կարողություններ
· Համակարգել կրթական ծրագրի ինքնավերլուծության և հավատարմագրման նախապատրաստական աշխատանքների համար ձևավորված ներքին շահակիցների (դասախոսներ, ուսանողներ, վարչակազմ) աշխատանքային թիմերը։
Կառուցել արդյունավետ և փաստարկված հաղորդակցություն արտաքին գնահատում իրականացնող փորձագիտական խմբերի և որակի ապահովման ազգային կենտրոնի ներկայացուցիչների հետ։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կրթական ծրագրերի որակի ապահովման միջազգային և ազգային չափանիշների, իրավակարգավորումների ու հավատարմագրման գործընթացների վերաբերյալ՝ ձևավորելով մասնագիտական կրթական ծրագրերի (ՄԿԾ) ինքնավերլուծություն իրականացնելու, որակի ապահովման ներքին մեխանիզմներ նախագծելու և ծրագրային հավատարմագրման փաստաթղթային փաթեթը (հայտ, ինքնավերլուծական զեկույց) ԵՊՀ և Անկախ փորձագիտական շրջանակների պահանջներին համապատասխան պատրաստելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են չափանիշների ընկալումը և փաստաթղթային վերլուծության հմտությունները) · Որակի շրջափուլի վիզուալ մոդելավորում (PDCA). Խելացի գրատախտակի վրա պատկերվում է Պլանավորում-Իրականացում-Ստուգում-Բարելավում (PDCA/ՊՀԲԳ) շրջափուլը։ Լսարանը համատեղ քննարկում և գրատախտակին է տեղադրում կրթական ծրագրի կոնկրետ գործընթացները (օրինակ՝ հարցումների անցկացում, ՍՈՒՊ-ի վերանայում)՝ հասկանալու համար, թե որակի ապահովման որ փուլին են դրանք պատկանում։ · Մասնագիտական կրթական ծրագրերի (ՄԿԾ) փորձագիտական վերլուծություն. Լսարանին ներկայացվում է իրական (անոնիմացված) կրթական ծրագրի փաթեթ։ Ուսանողները, հանդես գալով որպես արտաքին փորձագետներ, գնահատում են ծրագրի վերջնարդյունքների և դասավանդվող առարկաների կապը՝ օգտագործելով հավատարմագրման պաշտոնական չափանիշները։ · Դերային սիմուլյացիա՝ «Արտաքին փորձագիտական այց». Լսարանում նմանակվում է հավատարմագրման փորձագիտական խմբի այցը բուհ/ֆակուլտետ։ Ուսանողների մի մասը ստանձնում է փորձագետների դերը, իսկ մյուս մասը՝ ծրագրի պատասխանատուների, դասախոսների և ուսանողների դերերը՝ իրականացնելով հարցազրույցների և կրթական միջավայրի գնահատման փուլը։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են հավատարմագրման փաթեթի պատրաստման գործնական կարողությունները) · Ինքնավերլուծական զեկույցի (ԻՎԶ) առանձին չափանիշի մշակում. Որպես ինքնուրույն աշխատանք՝ սովորողն ընտրում է հավատարմագրման 10 չափանիշներից մեկը (օրինակ՝ «Կրթական ծրագիրը» կամ «Պրոֆեսորադասախոսական կազմը») և որոշակի ՄԿԾ-ի հիման վրա գրում է դրա ինքնավերլուծությունը՝ կից հիմնավորող փաստաթղթերի (ապացույցների) ցանկով։ · Որակի ապահովման միջազգային և ազգային փաստաթղթերի համադրում. Բարձրագույն կրթության որակի ապահովման եվրոպական չափանիշների և ուղենիշների (ESG) ինքնուրույն ուսումնասիրություն և համեմատություն ՀՀ մասնագիտական կրթության հավատարմագրման չափանիշների հետ։ · Շահակիցների հարցումների հարցաշարերի նախագծում. Ուսանողների, շրջանավարտների կամ գործատուների կարիքների վերհանման և կրթական ծրագրից բավարարվածության գնահատման համար հետադարձ կապի գործիքների (հարցաշարերի) ինքնուրույն մշակում։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման դասընթացն ավարտվում է ՝ · ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր, · մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր: · եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • European Association for Quality Assurance in Higher Education (ENQA). (2015). Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area (ESG). Brussels.
  • Woodhouse, D. (1999). Quality and Quality Assurance in Higher Education. OECD.
  • Harvey, L., & Green, D. (1993). Defining Quality. Assessment & Evaluation in Higher Education, 18(1), 9-34.
  • Biggs, J., & Tang, C. (2011). Teaching for Quality Learning at University (4th ed.). McGraw-Hill Education.
  • Vlăsceanu, L., Grünberg, L., & Pârlea, D. (2007). Quality Assurance and Accreditation: A Glossary of Basic Terms and Definitions. UNESCO-CEPES.
  • ՀՀ կառավարության N 978-Ն որոշումը «Հայաստանի Հանրապետության մասնագիտական կրթական ծրագրեր իրականացնող ուսումնական հաստատությունների և դրանց մասնագիտությունների պետական հավատարմագրման կարգը հաստատելու մասին»:
  • ՀՀ կառավարության N 959-Ն որոշումը «Հայաստանի Հանրապետության մասնագիտական կրթության հավատարմագրման չափանիշները հաստատելու մասին»:
  • «Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն» հիմնադրամ (ՈԱԱԿ). (2017). Շահակիցների ներգրավման ուղեցույց. Երևան.
  • «Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն» հիմնադրամ (ՈԱԱԿ). (2015). Փորձագետների ձեռնարկ. Երևան.
  • Սաղոյան, Ա. Հ., & Բուդաղյան, Ն. Կ. (2019). Բարձրագույն կրթության որակի ներքին ապահովման համակարգերի ձևավորման հիմնախնդիրները. Երևան: Տնտեսագետ.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ

Մոդուլ 1. Որակի ապահովման և հավատարմագրման հայեցակարգային հիմքերը Մոդուլի նպատակն է սահմանել որակի էությունը բարձրագույն կրթության մեջ և ծանոթացնել հավատարմագրման տեսակներին: · Թեմա 1. Որակի հասկացությունը և դրա ընկալման էվոլյուցիան մասնագիտական կրթության ոլորտում։ Որակի կառավարման համակարգերը (TQM, ISO ստանդարտներ)։ · Թեմա 2. Որակի ներքին և արտաքին ապահովման փոխհարաբերությունը։ Հավատարմագրումը որպես որակի արտաքին գնահատման և ճանաչման հիմնական գործիք։ · Թեմա 3. Ինստիտուցիոնալ (հաստատութենական) և ծրագրային (մասնագիտական կրթական ծրագրերի) հավատարմագրման տարանջատումը, նպատակներն ու առանձնահատկությունները։ Մոդուլ 2. Որակի ապահովման միջազգային չափանիշները և ՀՀ իրավական դաշտը Այս հատվածում ուսումնասիրվում են եվրոպական ստանդարտները և Հայաստանում գործող հավատարմագրման կանոնակարգերը։ · Թեմա 4. Բարձրագույն կրթության եվրոպական տարածքի (EHEA) որակի ապահովման չափանիշներն ու ուղենիշները (ESG). կառուցվածքը և հիմնարար սկզբունքները։ · Թեմա 5. ՀՀ մասնագիտական կրթության հավատարմագրման համակարգը. Որակի ապահովման ազգային կենտրոնի (ՈԱԱԿ/ANQA) դերը և գործառույթները։ · Թեմա 6. Ծրագրային հավատարմագրման ՀՀ պետական չափանիշները, դրանց համապատասխանությունը եվրոպական ESG-ին և իրավակարգավորումներին։ Մոդուլ 3. Մասնագիտական կրթական ծրագրի (ՄԿԾ) կառուցվածքային և բովանդակային աուդիտ Մոդուլն ուղղված է կրթական ծրագրի առանցքային տարրերի՝ վերժնարդյունքների, մեթոդների և ռեսուրսների համապատասխանության գնահատմանը։ · Թեմա 7. ՄԿԾ-ի կրթական վերջնարդյունքների համապատասխանությունը Որակավորումների ազգային շրջանակին (ՈԱՇ) և աշխատաշուկայի/շահակիցների պահանջներին։ · Թեմա 8. Ուսումնական պլանի, դասավանդման/ուսումնառության մեթոդների և գնահատման համակարգի փոխկապակցվածությունը (Constructive Alignment) կրթական վերջնարդյունքների հետ։ · Թեմա 9. Պրոֆեսորադասախոսական կազմի, ուսումնական ռեսուրսների և ուսանողների աջակցության համակարգերի որակական գնահատումը ծրագրի մակարդակում։ Մոդուլ 4. Ինքնավերլուծության գործընթացի կազմակերպում և զեկույցի պատրաստում Այստեղ սովորողները տիրապետում են հավատարմագրման հիմնական փաստաթղթի՝ ինքնավերլուծության պատրաստման տեխնոլոգիային։ · Թեմա 10. Ինքնավերլուծության (Self-Assessment) իրականացման մեթոդաբանությունը և փուլերը։ Ինքնավերլուծական աշխատանքային խմբերի ձևավորումն ու գործառույթները։ · Թեմա 11. Ինքնավերլուծական զեկույցի (ԻՎԶ) կառուցվածքը. տվյալների հավաքագրում, քանակական և որակական ցուցիչների վերլուծություն, SWOT մատրիցի կազմում ըստ չափանիշների։ · Թեմա 12. Ապացույցների բազայի ձևավորումը. հավատարմագրման հայտին կից ներկայացվող հիմնավորող փաստաթղթերի տեսակները և դրանց վավերականության ապահովումը։ Մոդուլ 5. Արտաքին գնահատում, փորձագիտական այց և բարելավման պլանավորում Եզրափակիչ մոդուլը նվիրված է արտաքին փորձաքննության անցկացման ընթացակարգերին և հետհավատարմագրման շրջափուլին։ · Թեմա 13. Արտաքին փորձագիտական խմբի ձևավորումը, էթիկայի կանոնները և նախնական գնահատման (փաստաթղթային ուսումնասիրության) փուլը։ · Թեմա 14. Փորձագիտական այցի (Site Visit) օրակարգը, կառուցվածքը և հանդիպում-հարցազրույցների անցկացման տեխնիկան ներքին ու արտաքին շահակիցների հետ։ · Թեմա 15. Փորձագիտական զեկույցի կազմումը, խորհրդատվությունների սահմանումը և հաստատության կողմից թերությունների վերացման/բարելավման գործողությունների ծրագրի մշակումը։
6
30
30 ժամ դաս
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կառավարչական էթիկայի տեսական հայեցակարգերի, բարեվարքության չափանիշների և կազմակերպական արժեքների վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական հաստատություններում էթիկական երկընտրանքները (դիլեմները) վերլուծելու, շահերի բախումը կանխարգելելու և բարոյական պատասխանատվության սկզբունքներին համապատասխանող կառավարչական որոշումներ կայացնելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· մեկնաբանել աշխատանքի կառավարման փիլիսոփայական հիմքերը,
· սահմանել կառավարման բարոյական վարքականոնները,
· արժևորել մարդկային ռեսուրսների դերը էթիկայի կանոնների սատարման գործում
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· վերլուծել էթիկայի առանցքային սկզբունքները, ղեկավարի մասնագիտական էթիկայի պահպանման ձևերը,
· կիրառել կոնֆլիկտների լուծման արդյունավետ մեխանիզմներ մարդկային ռեսուրսների կառավարման գործընթացում՝ էթիկայի նորմերին համապատասխան
· ներկայացնել կառավարող սուբյեկտ-աշխատակից միջանձնային փոխհարաբերություններում էթիկայի կանոները,
· գործնականում կազմել մասնավոր դեպքերի հետազոտության պլան-ծրագրեր,
իրականացնել էթիկայի պահպանման արդյունավետ և գործուն մեխանիզմներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կառավարչական էթիկայի տեսական հայեցակարգերի, բարեվարքության չափանիշների և կազմակերպական արժեքների վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական հաստատություններում էթիկական երկընտրանքները (դիլեմները) վերլուծելու, շահերի բախումը կանխարգելելու և բարոյական պատասխանատվության սկզբունքներին համապատասխանող կառավարչական որոշումներ կայացնելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Կառավարման էթիկայի դասընթացը պահանջում է արժեհամակարգային մոտեցում, որտեղ տեսական գիտելիքը դառնում է բարոյական ընտրության գործիք։ Խելացի գրատախտակի հնարավորությունները թույլ են տալիս իրականացնել էթիկական երկընտրանքների վիզուալ մոդելավորում։ Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են տեսական հիմքի և էթիկական վերլուծության հմտությունների ձևավորումը) · Էթիկական դիլեմների ինտերակտիվ քարտեզագրում. Խելացի գրատախտակի վրա ստեղծվում են էթիկական «որոշումների ծառեր», որտեղ յուրաքանչյուր ճյուղ ներկայացնում է որոշման բարոյական և իրավական հետևանքները։ Սովորողները գրատախտակին «տեղափոխում» են շահակիցների շահերը և վիզուալ հակադրում դրանք՝ գտնելու էթիկապես հավասարակշռված լուծումը։ · Դեպքերի ուսումնասիրություն (Case study) և հրապարակային քննարկումներ. Քննարկվում են կրթական հաստատություններում ակադեմիական բարեվարքությանը, շահերի բախմանը կամ խտրականությանը վերաբերող իրական դեպքեր։ Լսարանը, կիրառելով բարոյագիտության հիմնական դպրոցների տեսությունները, գրատախտակին փաստարկում է իր ընտրած լուծումը։ · Բանավեճեր և «ստվերային» քննարկումներ. Սովորողները բաժանվում են խմբերի և ստանձնում տարբեր շահակիցների դերեր (օրինակ՝ դասախոս, ուսանող, վարչական աշխատող), որպեսզի փաստարկեն էթիկական հակասական իրավիճակները՝ նպաստելով բարոյական խնդիրների բազմակողմանի ընկալմանը։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են գործնական կիրառելիությունը և բարեվարքության մշակույթի ձևավորումը) · Էթիկայի կանոնագրքի (կոդեքսի) մշակում. Սովորողն ինքնուրույն կամ խմբով մշակում է ուսումնական հաստատության համար էթիկայի կանոնագիրք, որը պետք է ներառի ակադեմիական ազնվության, շահերի բախման կանխարգելման և հակակոռուպցիոն դրույթներ։ · Հետազոտական էսսե-վերլուծություն. Կրթական ոլորտում առկա էթիկական որևէ հիմնախնդրի (օրինակ՝ սոցիալական պատասխանատվություն կամ ակադեմիական անազնվություն) վերլուծություն՝ հիմնված մասնագիտական էթիկայի նորմերի վրա։ · Իրավական ակտերի և էթիկայի կանոնների համադրում. ՀՀ օրենսդրության և կրթական հաստատությունների կանոնադրությունների ուսումնասիրություն՝ դրանցում էթիկական նորմերի առկայությունը և դրանց գործնական կիրառման իրատեսականությունը գնահատելու նպատակով։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
· մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր:
եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice (9th ed.). SAGE Publications. 2. Ciulla, J. B. (Ed.). (2014). Ethics, the Heart of Leadership (3rd ed.). Praeger. 3. Johnson, C. E. (2020). Meeting the Ethical Challenges of Leadership: Casting Light or Shadow (7th ed.). SAGE Publications. 4. Strike, K. A., Haller, E. J., & Soltis, J. F. (2005). The Ethics of School Administration (3rd ed.). Teachers College Press. 5. Shapiro, J. P., & Stefkovich, J. A. (2021). Ethical Leadership and Decision Making in Education: Applying Theoretical Perspectives to Complex Dilemmas (5th ed.). Routledge. 6. Stefkovich, J. A., & Begley, P. T. (2007). Ethical School Leadership. Routledge. 7. Բարեվարքության տեղեկատու. (2019). Երևան: ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիա. 8. ՀՀ օրենքը «Հանրային ծառայության մասին» (հանրային սնանկության, շահերի բախման և նվերների ընդունման սահմանափակումների մասով). 9. Հայաստանի Հանրապետության Աշխատանքային օրենսգիրք (կարգապահական պատասխանատվության և ներքին իրավական ակտերի մասով). 10. Капто, А. С. (2006). Профессиональная этика. Москва: Гардарики.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Կառավարչական էթիկայի հայեցակարգային և տեսական հիմքերը Մոդուլի նպատակն է սահմանել էթիկայի դերը կառավարման մեջ և ծանոթացնել հիմնական փիլիսոփայական ուղղություններին: · Թեմա 1. Էթիկայի, բարոյականության և իրավունքի փոխհարաբերությունը կառավարման համակարգում։ Կառավարչական էթիկայի ձևավորման պատմական ակնարկը։ · Թեմա 2. Բարոյագիտական հիմնական տեսությունները կառավարման մեջ. դեոնտոլոգիա (պարտքի էթիկա), ուտիլիտարիզմ (օգտակարության էթիկա) և առաքինության էթիկա։ · Թեմա 3. Էթիկական նորմերի տեղայնացումը կրթական հաստատությունների ղեկավարման գործընթացում. կրթության առանձնահատուկ առաքելությունն ու սոցիալական պատասխանատվությունը։ Մոդուլ 2. Բարեվարքություն, ակադեմիական ազնվություն և կոռուպցիոն ռիսկեր Այս հատվածում ուսումնասիրվում են թափանցիկության ապահովման և անազնվության դեմ պայքարի կառուցակարգերը կրթական միջավայրում: · Թեմա 4. Բարեվարքության (integrity) միջազգային չափանիշները և դրանց արմատավորումը ուսումնական հաստատություններում։ · Թեմա 5. Ակադեմիական ազնվության սկզբունքները (գրագողության, կեղծիքների, հովանավորչության կանխարգելումը) որպես կրթության որակի երաշխիք։ · Թեմա 6. Կոռուպցիոն ռիսկերի գնահատումը և հակակոռուպցիոն ռազմավարությունները կրթության կառավարման տարբեր մակարդակներում։ Մոդուլ 3. Շահերի բախում և էթիկական երկընտրանքների (դիլեմների) լուծում Մոդուլն ուղղված է գործնականում շահերի հակասությունների վերհանմանը և բարդ բարոյական իրավիճակներում կողմնորոշվելուն: · Թեմա 7. Շարժառիթների և շահերի բախման (conflict of interest) դրսևորումները կրթական հաստատության վարչական և մանկավարժական գործունեության մեջ։ · Թեմա 8. Կառավարչական էթիկական երկընտրանքների (դիլեմների) տիպաբանությունը և դրանց ախտորոշումը։ · Թեմա 9. Էթիկական որոշումների կայացման մոդելները և քայլերի հաջորդականությունը բարդ կառավարչական իրավիճակներում։ Մոդուլ 4. Կազմակերպական էթիկական ենթակառուցվածքները և կանոնագրքերը Այստեղ ուսանողները սովորում են, թե ինչպես ներդնել և կառավարել էթիկական նորմերը փաստաթղթային և կառուցվածքային մակարդակներում: · Թեմա 10. Ուսումնական հաստատության էթիկայի կանոնագրքերի (կոդեքսների) նախագծման սկզբունքները, կառուցվածքը և գործառույթները։ · Թեմա 11. Էթիկայի հանձնախմբերի (կոմիտեների) դերը, լիազորությունները և ձևավորման կարգը բուհերում և դպրոցներում։ · Թեմա 12. Էթիկական աուդիտը և մոնիթորինգը. կազմակերպությունում էթիկական նորմերի պահպանման մակարդակի պարբերական գնահատումը։ Մոդուլ 5. Կառավարչական հաղորդակցման էթիկան և կազմակերպական մշակույթը Եզրափակիչ մոդուլը կենտրոնանում է անձնակազմի և շահակիցների միջև արդար ու հարգալից հարաբերությունների կառուցման վրա: · Թեմա 13. Ղեկավար-աշխատակից, ուսուցիչ-սովորող-ծնող հաղորդակցման էթիկական նորմերը. արդարության, թափանցիկության և գաղտնիության ապահովումը։ · Թեմա 14. Խտրականության, կողմնակալության, հոգեբանական ճնշումների (մոբինգի) կանխարգելումը և բացառումը աշխատանքային միջավայրում։ · Թեմա 15. Բարոյական առաջնորդություն (ethical leadership). ղեկավարի անձնական օրինակի դերը կրթական հաստատության էթիկական բարձր մշակույթի ձևավորման գործում։
երրորդ կիսամյակ
30 ժամ
30 ժամ դաս
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կրթական քաղաքականության ձևավորման, վերլուծության և ռազմավարական պլանավորման մեթոդաբանության վերաբերյալ՝ ձևավորելով տեղական ու միջազգային կրթական միտումները գնահատելու, ուսումնական հաստատությունների զարգացման ռազմավարական նախագծեր (պլաններ) մշակելու և կրթական բարեփոխումների ռիսկերը կառավարելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· գիտակցել և վերարտադրել կրթական քաղաքականության նպատակն ու խնդիրները,
· սահմանել կրթական քաղաքականության սկզբունքները,
· հիմնավորել սուբյեկտների դերը կրթական քաղաքականության համակարգման գործում,
· քննարկել կրթական քաղաքականությունը պայմանավորող գործոնները,
· գիտակցել և բացատրել կրթական քաղաքականության և ռազմավարության փոխառնչությունները,
· նկարագրել ռազմավարության հիմքում ընկած ժամանակակից հիմնախնդիրները,
· որոշել ռազմավարության բաղադիչները,

բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· փաստարկել կրթական քաղաքականության իրականացման ուղիները,
· կիրառել ռազմավարական պլանավորման գոր­ծիքավորումները,
· փորձարկել ռազմավարության կազմման չափանիշները,
· վերլուծել բուհի գործող ռազմավարության և զարգացման ռազմավարության առանձնահատկությունները,
իրականացնել բուհի գործող ռազմավարության և զարգացման ռազմավարության փորձագիտական գնահատում:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
7.
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կրթական քաղաքականության ձևավորման, վերլուծության և ռազմավարական պլանավորման մեթոդաբանության վերաբերյալ՝ ձևավորելով տեղական ու միջազգային կրթական միտումները գնահատելու, ուսումնական հաստատությունների զարգացման ռազմավարական նախագծեր (պլաններ) մշակելու և կրթական բարեփոխումների ռիսկերը կառավարելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են տեսական հիմքի և ռազմավարական վերլուծության հմտությունների ձևավորումը) · Միջավայրի ռազմավարական քարտեզագրում (SWOT և PESTEL). Խելացի գրատախտակի վրա իրական ժամանակում ստեղծվում են վերլուծական մատրիցներ։ Լսարանը համատեղ քննարկում և գրատախտակին է ներկայացնում որևէ կրթական բարեփոխման կամ հաստատության ուժեղ/թույլ կողմերը, արտաքին հնարավորություններն ու քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական ռիսկերը։ · Կրթական քաղաքականության դեպքերի վերլուծություն (Case Study). Լսարանային քննարկման է ներկայացվում տեղական կամ միջազգային կրթական որևէ իրական ռազմավարություն (օրինակ՝ ներառական կրթության ներդրման կամ ատեստավորման համակարգը)։ Ուսանողները վերլուծում են քաղաքականության ձևավորման փուլերը, բացթողումներն ու հաջողությունները։ · Կառավարչական սիմուլյացիաներ և դերային խաղեր. Լսարանը բաժանվում է շահակիցների խմբերի (ԿԳՄՍ նախարարություն, տնօրենների խորհուրդ, դոնոր կազմակերպություններ, ծնողական համայնք)։ Նմանակվում է կրթական նոր քաղաքականության շուրջ հանրային լսումների կամ բանակցությունների գործընթացը՝ շահերի համադրման նպատակով։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են գործնական կիրառելիությունը և նախագծման կարողությունները) · Ուսումնական հաստատության զարգացման ռազմավարական պլանի նախագծում. Սովորողներն ինքնուրույն կամ փոքր խմբերով ընտրում են իրական կրթական հաստատություն և մշակում դրա 5-ամյա զարգացման ծրագրի հայեցակարգը՝ հստակ սահմանելով նպատակները, խնդիրները և արդյունքային ցուցիչները (KPIs)։ · Կրթական օրենսդրության և փաստաթղթերի վերլուծություն. ՀՀ կրթության զարգացման պետական ծրագրերի, օրենքների և հայեցակարգերի ինքնուրույն ուսումնասիրություն, դրանց համեմատական վերլուծություն միջազգային լավագույն փորձի հետ։ · Խմբային հետազոտական նախագծերի հրապարակային պաշտպանություն. Որևէ կրթական հիմնախնդրի (օրինակ՝ դպրոցների օպտիմալացում, ֆինանսավորման նոր մոդելներ) շուրջ մշակված քաղաքականության առաջարկի (Policy Brief) ներկայացում և փաստարկում լսարանի առջև։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման դասընթացն ավարտվում է ՝
· ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
· մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր:
եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • ü · Bell, L., & Stevenson, H. (2006). Education Policy: Process, Themes and Impact. Routledge.
  • Fowler, F. C. (2013). Policy Studies for Educational Leaders: An Introduction (4th ed.). Pearson.
  • Bryson, J. M. (2018). Strategic Planning for Public and Non-Profit Organizations: A Guide to Strengthening and Sustaining Organizational Achievement (5th ed.). John Wiley & Sons.
  • Haddad, W. D., & Demsky, M. (1995). Education Policy-Planning Process: An Applied Framework. UNESCO: International Institute for Educational Planning.
  • Ball, S. J. (2012). Global Education Inc.: New Policy Networks and the Neo-Liberal Imaginary. Routledge.
  • ՀՀ օրենքը «Կրթության զարգացման մինչև 2030 թվականի պետական ծրագիրը հաստատելու մասին»:
  • ՀՀ օրենքը «Կրթության մասին»:
  • ՀՀ օրենքը «Հանրակրթության մասին»:
  • ՀՀ օրենքը «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին»:
  • Ասատրյան Ա. Ս. (2021). Ռազմավարական կառավարում և պլանավորում. Երևան: Տնտեսագետ.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Կրթական քաղաքականության հայեցակարգային հենքը և ձևավորման փուլերը Մոդուլի նպատակն է սահմանել կրթական քաղաքականության էությունը, դերակատարներին և որոշումների կայացման մեխանիզմները։ · Թեմա 1. «Կրթական քաղաքականություն» հասկացությունը, դրա սոցիալ-տնտեսական և արժեքային հիմքերը։ Քաղաքականության ձևավորման հիմնական հարացույցները։ · Թեմա 2. Կրթական քաղաքականության մշակման և իրականացման փուլերը (ցիկլը). խնդիրների վերհանում, օրակարգի ձևավորում, որոշումների կայացում, ներդրում և գնահատում։ · Թեմա 3. Կրթական քաղաքականության դերակատարները (շահակիցները). պետության, տեղական ինքնակառավարման մարմինների, քաղաքացիական հասարակության և միջազգային կազմակերպությունների ազդեցությունը։ Մոդուլ 2. Կրթական քաղաքականության միջազգային համատեքստը և ՀՀ օրենսդրական դաշտը Այս հատվածում ուսումնասիրվում են գլոբալ կրթական միտումները և դրանց արտացոլումը Հայաստանի իրավական և ռազմավարական հենքում։ · Թեմա 4. Կրթական քաղաքականության գլոբալացումը. վերազգային կառույցների (ՅՈՒՆԵՍԿՕ, ՏՀԶԿ/OECD, Համաշխարհային բանկ) ուղենիշները և Բոլոնիայի գործընթացը։ · Թեմա 5. ՀՀ կրթական համակարգը կարգավորող օրենսդրական դաշտի կառուցվածքը և զարգացման պետական գերակայությունները (ՀՀ օրենքները կրթության, հանրակրթության և բարձրագույն կրթության մասին)։ · Թեմա 6. ՀՀ կրթության զարգացման պետական ծրագիրը (մինչև 2030 թվականը)՝ որպես ոլորտի ռազմավարական առանցքային փաստաթուղթ։ Մոդուլ 3. Ռազմավարական պլանավորման մեթոդաբանությունը կրթության ոլորտում Մոդուլն ուղղված է կրթական համակարգի կամ հաստատության մակարդակով իրավիճակային վերլուծության և պլանավորման գործիքների յուրացմանը։ · Թեմա 7. Ռազմավարական կառավարման և պլանավորման էությունը կրթական հաստատություններում. հիմնական մոդելները և փուլերը։ · Թեմա 8. Իրավիճակային վերլուծության գործիքակազմը. PESTEL (արտաքին միջավայրի ռիսկեր) և SWOT (ներքին և արտաքին միջավայրի համադրում) վերլուծությունների կիրառումը կրթության մեջ։ · Թեմա 9. Կրթական հաստատության առաքելության (Mission), տեսլականի (Vision) և հիմնարար արժեքների ձևակերպման սկզբունքները։ Մոդուլ 4. Ռազմավարական ծրագրերի նախագծում և արդյունքային ցուցիչների սահմանում Այստեղ սովորողները տիրապետում են նպատակների տրոհման և ռազմավարական պլանների փաստաթղթավորման հմտություններին։ · Թեմա 10. Ռազմավարական նպատակների և խնդիրների սահմանումը ըստ SMART չափանիշների։ Նպատակների ծառի (նպատակների տրոհման) կառուցումը։ · Թեմա 11. Կատարողականի հենքային արդյունքային ցուցիչների (KPIs) և թիրախների սահմանումը կրթական ծրագրերի արդյունավետությունը գնահատելու համար։ · Թեմա 12. Ռազմավարական պլանի գործողությունների ծրագրի (Action Plan) և ֆինանսական/մարդկային ռեսուրսների տեղաբաշխման մատրիցի նախագծումը։ Մոդուլ 5. Ռազմավարության իրականացում, մոնիթորինգ և բարեփոխումների կառավարում Եզրափակիչ մոդուլը նվիրված է ռազմավարական պլանների կենսագործմանը, վերահսկմանը և փոփոխությունների հանդեպ դիմադրության հաղթահարմանը։ · Թեմա 13. Ռազմավարության իրականացման փուլը. կազմակերպական կառուցվածքի և մշակույթի համապատասխանեցումը նոր ռազմավարական նպատակներին։ · Թեմա 14. Ռազմավարական մոնիթորինգ (մշտադիտարկում) և գնահատում. միջանկյալ և ամփոփիչ հաշվետվությունների համակարգը կրթական հաստատություններում։ · Թեմա 15. Կրթական բարեփոխումների և փոփոխությունների կառավարում (Change Management). նորարարությունների հանդեպ դիմադրության պատճառները և դրանց հաղթահարման ուղիները։
Երրորդ կիսամյակ
30 ժամ
30 ժամ դաս
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կրթության փիլիսոփայական հիմնադրույթների, դասական և արդի հարացույցների ու գաղափարախոսությունների վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական համակարգերի արժեքաբանական (աքսիոլոգիական) և իմացաբանական հիմքերը վերլուծելու, մանկավարժական գործընթացի իմաստային և նպատակային հարցադրումները քննադատաբար արժևորելու ու սեփական կրթական հայեցակարգերը հիմնավորելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
· Հասկանալ կրթության մասին տարբեր փիլիսոփայական մոտեցումների էությունը,
· սահմանել կրթության և փիլիսոփայության առնչությունները,
· բացատրել գիտելիքի մասին տարբեր փիլիսոփայական մոտեցումների առանձնահատկությունները,
· նկարագրել կրթության ճգնաժամի մասին տարբեր փիլիսոփայական տեսություններ,
· մեկնաբանել տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը կրթության վրա։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· կազմել կրթության փիլիսոփայական խնդիրների ցանկ և դասակարգել դրանք ըստ կարևորության,
· կիրառել ձեռք բերած գիտելիքները Հայաստանի կրթական համակարգի խնդիրների լուծումներ առաջարկելու նպատակով:
ներկայացնել կրթության փիլիսոփայական նախընտրելի մոտեցումները և հիմնավորել դրանց կարևորությունը:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ կրթության փիլիսոփայական հիմնադրույթների, դասական և արդի հարացույցների ու գաղափարախոսությունների վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական համակարգերի արժեքաբանական (աքսիոլոգիական) և իմացաբանական հիմքերը վերլուծելու, մանկավարժական գործընթացի իմաստային և նպատակային հարցադրումները քննադատաբար արժևորելու ու սեփական կրթական հայեցակարգերը հիմնավորելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր
(Ապահովում են տեսական հիմքի և քննադատական վերլուծության հմտությունների ձևավորումը)
· Սոկրատեսյան երկխոսություն (կառուցվածքային բանավեճ). Դասախոսության ընթացքում վերհանվում է կրթական որևէ հիմնարար հարցադրում (օրինակ՝ «Ո՞րն է կրթության գլխավոր նպատակը՝ գիտելի՞քը, թե՞ առաքինությունը»)։ Հարցուպատասխանի և փաստարկների միջոցով սովորողները մղվում են սեփական կանխադրույթների վերանայմանը և ինքնուրույն եզրահանգումների։
· Փիլիսոփայական հարացույցների համեմատական քարտեզագրում. Խելացի գրատախտակի վրա իրական ժամանակում կառուցվում են համեմատական աղյուսակներ և վենի դիագրամներ՝ տարբեր փիլիսոփայական դպրոցների (իդեալիզմ, ռեալիզմ, պրագմատիզմ) կրթական մոտեցումները համադրելու համար։
· Հասկացությունների վիզուալիզացիա և մտագրոհ (Brainstorming). Խելացի գրատախտակի միջոցով ստեղծվում են «մտքերի քարտեզներ» (Mind Maps) բարդ հասկացությունների (օրինակ՝ «իմացաբանություն», «արժեքաբանություն», «կոնստրուկտիվիզմ») բովանդակային կապերն ու բաղադրիչները պատկերավոր դարձնելու համար։
Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են գործնական կիրառելիությունը և հայեցակարգային մտածողությունը)
· Փիլիսոփայական սկզբնաղբյուրների տեքստային վերլուծություն (Հերմենևտիկա). Մանկավարժական և փիլիսոփայական դասական աշխատությունների (Պլատոն, Ռուսո, Դյուի և այլն) առանձին հատվածների ինքնուրույն ընթերցում, մեկնաբանում և վերլուծություն։
· Սեփական կրթական հայեցակարգի (կրեդոյի) նախագծում. Որպես ինքնուրույն աշխատանք՝ սովորողը մշակում է իր սեփական փիլիսոփայական մոտեցումը կրթության վերաբերյալ (Educational Philosophy Statement), որտեղ հիմնավորում է ուսուցչի, սովորողի դերը և ուսումնական բովանդակության իր ընկալումը։
Ռեֆլեկտիվ էսսեների պատրաստում. Կրթության ժամանակակից հիմնախնդիրների (օրինակ՝ արհեստական բանականությունը կրթության մեջ, կրթության թվայնացման հումանիտար ռիսկերը) շուրջ սեփական քննադատական մտորումների շարադրում և ներկայացում։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Առանց ընթացիկ քննությունների գնահատման դասընթացն ավարտվում է ՝
· ինքնուրույն աշխատանք՝ առավելագույնը 8միավոր,
· մասնակցություն՝ առավելագույնը՝ 3միավոր:
եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9միավոր,
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Noddings, N. (2018). Philosophy of Education (4th ed.). Routledge.
  • Dewey, J. (1916). Democracy and Education: An Introduction to the Philosophy of Education. Macmillan.
  • Plato. The Republic. (Translated by D. Lee, 2007). Penguin Classics.
  • Freire, P. (2000). Pedagogy of the Oppressed. (Translated by M. B. Ramos). Continuum.
  • Rousseau, J. J. (1979). Emile: Or On Education. (Translated by A. Bloom). Basic Books.
  • Gutek, G. L. (2013). Philosophical and Ideological Perspectives on Education (2nd ed.). Pearson.
  • Burbules, N. C., & Berk, R. (1999). Critical Thinking and Critical Pedagogy: Relations, Differences, and Limits. Westview Press.
  • Гессен, С. И. (1995). Основы педагогики. Введение в прикладную философию. Школа-Пресс.
  • Օգոստինոս Երանելի. (2002). Խոստովանություններ. Երևան: Սարգիս Խաչենց.
  • Ջահուկյան, Ս. Վ. (2016). Կրթության փիլիսոփայության հիմնախնդիրները. Երևան: ԵՊՀ հրատարակչություն.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Մոդուլ 1. Կրթության փիլիսոփայության էությունը, առարկան և գործառույթները Մոդուլի նպատակն է սահմանել կրթության փիլիսոփայության տեղն ու դերը գիտությունների համակարգում և դրա կառուցվածքային բաղադրիչները։ · Թեմա 1. Կրթության փիլիսոփայությունը որպես միջգիտակարգային հետազոտությունների ոլորտ։ Փիլիսոփայության և մանկավարժության փոխհարաբերությունը։ · Թեմա 2. Կրթության փիլիսոփայության կառուցվածքը. կրթության աստվածաբանական, իմացաբանական (էպիստեմոլոգիական) և արժեքաբանական (աքսիոլոգիական) հիմնախնդիրները։ · Թեմա 3. Մարդաբանական հարացույցը կրթության մեջ. մարդու մասին պատկերացումների էվոլյուցիան և դրանց ազդեցությունը կրթության նպատակների սահմանման վրա։ Մոդուլ 2. Դասական փիլիսոփայական ուղղությունները և կրթական մոդելները Այս հատվածում վերլուծվում են ավանդական փիլիսոփայական դպրոցների մոտեցումները կրթության և դաստիարակության վերաբերյալ։ · Թեմա 4. Իդեալիզմ և կրթություն. Պլատոնի կրթական հայեցակարգը, բացարձակ արժեքների և բանականության զարգացման գերակայությունը։ · Թեմա 5. Ռեալիզմ (Արիստոտել, Կոմենսկի) և Ռացիոնալիզմ (Լոկ, Դեկարտ). օբյեկտիվ աշխարհի ճանաչողությունը, զգայական փորձի և գիտական գիտելիքի դերը կրթության մեջ։ · Թեմա 6. Ժան-Ժակ Ռուսոյի բնական դաստիարակության փիլիսոփայությունը և Իմանուել Կանտի բարոյական մանկավարժությունը։ Մոդուլ 3. 20-րդ դարի փիլիսոփայական հարացույցները և կրթության արդիականացումը Մոդուլն ուղղված է արդի կրթական համակարգերի հիմքում ընկած առաջադիմական և անձնակենտրոն տեսությունների ուսումնասիրմանը։ · Թեմա 7. Պրագմատիզմ և կրթություն. Ջոն Դյուիի «առաջադիմական կրթությունը» (Progressivism) և «ուսուցում գործունեության միջոցով» սկզբունքը։ · Թեմա 8. Էկզիստենցիալիզմ և Ֆենոմենոլոգիա. անհատի ազատությունը, ընտրության պատասխանատվությունը, ինքնատիպությունը և սուբյեկտիվ փորձառությունը կրթական գործընթացում։ · Թեմա 9. Մարքսիստական և քննադատական մանկավարժության փիլիսոփայությունը (Պաուլո Ֆրեյրե). կրթությունը որպես սոցիալական արդարության և ազատագրման գործիք։ Մոդուլ 4. Կրթության ժամանակակից փիլիսոփայական հայեցակարգերը Այստեղ սովորողները ծանոթանում են հետարդիական շրջանի տեսական մոտեցումներին և գիտելիքի կառուցարկման նոր ձևերին։ · Թեմա 10. Պոստմոդեռնիզմը (Հետարդիականություն) և կրթության ճգնաժամը. մեծ պատումների մերժումը, բազմակարծությունը և ապակառուցման (դեկոնստրուկցիայի) մեթոդը։ · Թեմա 11. Կոնստրուկտիվիզմը որպես կրթության իմացաբանական հիմք. գիտելիքի սոցիալական և անհատական կառուցարկման (սոցիալականացման) փիլիսոփայությունը։ · Թեմա 12. Գլոբալիզացիայի և կոսմոպոլիտիզմի փիլիսոփայությունը կրթության մեջ. ազգային և համամարդկային արժեքների փոխհարաբերությունը։ Մոդուլ 5. Կրթության արժեքաբանական հիմնախնդիրները տեղեկատվական հասարակությունում Եզրափակիչ մոդուլը նվիրված է թվային դարաշրջանում կրթության իմաստի, մարդու տրանսֆորմացիայի և հումանիտար մարտահրավերների քննարկմանը։ · Թեմա 13. Տեղեկատվական դարաշրջանի և «գիտելիքի հասարակության» փիլիսոփայությունը. ինֆորմացիայի և իմաստության տարանջատումը կրթության մեջ։ · Թեմա 14. Տրանսհումանիզմ, արհեստական բանականություն և կրթության անթրոպոլոգիական (մարդաբանական) ճգնաժամը. ուսուցչի և սովորողի դերերի վերաիմաստավորումը։ · Թեմա 15. Կրթության մշակութաբանական ֆունկցիան. երկխոսությունը, հանդուրժողականությունը և էկոլոգիական մտածողությունը որպես ժամանակակից կրթության արժեքային առանցք։
երրորդ կիսամյակ
30 ժամ
30 ժամ դաս, 30 ժամ սեմինար
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ16
1. Դասընթացի նպատակ
· ուսումնասիրել կրթության կառավարման ոլորտի ղեկավարի, ձեռներեց-ղեկավարի, լիդերի, ձեռներեցության, ինչպես նաև՝ լիդերության կենսաբանական և սոցիալական, նաև՝ պաթոլոգիական կողմի հոգեբանական հիմքերը:
· փոխանցել գիտելիքներ աշխարհի առաջատար երկրների կրթության կառավարչական գործունեությունում ղեկավարի հոգեբանական առանձնահատկու­թյունների, վարքային մակարդակում ներգործության մեխանիզմների, կազմակերպչական վարքի կառավարման կոգնիտիվ ու վարքային մոտեցումների վերաբերյալ, հաշվի առնելով արդյունավետ վարքի բաղադրիչները և հիմնական դրույթները
ծանոթացնել կառավարման տարբեր գործնական և թրենինգային մոտեցումներին, ռիսկի գնալու ներքին պատրաստակամության ակտիվացմանն ուղղված հոգեբանական վարժություններին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· բացատրել կրթության ոլորտի կառավարման արդյունավետություն ապահովող գործոնների հոգեբանական, սոցիալ-կենսաբանական կողմը,
· վերլուծել կառավարման այլ երկրների, մշակույթների փորձը, արդյունավետ ներգործության հոգեբանական մեխանիզմները,
· ներկայացնել մարդկանց մոտիվացնելու,կազմակերպելու և ղեկավարելու զարգացմանն ուղված հոգեբանական մեթոդները:

բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· կիրառել հոգեբանական (տեսական և գործնական) գիտելիքները թրենինգային, հետազոտական աշխատանքներ կազմակերպելիս,
· վերլուծել կառավարման հոգեբանական առանձնահատկությունները՝ կրթության տեղական և համաշխարհային գործընթացների համատեքստում,
· ցուցաբերել անհրաժեշտ հմտություններ մարդկանց կառավարելու և իր հետևից տանելու առանձնահատկության, անձի արդարացված ռիսկի զարգացման հետ կապված հոգեբանական վարժությունների իմացության,
· իրականացնել գործնական աշխատանքներ անձի մակարդակում մարդկանց կառավարելու, լիդերության հատկության դրսևորում և զարգացում ապահովելու համար:

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
· կիրառել գիտելիքները պրակտիկայում,
· բացահայտել արդյունավետ կառավարման դրսևորմանը խոչընդոտող հոգեբանական գործոնները,
կազմակերպել հոգեբանական վարժանքների շարք՝ կիրառելով հոգեբանական տեխնիկաներ կառավարման հոգեբանական կողմը մշակելիս:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ուսումնասիրել կրթության կառավարման ոլորտի ղեկավարի, ձեռներեց-ղեկավարի, լիդերի, ձեռներեցության, ինչպես նաև՝ լիդերության կենսաբանական և սոցիալական, նաև՝ պաթոլոգիական կողմի հոգեբանական հիմքերը:
· փոխանցել գիտելիքներ աշխարհի առաջատար երկրների կրթության կառավարչական գործունեությունում ղեկավարի հոգեբանական առանձնահատկու­թյունների, վարքային մակարդակում ներգործության մեխանիզմների, կազմակերպչական վարքի կառավարման կոգնիտիվ ու վարքային մոտեցումների վերաբերյալ, հաշվի առնելով արդյունավետ վարքի բաղադրիչները և հիմնական դրույթները
ծանոթացնել կառավարման տարբեր գործնական և թրենինգային մոտեցումներին, ռիսկի գնալու ներքին պատրաստակամության ակտիվացմանն ուղղված հոգեբանական վարժություններին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություններ, քննարկումներ,
թրենինգային ծրագրերի քննարկումներ, դերային խաղեր:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ընթացիկ քննություններ՝
/1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր,
2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր/,
·Մասնակցություն դասընթացին՝ առավելագույնը 3 միավոր:
Եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Սահակյան Մ., Կառավարման հոգեբանություն (ուսումնամեթոդական ուղեցույց), Երևան, 2015թ., 45 էջ:
  • Սահակյան Մ., Կառավարման և ձեռներեցության հոգեբանություն, (ձեռնարկ՝ դասախոսությունների) Երևան, ԱՐՏԱԳԵՐՍ 2020, 2012 էջ:
  • Грэхем Х. Т., Бенетт Р., Управление человеческими ресурсами., М., 2003г.
  • Зимбардо Ф., Ляйппе М., Социальное влияние. СПб.: Питер, 2001г.
  • Кнорринг В. И., Основы искусство управления. М., «Дело», 2003, 328с.
  • Райгородский Д. Я., Психология управления., М., 2006г. 1. , 2., том
  • Шейнов В. П., Психологическое влияние., Харвест, 2007г.
  • Фисенко Е. Ю., Психологические основы управления современной школой., М., 2016г.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
2 Ղեկավարման-ձեռներեցության-լիդերության հոգեբանական հիմքերը
3 Ժամանակակից արդյունավետ ղեկավար-լիդերի հոգեգրամման
4 Ղեկավարի ինքնադրսևորում, ինքնիրացում
5 Կոլեկտիվի բարոյահոգեբանական մթնոլորտ
6 Կառավարման էթնոհոգեբանական կողմը
Կառավարմանն ուղղված հոգեբանական տեխնիկաներ
երրորդ կիսամյակ
30 ժամ դասախոսություն, 30սեմինար
30 ժամ դաս/30 նժամ սեմինար
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է՝
· սովորողներին ծանոթացնել ՀՀ բյուջետային համակարգին, իրավունքներին, բյուջետային գործընթացներին,
ներկայացնել ՀՀ կրթության ֆինանսավորման մեխանիզմները:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· ներկայացնել ՀՀ պետական բյուջեի կառուցվածքը և կրթության ոլորտի ֆինանսավորումը,
· սահմանել կրթության ոլորտին ներկայացվող ֆինանսական հոսքերի տեղաշարժը,
· նկարագրել կրթության ոլորտում ֆինանսավորման պետական քաղաքականությունը
· դասակարգել հանրակրթության և ներառական ուսուցմամբ դպրոցների ֆինանսավորման հիմնական առանձնահատկությունները
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· նախագծել հանրակրթական հաստատության տարեկան բյուջեն,
· վերլուծել դպրոցի ֆինանսական հոսքերի տեղաբաշխումը,
· առաջարկել դպրոցի ֆինանսական հոսքերի ավելացման նոր նախագծեր,
գնահատել ֆինանսական միջոցների դերը կրթության զարգացման գործընթացում՝ հաշվի առնելով ռիսկերը:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է՝
· սովորողներին ծանոթացնել ՀՀ բյուջետային համակարգին, իրավունքներին, բյուջետային գործընթացներին,
ներկայացնել ՀՀ կրթության ֆինանսավորման մեխանիզմները:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություն՝ շարժասահիկների ուղեկցությամբ,
ռեֆերատներ, ներկայացումներ:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
/1-ին ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր,
2-րդ ընթացիկ քննություն՝ 4 միավոր/,
· Մասնակցություն դասընթացին՝ առավելագույնը 3 միավոր:
Եզրափակիչ քննություն՝ առավելագույնը 9 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • § ՀՀ կառավարության որոշումը պետական բյուջերի հաստատման մասին, 2016թ.
  • § Խաչատրյան Հ., Վարդանյան Հ., Աուդիտը և գործնական հաշվապահական հաշվառումը Հայաստանում, Երևան, 2010
  • § Ֆինանսական հաշվառում: Ուսումնական ձեռնարկ: Երևան, 2008
  • § Առաքելյան Է., Հաշվապահական հաշվառման հիմունքներ: Երևան, 2003
  • ՀՀ պետական հաշվապահական ստանդարտներ, Երևան, 2000
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1.ՀՀ կրթության համակարգի ֆինանսավորման հիմնական ձևերը:
2.ՀՀ օրենսդրական դաշտը կրթության ֆինանսավորման մասին:
3.Ուսանողական վարկային համակարգերի ներդրման մեխանիզմները:
4.Ուսանողական նպաստների տրամադրման կանոնակարգերը և հաշվարկային ձևերը:
5.Նախահաշիվ, ժամանակացույց, քաղվածք պայմանագրից:
6.Կրթական հաստատության ներկայացրած ֆինանսական հաշվետվությունների կազմում և դրանց վերլուծություն:
7.Սովորողների ֆինանսավորման հաշվարկային թվակազմի բանաձև:
երրորդ կիսամյակ
30ժ. սեմ
30 ժամ սեմ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ22
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ նախագծային կառավարման (Project Management) միջազգային չափանիշների, մեթոդաբանությունների ու գործիքակազմի վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական և սոցիալական նախագծեր նախաձեռնելու, պլանավորելու, իրականացնելու, վերահսկելու և հաջողությամբ փակելու, ինչպես նաև ժամանակային, ֆինանսական ու մարդկային ռեսուրսները ռիսկերի համատեքստում արդյունավետ կառավարելու մասնագիտական կարողություններ։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն

գ ներկայացնել նախագծի կառավարման ոլորտի սահմանումները, առանձնա­հատկու­թյունները,

գ նկարագրել ժամանակակից նախագծային կառավարման նպատակներն ու խնդիրները,

գ պարզաբանել նախագծի կառավարման արդյունավետության գնահատման մեթոդները,

գ սահմանել նախագծի պլանավորման և կառավարման սկզբունքները,

գ մեկնաբանել նախագծի կառավարման կենսափուլի առանձին ոլորտների կառավար­ման հիմնահարցերը,



բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ

գ վերլուծել նախագծի կառավարման ոլորտին վերաբերող հարցեր,

գ կատարել արդյունավետ այլընտրանքի հիմնավորում,

գ գնահատել ոլորտին վերաբերող կոնկրետ իրավիճակներում որոշումների իրագործման ակնկալվող արդյունքները,

գ քննարկել ոլորտին վերաբերող կառավարչական խնդիրների լուծման եղանակներ,

գ համակարգել և վերլուծել ոլորտին վերաբերող վիճակագրական և այլ բնույթի տվյալներ` կոնկրետ իրավիճակներում որոշում կայացնելու համար,

գ կիրառել մասնագիտական տեսական և գործնական բնույթի քննարկումներ և երկխոսություններ,

գ վերլուծել տեսական և գործնական բնույթի հայրենական և օտարերկրյա մասնագիտական գրականություն,

գ մշակել մասնագիտական հաշվարկային, վերլուծական և նկարագրային բնույթի գրավոր աշխատանքներ,

գ վերլուծել նախագծի կառավարման ոլորտին վերաբերող կազմակերպչական, տնտեսա­գիտական, ֆինանսական և մարքեթինգային խնդիրներ,

գ կիրառել ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ (համակարգչային տեխնիկան, ինտերնետային տեղեկատվական բազան, էլեկտրոնային կապը և այլն) նախագծի կառավարման խնդիրների լուծման ընթացքում։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է սովորողներին հաղորդել համապարփակ գիտելիքներ նախագծային կառավարման (Project Management) միջազգային չափանիշների, մեթոդաբանությունների ու գործիքակազմի վերաբերյալ՝ ձևավորելով կրթական և սոցիալական նախագծեր նախաձեռնելու, պլանավորելու, իրականացնելու, վերահսկելու և հաջողությամբ փակելու, ինչպես նաև ժամանակային, ֆինանսական ու մարդկային ռեսուրսները ռիսկերի համատեքստում արդյունավետ կառավարելու մասնագիտական կարողություններ։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Ա. Դասավանդման մեթոդներ և լսարանային աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են նախագծային գործիքների վիզուալիզացիան և թիմային աշխատանքի հմտությունները) · Նախագծային գործիքների վիզուալ մոդելավորում (Gantt, WBS). Խելացի գրատախտակի վրա իրական ժամանակում ցուցադրվում և կառուցվում են նախագծերի կառավարման հիմնական կառուցվածքները։ Ուսանողների մասնակցությամբ տրոհվում են նախագծի աշխատանքները (WBS - Work Breakdown Structure) և գծագրվում է Գանտի ժամանակացույցը (Gantt Chart)՝ հստակեցնելով առաջադրանքների փոխկապակցվածությունը։ · Իրական նախագծերի դեպքերի վերլուծություն (Case Study). Լսարանային քննարկման են ներկայացվում կրթության ոլորտում իրականացված հաջողված և ձախողված միջազգային կամ տեղական նախագծերի օրինակներ։ Ուսանողները վերհանում են բյուջետային, ժամանակային շեղումների կամ ռիսկերի սխալ գնահատման պատճառները։ · «Նախագծի մեկնարկ» (Kick-off meeting) սիմուլյացիա. Լսարանում նմանակվում է նախագծի պաշտոնական մեկնարկի հանդիպումը, որտեղ ուսանողները բաժանվում են դերերի (նախագծի ղեկավար, հիմնական շահառու, թիմի անդամ, դոնոր կազմակերպություն) և իրականացնում են նախագծի նպատակների, սահմանափակումների ու դերերի բաշխման (RACI մատրից) շուրջ բանակցություններ։ Բ. Ուսումնառության մեթոդներ և ինքնուրույն աշխատանքի ձևեր (Ապահովում են սեփական նախագծի մշակման և կառավարման գործնական կարողությունները) · Կրթական նախագծի ամբողջական փաթեթի (պլանի) մշակում. Որպես կիսամյակային ինքնուրույն աշխատանք՝ ուսանողները փոքր խմբերով ընտրում են կրթական որևէ հիմնախնդիր և ստեղծում դրա լուծմանն ուղղված նախագիծ։ Փաթեթը ներառում է՝ Նախագծի հայեցակարգը (Project Charter), Աշխատանքների տրոհման կառուցվածքը (WBS), Ռիսկերի կառավարման մատրիցը և Բյուջեն։ · Նախագծերի կառավարման թվային հարթակների կիրառում (Trello, Asana, Jira). Ինքնուրույն աշխատանքի շրջանակներում սովորողները գործնականում տիրապետում են նախագծերի կառավարման առցանց գործիքներին՝ կազմակերպելով իրենց թիմային աշխատանքը, բաշխելով առաջադրանքներն ու հետևելով վերջնաժամկետներին (Deadlines)։ · Ռիսկերի և ճգնաժամերի կառավարման սցենարների պլանավորում. Ուսանողն ինքնուրույն ուսումնասիրում է նախագծի իրականացման ընթացքում հնարավոր արտաքին և ներքին ռիսկերը (ֆինանսավորման դադարեցում, թիմի անդամների փոփոխություն, ժամկետների ուշացում) և մշակում է դրանց կանխարգելման ու հակազդման հստակ ռազմավարություններ (Risk Register)։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացն ավարտվում է եզրափակիչ գնահատմամբ
1-ին ընթացիկ քննություն՝ իրականացվում է գրավոր ձևաչափով, քննական տոմսերով: 4 առավելագույն միավոր,
§ 2-րդ ընթացիկ քննություն 4 առավելագույն միավոր,
§ Մասնակցություն՝ առավելագույնը 3միավոր
Եզրափակիչ քննություն՝ իրականացվում է բանավոր քննության ձևաչափով՝ քննական տոմսերով: Յուրաքանչյուր քննական տոմս պարունակում է 3 հարց՝ 3-ական միավորներով: Առավելագույնը 9 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Հովհաննիսյան Վ., Վանյան Ի., Փախլյան Ա., Թովմասյան Գ., Երանոսյան Վ., Մնացականյան Տ., Գևորգյան Ն.։ Նախագծերի կառավարումը զբոսաշրջության ոլորտում: Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, 2019 թ., 242 էջ։
  • ì³ÝÛ³Ý Æ. ܳ˳·ÍÇ Ï³é³í³ñáõÙ. àõëáõÙÝ³Ï³Ý Ó»éݳñÏ, 2015, 180 ¿ç:
  • ܳ˳·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ÁݹѳÝáõñ ·Çï»ÉÇùÝ»ñ/ܳ˳­·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State Depart­ment, 2010, 22 ¿ç:
  • ­
  • ܳ˳·ÍÇ Ï»Ýë³÷áõÉÁ ¨ ϳ½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ/ܳ˳·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State Department, 2010, 32 ¿ç:
  • ­http://www.slideshare.net/albertpoghosyan/project-manage ment-2tr
  • ܳ˳·ÍÇ åɳݳíáñáõÙ ¨ ųٳݳÏÇ Ï³é³í³ñáõÙ/ܳ­Ë³­·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State De­part­ment, 2010, 25 ¿ç:
  • http://www.slideshare.net/albertpoghosyan/project-management- 31
  • ܳ˳·ÍÇ åɳݳíáñáõÙ/åɳݳó³ÝÏ ¨ ųٳݳÏÇ Ï³é³­í³ñáõÙ/ܳ­Ë³·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State Department, 2010, 14 ¿ç:
  • ܳ˳·ÍÇ Ï³Ý˳ï»ëÙ³Ý ¨ ѳٳËÙµÙ³Ý Ï³é³í³ñáõÙ /ܳ­Ë³·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State Department, 2010, 19 ¿ç:
  • ܳ˳·ÍÇ Í³Ëë»ñÇ Ï³é³í³ñáõÙ (´Ûáõç») /ܳ˳·ÍÇ Ï³­é³­í³ñ­Ù³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State Department, 2010, 14 ¿ç:
  • ܳ˳·ÍÇ áñ³ÏÇ Ï³é³í³ñáõÙ /ܳ˳·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State Department, 2010, 36 ¿ç:
  • ܳ˳·ÍÇ ÷á÷áËÙ³Ý Ï³é³í³ñáõÙ ¨ í»ñ³ÑëÏáõÙ /ܳ­Ë³­·ÍÇ Ï³é³í³ñÙ³Ý ¹³ëÁÝóóÝ»ñ, CAPS/USA State De­partment, 2010, 20 ¿ç:
  • Арчибальд Р. Управление высокотехнологичными прог­раммами и проектами / Рассел Д. Арчибальд; Пер. с англ. Мамонтова Е.В.; Под ред. Баженова А.Д., Арефьева А.О. - 3-е изд., перераб. и доп. -М.: Компания АйТи , 2004. - 472 с., ил.
  • Мартин П., Тейт К. Управление проектами.: 2006. - 224 с.
  • Локк Д. Основы Управления Проектами. Издательство: HIPPO, 2004. - 253 с.
  • Project Management Book.
  • Project Phases.
  • The Project Life Circle.
  • Введение в проектный менеджмент.
  • Основные понятия и процессы управления проектами.
  • Управление проектами.
  • Проектное управление: модели и методы принятия решений.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
« Նախագծերի կառավարման նախապատմական ակնարկ: Նախագծային կառավարումը ժամանակակից գործարար միջավայրում: Նախագծի կառավարում: Ի՞նչ է նախագիծը: Նախագծի ուղղվածությունը կոնկրետ նպատակներին: Փոխկապակցված գործողությունների կոորդինացում: Ժամանակի առումով սահմանափակվածություն: Յուրահատկություն: Նախագծային կառավարման օբյեկտ: Նախագծի սահմանափակումները: Նախագծի կենսափուլը:

« Նախագծի կառավարման չափորոշիչների ընդհանուր բնութագիրը: Նախագծի կառավարման կորպորատիվ չափորոշիչ: Նախագծի շահագրգիռ մասնակիցները: Նախագծերի կառավարման գրասենյակ: Նախագծերի կառավարման կազմակերպչական կառուցվածքները: Ֆունկցիոնալ կառուցվածք: Նախագծային կառուցվածք: Մատրիցային կառուցվածք:

« Նախագծի կանոնադրության մշակում: Նախագծի կառավարման պլանի մշակում: Նախագծի կատարման կառավարում: Նախագծի աշխատանքների մոնիտորինգ և վերահսկում: Փոփոխությունների ընդհանուր կառավարում: Նախագծի փակում:
Չորրորդ կիսամյակ
30 ժամ
30 ժամ դասախոսություն
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
2801/Մ17
1. Դասընթացի նպատակ
· ներկայացնել ուսումնական արդյունքների գնահատման և թեստավորման արդի տեսությունները,
ծանոթացնել գնահատող թեստերի կազմման հիմնական մոտեցումներին, վերլուծել դրանց առանձնահատկությունները, տեսակները և իրագործման տեխնոլոգիաները:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· սահմանել ուսումնառության արդյունքների գնահատման թեստերի հիմնական տեսակները,
· մեկնաբանել գիտելիքների գնահատման և թեստավորման արդի տեսությունները,
· վերլուծել տարբեր տեսակի թեստերի կազմման հիմնական սկզբունքները և դրանց կիրառման ձևերը,
· արժևորել թեստավորման ժամանակակից միջոցների արդյունավետությունը կրթական գործընթացում:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· համեմատել ուսումնառության արդյունքների գնահատման ավանդական և ժամանակակից միջոցները և հիմնավորել դրանց կիրառման արդյունավետությունը,
· որոշել թեստերի կազմման արդյունավետ եղանակները և դրանց հարմարավետ կիրառությունն ուսումնական գործընթացում,
· գործնականում կազմել ուսումնառության արդյունքների գնահատման թեստեր,
ստեղծել ուսումնառության արդյունքների գնահատման ավտոմատացված թեստեր iSpring Sute, Google Survey համակարգերի օգնությամբ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ներկայացնել ուսումնական արդյունքների գնահատման և թեստավորման արդի տեսությունները,
ծանոթացնել գնահատող թեստերի կազմման հիմնական մոտեցումներին, վերլուծել դրանց առանձնահատկությունները, տեսակները և իրագործման տեխնոլոգիաները:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություն՝ շարժասահիկների ուղեկցությամբ
գործնական աշխատանքներ՝ առցանց և ոչ առցանց ռեժիմներում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· Ինքնուրույն աշխատանք 8 նմիավորր:
· Մասնակցություն՝ առավելագույնը 3 միավոր:
Եզրափակիչ քննություն՝ իրականացվում է բանավոր քննության ձևաչափով՝ քննական տոմսերով: Առավելագույնը՝ 9 միավոր:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Միքայելյան Օ., Միքայելյան Ս. Թեստ: Կառուցման և արդյունքների վերլուծության հիմունքներ: Երևան, 2015
  • Майоров А.Н. Теория и практика создания тестов для системы образования, М., 2001
  • Крокер Л., Алгина Дж. Введение в классическую и современную теорию тестов. Пер. с англ. Н.Н. Найденовой, В.Н. Симкина, М.Б. Челышковой; под общ. ред. В.И. Звонникова, М.Б. Челышковой. - М.: Логос, 2010. - 668 с.
  • Звонников В. И. Современные средства оценивания результатов обучения: учеб, пособие для студ. высш. учеб, заведений. 2007
  • Самылкина Н.Н. Современные средства оценивания результатов обучения. М., 2007
  • Сергеева В.П., Каскулова Ф.В., Гринченко И.С. Современные средства оценивания результатов обучения: Учебно-методическое пособие/ Под общ. Ред. В.П. Сергеевой. - М., 2008
  • Solutions built for teachers and students | Google for Education , Hot Potatoes Home Page (uvic.ca) , Конструктор электронных учебных курсов iSpring Suite
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Դասական և ժամանակակից գնահատման և թեստավորման տեսություններ առարկայի նպատակը, խնդիրները:
· Գիտելիքների գնահատման ավանդական և ժամանակակից մեթոդները:
· Մանկավարժական չափումները, նրա մակարդակներն ու բաղադրիչները:
· Մանկավարժական թեստավորում: Դրանց մշակման ընդհանուր մոտեցումները:
· Մանկավարժական թեստերի նախագծման ժամանակակից տեսությունները:
· Թեստերի դասակարգումը: Թեստային առաջադրանքների տեսակները և դրանք կազման հիմնական սկզբունքները:
· Թետավորման ժամանակակից ավտոմատ համակարգերը. iSpring Sute, Google Survey:
Թեստերի որակի գնահատման հիմնական ցուցիչները՝ հուսալիություն և վալիդություն:

Կրթական այլ մոդուլներ

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
2
2
2
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ2
1. Դասընթացի նպատակ
Գիտական սեմինարը ուսումնական ստորաբաժանման փորձառու ու հետազո-տական աշխատանքներում ներգրավված պրոֆեսորների, դոցենտների կամ կրթական ծրագրի ղեկավարի կողմից տվյալ կրթական ծրագրի բոլոր մագիստրանտների համար (1-ին և 2-րդ կուրսերը համատեղ) իրականացվող սեմինարների շարք է՝ շաբաթական 2 լսարանային ժամ բեռնվածությամբ ու դասատախտակով սահմանված ժամանակացույցով։ Այն կարող են վարել նաև տվյալ ոլորտի առաջատար մասնագետներն ու հրավիրյալ պրոֆեսոր:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Ուսանողները հանդես են գալիս մագիստրոսական թեզի շրջանակում կատարվող հետազոտության վերաբերյալ կարճ զեկուցումներով, մասնավորապես ներկայացնում են իրենց հետազոտության ծրագիրը, մագիստրոսական թեզի հիմնադրույթները, արդյունքները և կատարման ընթացքը
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Գիտական սեմինարը ուսումնական ստորաբաժանման փորձառու ու հետազո-տական աշխատանքներում ներգրավված պրոֆեսորների, դոցենտների կամ կրթական ծրագրի ղեկավարի կողմից տվյալ կրթական ծրագրի բոլոր մագիստրանտների համար (1-ին և 2-րդ կուրսերը համատեղ) իրականացվող սեմինարների շարք է՝ շաբաթական 2 լսարանային ժամ բեռնվածությամբ ու դասատախտակով սահմանված ժամանակացույցով։ Այն կարող են վարել նաև տվյալ ոլորտի առաջատար մասնագետներն ու հրավիրյալ պրոֆեսոր:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները

իրազեկվում են մասնագիտական ոլորտի հիմնախնդիրներին, ուսումնական ստորաբաժանումում իրականացվող հետազոտական աշխատանքներին և դրանց արդյունքներին, ինչպես նաև տեղեկանում են մագիստրոսական թեզերի թեմաների մասին և ստանում համապատասխան խորհրդատ- վություն դրանց ընտրության հարցում: Այս դասընթացը նպաստում է նաև ուսանողների գիտական հաղորդումներ ու զեկուցումներ ներկայացնելու, գի- տական բանավեճ վարելու, հարցադրումներ անելու ունակությունների ու հմտությունների ձևավորմանը: Ուսանողները հանդես են գալիս մագիստրոսական թեզի շրջանակում կատարվող հետազոտության վերաբերյալ կարճ զեկուցումներով, մասնավորապես ներկայացնում են իրենց հետազոտության ծրագիրը, մագիստրոսական թեզի հիմնադրույթները, արդյունքները և կատարման ընթացքը
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարք
6. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
3
180
180 ժամ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ21
1. Դասընթացի նպատակ
Պրակտիկան ուսանողի մասնագիտական կրթության կարևոր և ան­բա­­ժա­­նելի բաղա­դրիչ­ներից է, որը նպատակաուղղված է ուսում­նառության ընթացքում ստացած գի­տե­­լիք­ների գործնական կիրա­ռության հմտու­թյուն­ների զարգացմանը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Մասնագիտական պրակտիկայի նպատակն է զարգացնել ուսանող­ների նեղ մաս­նա­գիտական հմտություններ։Պրակտիկայի տեսակը, տևողությունը և ժամկետները սահման­վում են համապա­տաս­խան կրթական ծրագրով:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Պրակտիկան ուսանողի մասնագիտական կրթության կարևոր և ան­բա­­ժա­­նելի բաղա­դրիչ­ներից է, որը նպատակաուղղված է ուսում­նառության ընթացքում ստացած գի­տե­­լիք­ների գործնական կիրա­ռության հմտու­թյուն­ների զարգացմանը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
մասնագիտական պրակտիկայի ամբողջ ընթացքն արձանա­գրվում է ուսանողի օրա­գրում:
Պրակ­տի­կայի ավարտին այն իրականացնող հաստա­տու­թյան պա­տաս­­­խա­­նատու անձը օրա­գրում ներկայացնում է կար­ծիք ու բնու­թագիր
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Պրակտիկան գնահատվում է ստուգարքի ձևով: Պրակտիկայի ղեկա­վարը «Ստուգ­ված» նշում է այն դեպքում, եթե ուսանողը մասնակցել է պրակ­տի­կային և կատարել է առա­ջադրանքները:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • ԵՊՀ ուսանողների պրակտիկայի կազմակերպման կարգ
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Պրակտիկայի տեսակը, տևողությունը և ժամկետները սահման­վում են համապա­տաս­խան կրթական ծրագրով:
4
720 ժամ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
2801/Մ23
1. Դասընթացի նպատակ
Մագիստրոսական թեզն ինքնուրույն հետազոտական, վերլուծական և/կամ կիրառական նշանակության աշխատանք է, որը նպաստում է Որակավորումների ազգային
շրջանակի համապատասխան մակարդակի, ինչպես նաև կրթական տվյալ ծրագրով
նախատեսված կրթական վերջնարդյունքների ձեռքբերմանը։ Այն արտացոլում է տվյալ
մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու ու ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները, ինչպես նաև գիտական խնդիրներ բարձրացնելու ու նոր լուծումներ առաջադրելու հմտությունները
2. Կրթական վերջնարդյունքներ

1.մասնագիտական կոմպետենցիաների զարգացում
2.վերլուծելու համադրելու կարողություն
3.ժամանակի մարտահրավերները դիտարկելու թեզում
4.բազմընդգրկում գրականությունուսումնասիրում
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Մագիստրոսական թեզն ինքնուրույն հետազոտական, վերլուծական և/կամ կիրառական նշանակության աշխատանք է, որը նպաստում է Որակավորումների ազգային
շրջանակի համապատասխան մակարդակի, ինչպես նաև կրթական տվյալ ծրագրով
նախատեսված կրթական վերջնարդյունքների ձեռքբերմանը։ Այն արտացոլում է տվյալ
մասնագիտական ոլորտում ուսանողի ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու ու ինքնուրույն ուսումնասիրություն կատարելու կարողությունները, ինչպես նաև գիտական խնդիրներ բարձրացնելու ու նոր լուծումներ առաջադրելու հմտությունները
4. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Մագիստրոսական թեզը գնահատվում է պաշտպանության հիման վրա
5. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
Հասցե` ՀՀ, ք. Երևան, 0025, Ալեք Մանուկյան 1 (+37460) 710000 info@ysu.am