Կենդանաբանություն և մակաբուծաբանություն

Մագիստրոսական ծրագիր

Ուսումնական պլան

Կրթական մակարդակը՝
Մագիստրոս
Մասնագիտություն՝
051101.11.7 - Կենսաբանություն
Մասնագիտացումը՝
051101.11.7 - Կենդանաբանություն և մակաբուծաբանություն
Շնորհվող որակավորումը՝
կենսաբանության մագիստրոս։
Ծրագրի ուստարին՝
2026/2027
Ուսուցման ձևը՝
Առկա
Ուսումնառության լեզուն՝
Հայերեն

Ընդհանուր կրթական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Գործ.՝ 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0309/Մ01
1. Դասընթացի նպատակ
Դասընթացի նպատակն է՝
· օժանդակել ուսանողներին՝ զարգացնելու ժամանակակից տեխնոլոգիաներից օգտվելու և մասնագիտական ոլորտում կիրառելու հմտություններ,
· ուսանողներին տրամադրել ՏՏ ոլորտի որոշակի գիտելիքներ մասնագիտական գործունեությանը համապատասխան,
· ծանոթացնել տվյալների հենքերի նախագծման, մշակման և հենքում տ
· վյալների պահման, փոփոխման և պահանջվող ինֆորմացիան ստանալու ACCESS համակարգի միջոցներին,
· ձևավորել պատկերացում WEB - կայքերի ստեղծման և ձևավորման վերաբերյալ,
· ուսանողին տալ իր անձնական էջը ձևավորելու կարողություններ՝ HTML և CSS կիրառությունների միջոցներով:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնելու հենքի դերը իր մասնագիտությունում,
2. նկարագրելու ինտերնետային կայքերի ստեղծման սկզբունքները,
3. ներկայացնելու տվյալների հենքերի ղեկավարման ACCESS համակարգի հնարավորությունները և սահմանափակումները,
4. կիրառելու ձեռք բերված գիտելիքները մասնագիտական ոլորտում տվյալների հենք ստեղծելու համար:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1.ACCESS-ով նախագծել և իրականացնել տվյալների հենքեր,
2. HTML-CSS-ով մշակել ու ձևավորել ինտերնետային կայք և տեղադրել ինտերնետում:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. վերլուծելու խնդիրները և առաջարկելու լուծման եղանակներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Դասընթացի նպատակն է՝
· օժանդակել ուսանողներին՝ զարգացնելու ժամանակակից տեխնոլոգիաներից օգտվելու և մասնագիտական ոլորտում կիրառելու հմտություններ,
· ուսանողներին տրամադրել ՏՏ ոլորտի որոշակի գիտելիքներ մասնագիտական գործունեությանը համապատասխան,
· ծանոթացնել տվյալների հենքերի նախագծման, մշակման և հենքում տ
· վյալների պահման, փոփոխման և պահանջվող ինֆորմացիան ստանալու ACCESS համակարգի միջոցներին,
· ձևավորել պատկերացում WEB - կայքերի ստեղծման և ձևավորման վերաբերյալ,
· ուսանողին տալ իր անձնական էջը ձևավորելու կարողություններ՝ HTML և CSS կիրառությունների միջոցներով:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· նախագծային մեթոդ
. համագործակցային ուսուցում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է համակարգչի միջոցով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Sarwandi & Cyber Creative, Jago Microsoft Access 2016, Jakarta 2017
  • Elizabeth Castro , Bruce Hyslop , HTML and CSS: Visual QuickStart Guide / Edition 8. //Peachpit Press, 2013, 576 p.
  • Фримен Эрик. Изучаем HTML, XHTML u CSS, 2015
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· ACCESS տվյալների բազաների կառավարման համակարգ
. HTML և CSS վեբ կաիքերի ձևավորման միջոցներ
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Դաս. - 2 ժամ/շաբ., գործ. - 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0709/Մ02
1. Դասընթացի նպատակ
· հետազոտական գործունեության էությանը և առանձնահատկություններին, հետազոտությունների ծրագրերին և դրանց մշակմանը, տարբեր բնույթի հետազոտությունների նպատակներին և խնդիրներին, դրանց հիմնավորմանը և ձևակերպմանը վերաբերող պատշաճ գիտելիքներ,
· հետազոտությունների դասակարգմանը և տեսակներին, ինչպես նաև մեթոդներին,արդյունքների մշակման և ներկայացման, կենսաչափման սկզբունքների, քանակական արդյունքների վիճակագրական մշակման, ալգորիթմերին և ծրագրերին, չափանիշներին, մետավերլուծութան վերաբերող մասնագիտական պատշաճ գիտելիքներ,
. հետազոտությունների արդյունքների հավաստիության, եզրահանգման և արդյունքների նշանակության, կենդանի օրգանիզմների ընտրության, դրանց պահպանման, խնամքին, կենսաբանական մոդելներին ասպեկտներին առնչվող պատշաճ, հիմնարար և համակարգված պատկերացում։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրելու անհատական և խմբակային (համալիր), նախաձեռնող և պատվիրված հետազոտությունների առանձնահատկությունները,
2. ներկայացնելու ռեֆերատի, թեզիսի, հոդվածի, զեկուցման, հաշվետվության և այլ տիպի գիտական տեղեկատվության մշակման եղանակները,
3. լուսաբանելու հետազոտությունների առանձնահատկությունները կենսաբանության և բժշկագիտության մեջ,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. իրականացնելու հետազոտությունների պլանավորմում՝ հիմնավորում, պատենտա-տեղեկատվական վերլուծություն,
2. կիրառելու մեթոդների ընտրության, դրական և բացասական ստուգիչների, ճշգրիտ տվյալների և դրանց վերարտադրության սկզբունքները,
3. օգտագործելու որակական և քանակական, վերլուծական և համեմատական մեթոդներ,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. համակողմանի վերլուծելու փորձնական արդյունքները և տեսական նյութը,
2. պատրաստելու հետազոտությունների արդյունքների ներկայացմամբ զեկուցումներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· հետազոտական գործունեության էությանը և առանձնահատկություններին, հետազոտությունների ծրագրերին և դրանց մշակմանը, տարբեր բնույթի հետազոտությունների նպատակներին և խնդիրներին, դրանց հիմնավորմանը և ձևակերպմանը վերաբերող պատշաճ գիտելիքներ,
· հետազոտությունների դասակարգմանը և տեսակներին, ինչպես նաև մեթոդներին,արդյունքների մշակման և ներկայացման, կենսաչափման սկզբունքների, քանակական արդյունքների վիճակագրական մշակման, ալգորիթմերին և ծրագրերին, չափանիշներին, մետավերլուծութան վերաբերող մասնագիտական պատշաճ գիտելիքներ,
. հետազոտությունների արդյունքների հավաստիության, եզրահանգման և արդյունքների նշանակության, կենդանի օրգանիզմների ընտրության, դրանց պահպանման, խնամքին, կենսաբանական մոդելներին ասպեկտներին առնչվող պատշաճ, հիմնարար և համակարգված պատկերացում։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· ուսուցանող (բաց հարցերով)
· քննարկում. ինքնագնահատում և փոխադարձ գնահատում, ռեֆերատ/էսսեների և նախագծերի պատրաստում, անհատական և խմբակային առաջադրանքներ) և միավորային գնահատում,
· ներմուծական և ավանդական դասախոսություններ, քննարկումներ տեղում, ինտերակտիվ զրույց,
· անհատական խորհրդատվություն, ինքնուրույն ուսման ավելի ընդլայնված, խոր վերլուծության և աջակցության հնարավորության տրամադրում,
. ինքնուրույն աշխատանքների և դրվագների ցուցադրմամբ զեկուցում-սեմինարների հանձնարարում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարք՝ բանավոր կամ գրավոր (հարցատոմս, թեստեր)։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Меледина Т.В., Данина М.М. (2015) Методы планирования и обработки результатов научных исследований. Учебн. пособие, С-Петербург: Ун-т ИТМО, ИХиБТ, 110 с.
  • Сидняев Н.И. (2015) Теория планирования эксперимента и анализ статистических данных, Юрайт, 495 c.
  • Creswell, J.W. (2008). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (3rd). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
  • Marczyk G., DeMatteo D., Festinger D. (2005) Essentials of Research Design and Methodology John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, New Jersey.
  • Montgomery, D. (2013). Design and analysis of experiments (8th ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Ներածություն։ Հետազոտական գործունեության էությունը և առանձնահատկությունները։
· Հետազոտությունների ծրագրեր և դրանց մշակում։
· Հետազոտությունների տարբեր բնույթը։
· Հետազոտությունների նպատակները և խնդիրները, դրանց հիմնավորումը և ձևակերպումը։
· Գիտական տեղեկատվությունը (ռեֆերատ, թեզիս, հոդված, զեկուցում, մենագրություն, ձեռնարկ, ատենախոսություն, հաշվետվություն և այլն), դրա մշակման եղանակները։
· Գիտնականի և հետազոտության գիտաչափական տվյալներ: Ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքը, ձևերը և տեսակները։
· Հետազոտությունների պլանավորմում՝ հիմնավորում, պատենտա-տեղեկատվական վերլուծություն, օրացուցային ծրագիր, նյութական բազա (սարքավորումներ), ֆինանսավորման ծավալ, մասնագիտական կադրային ապահովում։
· Փորձերի պլանավորման համառոտ պատմությունը, տեսությունը և փուլերը։ Հետազոտությունների մեթոդներ։
· Հետազոտությունների առանձնահատկությունները կենսաբանության և բժշկագիտության մեջ։
· Կենդանի օրգանիզմների ընտրությունը, դրանց պահպանումը և խնամքը։
. Կենսաբանական մոդելներ։
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Գործ. – 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1602/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· ընդհանուր անգլերենի (General English) հիմնական լեզվական հմտությունների զարգացում,
· մասնագիտական անգլերենի (Professional English) հիմունքների ներմուծում,
· հիմնական մասնագիտական բառապաշարի, այնուհետև մասնագիտական տերմինների ներմուծում և ուսուցում,
. մասնագիտական ընթերցանության տիրույթում գլխավոր և աջակցող մտքերի տարբերակում և թարգմանություն։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. բացատրելու անգլերենի քերականության հիմունքները և ճիշտ կիրառել քերականական կառույցները,
2. ներկայացնլու մասնագիտական բառային ֆոնդի հիմնական հասկացությունները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառելու գրավոր խոսքի հիմնական հմտությունները,
2. հաղորդակցվելու ընդհանուր և մասնագիտական թեմաներով՝ կիրառելով բանավորխոսքի հիմնական հմտությունները,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտվելու մասնագիտությանն առնչվող տեղեկատվական աղբյուրներից։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ընդհանուր անգլերենի (General English) հիմնական լեզվական հմտությունների զարգացում,
· մասնագիտական անգլերենի (Professional English) հիմունքների ներմուծում,
· հիմնական մասնագիտական բառապաշարի, այնուհետև մասնագիտական տերմինների ներմուծում և ուսուցում,
. մասնագիտական ընթերցանության տիրույթում գլխավոր և աջակցող մտքերի տարբերակում և թարգմանություն։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
· անհատական և խմբային աշխատանք,
· անհատական և խմբային հաղորդակցական առաջադրանք,
. ինքնուրույն աշխատանք:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ:
· Գրավոր ստուգում (թեստ անցած լեզվական նյութի հիման վերաբերյալ):
. Բանավոր ստուգում (կարդալ, թարգմանել և վերարտադրել մասնագիտական տեքստը):
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Apresyan M., Bagiryan D. “Masteeing English for Biologists’’.
  • Murray Broomberg “504 Absolutely Essential words”.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Անգլերենի քերականական կառույցները:
· Ընդհանուր բառապաշարի զարգացում:
· Մասնագիտական անգլերենի հիմնական բառապաշարը:
. Մասնագիտական անգլերեն լեզվով գրավոր և բանավոր տեքստերի տեսակների ներմուծում:
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Գործ. -4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1604/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· տալ նախնական գիտելիքներ գերմաներեն լեզվի հնչյունաբանության, քերականության և բառագիտության բնագավառներում,
· ստեղծել անհրաժեշտ հիմք տվյալ լեզվի ուսումնասիրության հաջորդ փուլերի համար:
· հարստացնել ուսանողների բառապաշարը,
· զարգացնել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել),
· ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները:
· ձևավորել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
. ձևավորել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. կազմելու մենախոսական և երկխոսական մասնագիտական և ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով,
2. տարբերելու մայրենի և ուսումնասիրվող օտար լեզվի անհամապատասխանությունները, հասկանալու երկու լեզուներում դրանց փոխադրման միջոցները,
3. ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը,
4. ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը,
5. ընդլայնելու թեմատիկ բառապաշարը,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. ճիշտ կազմելու գերմաներենին բնորոշ ձևաբանական և քերականական կաղապարները, համապատասխան ձևով գործադրելու ձեռք բերած թեմատիկ բառապաշարը,
2. կազմելու երկխոսություններ, գրելու փոխադրություններ,
3. թարգմանելու մասնագիտական տեքստեր,
4. հանպատրաստից մասնակցելու երկխոսության՝ իրեն հետաքրքրող տեղեկություններ ստանալու նպատակով,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. վերլուծելու գերմաներենի կառուցվածքային կաղապարներն ու հարացույցային ձևերը,
2. գործնականում կիրառելու թեմատիկ բառապաշարը,
3. արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով,
4. գիտակցելու օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտելու հարստացնել իր իմացությունը:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· տալ նախնական գիտելիքներ գերմաներեն լեզվի հնչյունաբանության, քերականության և բառագիտության բնագավառներում,
· ստեղծել անհրաժեշտ հիմք տվյալ լեզվի ուսումնասիրության հաջորդ փուլերի համար:
· հարստացնել ուսանողների բառապաշարը,
· զարգացնել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել),
· ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները:
· ձևավորել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
. ձևավորել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
· անհատական և խմբային աշխատանք,
· ինքնուրույն աշխատանք,
· բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում),
· գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում,
. իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով՝ բանավոր հարցման ձևով` անցած նյութի հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016.
  • Смирнова Н.М., Зубовская Н.К. Немецкий язык для студентов-биологов. Deutsch für Biologiestudenten. Пособие для студентов биол. фак. Минск: БГУ, 2012. - 139 с.
  • Dreyer,R. Schmitt. Lehr - und Übungsbuch der deutschen Grammatik. München: Max Hueber Verlag für Deutsch, 2001. - 320 с.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում և մասնագիտական ոլորտում:
· Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները:
. Մասնագիտական տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Գործ.-4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1705/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· ընդլայնել գրավոր խոսքի բառապաշարը,
· զարգացնել գրավոր խոսքի հմտությունները,
· ծանոթացնել խոսքի մշակույթի հիմնական դրույթներին,
· ծանոթացնել հիմնական շարահյուսական կառուցվածքներին,
· ծանոթացնել գիտական ոճի առանձնահատկություններին,
. ապահովել մասնագիտական լեզվի հիմնական բառապաշարի և տերմինների ընկալումը,
. ապահովել մասնագիտական տեքստի ընկալումը և թարգմանումը,
. զարգացնել մասնագիտական տեքստերի գրավոր թարգմանության հմտությունները,
. ծանոթացնել ամփոփագրեր և ռեֆերատներ կազմելու հմտություններին։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. տիրապետելու գործնական գրավոր խոսքի նորմերին,
2. ցուցաբերելու ահրաժեշտ մասնագիտական բառապաշարի հստակ իմացություն,
3. մեկնաբանելու մասնագիտական տերմինները,
4. տիրապետելու պահանջվող քերականական կանոններին,
5. օգտվելու ժամանակակից համակարգչային թարգմանչական ծրագրերից,
6. կրճատելու/ընդլայնելու թարգմանվող տեքստը։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1.օտար լեզվով վարել գործնական նամակագրություն,
2. կատարելու պրոֆեսիոնալ բնույթի տեղեկատվության երկկողմանի գրավոր թարգմանություն,
3. աշխատելու զուգահեռ տեքստերի հետ։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. տվյալ թեմայով տեղեկատվության որոնում,
2. տեղեկատվական աղբյուրների ընդլայնում,
3. թեմայի շուրջ մտքերի փոխանակում,
4. բառարանների և տեղեկատվական այլ աղբյուրների արհեստավարժ կիրառում։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ընդլայնել գրավոր խոսքի բառապաշարը,
· զարգացնել գրավոր խոսքի հմտությունները,
· ծանոթացնել խոսքի մշակույթի հիմնական դրույթներին,
· ծանոթացնել հիմնական շարահյուսական կառուցվածքներին,
· ծանոթացնել գիտական ոճի առանձնահատկություններին,
. ապահովել մասնագիտական լեզվի հիմնական բառապաշարի և տերմինների ընկալումը,
. ապահովել մասնագիտական տեքստի ընկալումը և թարգմանումը,
. զարգացնել մասնագիտական տեքստերի գրավոր թարգմանության հմտությունները,
. ծանոթացնել ամփոփագրեր և ռեֆերատներ կազմելու հմտություններին։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. գործնական պարապմունքներ,
. ինքնուրույն աշխատանք,
. թիմային աշխատանք,
. գրավոր ներկայացում,
. գրավոր թարգմանություն,
. ստուգողական աշխատանք։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
.Դասընթացն ավարտվում է ստուգարքով։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Алексеенко Т.Н. Научный стиль речи. Учебное пособие для иностранных студентов. Харьков: ХНУ, 2005.
  • Балаян П.Б., Тер-Саркисян Л.А., Ходжумян Б.С. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация. Речь. Ереван: ЕГУ, 2015.
  • Кесаян М.Д., Овакимян Н.В. и др. Учебное пособие по русскому языку (для студентов факультета географии и геологии по специальности «Туризм и сервис»). Ер.: ЕГУ, 2016.
  • Лексический минимум для студентов-иностранцев естественных и технических специальностей (Балыхина Т.М., Василишина Т.И., Леонова Э.Н., Пугачев И.А.). М.: РУДН, 2010.
  • Осипова О.Я. Транспортное обслуживание туристов. М.: Академия, 2004.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Քերականության հիմնական հարցեր։
. Խոսքի մշակույթի հիմնախնդիրներ
. Շարահյուսական կառուցվածքներ։
. Գիտական ոճի ոճաբանական առանձնահատկություններ։
. Գիտական ոճի ձևաբանական առանձնահատկություններ։
. Մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկություններ։
. Թարգմանչական տեխնիկա։
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Գործ. - 4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1608/Մ04
1. Դասընթացի նպատակ
· ձևավորել ֆրանսերեն հնչյունները արտաբերելու և ընթերցելու հմտություններ,
· ձևավորել ծրագրով նախատեսված ձևաբանական, շարահյուսական և բառային հմտություններ,
. ձևավորել յուրացված բառային և քերականական նյութի հիման վրա հաղորդա հա­ղոր­դակ­ցութ­յան հա­մար անհ­րա­ժեշտ բա­նա­վոր և գ­րա­վոր խոս­քի հմտություններ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. սահմանել ֆրանսերենի արտասանական կանոնները,
2. ներկայացնել ֆրանսերենի քերակականական կանոնները,
3. վերարտադրել պարզ տեքստեր,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
. արտաբերել ֆրանսերեն հնչյունները, կարդալ պարզ տեքստեր,
. կիրառել քերականական կանոնները բանավոր խոսքում,
· ծրագրային լեզվական նյութի շրջանակներում ծավալել զրույց և արտահայտել կարծիք,
. գրավոր և բանավոր թարգմանել պարզ տեքստեր,
· գրել բացիկներ, կարճ նամակներ ու հաղորդագրություններ,
. կարողանալ ըմբռնել, հասկանալ բառեր և պարզ նախադասություններ,
. ձևակերպել պարզ հարցեր և արտահայտել պարզ մտքեր:

3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ձևավորել ֆրանսերեն հնչյունները արտաբերելու և ընթերցելու հմտություններ,
· ձևավորել ծրագրով նախատեսված ձևաբանական, շարահյուսական և բառային հմտություններ,
. ձևավորել յուրացված բառային և քերականական նյութի հիման վրա հաղորդա հա­ղոր­դակ­ցութ­յան հա­մար անհ­րա­ժեշտ բա­նա­վոր և գ­րա­վոր խոս­քի հմտություններ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ.
· 1-ին ընթացիկ գրավոր ստուգում,
. 2-րդ ընթացիկ բանավոր ստուգում:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Grammaire progressive du français, niveau débutant. M.Grégoire, CLE international, Paris, 2007
  • Manuel de français. И.Н Попова, Ж.А. Казакова, Г.М.Ковальчук, Москва, Высшая школа 2005
  • Vite et bien 1, A1/A2 Claire Miquel, CLE international, Paris 2009
  • Vocabulaire progressif du français, niveau débutant, Claire Miquel, CLE international, Paris 2007
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· ֆրանսերենի հնչյունական համակարգ:
. Քերականություն:
. Բառապաշար:
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/ շաբ.
Գործ. - 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1602/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
. լեզվական իրազեկության զարգացում՝ գիտելիքներ և կարողություններ բառապաշարի, շարահյուսության, ինչպես նաև օտար լեզվի որպես համակարգի այլ առանձնահատկությունների մասին,
· հաղորդակցական գործընթացների և խոսքային գործունեության մեջ ուսանողների ներգրավման մակարդակի բարձրացում,
· մասնագիտական բառապաշարի ուսուցման կարողությունների և հմտությունների զարգացում,
. մասնագիտական տեքստերի ընկալման կարողությունների զարգացում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ընկալելու, հասկանալու, մեկնաբանելու մասնագիտական տեքստերի բովանդակությունն ու կառուցվածքը,
2. տիրապետելու մասնագիտական և ընդհանուր բառապաշարի հենքային շերտերին՝ դրանց ճշգրիտ գործածության նպատակադրմամբ,
3. ցուցաբերելու մասնագիտության ոլորտում անգլերեն լեզվով ինքնուրույն աշխատանք կատարելու սկզբունքների իմացություն։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. իրականացնելու գրավոր և բանավոր մասնագիտական տեքստերի ընթերցում, վերարտադրում և թարգմանություն,
2. ձևավորելու և ներկայացնելու բանավոր կապակցված խոսք՝ ուսումնասիրվող մասնագիտական թեմաների վերաբերյալ,
3. արտահայտելու և հիմնավորել կարծիք՝ երկխոսության մեջ մտնելով համակուրսեցիների հետ։
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. լեզվական իրազեկության զարգացում՝ գիտելիքներ և կարողություններ բառապաշարի, շարահյուսության, ինչպես նաև օտար լեզվի որպես համակարգի այլ առանձնահատկությունների մասին,
· հաղորդակցական գործընթացների և խոսքային գործունեության մեջ ուսանողների ներգրավման մակարդակի բարձրացում,
· մասնագիտական բառապաշարի ուսուցման կարողությունների և հմտությունների զարգացում,
. մասնագիտական տեքստերի ընկալման կարողությունների զարգացում:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
· անհատական և խմբային աշխատանք,
· անհատական և խմբային հաղորդակցական առաջադրանք,
. ինքնուրույն աշխատանք։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ:
· Գրավոր ստուգում (թեստ անցած լեզվական նյութի հիման վերաբերյալ),
. բանավոր ստուգում (կարդալ, թարգմանել և վերարտադրել մասնագիտական տեքստը):
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Apresyan M., Bagiryan D. «A new Glimpse into Science» Yerevan 2015.
  • Bruce Alberts, Dennis Bray, Julian Lewis “ Molecular Biology of the Cell” 1983.
  • Karol Kozak “Large Scale Data Handing in Biology” 1st edition 2010.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Մասնագիտական լեզվի բառապաշարարի առանձնահատկություններ։
· Անգլերենով մասնագիտական գրավոր և բանավոր տեքստերի տեսակների վերլուծություն։
· Դասախոսության ընթացքում նյութի կարևոր առանցքային կետերի գրառում։
· Տարբեր աղբյուրներից մասնագիտական տեղեկատվության առանձին մասերի համադրում և շարադրում։
. Գրավոր տեքստերի վերաձևակերպում մասնագիտական բառապաշարի օգտագործմամբ:
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/ շաբ.
Գործ. - 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1604/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
· տալ նախնական գիտելիքներ գերմաներեն լեզվի հնչյունաբանության, քերականության և բառագիտության բնագավառներում,
· ստեղծել անհրաժեշտ հիմք տվյալ լեզվի ուսումնասիրության հաջորդ փուլերի համար:
· հարստացնել ուսանողների բառապաշարը,
· զարգացնել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել),
· ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները:
· ձևավորել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
. ձևավորել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. կազմելու մենախոսական և երկխոսական մասնագիտական և ընդհանուր հաղորդակցական տեքստեր ճիշտ հնչերանգով,
2. տարբերելու մայրենի և ուսումնասիրվող օտար լեզվի անհամապատասխանությունները, հասկանալու երկու լեզուներում դրանց փոխադրման միջոցները,
3. ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի ժողովրդի մշակույթին բնորոշ հաղորդակցման, բարեկիրթ խոսքի կաղապարներն ու վարքի նորմերը,
4. ճիշտ օգտագործելու ուսումնասիրվող լեզվի բառակազմական հիմնական կաղապարների ու միջոցների գործածման ձևերը,
5. ընդլայնելու թեմատիկ բառապաշարը,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. ճիշտ կազմելու գերմաներենին բնորոշ ձևաբանական և քերականական կաղապարները, համապատասխան ձևով գործադրելու ձեռք բերած թեմատիկ բառապաշարը,
2. կազմելու երկխոսություններ, գրելու փոխադրություններ,
3. թարգմանելու մասնագիտական տեքստեր,
4. հանպատրաստից մասնակցելու երկխոսության՝ իրեն հետաքրքրող տեղեկություններ ստանալու նպատակով,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. վերլուծելու գերմաներենի կառուցվածքային կաղապարներն ու հարացույցային ձևերը,
2. գործնականում կիրառելու թեմատիկ բառապաշարը,
3. արդյունավետ օգտվելու տեղեկատվական տարբեր աղբյուրներից (ներառյալ ինտերնետային) տեղեկատվություն քաղելու, քննադատաբար վերլուծելու և ներկայացնելու նպատակով,
4. գիտակցելու օտար լեզվի իմացության կարևորությունը ուսման, ինքնակրթության ու ինքնակատարելագործման մեջ, կիրառության արդյունավետությունը առօրյա կյանքում և միջանձնային ու միջմշակութային հաղորդակցման մեջ և ձգտելու հարստացնել իր իմացությունը:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· տալ նախնական գիտելիքներ գերմաներեն լեզվի հնչյունաբանության, քերականության և բառագիտության բնագավառներում,
· ստեղծել անհրաժեշտ հիմք տվյալ լեզվի ուսումնասիրության հաջորդ փուլերի համար:
· հարստացնել ուսանողների բառապաշարը,
· զարգացնել լեզվական բոլոր հմտությունները (կարդալ-հասկանալ-վերարտադրել, լսել-հասկանալ-վերարտադրել, խոսել, գրել),
· ձևավորել գերմաներենով հաղորդակցվելու կարողություններն և ունակությունները:
· ձևավորել մասնագիտական լեզվի բառապաշարի, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքները,
. ձևավորել մասնագիտական հարցերի շուրջ քննարկելու և բանավիճելու կարողությունը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
· անհատական և խմբային աշխատանք,
· ինքնուրույն աշխատանք,
· բանավոր ներկայացում/ պրեզենտացիա (անհատական ինքնուրույն նախագծի իրականացում),
· գրավոր և բանավոր ստուգում/ հարցում,
. իրավիճակային խնդիրների քննարկում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով՝ բանավոր հարցման ձևով` անցած նյութի հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • DaF kompakt neu A1 - B1. Klett Verlag Stuttgart, 2016.
  • Смирнова Н.М., Зубовская Н.К. Немецкий язык для студентов-биологов. Deutsch für Biologiestudenten. Пособие для студентов биол. фак. Минск: БГУ, 2012. - 139 с.
  • Dreyer,R. Schmitt. Lehr - und Übungsbuch der deutschen Grammatik. München: Max Hueber Verlag für Deutsch, 2001. - 320 с.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Քերականություն. հիմնական ձևաբանական և շարահյուսական կառույցներն ու տիպերը, նրանց առանձնահատկությունները խոսքում և մասնագիտական ոլորտում:
· Տվյալ ոլորտի մասնագիտական լեզվի բառապաշարային, քերականական և ոճաբանական յուրահատկությունները:
. Մասնագիտական տեքստերի վերլուծությունը և դրանց իրացումը գերմաներենով /գրավոր ու բանավոր/:
2-րդ կիսամյակ
4 ժամ /շաբ.
Գործ. - 4 ժամ /շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1608/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
· խորացնել ուղղախոսական և ուղղագրական հմտությունները,
· խորացնել նախորդ կիսամյակում ձեռք բերված ձևաբանական և շարահյուսական գիտելիքները,
· ձևավորել բառային հմտություններ նոր թեմատիկային համապատասխան,
. ձևավորել բանավոր հաղորդակցական կարողություններ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1.ներկայացնել ֆրանսերենի քե­րա­կա­նական և ­բա­ռային գի­տե­լիք­նե­րը,
2. տիրապետել ֆրանսերեն տեքստի ընթերցանության և ուղղախոսության կանոններին,
3.վերհիշել և գործածել անցած բառապաշարը,
4. վերարտադրել պարզ տեքստեր,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1.օգտվել բառարանից, գտնել անծանոթ բառերը,
2. հաս­կա­նալ ունկնդրման նյու­թի հիմ­նա­կան բո­վան­դա­կութ­յու­նը,
3. գործածել քերականական կանոնները բանավոր խոսքում,
4. ա­ղոր­դակց­վել ծրագրային թեմաների շուրջ,
5. ըն­թեր­ցել և թարգմանել գեղարվեստական պարզեցված տեքս­տեր,
6. կարողանալ գրել պարզ տեղեկություններ սեփական անձի վերաբերյալ, հակիրճ հաղորդագրություններ և բացիկներ,
7. կարողանալ վարել հակիրճ զրույցներ համապատասխան թեմաների շուրջ,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. հաղորդակցվել գրավոր և բանավոր:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· խորացնել ուղղախոսական և ուղղագրական հմտությունները,
· խորացնել նախորդ կիսամյակում ձեռք բերված ձևաբանական և շարահյուսական գիտելիքները,
· ձևավորել բառային հմտություններ նոր թեմատիկային համապատասխան,
. ձևավորել բանավոր հաղորդակցական կարողություններ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունք դասախոսի ղեկավարությամբ,
. ինտերակտիվ մեթոդներ:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով, որն իրականացվում է գրավոր աշխատանքով և բանավոր ստուգմամբ.
1-ին ընթացիկ գրավոր ստուգում,
2-րդ ընթացիկ բանավոր ստուգում:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Exercices de grammaire A2. Hachette, Paris 2004.
  • Compréhension orale. Niveau 1. CLE international, Paris 2004.
  • Grammaire progressive du français, niveau débutant. M.Grégoire, CLE international, Paris, 2007.
  • Vite et bien 1, A1/A2 Claire Miquel, CLE international, Paris 2009.
  • Vocabulaire progressif du français, niveau débutant, Claire Miquel, CLE international, Paris 2007.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Ֆրանսերենի հնչյունական համակարգ:
. Քերականություն:
. Բառապաշար:
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/ շաբ.
Գործ. - 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
1705/Մ03
1. Դասընթացի նպատակ
● ապահովել արդեն ձեռք բերված լեզվական գիտելիքների և հաղորդակցման հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով,
● ընդլայնել մասնագիտական բառապաշարը,
● ծանոթացնել մասնագիտական թարգմանության հիմունքներին և տեխնիկային,
● զարգացնել մասնագիտական թարգմանության տեխնիկան,
● զարգացնել բառարանից օգտվելու հմտությունները։
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. տիրապետելու բանավոր խոսքի գործնական ոճի առանձնահատկություններին,
2. ցուցաբերելու ոլորտի անհրաժեշտ բառապաշարի հստակ իմացություն,
3. ազատ թարգմանելու մասնագիտական տեքստը, տերմինները,
4. մեկնաբանելու մասնագիտական տերմինները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կազմելու երկխոսություններ մասնագիտական թեմայով,
2. կրճատելու/ընդլայնելու տեքստը,
3. զբաղվելու մասնագիտական գործունեությամբ օտարալեզու միջավայրում,
4. վարելու մասնագիտական ուղղվածության զրույց, բանակցություն օտար լեզվով,
5. կազմակերպելու շնորհանդեսներ, ելույթներ մասնագիտական թեմայով,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. տվյալ թեմայով տեղեկատվության որոնում,
2. տեղեկատվական աղբյուրների ընդլայնում,
3. թեմայի շուրջ մտքերի փոխանակում։
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
● ապահովել արդեն ձեռք բերված լեզվական գիտելիքների և հաղորդակցման հմտությունների կիրառումը մասնագիտական նպատակներով,
● ընդլայնել մասնագիտական բառապաշարը,
● ծանոթացնել մասնագիտական թարգմանության հիմունքներին և տեխնիկային,
● զարգացնել մասնագիտական թարգմանության տեխնիկան,
● զարգացնել բառարանից օգտվելու հմտությունները։
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· գործնական պարապմունքներ,
· ինքնուրույն աշխատանք,
· թիմային աշխատանք,
· բանավոր ներկայացում,
· հարց և պատասխան,
· ստուգողական աշխատանք,
· ուսուցողական ֆիլմի դիտում,
. բանավեճ։
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացը ավարտվում է ստուգարքով։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Алексеенко Т.Н. Научный стиль речи. Учебное пособие для иностранных студентов. Харьков: ХНУ, 2005.
  • Балаян П.Б., Тер-Саркисян Л.А., Ходжумян Б.С. Учебник по русскому языку. Грамматика. Коммуникация. Речь. Ереван: ЕГУ, 2015.
  • Лексический минимум для студентов-иностранцев естественных и технических специальностей (Балыхина Т.М., Василишина Т.И., Леонова Э.Н., Пугачев И.А.). М.: РУДН, 2010.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Քերականության հիմնական հարցեր։
. Խոսքի մշակույթի հիմնախնդիրներ։
. Շարահյուսական կառուցվածքներ։
. Գիտական ոճի ոճաբանական առանձնահատկություններ։
. Գիտական ոճի ձևաբանական առանձնահատկություններ։
. Մասնագիտական տերմինաբանության առանձնահատկություններ։
. Բանավոր թարգմանության առանձնահատկություններ։
. Բանավոր թարգմանության տեխնիկա։

Մասնագիտական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Դաս. - 2 ժամ/շաբ., գործ. - 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ07,0706/Մ06
1. Դասընթացի նպատակ
· համադրել կենդանաբանական և ֆիզիոլոգիական գիտելիքները՝ կենսաբժշկության ընտրովի և արդիական խնդիրների գիտակցման և վերլուծման նպատակով։
. ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տալ օրգանիզմի, օրգան համակարգերի ֆիզիոլոգիական գործառույթների ախտաբանական դրսևորման վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ճանաչելու ժամանակակից կենսաբժշկագիտության խնդիրները և կենսաբժշկագիտության նշանակությունը ժամանակակից գիտության համար,
2. ըմբռնելու որոշ հիվանդությունների ժամանակ մարդու օրգանիզմում ընթացող հիմնական պրոցեսների փոփոխության և դրանց ներքին և արտաքին ազդակների հետ փոխազդեցության դրդապատճառները,
3. պարզաբանելու բժշկագիտության համար հիմք հանդիսացող օրգանիզմի ընդհանուր և մասնավոր ախտաբանական գործընթացները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառելու կենսաբանական հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդները բժշկագիտության բնագավառում,
2. օգտագործելու ստացած մակաբուծաբանական գիտելիքները մակաբուծային հիվադությունների ախտորոշման և կանխարգելման համար,
3. կատարելու արյունաստեղծ, արյան և արյու­նա­մակարդման համակարգերի հետազո­տու­թյուններ` այդ համակարգերում առկա ախտաբանական գործընթացները բացա­հայ­տելու նպատակով,
4. տարբերակելու հյուսվածքներում և օրգաններում տարբեր ախտաբանական պրոցեսների ընթացքում առաջացող ձևաբանական փոփոխությունները,
5. կիրառելու գործնականում ստացված գիտելիքները.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. վերլուծելու և կանխատեսելու կենսաբանական ժամանակակից հետազոտությունների արդյունքների հնարավոր կիրառումը բժշկագիտության բնագավառում,
2. տիրապետելու ժամանակակից կենսաբժշկագիտության հիմնարար մեթոդաբանությանը,
3. օգտագործելու գիտելիքները որոշակի կենսաբանական խնդիրների լուծման ժամանակ,
4. պատրաստելու և ներկայացնելու գիտական զեկուցումներ, հաշվետվություններ, վարել գիտական բանավեճեր,
5. պատրաստել և ներկայացնել գիտական զեկուցումներ, հաշվետվություններ, վարել գիտական բանավեճեր:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· համադրել կենդանաբանական և ֆիզիոլոգիական գիտելիքները՝ կենսաբժշկության ընտրովի և արդիական խնդիրների գիտակցման և վերլուծման նպատակով։
. ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տալ օրգանիզմի, օրգան համակարգերի ֆիզիոլոգիական գործառույթների ախտաբանական դրսևորման վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություններ,
· գործնական պարապմունքներ,
· սեմինարներ,
. ինքնուրույն աշխատանք՝ գրականության ընթերցում, զեկույցների պատրաստում և ցուցադրում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննություն ` առավելագույնը 4 միավոր:
· 2-րդ ընթացիկ քննություն` առավելագույնը 4 միավոր:
· Ինքուրույն աշխատանք՝ բանավոր զեկույց ըստ հանձնարարված թեմայի՝ 4 միավոր:
. Եզրափակիչ քննություն՝ բանավոր հարցում 8 միավոր:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Rose, Nikolas (2007) The Politics of Life Itself: Biomedicine. Power, and Subjectivity in the Twenty-First Centuty, Princeton, New Jersey: Princeton University Press.p. 372. ISBN 0-691-12191-5
  • "Health Careers". http: //wihealthcareers. Org/Career_occ_view.cfm?o_id=62. Retrieved on 2007-03-11.
  • Pail D Ellner (2006). Biomedical Scientist as Expert Witness. ASM Press. ISBN 1 -55581-345
  • Генис. Д. Е. Медицинская паразитология. 1991 г., 240 с.
  • Ջիվանյան Կ.Ա. «Իմունոլոգիա». ՈՒսումնական ձեռնարկ։ Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2015, 308 էջ։
  • Змушко Е.И., Белозеров Е.С., Митин Ю. А. Клиническая иммунология. Изд. Питер, СПб, 2001, 576 с.
  • Данилов Р.К., Боровая Т.Г. Обшая и медицинская эмбриология. СпецЛит. СПб. 2003, 231с.
  • Бурместер Г.-Р., Пецутто А. Наглядная иммунология. Москва, 320с.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Կենսաբժշկագիտությունը որպես գիտություն։
· Մարդու տարբեր բնույթի գործունեության բժշկակենսաբանական հիմնադրույթները։
· Կենսաբժշկագիտության մեջ օգտագործվող հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդներ՝ իմունահիստոքիմիական, մոլեկուլային, կենսաքիմիական, իմունաբլոթինգ և այլն։
· Հակաուռուցքային իմունիտետ։ Իմունաթերապիա։
· Ռեպրոդուկտիվ գործընթացներում իմունային համակարգի դերը։
· Իմունիտետ և անպտղություն։
· Պտղի իմունիտետ։
· Մարդու սաղմնային զարգացման կրիտիկական շրջաններ։
· Հակավիրուսային իմունիտետ, Covid-19։
· Միկոտոքսիններ և նրանց ազդեցությունը տարբեր օրգանների վրա։
· Թունավոր կենդանիներ, կենդանիների թույների օգտագործումը բժշկության մեջ։
· Համաճարակաբանություն։
· Բժշկական միջատաբանություն։
· Բժշկական արախնոլոգիա։
. Բժշկական հելմինթոլոգիա։ Բժշկական պրոտիստոլոգիա։
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Դաս. - 2 ժամ/շաբ., գործ. - 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ07,0706/Մ06
1. Դասընթացի նպատակ
· համադրել կենդանաբանական և ֆիզիոլոգիական գիտելիքները՝ կենսաբժշկության ընտրովի և արդիական խնդիրների գիտակցման և վերլուծման նպատակով։
. ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տալ օրգանիզմի, օրգան համակարգերի ֆիզիոլոգիական գործառույթների ախտաբանական դրսևորման վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ճանաչելու ժամանակակից կենսաբժշկագիտության խնդիրները և կենսաբժշկագիտության նշանակությունը ժամանակակից գիտության համար,
2. ըմբռնելու որոշ հիվանդությունների ժամանակ մարդու օրգանիզմում ընթացող հիմնական պրոցեսների փոփոխության և դրանց ներքին և արտաքին ազդակների հետ փոխազդեցության դրդապատճառները,
3. պարզաբանելու բժշկագիտության համար հիմք հանդիսացող օրգանիզմի ընդհանուր և մասնավոր ախտաբանական գործընթացները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառելու կենսաբանական հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդները բժշկագիտության բնագավառում,
2. օգտագործելու ստացած մակաբուծաբանական գիտելիքները մակաբուծային հիվադությունների ախտորոշման և կանխարգելման համար,
3. կատարելու արյունաստեղծ, արյան և արյու­նա­մակարդման համակարգերի հետազո­տու­թյուններ` այդ համակարգերում առկա ախտաբանական գործընթացները բացա­հայ­տելու նպատակով,
4. տարբերակելու հյուսվածքներում և օրգաններում տարբեր ախտաբանական պրոցեսների ընթացքում առաջացող ձևաբանական փոփոխությունները,
5. կիրառելու գործնականում ստացված գիտելիքները.
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. վերլուծելու և կանխատեսելու կենսաբանական ժամանակակից հետազոտությունների արդյունքների հնարավոր կիրառումը բժշկագիտության բնագավառում,
2. տիրապետելու ժամանակակից կենսաբժշկագիտության հիմնարար մեթոդաբանությանը,
3. օգտագործելու գիտելիքները որոշակի կենսաբանական խնդիրների լուծման ժամանակ,
4. պատրաստելու և ներկայացնելու գիտական զեկուցումներ, հաշվետվություններ, վարել գիտական բանավեճեր,
5. պատրաստել և ներկայացնել գիտական զեկուցումներ, հաշվետվություններ, վարել գիտական բանավեճեր:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· համադրել կենդանաբանական և ֆիզիոլոգիական գիտելիքները՝ կենսաբժշկության ընտրովի և արդիական խնդիրների գիտակցման և վերլուծման նպատակով։
. ուսանողներին հիմնարար գիտելիքներ տալ օրգանիզմի, օրգան համակարգերի ֆիզիոլոգիական գործառույթների ախտաբանական դրսևորման վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություններ,
· գործնական պարապմունքներ,
· սեմինարներ,
. ինքնուրույն աշխատանք՝ գրականության ընթերցում, զեկույցների պատրաստում և ցուցադրում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննություն ` առավելագույնը 4 միավոր:
· 2-րդ ընթացիկ քննություն` առավելագույնը 4 միավոր:
· Ինքուրույն աշխատանք՝ բանավոր զեկույց ըստ հանձնարարված թեմայի՝ 4 միավոր:
. Եզրափակիչ քննություն՝ բանավոր հարցում 8 միավոր:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Rose, Nikolas (2007) The Politics of Life Itself: Biomedicine. Power, and Subjectivity in the Twenty-First Centuty, Princeton, New Jersey: Princeton University Press.p. 372. ISBN 0-691-12191-5
  • "Health Careers". http: //wihealthcareers. Org/Career_occ_view.cfm?o_id=62. Retrieved on 2007-03-11.
  • Pail D Ellner (2006). Biomedical Scientist as Expert Witness. ASM Press. ISBN 1 -55581-345
  • Генис. Д. Е. Медицинская паразитология. 1991 г., 240 с.
  • Ջիվանյան Կ.Ա. «Իմունոլոգիա». ՈՒսումնական ձեռնարկ։ Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2015, 308 էջ։
  • Змушко Е.И., Белозеров Е.С., Митин Ю. А. Клиническая иммунология. Изд. Питер, СПб, 2001, 576 с.
  • Данилов Р.К., Боровая Т.Г. Обшая и медицинская эмбриология. СпецЛит. СПб. 2003, 231с.
  • Бурместер Г.-Р., Пецутто А. Наглядная иммунология. Москва, 320с.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Կենսաբժշկագիտությունը որպես գիտություն։
· Մարդու տարբեր բնույթի գործունեության բժշկակենսաբանական հիմնադրույթները։
· Կենսաբժշկագիտության մեջ օգտագործվող հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդներ՝ իմունահիստոքիմիական, մոլեկուլային, կենսաքիմիական, իմունաբլոթինգ և այլն։
· Հակաուռուցքային իմունիտետ։ Իմունաթերապիա։
· Ռեպրոդուկտիվ գործընթացներում իմունային համակարգի դերը։
· Իմունիտետ և անպտղություն։
· Պտղի իմունիտետ։
· Մարդու սաղմնային զարգացման կրիտիկական շրջաններ։
· Հակավիրուսային իմունիտետ, Covid-19։
· Միկոտոքսիններ և նրանց ազդեցությունը տարբեր օրգանների վրա։
· Թունավոր կենդանիներ, կենդանիների թույների օգտագործումը բժշկության մեջ։
· Համաճարակաբանություն։
· Բժշկական միջատաբանություն։
· Բժշկական արախնոլոգիա։
. Բժշկական հելմինթոլոգիա։ Բժշկական պրոտիստոլոգիա։
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Դաս. - 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0707/Մ05
1. Դասընթացի նպատակ
· ստեղծելու պատկերացում կենսաբանական գիտությունների նոր ուղղությունների զարգացման, կենսաբանական տեխնոլոգիաների կատարելագործման և հասարակական գիտութունների հետ նոր սիմբիոտիկ սոցիո-կենսաբանական ուղղութունների մասին,
. հաղորդելու գիտելիքներ բժշկակենսաբանության, մասնավորապես նանոբժշկության, ռադիոկենսաբանության, աստղակենեսաբանության և սինթետիկ կենսաբանության հիմնական հեռանկարների և խնդիրների վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. լուսաբանելու մոլեկուլային և բջջային կենսաբանության, բժշկակենսաբանության, ռադիոկենսաբանության և աստղակենսաբանության խնդիրները և հեռանկարները,
2. ներկայացնելու կենսաբանական նոր տեխնոլոգիաների ձևերը և կենսաբանական տեղեկատվական բազաները,
3. ձևակերպելու գենոմիկայի, տրանսկրիպտոմիկայի, պրոտեոմիկայի, մետաբոլոմիկայի, մետագենոմիկայի, համեմատական գենոմիկայի և մոլեկուլա-բջջային իմունաբանության հիմնական հասկացությունները,
4. բացատրելու մոլեկուլային նանոտեխնոլոգիաների բժշկական կիրառության անհրաժեշտությունը,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. օգտագործելու կենսաբանական տեխնոլոգիաները բնագիտական տարբեր ասպարեզներում հետազոտություններ իրականացնելու համար,
2. վերլուծելու գենոմների, տրանսկրիպտոմների, պրոտեոմների, մետաբոլոմների և մետագենոմների վերաբերյալ տվյալները,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. կիրառելու ձեռք բերված տեսական գիտելիքները գործնականում,
2. վերլուծելու առկա խնդիրները և առաջարկելու դրանց լուծման եղանակներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ստեղծելու պատկերացում կենսաբանական գիտությունների նոր ուղղությունների զարգացման, կենսաբանական տեխնոլոգիաների կատարելագործման և հասարակական գիտութունների հետ նոր սիմբիոտիկ սոցիո-կենսաբանական ուղղութունների մասին,
. հաղորդելու գիտելիքներ բժշկակենսաբանության, մասնավորապես նանոբժշկության, ռադիոկենսաբանության, աստղակենեսաբանության և սինթետիկ կենսաբանության հիմնական հեռանկարների և խնդիրների վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· դասախոսություններ,
· գործնական աշխատանքներ,
· սեմինարներ,
· իրավիճակային խնդիրների քննարկում,
. առաջադրանքների կատարման ստուգում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. ստուգարքային: Ստուգարքը անցկացվում է նախօրոք տրված հարցաշարով՝ բանավոր ներկայացման հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Grabuschnig S, Bronkhorst AJ, Holdenrieder S, Rosales Rodriguez I, Schliep KP, Schwendenwein D, Ungerer V, Sensen CW. Putative Origins of Cell-Free DNA in Humans: A Review of Active and Passive Nucleic Acid Release Mechanisms. Int J Mol Sci. 2020 Oct 29;21(21):8062.
  • Katsanis SH, Katsanis N. Molecular genetic testing and the future of clinical genomics. Nat Rev Genet. 2013; 14(6): 415-426.
  • Краснов Я.М., Гусева Н.П., Шарапова Н.А., Черкасов А.В. Современные методы секвенирования ДНК (ОБЗОР). Проблемы особо опасных инфекций. 2014; вып. 2: 73-79.
  • Рогаев Е.И., Кунижева С. С. Генетические факторы старения. Программа курса лекций. - Москва, 2013. - 12с. http://vigg.ru/fileadmin/user_upload/Programma_kursa_lekcii____Genetika…
  • Чернов А.Н., Глотов О.С., Донников М.Ю., Коваленко Л.В., Белоцерковцева Л.Д., Глотов А.С. Пренатальная генетическая диагностика: Принципы, методы, применение и перспективы. Вестник СурГУ. Медицина. 2020; 2(44): 54-65.
  • Чевкина Е.М., Щербаков А.М., Журавская А.Ю., Семина С.Е., Комельков А.В., Красильников М.А. Экзосомы и передача (эпи)генетической информации опухолевыми клетками. Успехи молекулярной онкологии. 2015; 2(3): 8-20. https://umo.abvpress.ru/jour/article/view/41/43
  • Геномные технологии в спасении исчезающих видов 2020 https://biomolecula.ru/articles/genomnye-tekhnologii-v-spasenii-ischeza…
  • Крейг Вентер vs. Янив Эрлих http://www.pcr.ru/state/kreyg-venter-vs-yaniv-erlikh/#01
  • Lippert C, Sabatini R, Maher MC, Kang EY, Lee S, Arikan O, Harley A, Bernal A, Garst P, Lavrenko V, Yocum K, Wong T, Zhu M, Yang WY, Chang C, Lu T, Lee CWH, Hicks B, Ramakrishnan S, Tang H, Xie C, Piper J, Brewerton S, Turpaz Y, Telenti A, Roby RK, Och FJ, Venter JC. Identification of individuals by trait prediction using whole-genome sequencing data. Proc Natl Acad Sci U S A. 2017 Sep 19;114(38):10166-10171.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Կենսաբանական գիտությունների նոր ուղղությունների զարգացում:
· Մոլեկուլային և բջջային կենսաբանություն:
· Մոլեկուլա-բջջային իմունաբանություն:
· Էպիգենետիկա, միկրո-ՌՆԹ-ներ:
· Հետգենոմային տեխնոլոգիաներ` գենոմիկա, համեմատական գենոմիկա, մետագենոմիկա, տրանսկրիպտոմիկա, պրոտեոմիկա, մետաբոլոմիկա:
· Տեղեկատվական բազաների ստեղծում, կենսաինֆորմատիկա:
· Բջջային կուլտուրաների տեխնոլոգիաներ, կենսանանոտեխնոլոգիաներ, կենսապրոցեսինգ:
· Սինթետիկ կենսաբանության զարգացում:
· Մոլեկուլային նանոտեխնոլոգիաների բժշկական կիրառությունը:
· Նանո-ռոբոտներ և նանոմեքենաներ:
· Ռադիոկենսաբանության և աստղակենսաբանության խնդիրները և հեռանկարները:
· Ժամանակակից մոլեկուլային կենսաբանության խոշորագույն հայտնագործությունները՝ նշանավորված Նոբելյան մրցանակներով:
. Հասարակական գիտութունների հետ նոր սիմբիոտիկ սոցիոկենսաբանական գիտական ուղղութունների ստեղծում:
2-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
դաս.-2 ժամ/շաբ, լաբ.- 2 ժամ/շաբ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ09
1. Դասընթացի նպատակ
.ձևավորել գիտելիքներ մարդու և կենդանիների մակաբույծների հիմնական խմբերի վերաբերյալ,
.ստեղծել պատկերացում մակաբուծային հիվանդությունների, ինչպես նաև բնության մեջ մակաբույծների շրջապտույտի և բնական էկոհամակարգերում դրանց կենսաբանական դերի մասին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ճանաչելու և նկարագրելու մարդու և կենդանիների մի շարք առավել տարածված մակաբույծներին և դրանց հարուցած հիվանդությունները,
2. բացատրելու այդ մակաբույծների կենսաշրջանները, բացատրել դրանց առաջացրած հիվանդածին ազդեցությունը, սահմանել մակաբույծներով չվարակվելու համար անհրաժեշտ կանխարգելիչ միջոցառումները,
3. լուսաբանելու և կանխատեսելու պոպուլյացիայում մակաբույծների շրջապտույտի հնարավոր ուղիները, դասակարգել ռիսկային գործոնները, ներկայացնել հնարավոր կանխարգելիչ միջոցառումների շարք,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. տարբերակելու առավել հաճախ հանդիպող մակաբույծները, դրանց թրթուրները կամ ախտահարված օրգանները մանրադիտակի օգնությամբ,
2. տարբերակելու մակաբույծներով ախտահարված օրգանները, հյուսվածքները և բջիջները, վերլուծել վարակվածության ինտենսիվությունը,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործելու ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության ընթացքում բազմապիսի խնդիրներ լուծելու նպատակով,
իրականացնելու հետազոտական աշխատանքներ ակադեմիական և կլինիկական բնագավառներում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
.ձևավորել գիտելիքներ մարդու և կենդանիների մակաբույծների հիմնական խմբերի վերաբերյալ,
.ստեղծել պատկերացում մակաբուծային հիվանդությունների, ինչպես նաև բնության մեջ մակաբույծների շրջապտույտի և բնական էկոհամակարգերում դրանց կենսաբանական դերի մասին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Լաբորատոր աշխատանքներ
. Գործնական աշխատանքներ
. Սեմինարներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննությունը 4 միավոր առավելագույն արժեքով 4 հարց , յուրա­քան­չյուրը` 1 միավոր:
· 2-րդ ընթացիկ քննությունը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
· Ինքնուրույն աշխատանք` սահիկներով ներկայացում առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 8 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Brawn H.W., Neva F.A. Basic clinical parasitology. 5-th ed. 1983.
  • F. E. G. Cox. Modern Parasitology: a textbook of parasitology. 1993
  • Loker E., Hofkin B. Parasitology: a conceptual approach. Garland Science. NY. 2015.
  • M. J., Alison M. D. Parasites in Ecological Communities: From Interactions to Ecosystems (Ecology, Biodiversity and Conservation). 2011
  • Zeibig E.A. Clinical Parasitology: a practical approach, 2e. 2013.
  • Бейер Т.В. Клеточная биология споровиков-возбудителей протозойных болезней животных и человека. Л. «Наука». 1989.
  • Лысенко А.Я., Владимова М.Г., Кондрашин А.В., Майори Дж.. Клиническая паразитология. Женева. 2002.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
.Մակաբուծային հիվանդությունների և դրանց հարուցիչների ընդհանուր բնութագիրը:
.Մակաբուծային հիվանդությունների դեպքում օրգանների և օրգան-համակարգերի ախտահարումը:
. Նախակենդանիների կողմից հարուցված հիվանդություններ: Արյունային և հյուսվածքային վարակներ:
. Աղեստամոքսային և միզասեռական վարակներ: Միկրոսպորավորներ: Հելմինթոզներ:
. Թրթուրային հելմինթոզներ: Ներմուծված հելմինթոզներ:
. Հոդվածոտանիների և դրանց թրթուրների կողմից հարուցված հիվանդություններ:
. Մանկական մակաբուծային հիվանդություններ:
. Մակաբույծների որոշման լաբորատոր մեթոդները:
. Մակաբույծների շրջապտույտը բնական էկոհամակարգերում:
. Տեր-մակաբույծ փոխհարաբերություններ:
. Մակաբույծների և մակաբուծային վարակների փոխանցման հիմնական ուղիները:
. Մակաբույծների դերը բնական էկոհամակարգերում:
. Մակաբուծային համաճարակների վերահսկողությունը և կանխարգելումը:
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ011
1. Դասընթացի նպատակ
. ուսանողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ երկրագնդի կենդանական աշխարհի պատմական զարգացման, բրածո անողնաշար և ողնաշարավոր կենդանիների, կենդանիների բրածո մնացորդների ձևավորման և ըստ դրանց կարգաբանական հետազոտությունների անցկացման վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնելու Երկիր մոլորակի վրա կյանքի ծագման ժամանակակից վարկածները, կենդանիների պատմական էվոլյուցիայի և ՀՀ տարածքում կենդանիների բրածո մնացորդների հայտնաբերման մասին տվյալները,
2. լուսաբանելու հնէաբանական ուսումնասիրությունների ժամանակակից մեթոդները, երկրաբանական շերտերի ժամանակագրության սկզբունքները և հնէաբանական տվյալների գործնական կիրառության հնարավորությունները,
3. բացատրելու բրածո մնացորդների և քարացուկների ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառելու հնէաբանական ուսումնասիրությունների ժամանակակից մեթոդները, հավաքել և նախնական մշակման ենթարկել կենդանիների բրածո մնացորդները,
2. որոշելու բրածո կենդանի օրգանիզմների խոշոր կարգաբանական միավորներն ըստ քարացուկների և երկրաբանական շերտերի տարիքն ըստ դրանցում գտնվող բրածո մնացորդների
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործելու ստացած գիտելիքներն իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում,
2. իրականացնելու հետազոտական աշխատանքներ ակադեմիական և գործնական ոլորտներում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. ուսանողներին տալ հիմնարար գիտելիքներ երկրագնդի կենդանական աշխարհի պատմական զարգացման, բրածո անողնաշար և ողնաշարավոր կենդանիների, կենդանիների բրածո մնացորդների ձևավորման և ըստ դրանց կարգաբանական հետազոտությունների անցկացման վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Գործնական աշխատանքներ
. Սեմինարներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննությունը 4 միավոր առավելագույն արժեքով 4 հարց , յուրա­քան­չյուրը` 1 միավոր:
· 2-րդ ընթացիկ քննությունը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
· Ինքնուրույն աշխատանք` սահիկներով ներկայացում առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 8 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Современная палеонтология. Т. I, Т. II. Москва. 1988
  • Э. Кэрролл. Палеонтология и эволюция позвоночных. Москва. 1993
  • Е.Н. Курочкин. Параллельная эволюция тероподных динозавро и птиц. Москва. 2006
  • G.S. Paul. Predatory dinosaurus of the World. New York. 1988
  • G.S. Paul. Dinosaurus of the air: The evolution and loss of flaight in dinosaurus and birds. London. 2002
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Հնէաբանության /Պալեոզոոլոգիա/ առարկան, ընդհանուր և մասնավոր հիմնախնդիրները:
. Կենդանիների բրածո մնացորդների հայտնաբերումը, մշակումը և դասակարգումը:
. Բրածո մնացորդների հիման վրա կենդանի օրգանիզմների կարգաբանական ուսումնասիրությունները:
. Քարացուկներ; դրանց ձևավորման պայմանները:
. Կենդանի օրգանիզմների պատմական էվոլյուցիայի հիմնական ուղղությունների բացահայտումը:
. Երկրաբանական շերտերի ժամանակագրություն:
. Օգտակար հանածոների տեղակայման որոշում՝ ըստ կենդանի օրգանիզմների բրածո մնացորդների:
1-ին կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Գործ.-2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0708/Մ06
1. Դասընթացի նպատակ
· Ծանոթացնել կենսաբանության մեջ առկա մեծաքանակ տվյալների հենքերի տեսակների, տարատեսակ ֆորմատների և համացանցում առկա առցանց բազաների հետ
· Կազմել պատկերացում սպիտակուցային/գենոմային հաջորդականությունների, նրանց կառուցվածքային և գեների արտահայտման տվյալների մասին
· Ծանոթացնել սպիտակուց/գենային համեմատական վերլուծության տարբեր մոտեցումներին (կետային, լոկալ, գլոբալ), ինչպես նաև տալ տեղեկատվություն առկա առցանց հաշվողական ռեսուրսների մասին
· Ծանոթացնել կենսաինֆորմատիկայում լայնորեն տարածված R և TCL ծրագրավորման լեզուներին, ինչպես նաև դրանցում առկա տարատեսակ գրադարաններին և ֆունկցիաներին
· Կազմել պատկերացում էվոլուցիոն մոդելների, կառուցվածքային և մասնագիտական տվյալների հենքերի վերաբերյալ
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
· ներկայացնելու տարատեսակ հենքերը և ֆորմատները,
· ներկայացնելու համեմատական վերլուծության ալգորիթմները
· օգտվել համացանցային տարատեսակ հաշվողական ռեսուրսներից
· ներկայացնել մասնագիտական ծրագրեր՝ օգտվելով R և TCL ծրագրավորման լեզուներից
· կիրառելու ձեռք բերված գիտելիքները մասնագիտական ոլորտում տվյալների հենք ստեղծելու:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
. R և TCL լեզուներով նախագծել կոդեր
. Օգտվել առցանց հաշվողական ռեսուրսներից
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
. վերլուծելու առկա խնդիրները
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Ծանոթացնել կենսաբանության մեջ առկա մեծաքանակ տվյալների հենքերի տեսակների, տարատեսակ ֆորմատների և համացանցում առկա առցանց բազաների հետ
· Կազմել պատկերացում սպիտակուցային/գենոմային հաջորդականությունների, նրանց կառուցվածքային և գեների արտահայտման տվյալների մասին
· Ծանոթացնել սպիտակուց/գենային համեմատական վերլուծության տարբեր մոտեցումներին (կետային, լոկալ, գլոբալ), ինչպես նաև տալ տեղեկատվություն առկա առցանց հաշվողական ռեսուրսների մասին
· Ծանոթացնել կենսաինֆորմատիկայում լայնորեն տարածված R և TCL ծրագրավորման լեզուներին, ինչպես նաև դրանցում առկա տարատեսակ գրադարաններին և ֆունկցիաներին
· Կազմել պատկերացում էվոլուցիոն մոդելների, կառուցվածքային և մասնագիտական տվյալների հենքերի վերաբերյալ
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· նախագծային մեթոդ
. համագործակցային ուսուցում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· Ընթացիկ ստուգումներ՝ բանավոր հարցումների ձևով՝ դասախոսությունների ընթացքում։ Առավելագույնը 6 միավոր։
· Ինքուրույն աշխատանք՝ բանավոր զեկույց ըստ հանձնարարված թեմայի՝ 3 միավոր:
· Մասնակցությունը դասընթացին՝ 3 միավոր
. Եզրափակիչ քննություն 8 միավոր
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Дурбин Р, Эдди Ш, Крог А, Митчисон Г. «Анализ биологических последовательностей»., 2006. 480 с.
  • Бородовский М., Екишева С. «Задачи и решения по анализу биологических последовательностей». 2008. - 420 с.
  • David W. Mount -Bioinformatics Sequence and Genome Analysis, 2004, 692pp.
  • Richard Durbin, Sean R. Eddy, Anders Krogh, Graeme Mitchison, Biological Sequence Analysis, Probabilistic Models of Proteins and Nucleic Acids, Cambridge University Press, 1998
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Սպիտակուցային/գենային հաջորդականություններ
· Համեմատական վերլուծություն և առցանց ռեսուրսներ
· Էվոլուցիոն մոդելներ
· Կառուցվածքային մոդելներ
· Մասնագիտացված տվյալների հենքեր
2-րդ կիսամյակ
Դաս. 2 ժամ/շաբ., լաբ. - 2 ժամ /շաբ.
4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ10
1. Դասընթացի նպատակ
· Պարզաբանել զոոնոզների ազդեցությունը բնակչության առողջության վրա
· Ուսանողներին ծանոթացնել էկոլոգիական տեսակետը մարդու առողջության, կենդանիների առողջության և էկոհամակարգերի առողջության միջև կապերի վերաբերյալ
. Բացատրել կապերը կենդանիների առողջության և սննդի անվտանգության միջև ինչպես նաև ուղեկից ընտանի կենդանիների և մարդու առողջության միջև
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Հասկանալ վարակիչ հիվանդությունների սկզբունքները և դրանց դինամիկան տանտիրոջ և բնակչության շրջանում
2. Կարողանալ փոխանցել համաճարակաբանական ախտակենսաբանությունը, կլինիկական նշանները, հիմնական վիրուսային, բակտերիալ և մակաբուծային զոնոզային վարակների ախտորոշումը, բուժումը և կանխարգելումը տարբեր շահագրգիռ կողմերին, ներառյալ անասնաբույժներին և հաճախորդներին:
3. Կարողանալ առաջարկել զոոնոզների ախտորոշիչ թեստեր և մեկնաբանել արդյունքները՝ հաստատելու/բացառելու վարակի առկայությունը:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. Հասկանալ զոոնոզների առաջացմանը կամ վերարտադրմանը նպաստող գործոնները, որպեսզի կարողանան միջոցներ առաջարկել ապագա բռնկումները կանխելու համար
2. Հասկանալ հսկողության համակարգերի, բռնկման հետաքննության և հիվանդության ծանուցման (OIE) հիմնական սկզբունքները: Ուսանողները կկարողանան առաջարկել հսկողության հատուկ տեսակներ և պլանավորել բռնկման հետաքննության քայլերը տվյալ կենդանաբանական հիվանդության համար
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1.Իմանալ, թե որտեղ և ինչպես կարելի է օգտվել կենդանաբանական հիվանդությունների վերաբերյալ գրախոսվող, հավաստի և պաշտոնական տեղեկատվությանը, քաղել և հաղորդել ամենակարևոր տեղեկատվությունը:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Պարզաբանել զոոնոզների ազդեցությունը բնակչության առողջության վրա
· Ուսանողներին ծանոթացնել էկոլոգիական տեսակետը մարդու առողջության, կենդանիների առողջության և էկոհամակարգերի առողջության միջև կապերի վերաբերյալ
. Բացատրել կապերը կենդանիների առողջության և սննդի անվտանգության միջև ինչպես նաև ուղեկից ընտանի կենդանիների և մարդու առողջության միջև
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Լաբորատոր պարապմունքներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննությունը 4 միավոր առավելագույն արժեքով 4 հարց , յուրա­քան­չյուրը` 1 միավոր:
· 2-րդ ընթացիկ քննությունը՝ 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
· Ինքնուրույն աշխատանք` սահիկներով ներկայացում առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 8 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Palmer et al. Zoonoses Oxford Textbook of Zoonoses: Biology, Clinical Practice, and Public Health Control, 2011
  • Spillover: Animal infections and the next human pandemic. Quammen, D. (2012). New York:
  • W. W. Norton & Company. It is available for purchase online or from the UW library.
  • Surveillance and Control of Aedes aegypti and Aedes albopictus in the United States. Center for Disease Control and Prevention. The full text is available for free online.
  • Integrated Pest Management: Conducting Urban Rodent Surveys. Center for Disease Control and Prevention. The full text is available for free online.
  • Tickborne Diseases of the United States. Center for Disease Control and Prevention. The full text is available for free online.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Զոոնոզ հիվանդություններ ներածություն
· Սննդային զոոնոզ հիվանդություններ
· Կենդանիների կեր և սննդի անվտանգություն
· Ներածություն վնասատուների ինտեգրված կառավարում (IPM)
· Կրծողների կենսաբանության և վերահսկման
· Կրծողների կողմից փոխանցվող հիվանդությունների բռնկում և հիվանդությունների հետաքննություն
· Չղջիկները որպես հիվանդությունների ռեզերվուարներ
· Մալարիա
· Մոծակների կեսնաբանությունը և վերահսկումը
· Մոծակները որպես հիվանդությունների փոխանցողներ
· Սննդի և բնակության վնասատուներ. ճանճեր և անկողնային տզեր
· Սննդի և բնակարանային ստուգումներ Տիզ Կենսաբանություն և վերահսկում
· Տիզերով փոխանցվող հիվանդությունների վեկտորները և հիվանդությունների հսկողությունը Հայաստանում
2-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
դաս. -30 ժամ, լաբ.-30 ժամ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ14
1. Դասընթացի նպատակ
· Դասընթացի նպատակն է ապագա կենդանաբաններին ծանոթացնել կենսաբանական հետազոտությունների արդի մեթոդներին: Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում դաշտային հետազոտություններին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1.ներկայացնելու կենդանաբանության ուսումնասիրության ժամանակակից մեթոդներն ու պատկերացումները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. անցկացնելու դաշտային հետազոտություններ, հավաքել և մշակել ստացված նյութերը,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. իրականացնելու կենդանաբանության ասպարեզի գիտահետազոտական ուսումնասիրություններ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Դասընթացի նպատակն է ապագա կենդանաբաններին ծանոթացնել կենսաբանական հետազոտությունների արդի մեթոդներին: Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում դաշտային հետազոտություններին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Գործնական աշխատանքներ
. Սեմինարներ
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. 1-ին ընթացիկ քննությունը բանավոր է` ներկայացված ինքնուրույն աշխատանքի գնահատում - 5 միավոր
. 2-րդ ընթացիկ քննությունը գրավոր է, հարցատոմսը պարունակումում է 4 հարց, յուրա­քան­չյուրը` 1 միավոր: Միավորների քայլը 0,5 է:
. Ինքնուրույն աշխատանք - 5 միավոր
. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 6 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը պարունակումազմ է 3 հարց՝ յուրա­քան­չյուրը` 2 միավոր։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Palmer et al. Zoonoses Oxford Textbook of Zoonoses: Biology, Clinical Practice, and Public Health Control, 2011
  • Spillover: Animal infections and the next human pandemic. Quammen, D. (2012). New York:
  • W. W. Norton & Company. It is available for purchase online or from the UW library.
  • Surveillance and Control of Aedes aegypti and Aedes albopictus in the United States. Center for Disease Control and Prevention. The full text is available for free online.
  • Integrated Pest Management: Conducting Urban Rodent Surveys. Center for Disease Control and Prevention. The full text is available for free online.
  • Tickborne Diseases of the United States. Center for Disease Control and Prevention. The full text is available for free online.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
.Դաշտային աշխատանքների իրականացման դասակարգումը: Կենդանիների դիտարկման մեթոդները բնության մեջ:
. Ողնաշարավոր կենդանիների քանակական հաշվառման մեթոդները:
. Ծանոթություն GIS համակարգում աշխատելու սկզբունքների հետ:
. Կենդանիների քրոմոսոմային կազմի ուսումնասիրումը և կարիոլոգիայի նշանակությունը կենդանիների կարգաբանությունում:
. Կենդանիների տարբեր դասերի ներկայացուցիչների մոտ օգտագործվող ցուցանիշները:
. Ողնաշարավորների և անողնաշարավորների հավակածուների ֆիքսումը, չոր և թաց նյութի պատրաստումը և պահպանումը:
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Դաս. - 4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0708,0703/Մ08
1. Դասընթացի նպատակ
. ուսանողների մոտ պատկերացում ձևավորել Հայաստանի էկոլոգիական և բնապահպանական խնդիրների, այդ . խնդիրների լուծման ուղղությամբ տարվող միջոցառումների և դրանց արդյունավետության մասին,
. ծանոթացնել արդի կենսաբանության տարբեր ոլորտների նվաճումներին և բնապահպանության ոլորտներում դրանց կիրառման հնարավորություններին, ինչպես նաև ծանոթացնել ուսանողներին Հայաստանի բույսերի, սնկերի և գենետիկական ռեսուրսների բազմազանությանը,
. ձևավորել հիմնարար գիտելիքներ կենսաբազմազանության ուսումնասիրման և պահպանման հետ կապված խնդիրների մասին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրելու Հայաստանում օդային, հողային և ջրային ռեսուրսների հիմնական էկոլոգիական խնդիրները,
2. լուսաբանելու և արժևորելու ՀՀ կենսաբազամազնությունը և դրա պահպանության հիմնախնդիրները,
3. իրականացնելու ՀՀ բնապհապանական տեղական և միջազգային ծրագրեր,
4. նկարագրելու Հայաստանում հայտնաբերված բույսերի, սնկերի և կենդանիների հարուստ կենսաբազմազանությունը,
5. վերլուծելու դեղաբույսերի, սնկերի և կենդանիների կիրառական նշանակություն ունեցող տեսակների առանձնահատկությունները և իրականացնելու դրանց պահպանումը,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. օգտվելու ՀՀ կլիմայի փոփոխության մասին, կենսաբազմազանության մասին, անապատացման դեմ պայքարի ազգային զեկույցներից,
2. մասնագիտական առանձնահատկություններից ելնելով վերլուծելու և առաջարկելու ՀՀ հողային և ջրային ռեսուրսների պահպանության և օգտագործման արդյունավետության բարձրացման եղանակները,
3. վերլուծելու և առաջարկելու ՀՀ կենսաբազմազանության պահպանության և օգտագործման արդյունավետության բարձրացման եղանակները,
4. նույնականացնելու որոշ առավել տարածված բույսերի, սնկերի և կենդանիների կիրառական նշանակություն ունեցող տեսակները,
5. կիրառելու դաշտային աշխատանքների մեթոդները,
6. օգտագործելու կենսաբազմազանության ուսումնասիրություններում օգտագործվող հիմնական սարքավորումները,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. վերլուծելու փաստեր և կատարելու հետևություններ,
2. աշխատելու թիմում,
3. գիտական հիմունքներով կազմակերպելու իր աշխատանքը,
4. ցուցաբերելու բանավոր և գրավոր հաղորդակցման կարողություններ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. ուսանողների մոտ պատկերացում ձևավորել Հայաստանի էկոլոգիական և բնապահպանական խնդիրների, այդ . խնդիրների լուծման ուղղությամբ տարվող միջոցառումների և դրանց արդյունավետության մասին,
. ծանոթացնել արդի կենսաբանության տարբեր ոլորտների նվաճումներին և բնապահպանության ոլորտներում դրանց կիրառման հնարավորություններին, ինչպես նաև ծանոթացնել ուսանողներին Հայաստանի բույսերի, սնկերի և գենետիկական ռեսուրսների բազմազանությանը,
. ձևավորել հիմնարար գիտելիքներ կենսաբազմազանության ուսումնասիրման և պահպանման հետ կապված խնդիրների մասին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. դասախոսություններ,
. սեմինարներ և քննարկումներ առանձին թեմաների վերաբերյալ,
. առաջադրանքների և հանձնարարությունների ստուգում,
. ինքնուրույն աշխատանք,
. ՀՀ ազգային զեկույցների հիման վրա թիմային նախագծերի պատրաստում և ներկայացում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննություն. առավելագույնը 4 միավոր (բանավոր զեկույց ըստ հանձնարարված թեմայի):
· 2-րդ ընթացիկ քննություն. առավելագույնը 4 միավոր (բանավոր զեկույց ըստ հանձնարարված թեմայի):
· Եզրափակիչ քննություն. առավելագույնը 9 միավոր (բանավոր հարցում՝ 4 հարց, յուրաքանչյուրը 2 միավոր):
. Մասնակցություն. առավելագույնը 3 միավոր (91-100 %` 3 միավոր, 81-90 %` 2 միավոր, 71-80 %` 1 միավոր, ≤70%՝ 0 միավոր):
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Գրիգորյան Կ.Վ., Եսայան Ա.Հ., Ժամհարյան Հ.Գ., Խոյեցյան Ա.Վ., Մովսեսյան Հ.Ս., Փիրումյան Գ.Պ., «Էկոլոգիայի և բնության պահպանության հիմունքներ»: Ուսումնական ձեռնարկ, Զանգակ-97, Երևան, 2010, 224 Էջ:
  • Մելքումյան Լ.Ս., Գալստյան Մ.Հ., «Բնապահպանության հիմունքներ», Երևան, 2010թ., 311 էջ:
  • Ղազարյան Կ.Ա., Խաչատրյան Է.Հ., Գրիգորյան Կ.Վ. Հողի էկոլոգիա (ուսումնամեթոդական ձեռնարկ): Եր.: ԵՊՀ-ի հրատ., 2016 թ., 114էջ։
  • Կլիմայի փոփոխության երրորդ ազգային հաղորդագրություն: Երևան, 2015թ. ՛՛Լուսաբաց՛՛ հրատարակչություն, 190 էջ:
  • Republic օf Armenia The Fifth National Report, The Convention օn Biological Diversity, 2014, Yerevan, 108 p.
  • ՀՀ բույսերի և կենդանիների Կարմիր գիրք. հաստատվել է ՀՀ կառավարության 29.01.10 թ.-ի թիվ 71-72 որոշմամբ.
  • Mueller G.M., Bills G.F., Foster M.S. Biodiversity of fungi. Inventory and monitoring methods. London: Elsevier Academic press. - 2004. - 777 p.
  • UN report highlights links between ‘unprecedented biodiversity loss’ and spread of disease https://news.un.org/en/story/2020/09/1072292
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Ներածություն՝ կենսաբազմազանության ուսումնասիրումը և պահպանությունը առարկան:
. Կենսաբազմազանության ուսումնասիրության կարևորությունը ՀՀ-ում:
. “Կենսաբազմազանության մասին” կոնվենցիա: Կենսաբազազանության ուսումնասիրությունների ժամանակակից մեթոդները:
. Հայաստանի կենսաբազմազանությունը, անտառային ռեսուրսները:
. Պահպանությանն ուղղված հիմնական միջոցառումները և դրանց արդյունավետության նկարագությունը:
. Հայաստանի անոթավոր բույսերի կենսաբազմազանությունը:
. Հայաստանի սպորավոր բույսերի կենսաբազմազանությունը:
. ՀՀ հատուկ պահպանվող տարածքների բույսերի և սնկերի կենսաբազմազանությունը: Հայաստանի լանդշաֆտների բույսերը և սնկերը:
. ՀՀ Կենսաբազմազանության պահպանության վիճակը:
. ՀՀ Կարմիր գրքում ընդգրկված վտանգված բուսատեսակներ:
. ՀՀ Կարմիր գրքում ընդգրկված սնկեր:
. Հայաստանի տարածքի կենսաբազմազանությանր սպառնացող բնական վտանգներ:
. Ընդհանուր ակնարկ ՀՀ էկոլոգիական հիմնախնդիրների վերաբերյալ:
. ՀՀ կլիման և աշխարհագրական առանձնահատկությունները:
. Լանդշաֆտը և բնակլիմյական գոտիները:
. ՀՀ հողային ռեսուրսները:
. ՀՀ հողային ռեսուրսներին առնչվող հիմնական էկոլոգիական խնդիրները:
. ՀՀ հողային ռեսուրսների պահպանությանն ուղղված միջոցառումները:
. Անապատացման հիմնախնդիրները:
. Անապատացման գործընթացի մեղմման միջոցառումները:
. ՀՀ ջրային ռեսուրսները։
. ՀՀ ջրային ռեսուրսների պահպանությանն ուղղված միջոցառումները:
. ՀՀ ջրային ռեսուրսների աղտոտում, էվտրոֆացում:
. ՀՀ ջրային ռեսուրսներին առնչվող էկոլոգիական խնդիրները:
. ՀՀ մթնոլորտի աղտոտման հիմնական աղբյուրներ։
. ՀՀ մթնոլորտի աղտոման կանխարգելմանը ուղղված միջոցառումները։
. Հայաստանում կլիմայի փոփոխության պայմաններում ադապտացիոն միջոցառումների նկարագրությունը:
. ՀՀ հատուկ պահպանվող տարածքներ։
1-ին կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Դաս. - 4 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0708,0703/Մ08
1. Դասընթացի նպատակ
. ուսանողների մոտ պատկերացում ձևավորել Հայաստանի էկոլոգիական և բնապահպանական խնդիրների, այդ . խնդիրների լուծման ուղղությամբ տարվող միջոցառումների և դրանց արդյունավետության մասին,
. ծանոթացնել արդի կենսաբանության տարբեր ոլորտների նվաճումներին և բնապահպանության ոլորտներում դրանց կիրառման հնարավորություններին, ինչպես նաև ծանոթացնել ուսանողներին Հայաստանի բույսերի, սնկերի և գենետիկական ռեսուրսների բազմազանությանը,
. ձևավորել հիմնարար գիտելիքներ կենսաբազմազանության ուսումնասիրման և պահպանման հետ կապված խնդիրների մասին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրելու Հայաստանում օդային, հողային և ջրային ռեսուրսների հիմնական էկոլոգիական խնդիրները,
2. լուսաբանելու և արժևորելու ՀՀ կենսաբազամազնությունը և դրա պահպանության հիմնախնդիրները,
3. իրականացնելու ՀՀ բնապհապանական տեղական և միջազգային ծրագրեր,
4. նկարագրելու Հայաստանում հայտնաբերված բույսերի, սնկերի և կենդանիների հարուստ կենսաբազմազանությունը,
5. վերլուծելու դեղաբույսերի, սնկերի և կենդանիների կիրառական նշանակություն ունեցող տեսակների առանձնահատկությունները և իրականացնելու դրանց պահպանումը,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. օգտվելու ՀՀ կլիմայի փոփոխության մասին, կենսաբազմազանության մասին, անապատացման դեմ պայքարի ազգային զեկույցներից,
2. մասնագիտական առանձնահատկություններից ելնելով վերլուծելու և առաջարկելու ՀՀ հողային և ջրային ռեսուրսների պահպանության և օգտագործման արդյունավետության բարձրացման եղանակները,
3. վերլուծելու և առաջարկելու ՀՀ կենսաբազմազանության պահպանության և օգտագործման արդյունավետության բարձրացման եղանակները,
4. նույնականացնելու որոշ առավել տարածված բույսերի, սնկերի և կենդանիների կիրառական նշանակություն ունեցող տեսակները,
5. կիրառելու դաշտային աշխատանքների մեթոդները,
6. օգտագործելու կենսաբազմազանության ուսումնասիրություններում օգտագործվող հիմնական սարքավորումները,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. վերլուծելու փաստեր և կատարելու հետևություններ,
2. աշխատելու թիմում,
3. գիտական հիմունքներով կազմակերպելու իր աշխատանքը,
4. ցուցաբերելու բանավոր և գրավոր հաղորդակցման կարողություններ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. ուսանողների մոտ պատկերացում ձևավորել Հայաստանի էկոլոգիական և բնապահպանական խնդիրների, այդ . խնդիրների լուծման ուղղությամբ տարվող միջոցառումների և դրանց արդյունավետության մասին,
. ծանոթացնել արդի կենսաբանության տարբեր ոլորտների նվաճումներին և բնապահպանության ոլորտներում դրանց կիրառման հնարավորություններին, ինչպես նաև ծանոթացնել ուսանողներին Հայաստանի բույսերի, սնկերի և գենետիկական ռեսուրսների բազմազանությանը,
. ձևավորել հիմնարար գիտելիքներ կենսաբազմազանության ուսումնասիրման և պահպանման հետ կապված խնդիրների մասին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. դասախոսություններ,
. սեմինարներ և քննարկումներ առանձին թեմաների վերաբերյալ,
. առաջադրանքների և հանձնարարությունների ստուգում,
. ինքնուրույն աշխատանք,
. ՀՀ ազգային զեկույցների հիման վրա թիմային նախագծերի պատրաստում և ներկայացում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննություն. առավելագույնը 4 միավոր (բանավոր զեկույց ըստ հանձնարարված թեմայի):
· 2-րդ ընթացիկ քննություն. առավելագույնը 4 միավոր (բանավոր զեկույց ըստ հանձնարարված թեմայի):
· Եզրափակիչ քննություն. առավելագույնը 9 միավոր (բանավոր հարցում՝ 4 հարց, յուրաքանչյուրը 2 միավոր):
. Մասնակցություն. առավելագույնը 3 միավոր (91-100 %` 3 միավոր, 81-90 %` 2 միավոր, 71-80 %` 1 միավոր, ≤70%՝ 0 միավոր):
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Գրիգորյան Կ.Վ., Եսայան Ա.Հ., Ժամհարյան Հ.Գ., Խոյեցյան Ա.Վ., Մովսեսյան Հ.Ս., Փիրումյան Գ.Պ., «Էկոլոգիայի և բնության պահպանության հիմունքներ»: Ուսումնական ձեռնարկ, Զանգակ-97, Երևան, 2010, 224 Էջ:
  • Մելքումյան Լ.Ս., Գալստյան Մ.Հ., «Բնապահպանության հիմունքներ», Երևան, 2010թ., 311 էջ:
  • Ղազարյան Կ.Ա., Խաչատրյան Է.Հ., Գրիգորյան Կ.Վ. Հողի էկոլոգիա (ուսումնամեթոդական ձեռնարկ): Եր.: ԵՊՀ-ի հրատ., 2016 թ., 114էջ։
  • Կլիմայի փոփոխության երրորդ ազգային հաղորդագրություն: Երևան, 2015թ. ՛՛Լուսաբաց՛՛ հրատարակչություն, 190 էջ:
  • Republic օf Armenia The Fifth National Report, The Convention օn Biological Diversity, 2014, Yerevan, 108 p.
  • ՀՀ բույսերի և կենդանիների Կարմիր գիրք. հաստատվել է ՀՀ կառավարության 29.01.10 թ.-ի թիվ 71-72 որոշմամբ.
  • Mueller G.M., Bills G.F., Foster M.S. Biodiversity of fungi. Inventory and monitoring methods. London: Elsevier Academic press. - 2004. - 777 p.
  • UN report highlights links between ‘unprecedented biodiversity loss’ and spread of disease https://news.un.org/en/story/2020/09/1072292
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Ներածություն՝ կենսաբազմազանության ուսումնասիրումը և պահպանությունը առարկան:
. Կենսաբազմազանության ուսումնասիրության կարևորությունը ՀՀ-ում:
. “Կենսաբազմազանության մասին” կոնվենցիա: Կենսաբազազանության ուսումնասիրությունների ժամանակակից մեթոդները:
. Հայաստանի կենսաբազմազանությունը, անտառային ռեսուրսները:
. Պահպանությանն ուղղված հիմնական միջոցառումները և դրանց արդյունավետության նկարագությունը:
. Հայաստանի անոթավոր բույսերի կենսաբազմազանությունը:
. Հայաստանի սպորավոր բույսերի կենսաբազմազանությունը:
. ՀՀ հատուկ պահպանվող տարածքների բույսերի և սնկերի կենսաբազմազանությունը: Հայաստանի լանդշաֆտների բույսերը և սնկերը:
. ՀՀ Կենսաբազմազանության պահպանության վիճակը:
. ՀՀ Կարմիր գրքում ընդգրկված վտանգված բուսատեսակներ:
. ՀՀ Կարմիր գրքում ընդգրկված սնկեր:
. Հայաստանի տարածքի կենսաբազմազանությանր սպառնացող բնական վտանգներ:
. Ընդհանուր ակնարկ ՀՀ էկոլոգիական հիմնախնդիրների վերաբերյալ:
. ՀՀ կլիման և աշխարհագրական առանձնահատկությունները:
. Լանդշաֆտը և բնակլիմյական գոտիները:
. ՀՀ հողային ռեսուրսները:
. ՀՀ հողային ռեսուրսներին առնչվող հիմնական էկոլոգիական խնդիրները:
. ՀՀ հողային ռեսուրսների պահպանությանն ուղղված միջոցառումները:
. Անապատացման հիմնախնդիրները:
. Անապատացման գործընթացի մեղմման միջոցառումները:
. ՀՀ ջրային ռեսուրսները։
. ՀՀ ջրային ռեսուրսների պահպանությանն ուղղված միջոցառումները:
. ՀՀ ջրային ռեսուրսների աղտոտում, էվտրոֆացում:
. ՀՀ ջրային ռեսուրսներին առնչվող էկոլոգիական խնդիրները:
. ՀՀ մթնոլորտի աղտոտման հիմնական աղբյուրներ։
. ՀՀ մթնոլորտի աղտոման կանխարգելմանը ուղղված միջոցառումները։
. Հայաստանում կլիմայի փոփոխության պայմաններում ադապտացիոն միջոցառումների նկարագրությունը:
. ՀՀ հատուկ պահպանվող տարածքներ։
2-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ12
1. Դասընթացի նպատակ
· ձևավորել պոպուլյացիայի վերաբերյալ պատկերացում՝ որպես էվոլյուցիոն գենետիկական կառուցվածք.
· ներկայացնել «պոպուլյացիա» հասկացության սահմանումը, հետևել դրա փոփոխություններին էկոլոգիայի և գենետիկայի մեջ.
· տալ կենդանիների պոպուլյացիաների էկոլոգիական բնութագրերը
· տալ կենդանիների գենետիկական պոպուլյացիայի բնութագրերը.
· Կենդանիների պոպուլյացիայի կենսաբանության հիմնախնդիրներին ներկայացնել ինտեգրված մոտեցում.
· բացահայտել պոպուլյացիայի կենսաբանության ձևավորման հիմնական ուղիները (պատահական և ֆենոմենոլոգիական) որպես անկախ գիտական ​​առարկա.
. ծանոթանալ պոպուլյացիայի ուսումնասիրությունների անցկացման ժամանակակից մեթոդներին.
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. Կենդանիների պոպուլյացիայի կենսաբանության ժամանակակից խնդիրները.
2. կենդանիների պոպուլյացիաների հիմնական էկոլոգիական և գենետիկական բնութագրերը.
3. կենդանիների պոպուլյացիաներում փոփոխականության դրսևորման հիմնական օրինաչափությունները.
4. Կենդանիների պոպուլյացիայի հիմնական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մեթոդները:
5. կենդանիների պոպուլյացիաների դինամիկայի վրա ազդող հիմնական գործոնները.
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. օգտագործել պոպուլյացիայի հիմունքների հիմնարար կենսաբանական հասկացությունները
2. կանխատեսել կենդանիների պոպուլյացիաների էվոլյուցիոն փոփոխությունները:
3. կենդանիների պոպուլյացիաների էկոհամակարգային վերլուծություն;
4. գնահատել կենդանիների պոպուլյացիայի ցուցանիշների դինամիկան.
5. ստեղծել և ճիշտ օգտագործել պոպուլյացիաների մաթեմատիկական մոդելները
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. պոպուլյացիայի կենսաբանության հիմնական տերմինները, հասկացությունները և հասկացությունները:
2. մասնագիտական ​​գործունեության ոլորտում հիմնարար կենսաբանական գաղափարներ օգտագործելու պատրաստակամություն՝ նոր խնդիրներ դնելու և լուծելու համար
3. կենդանիների պոպուլյացիայի դաշտային և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների մշակման ժամանակակից մեթոդներ.
4. աուտոէկոլոգիական վերլուծության մեթոդներ.
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ձևավորել պոպուլյացիայի վերաբերյալ պատկերացում՝ որպես էվոլյուցիոն գենետիկական կառուցվածք.
· ներկայացնել «պոպուլյացիա» հասկացության սահմանումը, հետևել դրա փոփոխություններին էկոլոգիայի և գենետիկայի մեջ.
· տալ կենդանիների պոպուլյացիաների էկոլոգիական բնութագրերը
· տալ կենդանիների գենետիկական պոպուլյացիայի բնութագրերը.
· Կենդանիների պոպուլյացիայի կենսաբանության հիմնախնդիրներին ներկայացնել ինտեգրված մոտեցում.
· բացահայտել պոպուլյացիայի կենսաբանության ձևավորման հիմնական ուղիները (պատահական և ֆենոմենոլոգիական) որպես անկախ գիտական ​​առարկա.
. ծանոթանալ պոպուլյացիայի ուսումնասիրությունների անցկացման ժամանակակից մեթոդներին.
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· Ընթացիկ ստուգումներ առաջադրանքների տեսքով , 4 միավոր
· Ներկայության գնահատում 1 միավոր
· Ինքնուրույն աշխատանք` ռեֆերատ առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 11 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Галковская Г.А. Популяционная экология: учебное пособие для студентов и маги-странтов вузов. Минск, 2009.
  • Ручин А. Б. Экология популяций и сообществ. М., Академия, 2006. 349 с.
  • Алтухов Ю.П. Генетические процессы в популяциях: Учеб. пособие для студентов вузов. М., Академкнига, 2003. 431 с. [Электронный ресурс] Режим доступа: https://search.rsl.ru/ru/record/01002099435
  • Иванова Т.Н., Ефимова Р.Р Экология (организм и среда, популяции, биоценозы, экосистемы): учеб.-метод. пособие. Йошкар-Ола : ПГТУ, 2009. 116 с. [Электронный ресурс] Режим доступа: https://e.lanbook.com/book/39585.
  • Пак И. В., Комплексная морфогенетическая оценка состояния природных популя-ций рыб : учеб. пособие для студентов, обучающихся по специальностям 020201 "Биология" и 020803 "Биоэкология" / Рос. Федерация. М-во образования и науки, ГОУ ВПО Тюм. гос. ун-т. Тюмень : Изд-во Тюм. гос. ун-та, 2005. 166 с. [Электронный ресурс]
  • Александров А. Ю. и др. Математическое моделирование и исследование устойчи-вости биологических сообществ: учебное пособие. Санкт-Петербургский гос. ун-т. Санкт-Петербург, Соло, 2006. 186 с.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Պոպուլյացիաների կառուցվածքը Կենդանիների պոպուլյացիաների քանակը և խտությունը և դրանց ուսումնասիրության մեթոդները:
. Պոպուլյացիայի դինամիկա
. Կենդանիների պոպուլյացիաներում անհատների բաշխվածության որոշման տարածական կառուցվածքը և մեթոդները:
. Պոպուլյացիայի սեռային և տարիքային կառուցվածքը և դրանց ուսումնասիրության մեթոդները:
. Պոպուլյացիայի հիմնական դինամիկ բնութագրերը. Գոյատևման աղյուսակներ և կորեր:
. Պոպուլյացիայի աճի էքսպոնենցիալ և լոգիստիկ մոդելներ.
. Բնապահպանական ռազմավարության տեսակները.
. K- և r-գոյատևման ռազմավարություններ.
. Պոպուլյացիոն գենետիկա
. Կենդանիների պոպուլյացիաների փոփոխականությունը և դրա դասակարգումը:
. Կենդանիների ներբոպուլյացիայի և միջպոպուլյացիոն փոփոխականության վերլուծության մեթոդներ.
. Հարդի-Վայնբերգի օրենք. Բալդուինի էֆեկտները՝ կապված պոպուլյացիայի փոփոխության հետ:
. Մեխանիզմներ, որոնք ուղղված են գենետիկական փոփոխականության պաշտպանությանը բնական ընտրության վերացման գործողությունից:
3-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ.
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ013
1. Դասընթացի նպատակ
. ուսանողների մեջ ձևավորել պատկերացում միջավայրի ազդեցությամբ աշխարհա•րական տարբեր լանդշաֆտներում կենդանական աշխարհի ձևավորման, օր•անիզմների և միջավայրի պատմական ու ժամանակակից փոխազդեցությունների ձևավորման մասին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. վերլուծելու կենդանիների աշխարհագրական կապը, տարածվածության օրինաչափություններն ու կապը պատմական և արդի պայմանների հետ, արեալները
2. լուսաբանելու բիոցենոզների առաջացման փուլերը, դրանցում տեսակների տեղաբաշխման և փոխհարաբերությունները, կենդանիների աշխարհագրական բաժանման մասին տեղեկությունները
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. ուսումնասիրելու ցամաքային և քաղցրահամ ջրերի ֆաունայի աշխարհա•րական տարածման առանձնահատկությունները
2. բացահայտելու կենսացենոզների առաջացման գործում աշխարհագրական գոտիների դերն ու նշանակությունը
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. մասնագիտական գործունեության ընթացքում կարողանա կիրառելու ունեցած գիտելիքները` տարբեր խնդիրների լուծման համար
2. իրականացնելու գիտահետազոտական աշխատանքներ

3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. ուսանողների մեջ ձևավորել պատկերացում միջավայրի ազդեցությամբ աշխարհա•րական տարբեր լանդշաֆտներում կենդանական աշխարհի ձևավորման, օր•անիզմների և միջավայրի պատմական ու ժամանակակից փոխազդեցությունների ձևավորման մասին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Գործնական աշխատանքներ
. Սեմինարներ
. իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· Ընթացիկ ստուգումներ առաջադրանքների տեսքով , 4 միավոր
· Ներկայության գնահատում 1 միավոր
· Ինքնուրույն աշխատանք` ռեֆերատ առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 11 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Воронов Н.А.,Дроздов Н.Н.,Мяло Е.Г., Биогеография мира.,М.1985.
  • Воронов Н.А.,Биогеография. МГУ.1987.
  • Лопатин И.К. Зоогеография. М., 1989.
  • Дарлингтон Ф. Зоогеография. М., 1966.
  • Чернов Ю.И. Природная зональность и животный мир суши. М., 1975.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Կենդանիների աշխարհագրություն՝ առարկան և խնդիրները:
. Միջավայրի ազդեցությունը տարբեր լանդշաֆտների կենդանական աշխարհի ձևավորման վրա:
. Կենդանիների տարածվածության օրինաչափությունները, պատճառները:
. Կենդանիների տարաբնակեցումը, դրան նպաստող և արգելակող գործոնները:
. Արեալ: Տեսակի տարաբաշխումը արեալի ներսում:
. Կենդանիների ժամանակակից տարածվածության կապը պատմական և կլիմայական պայմանների հետ:
. Կենդանիների աշխարհագրական բաժանումը Արկտոգենյան, Պալեոգենյան, Նեոգենյան և Նոտոգենյան թագավորություններում:
Ամբիոնի կոդը Կամընտրական դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
3-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
դաս.-2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
. Ստեղծել պատկերացում թռչունների տեսակների, նրանց էվոլուցիայի, անատոմիական կառուցվածքի, վարքագծի մասին,
. ստեղծել պատկերացում նրանց կարևորության մասին մարդու կյանքում,
. իմանալ ինչպես իրականցնել ճիշտ բնապահպանական միջոցառումներ թռչունների վտանգված տեսակների պահպանության նպատակով
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. իմանալու թռչունների դասի տարանջատման հիմանական հատկանիշները ըստ թռիչքի հարմարվելու ունակությամբ, անատոմիական - մորֆոլոգիկ կառուցվածքը, ֆիզիոլոգիան, էկոլոգիան և վարքագիծը,
2. պարզաբանելու թռչունների ծագումն ու էվոլուցիան, նրանց դասակարգումը,
3. արտաբերելու լատիներեն, հայերեն և ռուսերեն թռչունների հիմնական կարգերի և վտանգված տեսակների անվանումները,
4. տարանջատելու կարգերի հիմնական ներկայացուցիչներին,
5. լուսաբանելու թռչունների դերակատարումը բիոցենոզում և նրանց նշանակությունը մարդու կյանքում։
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. դասակարգելու արտաքին հատկանիշներով որոշել կարգաբանական պատկանելությունը, և էկոլոգիական խումբը, որին պատկանում է թռչունը։
2. օգտագործելու պրակտիկորեն թռչունների ուսումնասիրության մեթոդները։

3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. Ստեղծել պատկերացում թռչունների տեսակների, նրանց էվոլուցիայի, անատոմիական կառուցվածքի, վարքագծի մասին,
. ստեղծել պատկերացում նրանց կարևորության մասին մարդու կյանքում,
. իմանալ ինչպես իրականցնել ճիշտ բնապահպանական միջոցառումներ թռչունների վտանգված տեսակների պահպանության նպատակով
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Գործնական աշխատանք
. Սեմինարներ
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. Ինքնուրույն աշխատանքի ներկայացումև գնահատում - 6 միավոր
. Ընթացիկ ստուգումներ։ Յուրաքանչյուր ստուգում 2 միավոր, ընդամենը կիրականացվի 3 ընթացիկ ստուգում - ընդամենը -6 միավոր
. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Курочкин Е.Н. Четырехкрылый динозавр и происхождение птиц // Природа, 2004. 3 c.
  • Костюшин В.А. (1989): Учет численности птиц на рекреационных территориях. - Всесоюзное совещание по проблеме кадастра и учета животного мира: Тез. докл. Уфа. 1: 385-387.
  • Митупов Ч.Ц., Елаева Н.Г., Елаев Э.Н. Сезонные явления в природе Бурятии. Улан-Удэ, 2003.
  • Ошмарин П.Г., Пикунов Д.Г. Следы в природе. Наука 1990.
  • Приедниекс Я. Сравнительный анализ метода учетов птиц во время гнездового сезона // Сообщ. XXПрибалт. Комиссии по изучению миграций птиц. - Тарту, 1990. С. 42_57.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
.Ներածություն՝ թռչնաբանություն, թռչունների դասի կարգաբանություն,
. թռչունների ծագումը և էվոլուցիան, հարմարվողականության ճառագայթումը թռչունների կարգում, աշխարհագրական տեղաբաշխումն ու քանակը,
. թռչունների շարժման ձևերը, սննունդը և էներգետիկան,
. թռչունների մարսողական համակարգ, շնչառությունը, գազափոխանակությունը և տերմորեգուլացիան,
. բնապահպանական վարքագծի հիմունքները,
. սիգնալիզացիա և շփումը, անալիզատորային համակարգ և տարածությունում կողմնորոշվելու ունակություններ,
. առօրյա և սեզոնային ռիթմեր, թռչունների միգրացիա,
. բազմացում և զարգացում, փետրափոխանակում, թռչունների պրակտիկ նշանակություն
3-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
դաս.-2 ժամ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
. ձևավորել գիտելիքներ կաթնասունների տեսակային բազմազանության և տարածման վերաբերյալ,
. ստեղծել պատկերացում բնական էկոհամակարգերում կաթնասունների կենսաբանական դերի, ինչպես նաև դրանց կիրառական նշանակության մասին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրելու աշխարհում և ՀՀ-ում առկա կաթնասունների բազմազանությունը, նրանց կարգավիճակը,
2. պարզաբանելու կառուցվածքի առանձնահատկությունները, որոնք առավել օժանդակել են կենդանուն ապրել տարբեր պայմաններում,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. ճանաչելու կաթնասուններին, հասկանալ նրանց նշանակությունը բնության մեջ և մարդու կյանքում, ինչպես նաև մասնակցել պահպանողական միջոցառումներ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործելու ստացած գիտելիքները իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. ձևավորել գիտելիքներ կաթնասունների տեսակային բազմազանության և տարածման վերաբերյալ,
. ստեղծել պատկերացում բնական էկոհամակարգերում կաթնասունների կենսաբանական դերի, ինչպես նաև դրանց կիրառական նշանակության մասին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Գործնական աշխատանքներ
. Ինքնուրույն աշխաատանքներ
. Սեմինարներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. Ինքնուրույն աշխատանքի ներկայացումև գնահատում - 6 միավոր
. Ընթացիկ ստուգումներ։ Յուրաքանչյուր ստուգում 2 միավոր, ընդամենը կիրականացվի 3 ընթացիկ ստուգում - ընդամենը -6 միավոր
. զրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը պարունակումազմ է 4 հարց՝ յուրա­քան­չյուրը` 2 միավոր։
Միավորների քայլը 0,5 է:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Млекопитающие. 1999
  • Насимович А.А. Роль режима снежного покрова в жизни копытных животных на территории СССР. М., 1965.
  • Ромер, Парсонс. Анатомия позвоночных. М., 1998.
  • Хедрик Ф. Генетика популяции и техносфера. 2003
  • Меттлер Л., Грегг Т. Генетика популяции и эволюция. М., 1972.
  • Handbook of the Mammals of the world, 9 books, Lynx, 2021
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Կաթնասունների դասի կարգաբանությունը:
. Կաթնասունների մորֆոլոգիան, կառուցվածքային ընդհանուր առանձնահատկությունները:
. Կաթնասունների գունավորումը, դրա ֆիզիոլոգիական և կենսաբանական նշանակությունը:
. Կաթնասունների ադապտիվ տիպերը` ցամաքային, ստորգետնյա, ջրային ծառաբնակ և թռչող ձևեր:
. Կաթնասունների սնունդը: Օրվա ակտիվություն: Թաքստոց, բներ, քոչեր և նրանց տոպոգրաֆիան:
. Կաթնասունների քանակական շարժը:
. Կաթնասունների դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում:
. Կաթնասունների կարգավիճակը և պահպանությունը:
. Կաթնասունների բազմազանությունն ու կարգաբանությունը 1, կարգրերը տարածվածությունը։
. Monotremata - Dasyuromorphia, Notoryctemorphia - Cetacea, Chiroptera - Primates,
. Կաթնասուների համեմատական անատոմիան ըստ կարգերի։
. Պոպուլյացիոն էկոլոգիա, խտություն, տարածվածություն։
. Համաշխարհային վտանգները, Կաթնասունների պահպանությունը։
3-րդ կուրս
2 ժամ/շաբ.
դաս.-2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
. ձևավորել պատկերացում ձկնաբանության և ձկնաբուծության կիրառական նշանակության մասին,
. ձևավորել պատկերացում Հայաստանի, համաշխարհային օվկիանոսի և ծովերի ձկների հիմնական տեսակների, դրանց վարքագծի և էկոլոգիայի մասին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. նկարագրելու ձկների կառուցվածքը, կենսագործունեության առանձնահատկությունները,
2. բացատրելու Հայաստանում տարածված էնդեմ տեսակների առանձնահատկությունները:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. Ճանաչելու Հայաստանում տարածված ձկնատեսակները,
2. տիրապետելու ձկների բազմացման և աճեցման կենսատեխնոլոգիային:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. մասնագիտական գործունեության ընթացքում կիրառելու ստացած գիտելիքները՝ տարբեր խնդիրների լուծման համար,
2. իրականացնելու գիտահետազոտական աշխատանքներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. ձևավորել պատկերացում ձկնաբանության և ձկնաբուծության կիրառական նշանակության մասին,
. ձևավորել պատկերացում Հայաստանի, համաշխարհային օվկիանոսի և ծովերի ձկների հիմնական տեսակների, դրանց վարքագծի և էկոլոգիայի մասին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Լաբորատոր աշխատանքներ
. Սեմինարներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. Ինքնուրույն աշխատանքի ներկայացումև գնահատում - 6 միավոր
. Ընթացիկ ստուգումներ։ Յուրաքանչյուր ստուգում 2 միավոր, ընդամենը կիրականացվի 3 ընթացիկ ստուգում - ընդամենը -6 միավոր
. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը պարունակումազմ է 4 հարց՝ յուրա­քան­չյուրը` 2 միավոր։
. Միավորների քայլը 0,5 է:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Եղիազարյան Է.Մ., Եղիազարյան Ս.Ս. Ձկներ, Երևան, 2003
  • Եղիազարյան Է.Մ., Ողնաշարավորների կենդանաբանություն, մաս I, Երևան,2009
  • Габриелян Б.К. Рыбы озера Севан.Ереван. 2010
  • Պիպոյան, Ձկնաբանություն և ձկնաբուծություն, Երևան-2012, էջ 167
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. <<Ձկնաբանություն և ձկնաբուծություն>> առարկան, խնդիրները:
. Ձկների կարգաբանությունը:
. Ձկների կառուցվածքը, ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները:
. Միջավայրի գործոնների ազդեձցությունը ձկների վրա:
. Ձկների կենսական շրջանի հիմնական փուլերը:
. Հայաստանում տարածված ձկնատեսակները:
. Սևանա լճի ձկնատեսակները:
. Հայաստանի մյուս ջրավազաններում տարածված ձկնատեսակները:
. Թառափաձկների, կարպային ձկնատեսակների և կողակի աճեցման կենսատեխնոլոգիան:
3-րդ աշնանային
2 ժամ/շաբ.
դաս.-2 ժամ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ15
1. Դասընթացի նպատակ
ծանոթացնել համաշխարհային ֆաւնայի, ինչպես նաև Հայաստանի երկկենցաղների և սողունների, կազմաբանական, կենսաբանական, էկոլոգիական, կարգաբանական, աշխարհագրական առանձնահատկություններին:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. լուսաբանելու երկկենցաղների և սողունների ծագման ,կարգաբանության, տարածվածության, էկոլոգիայի, վարքի, բազմացման , օձերի թույնի և այլառանձնահատկությունները
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. տարբերելու մեր հանրապետությունում տարածված երկկենցաղներին և սողուններին, թունավորներին ոչ թունավորներից ,
2. վերլուծելու նրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1.օգտագործելու ստացած գիտելիքները իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
ծանոթացնել համաշխարհային ֆաւնայի, ինչպես նաև Հայաստանի երկկենցաղների և սողունների, կազմաբանական, կենսաբանական, էկոլոգիական, կարգաբանական, աշխարհագրական առանձնահատկություններին:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Լաբորատոր աշխատանքներ
. Սեմինարներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. Ինքնուրույն աշխատանքի ներկայացումև գնահատում - 6 միավոր
. Ընթացիկ ստուգումներ։ Յուրաքանչյուր ստուգում 2 միավոր, ընդամենը կիրականացվի 3 ընթացիկ ստուգում - ընդամենը -6 միավոր
. Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 8 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը պարունակումազմ է 4 հարց՝ յուրա­քան­չյուրը` 2 միավոր։
Միավորների քայլը 0,5 է:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Ромер А.С., 1989. Палеонтология позвоночных, М.
  • Шмальгаузен И.И., 1964. Происхождение наземных позвоночных. Изд. ''Наука'', М
  • Даревский И.С., 1967. Скальные ящерицы Кавказа. Изд. ''Наука'', М
  • H. Pough, R.Andres, J.Cadle, M.Crump, A.Savitzky, K.Wells - Herpetology, 1998.
  • C.Gans - Biology of the reptila -vol. 1-15, 1985
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Ցամաքային ողնաշարավոր կենդանիների առաջացման պատճառները, նրանց կազմության և կենսաբանության առանձնահատկությունները, Երկկենցաղների դասակարգումը. Սողունների ծագումը, առաջացման պատճառները, կառուցվածքային, էկոլոգիական և վարքի առռանձնահատկությունները, դասակարգումը. Հայաստանի սողունները.
4-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ17
1. Դասընթացի նպատակ
· Տալ պատկերացում կենդանինեի պահպանության հիմնահարցերին,
· Ուսանողներին ծանոթացնել կենսաբանական փորձարարական աշխատանքների շրջակա միջավայրի պահպանության և բնության ռացիոնալ կառավարման ոլորտում
. Զարգացնել ուսանողների գիտելիքներն ու հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններում բնապահպանական ծրագրերի իրականացման վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնելու տեսական և գործնական կենսաբազմազանության պահպանության մեթոդները և տեսակների անհետացման օրինաչափությունները,
2. գնահատելու էկոհամակարգի վիճակը և կատարելու բնապահպանական աշխատանքների ընտրությունը տարբեր իրավիճակներում:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. օգտագործելու պոպուլյացիաների վերականգնման համար օգտագործվող մեթոդները գործնական աշխատանքում;
2. կիրառելու ստացված գիտելիքները բնապահպանման պլանավորման և էկոհամակարգային ծառայությունների գործում.
3. որոնելու և վերլուծելու ՀՀ բնական ռեսուրսների պահպանելու ժամանակակից մեթոդները և ծրագրերը:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործելու ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության ընթացքում,
ճանաչել կենդանիների էկոլոգիական մոդելավորուման մեթոդների բազմազանությունը գիտական ​​առաջադրանքներին համապատասխան:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Տալ պատկերացում կենդանինեի պահպանության հիմնահարցերին,
· Ուսանողներին ծանոթացնել կենսաբանական փորձարարական աշխատանքների շրջակա միջավայրի պահպանության և բնության ռացիոնալ կառավարման ոլորտում
. Զարգացնել ուսանողների գիտելիքներն ու հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններում բնապահպանական ծրագրերի իրականացման վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
Դասախոսություններ
Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· ԸՆթացիկ ստուգումներ առաջադրանքների տեսքով , 4 միավոր
· Ներկայության գնահատում 1 միավոր
· Ինքնուրույն աշխատանք` ռեֆերատ առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 11 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Ի՞նչ է բնապահպանությունը և դրա հիմանական խնդիրները
· Կեսնաբազմազանության ձևերը և դրան պահպանության մեթոդները
· Գործնական կենսաբազմազանություն նշանակությունը:
· Տեսակների անհետացման արագությունը։
· Պոպուլյացիանների անհետացման կան նվազման պատճարները։
· Բանկավայրերի անահետացումը
· Ինվազիվ տեսակներ։
· Հիվանդություններ և համաճարակներ
· Կլիմայի փոփոխության ազդեցությունը կենսաբազմազանության վրա
· Միջազգային օրենսդրությունը և համաձայնագրերը կենսաբանական պահպանման համար
. Էկոհամակարգների ծառայություն
4-րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ17
1. Դասընթացի նպատակ
· ստեղծել պատկերացում էթոլոգիայի մասին, ինչպես գիտության, նրա ձևավորման պատմությունը, նպատակները և խնդիրները
· ցույց տալ վարքագծի դերը ինչպես կարևորորագույն ձևերից մեկը կենդանիների ակտիվ հարմարվելու մի շարք բնապահպանական պայմաններում, ապահովելով գոյատևման ու հաջող վերարտադրման ինչպես առանձին առանձնյակի այնպես էլ տեսակի համար
. պարզաբանել կենդանիների վարքի նեյրոկենսաբանական հիմքերը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. բացատրելու բնածին և ձեռքբերովի վարքագծի տարբերությունները, օրինակ բերելով յուրաքանչյուր խմբի համար
2. թվարկելու բնածին, ձեռքբերովի և ստերիոտիպային վարքագծի առավելությունները
3. բացատրելու գլխուղեղի դերը վարքագծում:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. համեմատելու մարդու վարքագիծը ողնաշարավոր կենդանիների տարբեր տեսակների վարքագծի հետ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործելու ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության ընթացքում,
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ստեղծել պատկերացում էթոլոգիայի մասին, ինչպես գիտության, նրա ձևավորման պատմությունը, նպատակները և խնդիրները
· ցույց տալ վարքագծի դերը ինչպես կարևորորագույն ձևերից մեկը կենդանիների ակտիվ հարմարվելու մի շարք բնապահպանական պայմաններում, ապահովելով գոյատևման ու հաջող վերարտադրման ինչպես առանձին առանձնյակի այնպես էլ տեսակի համար
. պարզաբանել կենդանիների վարքի նեյրոկենսաբանական հիմքերը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. Ընթացիկ ստուգումներ առաջադրանքների տեսքով , 4 միավոր
. Ներկայության գնահատում 1 միավոր
. Ինքնուրույն աշխատանք` ռեֆերատ առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 11 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Бутовская М.Л. Язык тела: природа и культура. М.:Научный мир, 2004 г.
  • Зорина З.А., Полетаева И.И., Резникова Ж.И. Основы этологии и генетики поведения. М.:МГУ, 1999.
  • Зорина З.А., Полетаева И.И. Элементарное мышление животных. М.:Аспект-пресс, 2002.
  • Резникова Ж.И. Интеллект и язык животных и человека. Основы когнитивной этологии. М. Академкнига, 2005.
  • Тинберген Н. Социальное поведение животных. М.: Мир, 1993.
  • Фабри К.Э. Основы зоопсихологии. М., 1993.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Էթալոգիայի հասկացությունը, նրա ձևավորումը որպես գիտություն,մեթոդներ,օրինակներ։
. Վարքագծի որոշում, բիոլոգիական և սոցիալական կարիքների որոշում։
. 18-20-րդ դարերի պատմության ուսումնասիրություն։
. Դասական էթոլոգիայի անմիջական նախորդները։ Սպոլդինգի, Կրեյգի, Ցիգլերի, Լորենցի,Տիմբերգենի հիմնական տեսությունները։
. Կենդանիների սոցիալական վարքագիծը։
. Միայնակ ապրելակերպ։ Հիմնական տեսակները համայնքում։
. Հերարխիա և դոմինանտություն։
. Սինխրոնիզացիայի, սիրատածման, տարածային կողմնորոշման և վերարտադրողական մեկուսացման հասկացությունները։
. Գործիքների օգտագործումը կենդանիների կողմից։
3-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
դաս. 30 ժամ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704 /M16
1. Դասընթացի նպատակ
. Դասընթացի նպատակն է՝ ուսանողներին փոխանցել հիմնարար գիտելիքներ ամբողջ աշխարհում, մասնավորապես Հայաստանում տարածված առավել վտանգավոր մակաբույծ կենդանիների տեսակային, կառուցվածքային և ձևաբանական առանձնահատկությունների, տարածվածության, տիրոջը փոխանցման ուղիների, տեղակայման, առաջացրած հիվանդությունների, ախտածնության աստիճանի, համաճարակաբանության, էկոլոգիայի, կանխարգելման և բուժման վերաբերյալ: Առարկայի շրջանակներում ուսանողները պետք կարողանան տիրապետել ուսումնասիրության ստանդարտ (ԴՆԹ, ՊՇՌ, ELISA) ու ժամանակակից մեթոդներին, աշխատել հիմնական ու ժամանակակից սարքավորումներով:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. կունենա հիմնարար գիտելիքներ մակաբույծ կենդանիների ձևաբանական և կառուցվածքային առանձնահատկությունների, կարգաբանության վերաբերյալ
2. կտիրապետի տարբեր կարգաբանական խմբերի պատկանող մակաբույծների տարածվածությանն ու էկոլոգիական առանձնահատկություններին, ուսումնասիրության հիմնական (ԴՆԹ, ՊՇՌ, ELISA) ու ժամանակակից մեթոդներին, կկարողանա աշխատել ստանդարտ ժամանակակից սարքավորումներով:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կկարողանա կատարել մակաբուծաբանական տարբեր հետազոտություններ, մակաբուծաբանական հերձումներ, մակաբուծային ԴՆԹ-ի անջատում, ՊՇՌ վերրլուծություն, կճանաչի տարբեր կարգաբանական խմբերի մակաբույծներին և հատուկ վտանգավոր տեսակներին ՝ ներառյալ զարգացման բոլոր փուլերը (ձու, թրթուր, հասուն առանձնյակ):
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. Կիրառել մասնագիտական գործունեության ընթացքում, մասնավորապես տարբեր ախտորոշիչ լաբորատորիաներում, գիտահետազոտական կենտրոններում, միջին, միջին մասնագիտական և բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում աշխատելիս,
2. Դաշտային աշխատանքներ իրականացնելիս, գյուղատնտեսության, անասնապահության և առողջապահության ոլորտներում:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
. Դասընթացի նպատակն է՝ ուսանողներին փոխանցել հիմնարար գիտելիքներ ամբողջ աշխարհում, մասնավորապես Հայաստանում տարածված առավել վտանգավոր մակաբույծ կենդանիների տեսակային, կառուցվածքային և ձևաբանական առանձնահատկությունների, տարածվածության, տիրոջը փոխանցման ուղիների, տեղակայման, առաջացրած հիվանդությունների, ախտածնության աստիճանի, համաճարակաբանության, էկոլոգիայի, կանխարգելման և բուժման վերաբերյալ: Առարկայի շրջանակներում ուսանողները պետք կարողանան տիրապետել ուսումնասիրության ստանդարտ (ԴՆԹ, ՊՇՌ, ELISA) ու ժամանակակից մեթոդներին, աշխատել հիմնական ու ժամանակակից սարքավորումներով:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Սեմինարներ քննարկումներ
. Գործնական աշխատանքներ
. Ինքնուրույն աշխատանքներ
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Եզրափակիչ գնահատմամբ դասընթաց
. 1-ին ընթացիկ քննությունը՝ գրավոր, 3 հարցից բաղկացած քննական հարցատոմս, յուրաքանչյուր հարցի արժեքը 1 միավոր, առավելագույնը 3 միավոր:
. 2-րդ ընթացիկ քննությունը բանավոր է՝ 3 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց (1 ական միավոր): Միավորների քայլը 0,5 է:
. Ինքնուրույն աշխատանք՝ բանավոր պատասխանով։ Առավելագույնը 3 միավոր։
. Մասնակցությունը - առավելագույնը 2 միավոր /հաշվարկվում է ողջ դասընթացի հաճախումը/։
. Եզրափակիչ քննությունը գրավոր է, 4 հարց (յուրաքանչյուրը 2, 2, 2, 3 միավորներով):
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Alan Gunn Parasitology: An Integrated Approach
  • Anderson D.T., Invertebrate Zoology, Oxford University Press (March 4, 1999), p. 800
  • Edward E. Ruppert , Robert D. Barnes , Invertebrate Zoology, 1993, p. 928
  • Gerald W. Esch , Ecological Parasitology, 2015, p.200
  • Marwa Hasby Saad , Let's Make Medical Parasitology Easily Applied, 2018
  • Шалапёнок Е.С. - Прикладная паразитология (2009).
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Մակաբուծաբանությունը որպես գիտություն: Մակաբույծների ուսումանսիրության հիմնական մեթոդները:
· Մակաբուծային ազդեցությունը տարբեր էկոհամակարգերի վրա:
· Մակաբույծ-տեր փոխարաբերություններ: Էկտո- և էնդոմակաբույծներ: Օրգանիզմ թափանցման ուղիները: Օրգանիզմում մակաբույծների տեղակայումը:
· Հաստացություն տեր-օրգանիզմի մասին, տերերի դասակարգումը, կարգաբանական խմբերը:
· Մակաբույծ նախակենդանիներ: Մակաբույծ արմատոտանիներ և մտրակավորներ: Դրանց տարածվածությունն ու էկոլոգիան: Օրգանիզմ թափանցման ուղիները: Կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման եղանակները, մեթոդները, լաբորատոր պայմաններում այդ մեթոդների և սարքավորումների կիրառումը:
· Ապիկոմպլեքսների տիպի առանձնահատկությունները: Զարգազման կենսաշրջաններ, անսեռ և սեռական սերունդների հաջորդականություն: Ապիկոմպլեքների տիպի առավել վտանգավոր հարուցիչները, առաջացրած հիվանդությունները, համաճարակաբանությունը, տարածման արեալներն ու պայքարի ուղիները: Կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման եղանակները, մեթոդները, լաբորատոր պայմաններում այդ մեթոդների և սարքավորումների կիրառումը:
· Մակաբուծային հելմինթոլոգիա: Հեմլինթների զարգացման կենսաշրջանի առանձնատկությունները, թրթուրային փուլերի զարգացումը տարբեր էկոլոգիական պայմաններում, կարգաբանական տարբեր խմբերի պատկանող տերերի օրգանիզմում զարգացման առանձնահատկությունները:
· Հելմիթների օրգանիզմ թափանցման ուղիները, տեղակայումը, առաջացնող հիվանդություննները: Կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման եղանակները, մեթոդները, լաբորատոր պայմաններում այդ մեթոդների և սարքավորումների կիրառումը:
· Մակաբուծային արախնաէնտոմոլոգիա: Սարդակերպերը, որպես առավել վտանգավոր հարուցիչների կրողներ և փոխանցողներ: Մակաբույծ սարդակենպերի էկոլոգիական առանձնահատկությունները, տարածման արեալները: Կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման եղանակները, մեթոդները, լաբորատոր պայմաններում այդ մեթոդների և սարքավորումների կիրառումը:Մակաբույծ միջատներ, դրանց տարածման արեալն ու էկոլոգիական առանձնահատկությունները:
. Միջատների կողմից փոխանցվող հիվանդությունները: Կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման եղանակները, մեթոդները, լաբորատոր պայմաններում այդ մեթոդների և սարքավորումների կիրառումը:
3-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ., լաբ. - 2 ժամ /շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ16
1. Դասընթացի նպատակ
· Տալ ընդհանուր պատկերացում հոդվածվոտանիների և փափկամարմինների վերաբերյալ,
· Ուսանողներին ծանոթացնել հոդվածոտանիների և փափկամարմինների հետ աշխատելու մեթոդներին
. Հայաստանի հոդվածոտանիների և փափկամարմինների բազմազանության ճանաչում ուսանողների կողմից:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ներկայացնելու հոդվածվոտանիների և փափկամարմինների բազմազանությունը, ինչպես տեսակային այնպես էլ էկոլոգիական;
2. տարբերակել տեսակների անատոմիական առանձնահատկությունները;
3. ուսումնասիրել Հայաստանի հոդվածվոտանիների կողմից փոխանցվող զոոնոզ հիվանդությունները;
4. Հայաստանի հոդվածվոտանիների և փափկամարմինների տեսակների որոշումը:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
· կիրառելու ստացված գիտելիքները կենդանաբանական և էկոլոգիական հետազոտություններում,
· որոշելու Հայաստանի հոդվածվոտանիների և փափկամարմինների տեսակների կարգաբանական պատկանելիությունը:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
· օգտագործելու ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության ընթացքում,
. ճանաչել Հայաստանի հոդվածվոտանիների և փափկամարմինների տեսակային բազմազանություն:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Տալ ընդհանուր պատկերացում հոդվածվոտանիների և փափկամարմինների վերաբերյալ,
· Ուսանողներին ծանոթացնել հոդվածոտանիների և փափկամարմինների հետ աշխատելու մեթոդներին
. Հայաստանի հոդվածոտանիների և փափկամարմինների բազմազանության ճանաչում ուսանողների կողմից:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Լաբորատոր պարապմունքներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. ռաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. 1-ին ընթացիկ քննությունը 4 միավոր առավելագույն արժեքով թեստ, յուրա­քան­չյուրը` 0,2 միավոր:
. 2-րդ ընթացիկ քննությունը՝ հետազոտական բաղադրիչ, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Ինքնուրույն աշխատանք` ռեֆերատ առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 8 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Акрамовский Н.Н. Фауна Армянской ССР. Моллюски. Ереван, Изд.АН Арм ССР, 1976
  • Рупперт Э.Э, Фокс Р.С., Барнс Р.Д., Зоология беспозвоночных, том 3. Членистоногие. 2008
  • Alessandro Minelli, Geoffrey Boxshall, Giuseppe Fusco. Arthropod Biology and Evolution: Molecules, Development, Morphology. 2013 edition
  • Chowdhury S, Dubey VK, Choudhury S, Das A, Jeengar D, Sujatha B, Kumar A, Kumar N, Semwal A and Kumar V. 2023. Insects as bioindicator: A hidden gem for environmental monitoring. Front. Environ. Sci. 11:1146052. doi: 10.3389/fenvs.2023.1146052
  • Elizabeth A. Gockel-Blessing. Clinical Parasitology: A proactical approach. 2013 p.301-323
  • Jörg Oehlmann, Ulrike Schulte-Oehlmann. Chapter 17 Molluscs as bioindicators, Volume 6, 2003, Pages 577-635,
  • Winston Frank Ponder, David R. Lindberg, Juliet Mary Ponder. Biology and Evolution of the Mollusca, Volume 1. 2020
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
. Հոդվածոտանիների և փափկամարմինների էվոլյուցիոն հարցերը և կարգաբանական առանձնահատկությունները:
. Հոդվածոտանիները և փափկամարմինները որպես կենսացուցիչներ և վարակիչ հիվանդությունների փոխանցողներ:
. Շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունը հոդվածոտանիների և փափկամարմինների բազմազանության, ձևաբանության և գենետիկայի վրա։
. Ծառերի և թփերի վեգետատիվ օրգանների էկոլոգիական անատոմիա:
. Զոոնոզ հիվանդությունների ուսումնասիրության հիմնական ճանապարհները և իրավիճակը Հայաստանում:
. Էկոլոգիայում հոդվածոտանինրի և փափկամարմինների կիրառման արդիականությունը:
. Հոդվածոտանիների մարմնի և փափկամարմինների խեցու բիոմետրիան:
. Հոդվածոտանիների և փափկամարմինների կիրառական նշանակությունը և հեռանկարները Հայաստանում:
3-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ., լաբ. - 2 ժամ /շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ16
1. Դասընթացի նպատակ
· Տալ ընդհանուր պատկերացում կենդանիների էկոլոգիական մոդելավորուման վերաբերյալ,
· Ուսանողներին ծանոթացնել մոդելավորման հիմքերին և աշխատելու մեթոդներին
Զարգացնել ուսանողների գիտելիքներն ու հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններում GIS (Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգ) տեխնոլոգիաների կիրառման տեսական և մեթոդական հիմքերի և կենդանիների քարտեզագրման վերլուծության հնարավորությունների վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. տարբերակել կենդանիների էկոլոգիական մոդելավորման մեթոդների բազմազանություն;
2. ներկայացնելու տեսական և գործնական հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններ անցկացնելու համար անհրաժեշտ աշխարհագրական տվյալների մշակման, վերլուծության և մոդելավորման գործում.
3. օգտագործելու GIS քարտեզների գործնական աշխատանքում համար;
4. գնահատելու էկոհամակարգերում տեղի ունեցող վիճակի, գործընթացների և երևույթների մոդելների որոշումը:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառելու ստացված գիտելիքները կենդանաբանական և էկոլոգիական հետազոտություններում,
2. որոնելու և վերլուծելու տեղեկատվություն ժամանակակից տվյալների բազաներում ընտրված հետազոտական ​​թեմայի վերաբերյալ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործելու ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության ընթացքում,
2. ճանաչել կենդանիների էկոլոգիական մոդելավորուման մեթոդների բազմազանությունը գիտական ​​առաջադրանքներին համապատասխան:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Տալ ընդհանուր պատկերացում կենդանիների էկոլոգիական մոդելավորուման վերաբերյալ,
· Ուսանողներին ծանոթացնել մոդելավորման հիմքերին և աշխատելու մեթոդներին
Զարգացնել ուսանողների գիտելիքներն ու հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններում GIS (Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգ) տեխնոլոգիաների կիրառման տեսական և մեթոդական հիմքերի և կենդանիների քարտեզագրման վերլուծության հնարավորությունների վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Լաբորատոր պարապմունքներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. Առաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննությունը 4 միավոր առավելագույն արժեքով թեստ, յուրա­քան­չյուրը` 0,2 միավոր:
· 2-րդ ընթացիկ քննությունը՝ հետազոտական բաղադրիչ, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
· Ինքնուրույն աշխատանք` ռեֆերատ առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
. Եզրափակիչ քննություն 8 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Огуреева, Г.Н. Экологическое картографирование. Биогеографические подходы. Учебн. пособие / Г.Н. Огуреева, Т.В. Котова, Л.Г. Емельянова. - М.: Географический факультет МГУ, 2010. - 160 с.
  • Раклов В.П. Картография и ГИС : учебное пособие / В.П. Раклов. - 3-е изд., стереотип.Москва : Инфра-М, 2021. - 215 с. - ISBN 978-5-16-016460-1. - URL: https://ibooks.ru/bookshelf/373400/reading. - Текст: электронный.
  • -•••••
  • GIS for Wildlife Conservation Esri. ESRI 380 New York Street Redlands, CA 92373-8100 909-793-2853 FAX 909-793-5953 www.esri.com· Colin D. MacLeod . GIS For Biologists: A Practical Introduction for Undergraduates. 2019
  • Starfield A. M. A. L. Bleloch. Building models for conservation and wildlife management.
  • Burgess Intl., ISBN 0808777904, 2nd Ed. (paperback), 1991.
  • Marc Kéry, Andy Royle, Applied Hierarchical Modeling in Ecology: Analysis of distribution, abundance and species richness in R and BUGS: Volume 1:Prelude and Static Models 1st Edition
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Կենդանիների էկոլոգիական մոդելավորման մեթոդների բազմազանություն
· Մոդելավորման գործընթացի մեթոդաբանական և տեսական հիմքերը
· Ընդհանուր տեղեկություններ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի մասին: Կառուցվածքներ և տվյալների մոդելներ:
· Կենդանիների տարածվացության էկոլոգիական մոդելավորումը մեթոդ
· Կենդանիների էկոլոգիական խորշի մոդելավորման մեթոդ
· Կենդանական տարածվացության մոդելների կառուցման ծրագրերի օգտագործումը
· Էկոլոգիական համակարգերի մոդելավորման համակարգային մոտեցում
· «Գիշատիչ-զոհ» և «Երկու տեսակի մրցակցության» հայտնի մոդելների վերլուծություն
. GIS-ի գործնական կիրառումը ընտրված տեսակի տարածքի կազմելու համար; շեյպ SHP ֆայլերի, անձնական և ֆայլային տվյալների բազայի և հիմնական թեմատիկ քարտեզների ստեղծում
3-րդ կիսամյակ
4 ժամ/շաբ.
Դաս. 2 ժամ/շաբ., լաբ. - 2 ժամ /շաբ.
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
0704/Մ16
1. Դասընթացի նպատակ
· Տալ պատկերացում կենդանաբանական ուսումնասիրության ընթացքում ստացված տվյալների մաթեմատիկական մշակման վերաբերյալ,
· Ուսանողներին ծանոթացնել կենսաբանական փորձարարական նյութի վիճակագրական վերլուծության հիմնական մեթոդներին
. Զարգացնել ուսանողների գիտելիքներն ու հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններում վերլուծության ծրագրերի հնարավորությունների վերաբերյալ:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. տարբերակել վիճակագրական տվյալների մշակման տարբեր մեթոդները և ժամանակակից ծրագրերի հնարավորությունները;
2. ներկայացնելու տեսական և գործնական հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններ անցկացնելու համար անհրաժեշտ աշխարհագրական տվյալների մշակման, վերլուծության և մոդելավորման գործում.
3. գնահատելու տվյալների վերլուծության մեթոդի ընտրության ճիշտությունը և ճիշտ օգտագործել տարբեր չափանիշներ ուսումնասիրության մեջ:
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. օգտագործելու R և Statsistica ծրագրերը գործնական աշխատանքում;
2. կիրառելու ստացված գիտելիքները կենդանաբանական և էկոլոգիական հետազոտություններում,
3. վերլուծելու և կատարելու եզրակացություններ վիճակագրական ուսումնասիրություններում.
4. որոնելու և վերլուծելու տեղեկատվություն ժամանակակից մեթոդներով և ծրագրերով:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործելու ստացած գիտելիքները մասնագիտական գործունեության ընթացքում,
ճանաչել կենդանիների էկոլոգիական մոդելավորուման մեթոդների բազմազանությունը գիտական ​​առաջադրանքներին համապատասխան:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· Տալ պատկերացում կենդանաբանական ուսումնասիրության ընթացքում ստացված տվյալների մաթեմատիկական մշակման վերաբերյալ,
· Ուսանողներին ծանոթացնել կենսաբանական փորձարարական նյութի վիճակագրական վերլուծության հիմնական մեթոդներին
. Զարգացնել ուսանողների գիտելիքներն ու հմտությունները կենդանաբանական հետազոտություններում վերլուծության ծրագրերի հնարավորությունների վերաբերյալ:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. Դասախոսություններ
. Լաբորատոր պարապմունքներ
. Իրավիճակային խնդիրների քննարկում
. ռաջադրանքների կատարման ստուգում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
· 1-ին ընթացիկ քննությունը 4 միավոր առավելագույն արժեքով թեստ, յուրա­քան­չյուրը` 0,2 միավոր:
· 2-րդ ընթացիկ քննությունը՝ հետազոտական բաղադրիչ, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
· Ինքնուրույն աշխատանք` ռեֆերատ առնչվող թեմայով, 4 միավոր առավելագույն արժեքով:
Եզրափակիչ քննություն 8 միավոր առավելագույն արժեքով:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Годин, Александр Михайлович. Статистика: учебник для вузов / А. М. Годин. - 9-е изд., перераб. и испр. - М. : Дашков и К, 2011. - 457 с.
  • Jan Lepš , Petr Šmilauer . Biostatistics with R: An Introductory Guide for Field Biologists 1st Edition. 2020
  • Математическая биостатистика: Учебное пособие / О.А. Шихова. - Вологда - Молочное: ИЦ Вологодской ГМХА, 2016. - 80 с.
  • Методические указания и задания для лабораторных занятий и самостоятельной работы студентов по курсу «Математическая биостатистика» / Н.А. Кучанская. - Вологда - Молочное: ВГМХА, 2013. - 37с.
  • Практикум по статистике: Учеб. пособие / О.А. Шихова, Е.Н. Пичугина, Н.Б. Вершинина, Н.Г. Селина. - Вологда-Молочное: ИЦ ВГМХА, 2014. - 316 с.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
· Վիճակագրական վերլուծության ծրագրերի բազմազանություն
· Տվյալների ֆայլի կազմակերպում «Statistica» ւ R ծրագրում:
· R լեզու (միջավայր), R հրամանների համառոտ ակնարկ։
· Տվյալների նկարագրությունը -թվաբանական միջին արժեքը և դրա հատկությունները: Միջինի շեղումի արժեքը, թվաբանական միջին սխալ։
· Հատկությունների միջև կապը - Պիրսոնի հարաբերակցությունը (պարամետրիկ): Սպիրմանի հարաբերակցությունը (ոչ պարամետրիկ): Նշանների խոնարհում:
· Նմուշների և բաշխումների համեմատություն։ Պարամետրային և ոչ պարամետրային մեթոդների միջև ընտրություն կատարել, բաշխումների համեմատություն ըստ Կոլմոգորով-Սմիրնովի և այլոց: Բաշխումների համեմատություն՝ օգտագործելով Pearson chi-square մեթոդը: Նմուշների պարամետրային համեմատություն ըստ Student's-ի և Fisher-ի չափանիշների: Նմուշների ոչ պարամետրիկ համեմատություն՝ ըստ Ման-Ուիթնիի.
· Մեկ գործոն և երկգործոն շեղումների վերլուծություն, դրա արդյունքների մեկնաբանում:
. Բազմաչափ վերլուծություն. Կլաստերային վերլուծություն (ագլոմերատիվ մեթոդներ «ծառերի» կառուցմամբ): Հիմնական բաղադրիչի մեթոդը։
. Դիսկրիմինանտ վերլուծություն և կանոնական փոփոխականներ

Կրթական այլ մոդուլներ

Ամբիոնի կոդը Պարտադիր դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
1-ին, 2- րդ, 3- րդ կիսամյակ
2 ժամ/շաբ
2 ժամ/սեմինար
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ19
1. Դասընթացի նպատակ
· ծանոթացնել կենդանաբանական հետազոտությունների արդի մեթոդներին և խնդիրներին, ինչը հնարավորություն կտա իրականացնել կենդանաբանության ասպարեզի գիտահետազոտական ուսումնասիրություններ
· Զարգացնել հետազոտական հմտությունները կենդանաբանության բնագավառում,
Ապահովել գիտական տվյալների վերլուծության և ներկայացման կարողություններ​
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. կլիմայի փոփոխության ազդեցության գնահատում կենդանական աշխարհի վրա և համապատասխան կանխարգելիչ միջոցառումների առաջարկում,
2. իմանալ Հայաստանի հանրապետության կենսաբանական բազմազանության պահպանության, պաշտպանության, վերարտադրության եվ օգտագործման բնագավառներում
3. Հայաստանի Կարմիր գրքի կարևորության ճանաչում և կենդանատեսակների պահպանության ռազմավարությունների մշակումը
4. հիբրիդային էվոլյուցիայի տեսության ուսումնասիրություն և դրա կիրառումը կենդանաբանության մեջ,
5. GIS մոդելավորման մեթոդների կիրառում կենդանաբանական տարածքների ուսումնասիրության և մոդելավորման համար
6. կենդանիների վարքագծի ուսումնասիրություն և դրանց վրա ազդող գործոնների բացահայտում,
7. ինվազիվ տեսակների բնութագրում և դրանց ազդեցության գնահատում բնության վրա
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. գիտական հոդվածների գրելու հմտությունների զարգացում՝ գիտական հետազոտությունների արդյունքների ներկայացման համար,
2. գիտական աշխատանքների ճիշտ ներկայացման հմտությունների զարգացում՝ լսարանի ուշադրությունը պահպանելու և հաղորդակցման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով
3. օգտվել արհեստական բանականության վրա հիմնված բջջային հավելվածներ կենդանաբանական մոդելավորմամ և հետազոտական աշխատանքներում
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. փորձնական արդյունքների և տեսական նյութի համակողմանի վերլուծության ունակություն
2. հետազոտությունների արդյունքների ներկայացմամբ զեկուցումների պատրաստում և գիտական բանավեճերի վարում
վերլուծելու փաստեր և կատարելու հետևություններ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ծանոթացնել կենդանաբանական հետազոտությունների արդի մեթոդներին և խնդիրներին, ինչը հնարավորություն կտա իրականացնել կենդանաբանության ասպարեզի գիտահետազոտական ուսումնասիրություններ
· Զարգացնել հետազոտական հմտությունները կենդանաբանության բնագավառում,
Ապահովել գիտական տվյալների վերլուծության և ներկայացման կարողություններ​
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
· Ուսուցանող (բաց հարցերով քննարկում, ինքնագնահատում և փոխադարձ գնահատում, ռեֆերատ/էսսեների և նախագծերի պատրաստում, անհատական և խմբակային առաջադրանքներ) և միավորային գնահատում
· Ներմուծական և ավանդական դասախոսություններ, քննարկումներ տեղում, ինտերակտիվ զրույց
· Անհատական խորհրդատվություն, ինքնուրույն ուսման ավելի ընդլայնված, խոր վերլուծության և աջակցության հնարավորության տրամադրում
. Ինքնուրույն աշխատանքների և դրվագների ցուցադրմամբ զեկուցում-սեմինարների հանձնարարում
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. Ստուգարք
. բաց հարցերով քննարկում
. բանավոր հարցում
6. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
3-րդ կիսամյակ
30 ժամ/շաբ.
Գործ. - 30 ժամ/շաբ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ22
1. Դասընթացի նպատակ
· զարգացնելու և ամրապնդելու ինքնուրույն գիտահետազոտական աշխատանքներ կատարելու հմտություններ,
· ծանոթանացնելու գիտական գրականության հետ աշխատելու նրբություններին,
. զարգացնելու հետազոտության արդյունքները հանրային քննարկման ներկայացնելու հմտություն:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. ուսումնասիրելու և նկարագրելու Հայաստանի ցամաքային և ջրային էկոհամակարգերը, դրանց կենսաբազմազանությունը և բնապահպանական խնդիրները,
2. իմանալու անողնաշար և ողնաշարավոր կենդանիների, ինչպես նաև հիդրոբիոնտների կենսաբազմազանությունը, կարգաբանությունը, ձևաբանությունը, էկոլոգիան, էթոլոգիան, էվոլյուցիան, գենետիկան և կենդանաշխարհագրությունը,
3. ուսումնասիրելու կենդանիների և բույսերի հելմինթոֆաունան և դրանց ազդեցությունը էկոհամակարգերի վրա,
4. կենսառեսուրսների գնահատման, դրանց պահպանման, վերականգնման և արդյունավետ օգտագործման վերաբերյալ առաջարկների մշակում,
5. վերլուծելու մակաբուծական և վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման միջոցառումները,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. թիմում աշխատելու ունակություն,
2. դրսևորելու հետազոտական և վերլուծական հմտություններ,
3. ներկայացնելու շնորհանդեսներ և հրապարակային ելույթներ:
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
7.
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· զարգացնելու և ամրապնդելու ինքնուրույն գիտահետազոտական աշխատանքներ կատարելու հմտություններ,
· ծանոթանացնելու գիտական գրականության հետ աշխատելու նրբություններին,
. զարգացնելու հետազոտության արդյունքները հանրային քննարկման ներկայացնելու հմտություն:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
. փորձարարական աշխատանք լաբորատորիայում,
. գիտական ​​գրականության քննարկում,
. սեփական արդյունքների, ինչպես նաև այլ հեղինակների արդյունքների քննարկում և ամփոփում:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ստուգարքը անցկացվում է բանավոր՝ առաջադրանքների կատարման և կատարված աշխատանքների վերաբերյալ շաբաթական հաշվետվությունների հիման վրա:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Fayvush, G. (Ed.). (2023). Biodiversity of Armenia. Springer Nature.
  • Arakelyan, M., Petrosyan, V., Pipoyan, S., Karagyan, G., Ghrejyan, T., Ghazaryan, A., ... & Kalashian, M. (2024). Invasive alien species of animals in Armenia. BioInvasions Record, 13(2).
  • Nicholson, H. A. (1876). A manual of zoology for the use of students: with a general introduction on the principles of zoology. D. Appleton and Company.
  • Lal, S. S. (2009). Practical Zoology: Vol. 3 (Vol. 3). Rastogi Publications.
  • Mayr, E. (2015). Principles of systematic zoology. Scientific Publishers.
  • Halton, D. W., Behnke, J. M., & Marshall, I. (Eds.). (2001). Practical exercises in parasitology. Cambridge University Press.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Կազմակերպչական փուլ՝
. Հետազոտության թեմայի ընտրություն:
. Ընտրված հետազոտական ​​թեմայի վերաբերյալ գրականության ակնարկի պատրաստում:
. Նյութերի և հետազոտության մեթոդների ընտրություն:
Հետազոտության փուլ՝
. Փորձի պլանավորում:
. Փորձարարական ​​նյութերի հավաքագրում:
Ստացված արդյունքների մշակում և վերլուծություն՝
. Հետազոտական ​​արդյունքների վերլուծություն:
. Հետազոտության հիմնական եզրակացությունների ձևակերպում։
. Հետազոտության արդյունքների քննարկում հատկապես ժամանակակից գիտական ​​գաղափարների տեսանկյունից:
Պրակտիկայի հաշվետվության պատրաստում՝
. Ստացված տվյալների վիճակագրական մշակում:
. Կատարված գիտական ​​հետազոտության արդյունքների հիման վրա վերջնական գիտական ​​զեկույցի պատրաստում և ներկայացում:
4-րդ կիսամյակ
Ինքնուրույն աշխատանքի ժամաքանակը՝ ? ժամ
ՊԱՐՏԱԴԻՐ
0704/Մ22
1. Դասընթացի նպատակ
Մագիստրոսական թեզի նպատակն է ուսանողներին հնարավորություն ընձեռել ցուցադրելու իրենց գիտելիքներն ու հմտությունները իրենց ուսումնառության ոլորտում, նպաստել առկա գիտելիքների համախմբմանը և նախապատրաստել նրանց հետագա ակադեմիական կամ մասնագիտական ​​գործունեության համար:
Մագիստրոսական թեզի ավարտին մագիստրոսը կարող է զարգացնել այնպիսի կարևոր հմտություններ, ինչպիսիք են քննադատական մտածողությունը, խնդիրների լուծումը և հաղորդակցությունը: Այս հմտությունները բարձր են գնահատվում գործատուների կողմից և կարող են օգնել ուսանողներին առանձնանալ աշխատաշուկայում: Նախապատրաստելով մագիստրոսական թեզը՝ ուսանողները փորձ են ձեռք բերում հետազոտություններ անցկացնելու, տվյալները վերլուծելու և իրենց բացահայտումները ներկայացնելու համար, ինչը կարող է նրանց նախապատրաստել հետագա ուսումը շարունակելուասպիրանտուրայում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. կիրառելու գիտական հետազոտություններում կենդանաբանության և մակաբուծաբանության ժամանակակից մեթոդները,
2. օգտագործելու փորձարարական տվյալների վերլուծության մեթոդները կենդանիների բազմազանության ուսումնասիրության, գնահատման և պահպանման ժամանակ,
3. կիրառելու տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հնարավորությունները կենդանաբանական հետազոտություններում,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. մշակելու փորձարարական արդյունքների և տեսական նյութի վերլուծություն,
2. պատրաստելու զեկուցումներ՝ հետազոտությունների արդյունքների ներկայացման համար,
3. վերլուծելու փաստեր և կատարելու հիմնավոր հետևություններ:

3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
Մագիստրոսական թեզի նպատակն է ուսանողներին հնարավորություն ընձեռել ցուցադրելու իրենց գիտելիքներն ու հմտությունները իրենց ուսումնառության ոլորտում, նպաստել առկա գիտելիքների համախմբմանը և նախապատրաստել նրանց հետագա ակադեմիական կամ մասնագիտական ​​գործունեության համար:
Մագիստրոսական թեզի ավարտին մագիստրոսը կարող է զարգացնել այնպիսի կարևոր հմտություններ, ինչպիսիք են քննադատական մտածողությունը, խնդիրների լուծումը և հաղորդակցությունը: Այս հմտությունները բարձր են գնահատվում գործատուների կողմից և կարող են օգնել ուսանողներին առանձնանալ աշխատաշուկայում: Նախապատրաստելով մագիստրոսական թեզը՝ ուսանողները փորձ են ձեռք բերում հետազոտություններ անցկացնելու, տվյալները վերլուծելու և իրենց բացահայտումները ներկայացնելու համար, ինչը կարող է նրանց նախապատրաստել հետագա ուսումը շարունակելուասպիրանտուրայում:
4. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
. Մագիստրոսական թեզը ներկայացվում է բանավոր և գրավոր ձևաչափով ամփոփիչ ատեստավորման հանձնաժողովին:
. Մագիստրոսական թեզը գնահատվում է 20- միավորանոց համակարգով՝ համաձայն սահմանված չափանիշների և դրանց համապատասխան չափորոշիչների:
5. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Տիտղոսաթերթ
Ստորագրությունների էջ
Համառոտագիր
Բովանդակություն
Ներածություն
Հիմնական մաս
Եզրակացություններ (և առաջարկություններ)
Օգտագործված գրականության ցանկ
Հավելվածներ
Հասցե` ՀՀ, ք. Երևան, 0025, Ալեք Մանուկյան 1 (+37460) 710000 info@ysu.am