Եվրոպական փորձը՝ Հայաստանի իրավական դաշտի համար. ԵՊՀ ուսանողի տեսլականը

Մեզ հետ զրույցում Արսենը պատմել է գերմանական կրթական համակարգի առանձնահատկությունների, ակադեմիական ազատության, նոր ընկերների հետ շփումների և հայրենիքում իրավական բարեփոխումներ կատարելու իր տեսլականի մասին։

Ակադեմիական ազատություն և կրթական նոր փորձ

Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում Արսենն ընտրել էր «Իրավունք և կրոն», «Աշխատանքային իրավունք», «Պայմանագրային իրավունք», «Միջազգային մարդու իրավունքներ», «Տրամաբանություն», ինչպես նաև գերմաներենի դասընթացները:

Գերմաներենի B2 մակարդակի իմացությամբ նա առարկաների մեծ մասն անցել է գերմաներենով՝ բացառությամբ «Միջազգային մարդու իրավունքներ» դասընթացի, որն անգլերենով էր դասավանդվում։

Խոսելով գերմանական և հայաստանյան կրթական համակարգերի տարբերությունների մասին՝ Արսենն առաջնահերթ առանձնացրեց դասացուցակի ճկունությունն ու ուսանողակենտրոն մոտեցումը:

«Օտարերկրյա ուսանողների համար դասացուցակն ավելի ճկուն էր. մենք էինք ընտրում առարկաները և որոշում, թե որ ժամերին հաճախենք դասընթացներին: Ուսումնական նյութերի առումով հնարավորություն ունեինք օգտվելու ավելի շատ դասագրքերից ու նյութերից. որոշ դասախոսներ առաջարկում էին տարբեր գրքեր, և ուսանողն ինքն էր որոշում, թե ինչ մեթոդաբանությամբ պատրաստվի քննություններին»,- ասաց նա ու հավելեց, որ քննությունների ընթացքում դասախոսները պատրաստակամ էին լրացուցիչ հարցադրումներով ուղղորդելու ուսանողին։ Նրա խոսքով՝ գնահատականների բողոքարկման գործընթացը Հումբոլդտի համալսարանում ավելի խիստ է՝ համեմատած ԵՊՀ-ում կիրառվող մեխանիզմների հետ։

Գործնական փորձառություն

Արտերկրում ուսումը շարունակելու ժամանակահատվածում Արսենը հաճախել է գերմանական դատարաններ և ծանոթացել տեղի դատավարական առանձնահատկություններին։ 

«Մասնակցել եմ քրեական իրավունքի մասնագետ Ռոնեն Շտայնկեի բանախոսությանը՝ ձեռք բերելով հմտություններ մտքի ազատության իրավունքի և դրա չարաշահումների տարանջատման վերաբերյալ, ինչպես նաև մասնակցել եմ արհեստական բանականությանը (AI) նվիրված գիտաժողովի, որտեղ ներկայացվել են արհեստական բանականության կիրառմանն առնչվող իրավական նոր կարգավորումները, որոնք լրամշակման անհրաժեշտություն ունեն»,- ընդգծեց նա:

Մշակութային երկխոսություն. հայկական հարիսան ու նոր ընկերները

Արսենի համար ուսանողական կյանքի ամենավառ իրադարձություններից է եղել համալսարանի բակում կազմակերպված «Միջազգային ընթրիք» միջոցառումը, որի շրջանակում նա օտարերկրացի ուսանողներին ներկայացրել է հայկական ավանդական խոհանոցը։

«Ես պատրաստել էի հարիսա: Իհարկե, մենակ եմ պատրաստել, բայց տատիկս հեռավար ինձ օգնում էր իր խորհուրդներով: Մեծ հաճույք էր իմ ազգային ուտեստը ներկայացնելը, ինչպես նաև այլ ազգերի, այդ թվում՝ լեհերի, ուկրաինացիների, չինացիների պատրաստած ուտեստները համտեսելն ու միմյանց մշակույթին ծանոթանալը»,- ասաց նա:

Արսենը հիմնականում շփվել է չինացի, սինգապուրցի, անգլիացի, լեհ և հույն ուսանողների հետ։ Նրան հատկապես հետաքրքրում էր հույն ուսանողների հետ շփումը՝ հաշվի առնելով երկու ազգերի քրիստոնեական, պատմական և մշակութային ընդհանրությունները։

Ճանապարհորդություն Եվրոպայում

Գերմանիայում սովորող ԵՊՀ մի քանի ուսանողների հետ Արսենը նախընտրել է ինքնուրույն ճամփորդել և բացահայտել Եվրոպան: Բացի Բեռլինից՝ նա այցելել է Պոտսդամ, Դրեզդեն, Քյոլն, Ախեն, ինչպես նաև եվրոպական այլ քաղաքներ՝ Ամստերդամ, Բրյուսել, Պրահա, Վիեննա և Վենետիկ:

Բեռլինից Հայաստան՝ իրավական բարեփոխման գաղափարով

Մասնագիտական ամենակարևոր ձեռքբերումը Արսենը համարում է «Իրավունք և կրոն» դասընթացի շրջանակում ձեռք բերած գիտելիքները, որոնք ցանկանում է կիրառել Հայաստանում։

«Մեր ազգային օրենսդրությամբ պետություն-եկեղեցի հարաբերությունները, իմ ընկալմամբ, թերի են կարգավորված, ինչն առաջացնում է ճգնաժամ: Գերմանական համակարգում այդ հարաբերությունները շատ ավելի լավ են կարգավորված, ինչը, իմ կարծիքով, առավել հստակ սահմանազատում է պետության և եկեղեցու իրավասությունների շրջանակը»,- ընդգծեց Արսեն Սարգսյանը՝ մատնանշելով, որ «Իրավունք և կրոն» դասընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տվել նրան մշակելու մոդել, որը կարող է առաջարկվել Հայաստանի Հանրապետությանը՝ պետություն-եկեղեցի հարաբերությունների ոլորտում բարեփոխում կատարելու համար: