Ընթացիկ տարվա մայիսի 16-ին՝ Երևանի պետական համալսարանի հիմնադրման 107-ամյակի հոբելյանական օրը, կայացավ «Շրջանավարտների ֆորում-2026»-ը:
Ֆորումի շնորհիվ մեկ հարթակում համախմբվեցին հարազատ բուհի տարբեր սերունդների ներկայացուցիչներ, որոնց մասնագիտական ուղին, ձեռքբերումներն ու կուտակած փորձառությունը իրավամբ ԵՊՀ պատմության անբաժանելի մասն են:
Ֆորումը ոչ միայն ավանդական հանդիպման ձևաչափ է, այլև ռազմավարական հնարավորություն՝ վերարժևորելու ԵՊՀ կապն իր շրջանավարտների հետ, քննարկելու համալսարանի ներկա մարտահրավերներն ու ուրվագծելու այն տեսլականը, թե ինչպես կարող են բուհն ու շրջանավարտների համայնքը համատեղ ջանքերով կերտել ապագան:
Ի թիվս այլ նախաձեռնությունների` ֆորումի շրջանակում անցկացվեցին պանելային քննարկումներ, որոնք ընդգրկեցին կրթության, գիտության և հասարակական զարգացման համար առանցքային թեմաներ: Առանձնահատուկ կարևորվեց «Հայագիտության զարգացման հեռանկարները» խորագրով պանելային քննարկումը, որի նպատակն էր համակողմանիորեն վերլուծել ոլորտի ներկա վիճակը, արդի մարտահրավերներն ու զարգացման հիմնական ուղղությունները։
Պանելային քննարկման մոդերատոր, ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի (ՀՀԻ) տնօրեն, միջազգայնագետ, պ.գ.դ., դոցենտ Վահրամ Պետրոսյանը, ազդարարելով քննարկման բացումը, ներկայացրեց «հայագիտություն» և «հայագիտական հետազոտություններ» հասկացությունների վերադիտարկման անհրաժեշտությունը արդի աշխարհաքաղաքական և գիտական ձևափոխությունների (տրանսֆորմացիաների) համատեքստում: Վ. Պետրոսյանն իր ելույթում ներկայացրեց հայագիտության «ձեռքբերումների» (ուժեղ կողմերի), «թույլ կողմերի» «հնարավորությունների» և «սպառնալիքների» մոտեցումը՝ վերանայելով «հայագիտություն» և «հայագիտական հետազոտություններ» հասկացությունները (revisiting Armenian studies) և փորձելով հստակեցնել նպատակները, խնդիրները, մարտահրավերներն ու առաջնահերթությունները։
Քննարկմանը զեկույցներով և մասնագիտական դիտարկումներով հանդես եկան ոլորտի առաջատար մասնագետներն ու ակադեմիական շրջանակների ներկայացուցիչները, որոնք ներկայացրին հայագիտության տարբեր շերտեր՝ հայագիտության և հումանիտար հետազոտությունների զարգացման ռազմավարության մշակում, ինքնության փոխակերպում (տրանսֆորմացիա), լեզվաբանություն, ազգագրություն, մշակութային ժառանգության կառավարում և այլն: Քննարկման մասնակիցներից յուրաքանչյուրը՝ ԵՊՀ միջազգային կապերի, զարգացման և նորարարությունների գծով պրոռեկտոր, բ.գ.դ. Միքայել Հովհաննիսյանը, ՀՀ ԿԳՄՍՆ լեզվի կոմիտեի նախագահ, բ.գ.դ. Սիրանուշ Դվոյանը, մշակութային մարդաբան և ազգագրագետ, պ.գ.դ. Աղասի Թադևոսյանը, Հայաստանի պատմության թանգարանի գիտական գծով փոխտնօրեն, պ.գ.դ. Նժդեհ Երանյանը, սահմանեց հայագիտության վերաբերյալ իր տեսլականը:
Զեկուցումներից հետո մեկնարկեց ֆորումի ամենադինամիկ հատվածը՝ 30-րոպեանոց թեմատիկ քննարկում-բանավեճը, որն ընթացավ միմյանց արձագանքելու, գաղափարները փոխլրացնելու և սուր հարցադրումներ կատարելու ձևաչափով: Քննարկումը ծավալվեց երեք հիմնական ռազմավարական բլոկների շուրջ՝ հայագիտության ընթացիկ և ապագայամետ նպատակների վերասահմանում, արդի հիմնախնդիրների և մարտահրավերների հստակեցում և ԵՊՀ-ի՝ որպես գիտական կենտրոնի («Hub») դերի արժևորում՝ «ներքին» և «արտաքին» հայագիտության միջև արդյունավետ կամուրջ ձևավորելու համատեքստում։
Քննարկման հաջորդ 20 րոպեները հատկացվեցին բացառապես գործնական, կիրառական նախագծերի մշակմանն ու այն երեք հստակ քայլերի ձևակերպմանը, որոնք Երևանի պետական համալսարանը պետք է իրագործի առաջիկա մեկից երեք տարիների ընթացքում:
Համատեղ քննարկման արդյունքում փորձագետներն առանձնացրին հայագիտության զարգացման երեք հիմնական կիրառական ուղղություններ, որոնք ներառում են քաղաքական հայագիտությունը, թվային հայագիտությունը, հանրային հայագիտությունը և այլն:
Պանելային քննարկումն ընթացավ ակտիվ երկխոսությամբ: Ներկաները փաստեցին, որ հայագիտության արդիականացումը ռազմավարական նշանակություն ունի Հայաստանի Հանրապետության պետական շահերի սպասարկման և միջազգային գիտական ասպարեզում երկրի դիրքերի ամրապնդման գործում:
Մասնակիցները համակարծիք էին, որ ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի շրջանակում նմանատիպ այլ պանելային քննարկումներն անհրաժեշտություն են:
