Skip to main content
Գլխավոր
envelope
ՀայերենРусскийEnglish

Main Navigation (Arm)

  • Ընդունելություն
    • Բակալավրիատ
    • Մագիստրատուրա
    • Ասպիրանտուրա
    • Օտարերկրյա ուսանողներ
    • Նախապատրաստական դասընթացներ
    • Դիմորդների հետ տարվող աշխատանքներ
    • ԵՊՀ ՍԹԵՄ ավագ դպրոց
  • Կրթություն
    • Առաջինկուրսեցու ուղեցույց
    • Կրթական ծրագրեր
    • Մանկավարժի որակավորման շնորհում
    • Ակադեմիական գրագրության կենտրոն
    • Շարունակական կրթություն
    • Օլիմպիադա
    • Ակադեմիական օրացույց
  • Գիտություն
    • Բաց գիտություն
    • Գիտաժողովներ
    • Գրադարան
    • Դրամաշնորհներ
    • Հրատարակչություն
    • Մասնագիտական խորհուրդներ
    • ՄՌԿ ռազմավարություն հետազոտողների համար
  • Նորություններ
    • Իրադարձություններ
    • Միջոցառումներ
    • Լուրեր
    • Տեղեկագիր
    • Հայտարարություններ
    • Պատկերասրահ
    • Տեսադարան

Secondary navigation (Arm)

  • ԵՊՀ-ի մասին
    • ԵՊՀ կառավարումը
    • ԵՊՀ խորհրդանիշները
    • Միջազգային համագործակցություն
    • Որակի ապահովում
    • ԵՊՀ պատմության թանգարան
    • Աշխատանք ԵՊՀ-ում
    • Հաճախ տրվող հարցեր
  • Կառուցվածք
    • ԵՊՀ ֆակուլտետներ և կրթական կենտրոններ
      • Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետ
      • Աստվածաբանության ֆակուլտետ
      • Արևելագիտության ֆակուլտետ
      • Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ
      • Ինֆորմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետ
      • Իրավագիտության ֆակուլտետ
      • Կենսաբանության ֆակուլտետ
      • Հայ բանասիրության ֆակուլտետ
      • Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետ
      • Մանկավարժության և կրթության զարգացման կենտրոն
      • Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետ
      • Պատմության ֆակուլտետ
      • Ռուս բանասիրության ֆակուլտետ
      • Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ
      • Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կրթական և հետազոտական կենտրոն
      • Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
      • Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետ
      • Քիմիայի ֆակուլտետ
      • Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետ
      • Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոն
      • Ֆարմացիայի ինստիտուտ
      • Ֆիզիկայի ինստիտուտ
      • Քաղաքացիական պաշտպանության ամբիոն
      • Ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի ամբիոն
    • Column Wrapper
      • ԵՊՀ ՍԹԵՄ ավագ դպրոց
      • ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղ
    • Գիտական կենտրոններ և լաբորատորիաներ
      • Կենսաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ
      • Կիրառական սոցիոլոգիայի ԳՀ լաբորատորիյա
      • Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ
      • Հոգեբանության գիտահետազոտական կենտրոն
      • Հումանիտար հետազոտությունների ինստիտուտ
      • Մաթեմատիկական և կիրառական հետազոտությունների կենտրոն
      • Քիմիայի գիտահետազոտական կենտրոն
      • Ֆարմացիայի ինստիտուտի գիտահետազոտական կենտրոն
      • Ֆիզիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտ
    • Գիտաուսումնական կենտրոններ
      • Ամերիկյան հետազոտությունների կենտրոն
      • Դեղերի որակի հսկման և մոնիթորինգի գիտաուսումնական կենտրոն
      • Իրավաբանական կլինիկա
      • Հունագիտության գիտաուսումնական կենտրոն-գրադարան
      • Ռուսական կենտրոն
      • Ռուսաստանյան հետազոտությունների կենտրոն
      • Սոցիոլոգիայի հեռաուսուցման լաբորատորիա
    • Column Wrapper
      • Բաններ
    • ԵՊՀ վարչական ստորաբաժանումներ
      • Անձնակազմի կառավարման բաժին
      • Արխիվ
      • Ավտոպարկ
      • Բիզնես ինկուբատոր
      • Բյուրականի ուսումնաարտադրական բազա
      • Բուժկետ
      • Գիտական քարտուղարություն
      • Գիտական քաղաքականության վարչություն
      • Գնումների կազմակերպման վարչություն
      • Դոկտորական կրթության կենտրոն
      • ԵՊՀ պատմության թանգարան
      • Էներգետիկ համակարգի շահագործման բաժին
      • Ընդհանուր բաժին
      • Ընդունելության և դիմորդների հետ տարվող աշխատանքների կենտրոն
      • Իրավաբանական ծառայություն
      • Ծաղկաձորի ուսումնաարտադրական բազա
      • Հակահրդեհային ծառայություն
      • Հատուկ բաժին
      • Հաշվապահական հաշվառման վարչություն
      • Հյուրերի տուն
      • Հրատարակչություն
      • Մարքեթինգի բաժին
      • Միջազգային համագործակցության վարչություն
      • Մշակույթի կենտրոն
      • Շարունակական կրթության կենտրոն
      • Շրջանավարտների և կարիերայի կենտրոն
      • Որակի ապահովման կենտրոն
      • Ռազմավարական պլանավորման կենտրոն
      • Ռեկտորի աշխատակազմ
      • Սարգիս և Մարի Իզմիրլյանների անվան գրադարան
      • Տարածքի բարեկարգման և կանաչապատման բաժին
      • Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վարչություն
      • Տնտեսական գործունեության կազմակերպման և վերահսկման բաժին
      • Ուսումնամեթոդական վարչություն
      • Ուսանողական հանրակացարան
      • Ֆինանսական վերլուծությունների վարչություն
  • Կառուցվածք
  • Շրջանավարտներ և կարիերա
    • Կարիերայի կենտրոն
    • Շրջանավարտների համայնք
    • ԵՊՀ բարեկամներ
  • Ուսանողական կյանք
    • Արվեստ և մշակույթ
    • ԵՊՀ ուսանողական խորհուրդ
    • ԵՊՀ ուսանողական գիտական ընկերություն
ՀայերենРусскийEnglish
envelope

Main Navigation (Arm)

  • Ընդունելություն
    • Բակալավրիատ
    • Մագիստրատուրա
    • Ասպիրանտուրա
    • Օտարերկրյա ուսանողներ
    • Նախապատրաստական դասընթացներ
    • Դիմորդների հետ տարվող աշխատանքներ
    • ԵՊՀ ՍԹԵՄ ավագ դպրոց
  • Կրթություն
    • Առաջինկուրսեցու ուղեցույց
    • Կրթական ծրագրեր
    • Մանկավարժի որակավորման շնորհում
    • Ակադեմիական գրագրության կենտրոն
    • Շարունակական կրթություն
    • Օլիմպիադա
    • Ակադեմիական օրացույց
  • Գիտություն
    • Բաց գիտություն
    • Գիտաժողովներ
    • Գրադարան
    • Դրամաշնորհներ
    • Հրատարակչություն
    • Մասնագիտական խորհուրդներ
    • ՄՌԿ ռազմավարություն հետազոտողների համար
  • Նորություններ
    • Իրադարձություններ
    • Միջոցառումներ
    • Լուրեր
    • Տեղեկագիր
    • Հայտարարություններ
    • Պատկերասրահ
    • Տեսադարան

Secondary navigation (Arm)

  • ԵՊՀ-ի մասին
    • ԵՊՀ կառավարումը
    • ԵՊՀ խորհրդանիշները
    • Միջազգային համագործակցություն
    • Որակի ապահովում
    • ԵՊՀ պատմության թանգարան
    • Աշխատանք ԵՊՀ-ում
    • Հաճախ տրվող հարցեր
  • Կառուցվածք
    • ԵՊՀ ֆակուլտետներ և կրթական կենտրոններ
      • Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետ
      • Աստվածաբանության ֆակուլտետ
      • Արևելագիտության ֆակուլտետ
      • Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ
      • Ինֆորմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետ
      • Իրավագիտության ֆակուլտետ
      • Կենսաբանության ֆակուլտետ
      • Հայ բանասիրության ֆակուլտետ
      • Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետ
      • Մանկավարժության և կրթության զարգացման կենտրոն
      • Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետ
      • Պատմության ֆակուլտետ
      • Ռուս բանասիրության ֆակուլտետ
      • Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ
      • Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կրթական և հետազոտական կենտրոն
      • Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
      • Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետ
      • Քիմիայի ֆակուլտետ
      • Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետ
      • Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոն
      • Ֆարմացիայի ինստիտուտ
      • Ֆիզիկայի ինստիտուտ
      • Քաղաքացիական պաշտպանության ամբիոն
      • Ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի ամբիոն
    • Column Wrapper
      • ԵՊՀ ՍԹԵՄ ավագ դպրոց
      • ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղ
    • Գիտական կենտրոններ և լաբորատորիաներ
      • Կենսաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ
      • Կիրառական սոցիոլոգիայի ԳՀ լաբորատորիյա
      • Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ
      • Հոգեբանության գիտահետազոտական կենտրոն
      • Հումանիտար հետազոտությունների ինստիտուտ
      • Մաթեմատիկական և կիրառական հետազոտությունների կենտրոն
      • Քիմիայի գիտահետազոտական կենտրոն
      • Ֆարմացիայի ինստիտուտի գիտահետազոտական կենտրոն
      • Ֆիզիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտ
    • Գիտաուսումնական կենտրոններ
      • Ամերիկյան հետազոտությունների կենտրոն
      • Դեղերի որակի հսկման և մոնիթորինգի գիտաուսումնական կենտրոն
      • Իրավաբանական կլինիկա
      • Հունագիտության գիտաուսումնական կենտրոն-գրադարան
      • Ռուսական կենտրոն
      • Ռուսաստանյան հետազոտությունների կենտրոն
      • Սոցիոլոգիայի հեռաուսուցման լաբորատորիա
    • Column Wrapper
      • Բաններ
    • ԵՊՀ վարչական ստորաբաժանումներ
      • Անձնակազմի կառավարման բաժին
      • Արխիվ
      • Ավտոպարկ
      • Բիզնես ինկուբատոր
      • Բյուրականի ուսումնաարտադրական բազա
      • Բուժկետ
      • Գիտական քարտուղարություն
      • Գիտական քաղաքականության վարչություն
      • Գնումների կազմակերպման վարչություն
      • Դոկտորական կրթության կենտրոն
      • ԵՊՀ պատմության թանգարան
      • Էներգետիկ համակարգի շահագործման բաժին
      • Ընդհանուր բաժին
      • Ընդունելության և դիմորդների հետ տարվող աշխատանքների կենտրոն
      • Իրավաբանական ծառայություն
      • Ծաղկաձորի ուսումնաարտադրական բազա
      • Հակահրդեհային ծառայություն
      • Հատուկ բաժին
      • Հաշվապահական հաշվառման վարչություն
      • Հյուրերի տուն
      • Հրատարակչություն
      • Մարքեթինգի բաժին
      • Միջազգային համագործակցության վարչություն
      • Մշակույթի կենտրոն
      • Շարունակական կրթության կենտրոն
      • Շրջանավարտների և կարիերայի կենտրոն
      • Որակի ապահովման կենտրոն
      • Ռազմավարական պլանավորման կենտրոն
      • Ռեկտորի աշխատակազմ
      • Սարգիս և Մարի Իզմիրլյանների անվան գրադարան
      • Տարածքի բարեկարգման և կանաչապատման բաժին
      • Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վարչություն
      • Տնտեսական գործունեության կազմակերպման և վերահսկման բաժին
      • Ուսումնամեթոդական վարչություն
      • Ուսանողական հանրակացարան
      • Ֆինանսական վերլուծությունների վարչություն
  • Կառուցվածք
  • Շրջանավարտներ և կարիերա
    • Կարիերայի կենտրոն
    • Շրջանավարտների համայնք
    • ԵՊՀ բարեկամներ
  • Ուսանողական կյանք
    • Արվեստ և մշակույթ
    • ԵՊՀ ուսանողական խորհուրդ
    • ԵՊՀ ուսանողական գիտական ընկերություն
  1. Գլխավոր
  2. Նորություններ
  3. Ընտանեկան գաղտնիքից մինչև համամարդկային արդարություն. Փիթեր Բալաքյանի բանախոսությունը ԵՊՀ-ում
Նոյեմբեր 20, 2026 | 11:45
Կրթություն
Հասարակություն
Միջոցառումներ

Ընտանեկան գաղտնիքից մինչև համամարդկային արդարություն. Փիթեր Բալաքյանի բանախոսությունը ԵՊՀ-ում

ԵՊՀ շարունակական կրթության կենտրոնի նախաձեռնությամբ Երևանի պետական համալսարանում տեղի է ունեցել ամերիկահայ անվանի գրող, բանաստեղծ, Քոլգեյթի համալսարանի (Նյու Յորք) պրոֆեսոր և Պուլիցերյան մրցանակի դափնեկիր Փիթեր Բալաքյանի հանրային դասախոսությունը: Հայ ընթերցողին Բալաքյանն առավել հայտնի է «Ճակատագրի սև շունը» ինքնակենսագրական գրքով, որտեղ հեղինակը բացահայտում է իր ընտանիքի պատմությունը:

Պրոֆեսոր Բալաքյանը «Տրավմայի փոխանցումը սերնդեսերունդ» խորագրով դասախոսության ընթացքում խոսել է սերունդների միջև տրավմայի փոխանցման և սեփական ինքնության որոնումների ու Հայոց ցեղասպանության հոգեբանական հետևանքների հաղթահարման մասին։ 

ԱՄՆ-ում մեծացող պատանի Բալաքյանը տասնամյակներ շարունակ չգիտեր իր տատիկի և ընտանիքի վերապրած ողբերգության մասին, քանի որ ընտանիքում այդ թեման տաբու էր՝ երեխաներին ցավից պաշտպանելու նպատակով։ Ավագ սերունդը փորձում էր երեխաներին զերծ պահել անցյալի ցավից։ Ըստ գրողի՝ այդ չասված, ճնշված հիշողությունները վերածվում էին չբացատրված տագնապի և անհանգստության՝ անտեսանելիորեն փոխանցվելով երրորդ սերնդին։

«Ինձ համար մեծ հպարտություն է, որ իմ գրքերն ունեն հայերեն հրատարակություններ…. Ներողություն եմ խնդրում, որ չեմ կարող խոսել հայերեն. դա իմ կյանքի բազմաթիվ ձախողումներից մեկն է». Փիթեր Բալաքյան

Գրողի մանկությունն անցել է 1950-60-ականներին Նյու Յորքի արվարձաններում, որտեղ նա մեծացել է երկու տարբեր մշակույթների խաչմերուկում: Մի կողմից՝ տիպիկ ամերիկյան կենսակերպն էր ու պատանեկան տարվածությունը սպորտով և ռոքնռոլով, մյուս կողմից՝ փակ դռների հետևում ապրող հայկականությունը։ Բալաքյանի ընտանիքում Հայոց ցեղասպանության մասին բարձրաձայն չէին խոսում. ծնողները հայերենն օգտագործում էին որպես գաղտնի լեզու, իսկ ցեղասպանությունը վերապրած տատիկը՝ Նաֆինա Շեքերլեմջյանը, անցյալի մասին հաղորդակցվում էր հայկական հեքիաթների միջոցով։ Չափահաս դառնալով՝ գրողն աստիճանաբար սկսել է ապակոդավորել այդ ընտանեկան լռությունը, որը դուրս էր հորդում տատիկի հեքիաթների, կիսաձայն խոսակցությունների և հայկական կենցաղի այլ խորհրդանիշների միջոցով։ 

«Ամեն ընտանիք ունի գաղտնիք, և երբ բավականաչափ մեծանում ես, բացում ես այդ պահարանը ու տեսնում, թե ինչ կմախքներ են այնտեղ կախված: Իմ ընտանիքի գաղտնիքը, որի մասին ոչ ոք բացահայտ չէր խոսում, Հայոց ցեղասպանության մութ ու սարսափելի անցյալն էր»,- ընդգծում է գրողը:

Փ. Բալաքյանը այս երևույթը հանգամանորեն բացահայտում է «Ճակատագրի սև շունը» («Black Dog of Fate») ստեղծագործության մեջ՝ կատարելով յուրահատուկ հոգեվերլուծություն՝ բացահայտելով իր ընտանիքն ու Հայոց ցեղասպանությունը: Պատմության կցկտուր պատառիկների, հայկական բանահյուսության որոշ դրվագների և հայկական ավանդական ուտեստների պատրաստման ծեսերի միջոցով գրողին փոխանցված տրավման և մանկության տարիների հատվածական հիշողությունները տարիներ անց վերածվել են սեփական ընտանիքի պատմությունն ուսումնասիրելու ձգտման և, ի վերջո, ինքնության բացահայտման: Ըստ գրողի՝ երբ անհատը բացահայտում է ընտանիքի ճնշված պատմությունը, լռությունը վերածվում է գիտակցված հիշողության, իսկ գրականությունը՝ որպես անհատի և պատմական ճշմարտության բարձրաձայնում, դառնում է բաղձալի «փրկօղակ», ասել է թե՝ տրավմայի հաղթահարման գործիք, որը կոտրում է վերջինիս փոխանցման շղթան:

Ի դեպ, անցյալի խորքային ուսումնասիրության համար շրջադարձային է եղել 1913-1916 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում ԱՄՆ դեսպան Հենրի Մորգենթաուի հուշերի ընթերցումը, որն օգնել է երիտասարդ Փիթեր Բալաքյանին ընկալելու իր ընտանիքի ողբերգության իրական մասշտաբները։

Այս փնտրտուքները հիմք են դարձել Բալաքյանի «Լույսի տխուր օրեր» («Sad Days of Light») բանաստեղծական գրքի համար, որտեղ հեղինակն անդրադառնում է թուրքական ժխտողականությանը։ Ըստ Բալաքյանի՝ այդ պայքարը ոչ միայն հայ-թուրքական խնդիր է, այլև մարդու իրավունքների ոտնահարման, կոռուպցիայի և ժխտողականության դեմ ուղղված համամարդկային պայքար:

Ի վերջո, յուրաքանչյուր հայի ընտանեկան պատմություն և անձնական փորձառություն կարևորագույն մասնիկն է այն մեծ ու բարդ խճանկարի, որը ձևավորում է մեր հավաքական հիշողությունը:

Սաթենիկ Բադալյան
  • Բեռնել
    1
  • Բեռնել
    3
  • Բեռնել
    2
  • Բեռնել
    4
    ShareFacebookTelegram

    Վերջին նորություններ

    Ընտանեկան գաղտնիքից մինչև համամարդկային արդարություն. Փիթեր Բալաքյանի բանախոսությունը ԵՊՀ-ում

    20.11.2026

    «Ապագայի ռոբոտները պետք է ոչ թե փոխարինեն մարդուն, այլ ընդլայնեն նրա հնարավորությունները». աշխարհահռչակ տնտեսագետ Սունգ Վոն...

    19.11.2026

    Իմաստների ներդաշնակում. ԵՊՀ-ում մեկնարկել է միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետի 35...

    19.11.2026
    Տեսնել բոլորը

    Հայտարարություններ

    Քո գաղափարը՝ «կանաչ» ապագայի համար․ մասնակցի՛ր ԵՊՀ «Green Innovation Hackathon»-ին

    11.18.2026 - 12.05.2026

    Միջազգային մագիստրոսական ծրագիր՝ հանրային կառավարման ոլորտում (MPA)

    11.13.2026 - 12.31.2026

    Հայտարարվում է «Էրազմուս Մունդուս»-ի «RESCO» մագիստրոսական ծրագրի ընդունելությունը

    11.13.2026 - 11.16.2026
    Տեսնել բոլորը

    Արագ հասանելիություն

    • Ինտրանետ
    • E-learning
    • Mulberry
    • Էլ. դիմումներ
    • Հեռախոսագիրք
    • Registrar
    • Փաստաթղթեր

    Footer site information

    • Հիմնական էջեր
      • Ընդունելություն
      • Կրթություն
      • Գիտություն
      • Նորություններ
    • Տեղեկատվություն
      • Հաճախ տրվող հարցեր
      • Թափուր հաստիքներ
      • Կրթական ծրագրերի որոնում
      • Դիմորդներին
      • Ուսանողներին
    • ԵՊՀ-ի մասին
      • ԵՊՀ կառավարումը
      • ԵՊՀ խորհրդանիշները
    © Երևանի պետական համալսարան 2026
    Հասցե` ՀՀ, ք. Երևան, 0025, Ալեք Մանուկյան 1 (+37460) 710000 info@ysu.am