ՆԵՂՈՍԻ ՀԱՏԱԿՈՒՄ ԳՏՆՎԵԼ Է ՀԵՐՈԴՈՏՈՍԻ ՆԿԱՐԱԳՐԱԾ ՀԻՆ ԵԳԻՊՏԱՑԻՆԵՐԻ ՆԱՎԸ

Նավի շինարարության մասին առաջին հիշատակությունները հայտնաբերվել են  հույն պատմիչ Հերոդոտոսի «Պատմության» աշխատության մեջ, որը Եգիպտոս էր այցելել մ.թ.ա. 5-րդ դարում:

Տեղացիներն, ի դեպ,առևտրական նավն անվանել են «Բարիս»:

Իր աշխատության մեջ պատմաբանը մանրամասն նկարագրել է զարմանալի նավի կառուցվածքը, բայց մինչև վերջերս  նրա խոսքերի իսկությունը վկայող փաստեր չէին հայտնաբերվել:

Հերոդոտոսի վկայության  ճշմարտացիությունն ապացուցել է ազգությամբ ռուս եգիպտագետ  Ալեքսանդր Բելովինը:

Վերջինս  պարզել է, որ այն հինավուրց նավը, որը հայտնաբերել են  հնագետները, լեգենդար «Բարիս» նավն  է:

Եգիպտական  առևտրական նավը մոտ 2500 տարեկան է:

Փայտե աղյուսներ

Տոնիս քաղաքը, որը հույներին հայտնի է նաև  Հերակլիոն անվամբ, հիմնադրվել է մոտ 2700 տարի առաջ և դարեր շարունակ եղել  Հին Եգիպտոսի խոշորագույն նավահանգիստն ու  առևտրական կենտրոնը:

Սակայն ժամանակի ընթացքում ծովն աստիճանաբար  ընդարձակվել, և արդեն 8-րդ դարի վերջում քաղաքն ամբողջությամբ անցել է ծովի տակ:

Այժմ Տոնիս քաղաքը գտնվում է Աբու Քիր ծովածոցի հատակում և ծածկված է 10 մետր խորություն ունեցող ջրով:

Ծովի հատակն անցած քաղաքի ավերակները հայտնաբերվել են միայն 20-րդ դարի վերջում և այդ ավերակների մեծ մասը մինչ այժմ ուսումնասիրված չէ:

Հայտնի է, որ Հերակլիոն քաղաքն  իր զարգացման և ծաղկման գագաթնակետին հասել է մ.թ.ա. 450 թ.:

 Հենց այդ ժամանակ Հերակլիոն է այցելել  հույն պատմիչ Հերոդոտոսը, որն էլ քաղաքն ամենայն մանրամասնությամբ նկարագրել է իր գրքում:

Պատմության հայրը  գրքում նկարագրել է նաև «Բարիս» կոչվող առևտրական նավը՝ պապիրուսե առագաստներով,  փայտե «աղյուսներով», որոնք  միմյանց էին ամրացված  պղնձե մեխերով:

Արժանահավատ աղբյուր

Հաշվի առնելով  այն, որ  նավը կառուցվել է  մ.թ.ա 664-ից 332-ի միջև ընկած ժամանակահատվածում,  այն շատ լավ է պահպանվել՝ ընդհանուր կառուցվածքի գրեթե 70% -ը:

Ընդհանուր առմամբ, հայտնաբերվել է ավելի քան 60 նավերի մնացորդներ, սակայն  ՌԴ գիտությունների ակադեմիայի եգիպտական հետազոտությունների կենտրոնի աշխատակից  Ալեքսանդր Բելովի  ուշադրությունը գրավել է  հենց  «Նավ-17»-ը՝ փայտե աղյուսներից ստեղծված կառուցվածքով:

Հարկ է նշել, որ Ալեքսանդր Բելովը բավականին երկար ժամանակ ուսումնասիրել է Հերակլիոն քաղաքի պատմությունը և, մանրամասն ուսումնասիրելով նավի գտածոները, հայտնաբերել, որ «Նավ-17»-ը Հերոդոտոսի նկարագրած «Բարիս»-ն է, միայն ավելի երկար, քան պատմիչն էր նկարագրել՝ մոտ 28 մետր:

Երբ նավի բեկորները համադրեցին այն նկարագրող պատմական տեքստի հետ, համընկնումը գրեթե հարյուրտոկոսանոց էր:

Սա ոչ միայն նշանակում է, որ գտնվել է կորած «Բարիս» եգիպտական առևտրական նավը, այլև  թույլ է տալիս պնդելու, որ հույն պատմիչ Հերոդոտոսը ճշգրտորեն նկարագրել է այն ամենը, ինչ տեսել է սեփական աչքերով: