Օպտիկա և ֆոտոնիկա․ ԵՊՀ-ում մեկնարկել է «MAOP 2026» միջազգային քոլեջը

Օգոստոսի 17-ին մեկնարկած մեկշաբաթյա քոլեջի ծրագրում ներառված են դասախոսություններ, պաստառային ներկայացումներ, պանելային քննարկումներ, ինչպես նաև լաբորատոր աշխատանքներ, որոնք անցկացվում են ԵՊՀ ֆիզիկայի ինստիտուտում:

Բրյուսելի ազատ համալսարանի հետազոտող, Օպտիկայի և ֆոտոնիկայի ժամանակակից կիրառությունների միջազգային 2-րդ քոլեջի համանախագահ Տաթևիկ Չալյանն ընդգծեց՝ դասախոսությունների ժամանակ բանախոսները ներկայացնում են այնպիսի նյութեր, որոնք ուսանողներին հնարավորություն են տալիս կատարելագործելու ոչ միայն մասնագիտական գիտելիքները, այլև փափուկ հմտությունները:

«Ուսանողները այցելում են լաբորատորիաներ, որտեղ կատարում են քվանտային կրիպտոգրաֆիային, հեղուկ բյուրեղներին, օպտիկական հաշվարկումներին առնչվող գիտափորձեր։ Նրանք նաև ծանոթանում են ԵՊՀ ֆոտոնիկայի և արհեստական բանականության լաբորատորիայի աշխատանքներին»,- նշեց նա՝ ընդգծելով, որ ծրագրով նախատեսված են նաև ուսանողների 8 զեկուցում և 19 պաստառային ներկայացում։ 

«Միջոցառմանը մասնակցում են նաև ուսանողական հինգ կազմակերպություններ և՛ Հայաստանից, և՛ արտերկրից, որոնք հնարավորություն կունենան ներկայացնելու իրենց գործունեությունը»,- հավելեց նա: 

Քոլեջին մասնակցում է 12 երկրների կրթական և գիտական կառույցների 68 ներկայացուցիչ՝ 18 բանախոս և 50 ուսանող։ Մասնակիցների թվում են ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի, Բելգիայի, Սաուդյան Արաբիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի և Իսպանիայի ներկայացուցիչներ։

Քոլեջի բանախոսները ներկայացնում են միջազգային և հայաստանյան առաջատար համալսարաններ, գիտական կենտրոններ և հետազոտական կառույցներ, այդ թվում՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը, Բրիջուոթերի պետական համալսարանը, Բրունո Կեսլերի հիմնադրամը, Բրյուսելի ազատ համալսարանը, Իսպանիայի քիմիական տեխնոլոգիայի ինստիտուտը, Մայնցի Յոհաննես Գուտենբերգի համալսարանը, ինչպես նաև ԵՊՀ-ն, ՀՀ ԳԱԱ Ա․ Նալբանդյանի անվան քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտը և այլ կառույցներ։

Բրունո Կեսլերի հիմնադրամի ինտեգրված և քվանտային օպտիկայի խմբի հետազոտող Մարտինո Բերնարդը ներկայացրեց էլեկտրոնային-ֆոտոնային ինտեգրալ սխեմաների պատրաստման գործընթացը՝ անդրադառնալով նաև չիպերի արտադրության տեխնոլոգիաներին և համապատասխան տերմինաբանությանը։

«Իմ հետազոտական խումբը զբաղվում է սենսորների և սարքերի ստեղծմամբ, ինչին էլ նվիրված է այս զեկուցումը։ Մեր լաբորատորիայում հնարավորություն ունենք աշխատելու ամբողջ գործընթացի վրա՝ գաղափարից մինչև իրական սարքի ստեղծում։ Եթե հետաքրքիր գաղափար ունենք, կարող ենք այն զարգացնել, կատարել մոդելավորում և նախագծում, անցնել արտադրության փուլին, ապա կատարել չափումներ և արդյունքում ստանալ իրական սարք։ Սովորաբար այս աշխատանքները կատարվում են տարբեր թիմերի և կազմակերպությունների կողմից»,- ասաց նա։

Բանախոսը հավելեց, որ ֆոտոնային սարք ստանալու համար թիթեղն անցնում է մշակման մի շարք փուլեր. «Մշակումը հիմնված է պարբերաբար կրկնվող երեք քայլերի վրա․ նախ՝ թիթեղի վրա նյութ է ավելացվում, ապա՝ լիթոգրաֆիայի կամ այլ եղանակով ձևավորվում է անհրաժեշտ կառուցվածքը, իսկ վերջում հեռացվում է ավելորդ նյութը։ Այս սկզբունքով է կատարվում սիլիցիումի միկրոմշակումը ինչպես CMOS տեխնոլոգիայում, այնպես էլ ֆոտոնիկայում»:  

Դասախոսությունների ընթացքում բանախոսներն անդրադառնում են այնպիսի թեմաների, ինչպիսիք են ֆոտոնային չիպերի ստեղծումը, ինտեգրված կապակցիչների ու ոչ գծային ալիքատարների նախագծումը, երկֆոտոնային պոլիմերացման միջոցով բարդ եռաչափ միկրոօբյեկտների պատրաստումը, ինչպես նաև քվանտային ֆոտոնիկայում լույսի և նյութի փոխազդեցությունը կոհերենտության, ոչ գծայնության ու սենսորային կիրառությունների համատեքստում և այլն: 

Նշենք, որ Օպտիկայի և ֆոտոնիկայի ժամանակակից կիրառությունների միջազգային 2-րդ քոլեջը («MAOP 2026») անցկացվում է ԵՊՀ «OPTICA»-ի և «SPIE»-ի ուսանողական մասնաճյուղի («YSO»), Ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի «OPTICA» ուսանողական մասնաճյուղի, ԵՊՀ ֆոտոնիկայի և արհեստական բանականության լաբորատորիայի, Բրյուսելի ազատ համալսարանի ֆոտոնիկայի կենտրոնի («B-PHOT») և Ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի («IPR») համագործակցությամբ: