Միջազգային իրավունք

Մագիստրոսական ծրագիր

Ուսումնական պլան

Կրթական մակարդակը՝
Մագիստրոս
Ծրագրի անվանումը և մասնագիտության թվանիշը՝
042802.02.7 - Իրավական ուսումնասիրություններ
Մասնագիտացումը՝
042802.02.7 - Միջազգային իրավունք
Ծրագրի մեկնարկի ուսումնական տարի՝
2026/2027
Ուսուցման ձև (առկա/հեռակա)՝
Առկա
Ուսումնառության լեզուն՝
Հայերեն

Ընդհանուր կրթական կառուցամաս

Մասնագիտական կառուցամաս

Ամբիոնի կոդը Կամընտրական դասընթացի անվանումը Կրեդիտներ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1. Դասընթացի նպատակ
· ազ­գա­յին անվ­տան­գութ­յան տեսաիրավական հիմնահարցերին և պե­տու­թյան՝ որպես ազգային անվտանգության ապահովման հիմնական սուբյեկտի տե­ղի ու ­դե­րի վերաբերյալ ազգա­յին անվտ­ան­գութ­յան հայեցա­կար­գա­յին մո­տե­ցում­ներին,
· ազգային անվտանգության ոլորտում պետական համակարգի, ներառյալ՝ պետական իշխանության թևերի գործառույթների տեսական և գործնական խնդիրներին, ինչպես նաև՝
պե­տութ­յան՝ որ­պես ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թյան օբ­յեկ­տի, սուբ­յեկ­տի և ս­պառ­նա­լի­քի աղբյուրի վե­րա­բեր­յալ գործ­նա­կան նշա­նա­կութ­յուն ու­նե­ցող հիմ­նադ­րույթ­ներին
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
Կիմանա
1. Հայաստանի (և ընդհանրապես՝ պետության) ազգային անվտանգության համակարգի, ազգային անվտանգության ապահովման համակարգի կառուցվածքային տարրերը, պետության և պետական մարմինների (ու ոչ պետական մարմինների, համայնքների, կազմակերպությունների, քաղաքացիների) տեղը և դերը պետությունը վտանգող սպառնալիքներին կամ մարտահրավերներին դիմակայելու գործում, ինչպես նաև համապատասխան ենթահամակարգերը,
2. «անվտանգություն» եզրույթի գենեզիսը և էվոլյուցիան, «ազգային անվտանգություն» և «պետական անվտանգություն» հասկացությունների հետ դրա հարաբերակցությունը, ազգային անվտանգության մյուս բաղադրիչների՝ հատկապես ռազմական և տեղեկատվական անվտանգությունների ազդեցության գոտիները,
3. «սահմանադրություն-օրենք-ենթաօրենսդրական ակտ» իրավական շղթայի հիմունքները, բնութագիրը, դրա առավելություններն ու բացերը՝ «պետության շահ-հասարակության շահ-անհատի շահ» եռամիասնության ապահովման կարիքի տեսանկյունից,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
Կկարողանա
4. վերարտադրել իրավագիտության մեթոդաբանական, փիլիսոփայական հիմունքները, պետաի­րա­վա­կան երևույթների նկատմամբ տարբեր գիտական, այդ թվում՝ սոցիոլոգիական, մարդաբանական մոտեցումները,
5. լուսաբանել իրավական ընդհանուր քաղաքակա­նո­ւթ­յան իրականացման ոլորտում Հայաստանի և այլ պետությունների մոտեցումները, ինչպես նաև բացատրել հայ իրավական կարգավորման համակարգը և հասարակական հարաբերությունների իրավական հիմնախնդիրները,
6. բացահայտել պետաիրավական երևույթները իրավափիլիսոփայական, մարդաբանական դիրքերից, գնահատել դրանց դերն ու նշա­նա­կութ­յու­նը սո­ցիա­լա­կան հա­մա­կար­գում, կատարել դրանց գիտական և սոցիոլոգիական հետազոտություն,
7. համեմատել ազգային անվտանգության մասին օրենսդրական ակտերի, իրավաքաղաքական և ռազմավարահայեցակարգային փաստաթղթերի դրույթները՝ կարևորելով կարդալ նաև դրանց տողերի արանքում հնարավոր ուղերձները, ինչպես նաև համադրել ներպետական օրենսդրության հետ միջազգային իրավական չափանիշները՝ առաջարկելով Հայաստանի օրենսդրության կատարելագործման, օրենսդիր, գործադիր և դատական մարմինների գործու­նեութ­­յան արդյունավետության բարձ­րացման նախաձեռնություններ,
8. գործնականում իրականացնել հետազոտություն` օգտագործելով արդի իրավագիտության գործիքային միջոցները, ճիշտ ընտրել իրավական հետազոտությունների և նորմատիվ նյութի գնահատման գիտական մեթոդաբանությունը, ինչպես նաև ներկայացնել հետազոտությունների արդ­յունք­նե­ր, զե­կու­ցում­ներ՝ գրավոր և բանավոր եղանակով,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ (եթե այդպիսիք կան)
Կտիրապետի
9. անհրաժեշտ հետազոտության և վերլուծության հմտություններին,
10. ազգային անվտանգության մասին օրենսդրության նորմերի մեկնաբանման մեթոդներին,
ստացված տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու, ոլորտին առնչվող նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու կարողություններին:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
· ազ­գա­յին անվ­տան­գութ­յան տեսաիրավական հիմնահարցերին և պե­տու­թյան՝ որպես ազգային անվտանգության ապահովման հիմնական սուբյեկտի տե­ղի ու ­դե­րի վերաբերյալ ազգա­յին անվտ­ան­գութ­յան հայեցա­կար­գա­յին մո­տե­ցում­ներին,
· ազգային անվտանգության ոլորտում պետական համակարգի, ներառյալ՝ պետական իշխանության թևերի գործառույթների տեսական և գործնական խնդիրներին, ինչպես նաև՝
պե­տութ­յան՝ որ­պես ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թյան օբ­յեկ­տի, սուբ­յեկ­տի և ս­պառ­նա­լի­քի աղբյուրի վե­րա­բեր­յալ գործ­նա­կան նշա­նա­կութ­յուն ու­նե­ցող հիմ­նադ­րույթ­ներին
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություններ՝ ուսուցման ակտիվ և ինտերակտիվ մեթոդների կիրառմամբ,
2. ստեղծագործական (հիմնախնդիրային) հանձնարարություններ, շնորհանդեսներ,
3. ստուգողական հարցեր և թեստեր,
4. բանավեճ և քննարկում, ըստ կարիքի՝ դերային խաղեր,
5. ինքնուրույն աշխատանք՝ ուսումնական գրականության հիման վրա:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Ընթացիկ ստուգում(ներ). առավելագույնը 8 միավոր ուսանողը ստանում է պարբերաբար տրված հանձնարարականները լիարժեք կատարելով, ներառյալ՝ գրավոր աշխատանք/էսսե, շնորհանդես/պրեզենտացիա մշակելու և ներկայացնելու ձևաչափով՝ հիմնված ինքնուրույն աշխատանքի վրա,
Մասնակցություն. առավելագույնը 3 միավոր ուսանողը ստանում է սահմանված կարգին համապատասխան քանակի դասերին մասնակցելու համար,
Եզրափակիչ քննություն. առավելագույնը 9 միավոր ուսանողը ստանում է բանավոր լիարժեք պատասխանելով իր վերցրած տոմսի 3 հարցերին՝ յուրաքանչյուրը 3-ական միավոր արժեքով [ենթակա է հաստատման]:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Իրավական ակտեր
  • Հայաստանի անկախության մասին հռչակագիր (23.08.1990 թ.),
  • ՀՀ Սահմանադրություն (2005 թ. և 2015 թ. փոփ.),
  • ՄԱԿ-ի կանոնադրություն (26.06.1945 թ.),
  • Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիա (04.11.1950 թ.)
  • «Պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենք (15.11.2017 թ.),
  • «Անվտանգության խորհրդի կազմավորման և գործունեության մասին» ՀՀ օրենք (07.03.2018),
  • ՀՀ ազգային անվտանգության ռազմավարություն (2007 թ. և 2020 թ.),
  • ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 06.03.2012 թ. ՍԴՈ-1010 որոշում,
  • ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 20.10.2015 թ. ՍԴՈ-1234 որոշում,
  • 0. ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 31.03.2020 թ. ՍԴՈ-1518 որոշում,
  • ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 04.05.2021 թ. ՍԴՈ-1592 որոշում,
  • ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 02.11.2021 թ. ՍԴՈ-1616 որոշում:
  • Մասնագիտական աղբյուրներ
  • Աթոյան Վ.Կ., Ազգային անվտանգության հիմնախնդիրներ (դասախոսություններ): Եր., ՏՆՏԵՍԱԳԵՏ, 2014, 154 էջ,
  • Հանթինգթոն, Սեմյուել, Քաղաքակրթությունների բախումը և աշխարհակարգի վերափոխումը: Եր., ՊՐՈՖԻԼ ՄԵԴԻԱ, 2021, 520 էջ, (հասանելի է նաև անգլերենով),
  • Վաղարշյան Ա.Գ., Հայաստանի առաջին Հանրապետության գործադիր իշխանության համակարգը (1918-1920 թթ.): Եր., ԵՊՀ, 2012, 328 էջ,
  • Քոթանջյան Հ.Ս., Հայաստանի ազգային անվտանգության ռազմավարության մշակման ուղեցույցները տարածաշրջանային անվտանգության ճարտարապետության համատեքստում: Եր., ԱՌՀԻ, 2008, 604 էջ,
  • Бен-Меир, Иехуда, Правовые основы отношений между военной и гражданской властями в Израиле. 34 с. В кн.: Национальная безопасность и демократия в Израиле: антология (в 3-х томах). Т. I, Г. II, п. 4, 1, (электронная),
  • Зорькин В.Д., Право в условиях глобальных перемен: монография. М.: НОРМА, 2013, 496 с.,
  • Кардашова И.Б., Основы теории национальной безопасности: учебник. М.: 2-е изд., ЮРАЙТ, 2020, 332 с.,
  • Кикоть-Глуходедова Т.В., Теоретические проблемы обеспечения национальной безопасности современного демократического государства: монография. М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2015, 143 с.,
  • Фомин С.А., Обеспечение национальной безопасности: курс лекций. М.: ФЛИНТА, 2007, 224 с.,
  • 0. Шободоева А.В., Основы теории национальной безопасности. Курс лекций: учебное пособие. Иркутск, БГУ, 2018, 228 с.,
  • Brzezinski, Zbigniew, The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives, BASIC BOOKS, 1997, 223 p.,
  • Glennon, Michael, Why UN Security Council Failed [16-35]. FOREIGN AFFAIRS, May/June 2003:
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Ազգային անվտանգության տեսություն. ազգային անվտանգության տեսության զարգացումը, անվտանգությունը՝ որպես սոցիալական երևույթ, ազգային անվտանգության համակարգը, ազգային անվտանգության ապահովման հիմունքները,
2. Ազգային անվտանգության իրավական ապահովում. իրավունքի և անվտանգության հարաբերակցությունը, ազգային անվտանգության ապահովման իրավակարգավորումը,
3. Ազգային անվտանգության դոկտրին. ազգային անվտանգության ռազմավարությունը, ռազմավարական-հայեցակարգային կարևոր փաստաթղթերը, Հայաստանի համագործակցությունը տարածաշրջանում,
4. Ազգային անվտանգության ապահովման պետական համակարգ. ազգային անվտանգության ապահովման համակարգը, պետական իշխանության ղեկավար մարմինները, պետական իշխանության ոլորտային մարմինները:
1-ին կիսամյակ
դաս. -40 ժամ, գործն.-20 ժամ
շաբաթական 4 ժամ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1906/Մ
1. Դասընթացի նպատակ
1. ուսանողին ծանոթացնել մարդու իրավունքների միջազգային-իրավական պաշպանության բովանդակությանը,
2. ուսանողին տրամադրել խորը և բազմակողմանի գիտելիքներ մարդու իրավունքների միջազգային-իրավական պաշպանության մեխանիզմների և ինստիտուտների վերաբերյալ,
3. ուսանողին սովորեցնել մեկնաբանել մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային փաստաթղթերի դրույթները, ծանոթացնել դրանց կիրառման պրակտիկային,
4. զարգացնել ուսանողների մասնագիտական կարողությունները և հմտությունները տարբեր միջազգային կառույցների կողմից մարդու իրավունքների պաշտպանության իրականացմանը ուղղված ընթացակարգերի որոլտում՝ քննարկելով դրանք, այդ թվում՝
առանձին իրավունքների համատեքստում:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
Գիտելիք և իմացություն
§ բացահայտել մարդու իրավունքների միջազգային-իրավական պաշպանության բովանդակությունը,
§ ներկայացնել մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող միջազգային համապարփակ և տարածաշրջանային կազմակերպությունների կողմից իրականացվող ընթացակարգերը,
§ վերլուծել մարդու իրավունքների պաշպանության միջազգային փաստաթղթերի և ներպետական օրենսդրության փոխհարաբերությունը և փոխազդեցությունը:
ü (բուն մասնագիտական կարողություններ)
§ մեկնաբանել մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային փաստաթղթերի դրույթները, ծանոթացնել դրանց կիրառման պրակտիկային՝ լուծելով առանձին իրավունքներին առնչվող բարդ գործնական խնդիրները,
§ նախապատրաստել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ներկայացվող հայցադիմում:
ü (ընդհանրական կարողություններ)
§ օգտվել տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (ինտերնետ ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, գիտական հոդվածներ, հաշվետվություններ),
§ վերլուծել փաստեր՝ կատարելով հետևություններ,
§ ստեղծագործաբար կիրառել ունեցած գիտելիքները,
ներկայացնելու զեկուցումներ, հետազոտությունների արդյունքներ:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
1. ուսանողին ծանոթացնել մարդու իրավունքների միջազգային-իրավական պաշպանության բովանդակությանը,
2. ուսանողին տրամադրել խորը և բազմակողմանի գիտելիքներ մարդու իրավունքների միջազգային-իրավական պաշպանության մեխանիզմների և ինստիտուտների վերաբերյալ,
3. ուսանողին սովորեցնել մեկնաբանել մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված միջազգային փաստաթղթերի դրույթները, ծանոթացնել դրանց կիրառման պրակտիկային,
4. զարգացնել ուսանողների մասնագիտական կարողությունները և հմտությունները տարբեր միջազգային կառույցների կողմից մարդու իրավունքների պաշտպանության իրականացմանը ուղղված ընթացակարգերի որոլտում՝ քննարկելով դրանք, այդ թվում՝
առանձին իրավունքների համատեքստում:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1.Դասախոսություններ,
2.Բանավեճեր, քննարկումներ,
3.Կոնկրետ իրավիճակների վերլուծություն
4.Ռեֆերատներ, պրեզենտացիաներ
5.Խմբային աշխատանք
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացի գնահատոսւմն իրականացվում է եզրափակիչ քննության միջոցով, առավելագույնը 9 միավոր։

Եզրափակիչ քննությանն ուսանողը ներկայացնում է հետազոտական սեմինարի ընթացքում իրականացված հետազոտության արդյունքը՝ գիտական հոդվածի նախագիծ, իրավավերլուծական համառոտ ուսումնասիրություն, որի շրջանակներում պետք է դրսևորվեն ծրագրով նախատեսված բոլոր թեմաների շրջանակներում ձեռք բերված գիտելիքները և կարողությունները

Ինքնուրույն աշխատանքը ենթադրում է նախապես բաշխված թեմաների առնչությամբ փաստահավաք աշխատանքի կամ փաստերի ստուգման իրականացում ՝ առավելագույնը 8 միավոր։

Մասնակցությունը գնահատվում է առավելագույնը 3 միավոր։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Այվազյան Վ.Ն., Մարդու իրավունքներ. Ուսումնական ձեռնարկ, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2014 թ.:
  • «Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական իրավունք. Գիրք առաջին»,
  • «Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական իրավունք. Գիրք երկրորդ», պատ. խմբ. Ն.Ա.Այվազյան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, Երևան, 2016:
  • Միջազգային համապարփակ և տարածաշրջանային իրավական ակտեր
  • Абашидзе, А.Х. Универсальные механизмы защиты прав человека: учебное пособие /А.Х. Абашидзе, А.О. Гольтяев. М.: Юнити-Дана, 2013. [Электронный ресурс].URL:
  • Права человека в России: история, теория и практика: учебное пособие /Д.Т. Караманукян, А.В. Минжуренко, С.А. Величко и др.; Частное образовательное учреждение высшего профессионального образования «Омская юридическая академия»; отв. ред. Д.Т. Караманукян. - Омск: Омская юридическая академия, 2015.307 с. Библиогр. в кн. [Электронный ресурс]. URL:
  • “Human Rights: A Brief Introduction”, Stephen P. Marks, Harvard University։
  • “Taking a Case to the European Court of Human Rights”, Third Edition, Oxford University Press,
  • Philip Leach (2011)։
  • “The Rule of Law Checklist”, Venice Commission, Council of Europe։
  • “State of Democracy, Human rights and the Rule of law”, Secretary General, Council of Europe։
  • 0. “Compass: Manual for Human Rights Education with Young People” (Council of Europe, 2012)։
  • “International Human Rights” (Alston, P., Goodman R., Oxford University Press, 2013)։
  • “The United Nations and Human Rights” Stephen P. Marks (Harvard University, 2016)։
  • “The Core International Human Rights Treaties” (United Nations, 2006)։
  • “Basic Facts about the United Nations” (United Nations, 2011)։
  • Մարդու իրավունքների վերաբերյալ այլ իրավական փաստաթղթեր (ուղեցույցներ, ձեռնարկներ, հետազոտություններ, համառոտագրեր, փաստագրեր և այլն), որոնք
  • կհրապարակվեն ԵՊՀ ուսուցման կառավարման համակարգում (Moodle/e-Learning)։
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
1. Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների միջազգային-իրավական պաշտպանության հասկացությունը և բովանդակությունը,
2. Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային-իրավական փաստաթղթերը, դրանց դասակարգումը և տեսակները,
3. Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային ունիվերսալ համակարգը,
4. Մարդու իրավունքների միջազգային պաշտպանության կոնվենցիոն մեխանիզմները,
5. Մարդու իրավունքների պաշտպանության տարածաշրջանային համակարգերը,
6. Մարդու իրավունքների պաշտպանության Եվրոպական դատարանը որպես մարդու իրավունքների միջազգային պաշտպանության կոնվենցիոն մեխանիզմն,
7. Մարդու իրավունքների միջազգային-իրավական պաշտպանությունը միջազգային մարդասիարական իրավունքի համատեքստում,
8, Առանձին իրավունքների քննարկում մարդու իրավունքների միջազգային-իրավական պաշտպանության մեխանիզմների պրակտիկայի համատեքստում:
3-րդ՝ աշնանային
դաս.-30 ժամ
Շաբաթական 2 ժամ
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1201/Մ72
1. Դասընթացի նպատակ
ուսանողներին ներկայացնել պետությունների միջև միջազգային հարաբերությունների արտաքին ասպեկտները՝ քաղաքական, տնտեսական և իրավական համակցվածության համատեքսում: Ինչպես նաև, Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական ու հյուպատոսական մարմինների գործունեության խնդիրները, առանձնահատկություններն ու գործառույթները:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1. պարզաբանել ՀՀ արտաքին հարաբերությունները կարգավորող հիմնական ինստիտուտները,
2. տարբերակել ՀՀ արտաքին հարաբերությունների ներպետական և արտասահմանյան մարմինների գործառույթները և առանձնահատկությունները,
3. ներկայացնել ՀՀ արտաքին հարաբերությունների մարմինների արտոնությունները և անձեռնամխելության հիմնահարցերը,
4. բացատրել դիվանագիտական և հյուպատոսական ծառայությունների գործունեության առանձնահատկությունները հավատարմագրող պետության հետ փոխհարաբերություններում,
բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1. գործնական առաջադրանքների լուծման նպատակով վերլուծել արտաքին հարաբերությունների մարմինների գործունեությունը կարգավորող ներպետական և միջազգային իրավական ակտերը,
2. լու­ծել արտաքին հարաբերություններին վերաբերող բարդ գործ­նա­կան/սիտուացիոն խնդիր­ներ,
3. վեր­լու­ծել դիվանագիտական և հյուպատոսական պրակտիկային առնչվող նյու­թե­րը,
գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1. օգտագործել իրավական տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրները (օրենսդրական բազա, ինտերնետ ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ),
2. պատ­րաս­տել զե­կու­ցում­ներ,
վա­րել գի­տա­կան բա­նա­վե­ճեր:
3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
ուսանողներին ներկայացնել պետությունների միջև միջազգային հարաբերությունների արտաքին ասպեկտները՝ քաղաքական, տնտեսական և իրավական համակցվածության համատեքսում: Ինչպես նաև, Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական ու հյուպատոսական մարմինների գործունեության խնդիրները, առանձնահատկություններն ու գործառույթները:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1. դասախոսություններ,
2. քննարկումներ և բանավեճեր,
3. ուսանողի ինքնուրույն և խմբային աշխատանք,
4. տեսական գրականության, օրենսդրության և դատական պրակտիկայի ինքնուրույն ուսումնասիրություն:

5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
Դասընթացի գնահատումը իրականացվում է եզրափակիչ քննության միջոցով։ Եզրափակիչ քննությունը բանավոր է՝ 9 միավոր առավելագույն արժեքով: Հարցատոմսը պարունակում է 3 հարց/առաջադրանք, յուրաքանչյուրը 3 միավոր, միավորների քայլը՝ 0.5:
Ընթացիկ ստուգում՝ առավելագույնը 8 միավոր, մասնակցությունը՝ 3 միավոր։
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Diplomatic Law: Commentary on the Vienna Convention on Diplomatic Reletions (Oxford Commentaries on International Law), 3rd edition, Eileen Denza 2008
  • A Diplomat’s Handbook of International Law and Practice, B. Sen, Hague, 2011
  • Толстых В.Л. Курс международного права: учебник. М. Проспект, 2018
  • Handbook of International Law, Antony Aust, Cambridge, 2010
  • , Վ. Քոչարյան Միջազգային իրավունք, Երևան 2002
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
ՀՀ արտաքին հարաբերությունների մարմինների հասկացությունը,
ՀՀ արտաքին հարաբերությունների մարմինների դասակարգումը և գործունեւոթյան առանձնահատկությունները,
Դիվանագիտական ծառայության դերը և խնդիրները,
Դիվանագիտական ներկայացուցչության բացման, գործունեության դադարման հիմքերը,
Դիվանագիտական ներկայացուցչության աշխատակիցների արտոնությունները և անձեռնամխելությունը,
Հյուպատոսական ծառայության գործառույթները և գործունեության առանձնահատկությունները:
ԿԱՄԸՆՏՐԱԿԱՆ
1. Դասընթացի նպատակ
ուսանողներին ծանոթացնել կոռուպցիայի հասկացությանը և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում դրա դրսևորման ձևերի հետ, կոռուպցիայի կանխման իրավական և կազմակերպական հիմքերն, կոռուպցիայի կանխման և դրա դեմ պայքարի արտասահմանյան և հայրենական ծրագրերին, ձևավորել ընդունակություն ճանաչել և բացահայտել կոռուպցիայի դրսևորումները, ուժեղացնել ուսանողների քաղաքացիական հակակոռուպցիոն դիրքորոշումը և վարքագիծը:
2. Կրթական վերջնարդյունքներ
ա. մասնագիտական գիտելիք և իմացություն
1.բացատրել կոռուպցիայի և դրա հետ կապված այլ կարևոր հասկացությունները, ձևակերպել կոռուպցիայի իրավական և կրիմինոլոգիական բնութագիրը,
հասկանալ և քննարկել կոռուպցիայի տեսակները և ձևերը, մատնանշել դրանց առանձնահատկությունները,
2. նկարագրել կոռուպցիայի պատճառների տեսությունները, նպաստող պայմանները և գործոնները,
3. նկարագրել կոռուպցիայի ճանաչման, տարածվածության և դիագնոստիկայի առանձնահատկությունները, հայտնաբերել կոռուպցիայի դրսևորման հնարավորությունները, կարողանալ ճանաչել կոռուպցիայի դեպքերը,
4. իմանալ կոռուպցիայի մակարդակ, մասշտաբի, միտումների հետազոտման արդյունքները,
5. բացատրել կոռուպցիայի վտանգները և հետևանքները պետական, բյուջետային, շուկայական և այլ ոլորտներում,
6. քննարկել կոռուպցիայի և օրենսդրության փոխհարաբերությունները, հայեցողական լիազորությունները,
7. բացատրել հակակոռուպցիոն քաղաքականությունը, վեր հանել դրա մասերը, նկարագրել հակակոռուպցիոն օրենսդրությունը,
8. բացատրել կոռուպցիայի կանխման և դրա դեմ պայքարի իրավական միջոցները,
9. նկարագրել հակակոռուպցիոն իրավագիտակցության և իրավական մշակույթի առանձնահատկությունները:

բ. գործնական մասնագիտական կարողություններ
1.կուռուպցիայի հատկանիշների քննարկման հիամն վրա ձևակերպել կոռուպցիայի ճիշտ բնորոշումը, Բացահայտել կոռուպցիայի որպես երևույթի բարդ և բազմակողմանի բնույթը, ընդհանրացնել կոռուպցիայի զանազան բնորոշումները, առանցնացնել դրանց առավելությունները և թերությունները,
2. քննարկել վարչական, քաղաքական կոռուպցիան, կոռուպցիան մասնավոր և միջազգային ոլորտներում,
3. կատարել կոռուպցիայի պատճառների տեսությունների վերլուծություն և վեր հանել դրանց առավելությունները և թերությունները,
4. կիրառել կոռուպցիայի բացահայտման մեթոդները, վերլուխել կոռուպցիյաի դեպքերը վիճակագրական տվյալները,
5. կատարել կոռուպցիայի մակարդակ, մասշտաբի, միտումների հետազոտման արդյունքների վերլուծություն,
6. վերլուծել և քննադատել կոռուպցիայի վտանգները և հետևանքները,
7. կատարել օրենսդրական և այլ ակտերի հակակոռուպցիոն փորձաքննություն, հակակոռուպցիոն պարզ քաղաքականության մշակում, առաջարկել օրենսդրական հակակոռուպցիոն նախագծեր, հակակոռուպցիոն մարմինների գործունեության գնահատում,
8. գնահատել կոռուպցիայի կանխման և դրա դեմ պայքարի իրավական միջոցները և դրանց հնարավորությւոնները, տարծել դրանք շրջապատում,
9. ունենալ և կարողանալ շրջապատում տարածել հակակոռուպցիոն իրավական դիրքորոշում:

գ. ընդհանրական/փոխանցելի կարողություններ
1.օգտվել տեղեկատվության տարատեսակ աղբյուրներից (ինտերնետ ռեսուրսներ, էլեկտրոնային գրադարաններ, արտասահմանյան երկրների օրենսդրություն, գիտական հոդվածներ, հաշվետվություններ)
2. դրսևորել վերլուծական, ստեղծագործական, նորարական մոտեցում՝ մասնագիտացման ոլորտի խնդիրների, ինչպես նաև հետազոտական հիմնախնդիրների բացահայտման և լուծման համար:
3. իրականացնել ինքնուրույն հետազոտական աշխատանք,
4. ստեղծագործաբար կիրառել ու զարգացնել ունեցած գիտելիքները:

3. Դասընթացի ընդհանուր նկարագիր
ուսանողներին ծանոթացնել կոռուպցիայի հասկացությանը և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում դրա դրսևորման ձևերի հետ, կոռուպցիայի կանխման իրավական և կազմակերպական հիմքերն, կոռուպցիայի կանխման և դրա դեմ պայքարի արտասահմանյան և հայրենական ծրագրերին, ձևավորել ընդունակություն ճանաչել և բացահայտել կոռուպցիայի դրսևորումները, ուժեղացնել ուսանողների քաղաքացիական հակակոռուպցիոն դիրքորոշումը և վարքագիծը:
4. Դասավանդման և ուսումնառության ձևերն ու մեթոդները
1.դասախոսություններ՝ ուսուցման ակտիվ և ինտերակտիվ մեթոդների կիրառմամբ,
2.ստեղծագործական (հիմնախնդիրային) հանձնարարություններ,
3.աշխատանքը փոքր խմբում. սոցիալական նախագծեր. ինտերակտիվ ելույթ. որոշումների ծառ. ուղեղային գրոհ. ունեցի՛ր դիրքորորշում. համառոտ ելույթ.
4.բանավեճ և քննարկում, դերային խաղեր:
5.ուսումնական գրականության հիման վրա ինքնուրույն աշխատանք:
5. Գնահատման մեթոդները ու չափանիշները
1-ին ընթացիկ քննությունն անցկացվում է հետազոտական աշխատանքի հիման վրա՝ առավելագույնը 4 միավոր, 2-րդ ընթացիկ քննությունը գրավոր՝ առավելագույնը 4 միավոր։ Ինքնուրույն աշխատանքը գնահատվում է 5 միավոր առավելագույն արժեքով, ընթացիկ ստուգումը 5, մասնակցությունը գնահատվում է առավելագույնը 2 միավոր:
6. Հիմնական գրականության ցանկ.
  • Антикоррупционная стратегия в контексте формирования России как социального правового государства Богучарская В.А., Бронштейн Н.В., Охотский И.Е., 2012.
  • Гриб В.Г, Окс Л.Е. Противодействие коррупции: учеб. пособие. - М.: 2011.
  • Головщинский К.И. Диагностика коррупциогенности законодательства, 2004.
  • Кудашкин А. В. Антикоррупционная экспертиза: теория и практика: Научно-практическое пособие; Академия Генеральной прокуратуры Российской Федерации.
  • Шишкарев С.Н. Правовые основы антикоррупционной политики России: ист. и соврем. 2008.
  • Правовые средства противодействия коррупции: научно-практическое пособие / отв. ред. Н. А. Власенко, 2012.
  • Скобликов П. А. Коррупция в современной России: Словарь неформальных терминов и понятий. - М.: Норма: 2014.
7. Դասընթացի հիմնական բաժիններ
Կոռուպցիայի հասկացությունը: Կոռուպցիայի տեսակները և ձևերը: Կոռուպցիայի պատճառները, գործոնները և պայմանները: Կոռուպցիայի ինտեգրացված տեսությունը:
Կոռուպցիայի դրսևորումները, ճանաչումը, դիագնոստիկան, տարածվածությունը: Կոռուպցիայի վիճակը Հայաստանում և այլ երկրներում. կոռուպցիայի չափման մեթոդիկաները: Կոռուպցիայի վտանգները և հետևանքները: Կոռուպցիան և օրենքը: Իրավապահպան մարմինները և կոռուպցիան: Հակակոռուպցիոն քաղաքականության մշակումը և կենսագործումը Հայաստանում և այլ երկրներում: Կոռուպցիայի կանխման և դրա դեմ պայքարի իրավական հիմունքները:

Կրթական այլ մոդուլներ

Հասցե` ՀՀ, ք. Երևան, 0025, Ալեք Մանուկյան 1 (+37460) 710000 info@ysu.am