ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում «Ճգնաժամային հասարակություններ․ տեսական հարցադրումներ» թեմայով բանախոսությամբ հանդես եկավ պ․գ․դ․, պրոֆեսոր Ալբերտ Ստեփանյանը։ Զեկուցման նպատակն էր տեսական ամուր հիմք ստեղծել ազգային և համաշխարհային պատմությունների ինտեգրված ուսումնասիրության համար՝ կարևորելով ճգնաժամային հիշողության կառուցարկման և գնահատման գործընթացը։
Հենվելով ֆրանսիական Աննալների պատմագիտական դպրոցի և պատմական ընկերաբանության մեթոդաբանական մոտեցումների վրա՝ պրոֆեսոր Ստեփանյանը վերլուծեց հասարակական ճգնաժամերի խորքային պատճառները և դրանց հաղթահարման հնարավորությունները։ Ըստ բանախոսի՝ ժամանակակից պատմագիտական մտքի պահանջներին համապատասխան պատմական իրողություններն անհրաժեշտ է դիտարկել համակարգային և նորարարական տեսանկյուններից։
Սոցիալ-պատմական գործընթացների վերլուծության շրջանակում պրոֆեսոր Ալբերտ Ստեփանյանն անդրադարձավ Լյուդվիգ ֆոն Բերտալանֆիի համակարգերի ընդհանուր տեսությանը։ Ա․ Ստեփանյանը նշեց, որ յուրաքանչյուր համակարգ կարող է հայտնվել երկու ծայրահեղությունների վտանգի առաջ՝ բացարձակ համահարթեցման կամ բացարձակ բազմակիության։ Առաջին դեպքում տարասեռությունների ճնշումը հանգեցնում է լճացման, իսկ երկրորդ դեպքում դրանց անվերահսկելի աճը կարող է վերածվել քաոսի և հանգեցնել համակարգի քայքայման։ Այս բևեռներից խուսափելու կարևոր պայմանը քաղաքակրթական հավասարակշռության պահպանումն է, որը հնարավորություն է տալիս համակեցությանը արձագանքել ներքին և արտաքին մարտահրավերներին։
Բանախոսն անդրադարձավ նաև պատմական ժամանակի ընկալման խնդրին՝ քննադատելով զուտ ուղղագիծ ժամանակի պատկերացումները։ Պրոֆեսոր Ստեփանյանի դիտարկմամբ՝ տիեզերական կամ օրացուցային ժամանակը բավարար չէ պատմության դինամիկան հասկանալու համար։ Նա կարևորեց ժամանակի բազմաչափ ընկալումը՝ կարճ, միջին և երկար տևողությունների համադրությամբ, որոնց շրջանակում ձևավորվում են քաղաքակրթական զարգացման հիմնական ռիթմերը։
Ճգնաժամային իրավիճակներում, ինչպես ընդգծեց բանախոսը, կարևոր նշանակություն ունի ընտրանու՝ էլիտայի դերը։ Պրոֆեսորի տեսակետի համաձայն՝ պատմական պատասխանատվությունը հաճախ ստանձնում են հասարակության ներգործուն փոքրամասնությունները, որոնց մտավոր և կամային ջանքերի շնորհիվ վերակառուցվում է քաղաքակրթական ինքնությունը, և ձևավորվում են զարգացման նոր հնարավորություններ։
Միջոցառումը կազմակերպվել էր ԵՊՀ «Պատմության ազգային և գլոբալ չափումները․ հայոց փորձառությունը» հետազոտական խմբի նախաձեռնությամբ և կրելու է շարունակական բնույթ։
