«Իմ երազանքն է ստեղծել քաղցկեղը բուժող նոր դեղամիջոց». ԵՊՀ ուսանող

Աննայի հետ զրուցել ենք ավարտական աշխատանքի, դեղագործական առաջատար ընկերություններում անցած պրակտիկայի և ապագայի ծրագրերի մասին։

- Աննա՛, ի՞նչ թեմայով էր Ձեր ավարտական աշխատանքը, ինչո՞ւ ընտրեցիք հենց այդ թեման։

- Իմ ավարտական աշխատանքի թեման էր ««Դեղագործական էկոնոմիկա և կառավարում» առարկայի դերը ուսանողների քննադատական մտածողության բարելավման մեջ»։ Ինձ շատ էր հետաքրքրում, թե ինչպես կարող է այս առարկան նպաստել ապագա մասնագետների վերլուծական հմտությունների զարգացմանը։ Քանի որ Ֆարմացիայի ինստիտուտում դեռ չէի հասցրել լայնածավալ գործնական հետազոտություն կատարել, ավարտական աշխատանքիս շրջանակում ուսումնասիրեցի մեծածավալ գիտական գրականություն՝ շուրջ 256 գիտական հոդված, որոնցից առանձնացրի առանցքային 46-ը՝ փորձելով հասկանալ, թե կրթական որ մոտեցումներն են առավել արդյունավետ։

- Ի՞նչ պարզվեց Ձեր վերլուծության արդյունքում․ կրթական ո՞ր մոտեցումներն են ամենաարդյունավետը: 

- Ուսումնասիրածս հոդվածների շուրջ 90%-ում հեղինակները կարևորում են ակտիվ ուսուցման մեթոդները։ Դա ոչ թե պարզապես ամենօրյա դասախոսություն լսելն է, այլ երկխոսությունը, թիմային աշխատանքը, հատկապես՝ դեպքերի վրա հիմնված ուսուցումը։ Օրինակ՝ ուսանողներին տրվում է դեղատնային կամ արտադրական պրակտիկայից վերցված կոնկրետ խնդիր, և նրանք փորձում են քննադատաբար վերլուծել, թե ինչպես կվարվեին այդ իրավիճակում․ դա զարգացնում է քննադատական մտածողությունը։

- Ձեր համակուրսեցիների հետ երկշաբաթյա պրակտիկա եք անցել «Արփիմեդ», «Լիկվոր» և «Ֆարմատեք» դեղագործական ընկերություններում: Այդ ընթացքում հանդիպեցի՞ք այնպիսի սարքավորումների, որոնցով մինչ այդ չէիք աշխատել համալսարանում։

- Պրակտիկայի շրջանակում կիրառվող գրեթե բոլոր սարքավորումներն ինձ ծանոթ էին։ Օրինակ՝ արդեն աշխատել էի դեղապատիճների (կապսուլաների) պատրաստման համար նախատեսված սարքով։ Հպարտություն էր տեսնել, որ արտադրության մեջ կիրառվում են այն նույն սարքավորումները, որոնցով աշխատել էինք համալսարանում։

- Ինստիտուտում ստացած տեսական ո՞ր գիտելիքներն էին ամենակիրառելին պրակտիկայի ընթացքում։ 

- Ամենակիրառելին դեղագործական քիմիայի, դեղաձևերի տեխնոլոգիայի, դեղաբանության, դեղերի որակի վերահսկման և կենսաքիմիայի գիտելիքներն էին։ Հատկապես օգտակար էին ստերիլության ապահովման, դեղերի պահպանման պայմանների, որակի գնահատման և դեղանյութերի փոխազդեցությունների վերաբերյալ թեմաները, քանի որ դրանք անմիջականորեն կիրառվում էին աշխատանքային գործընթացում և հնարավորություն էին տալիս տեսական գիտելիքները կապելու գործնական աշխատանքի հետ։ 

- Ինչպե՞ս էին կազմակերպվում դեղերի արտադրության և պահպանման գործընթացները այն ընկերություններում, որտեղ պրակտիկա էիք անցնում։

- Նշյալ հաստատություններում դեղերի պահպանումը կատարվում էր սահմանված նորմերին համապատասխան՝ պահպանելով անհրաժեշտ ջերմաստիճանային և սանիտարահիգիենիկ պայմանները։ Դեղերի ընդունման, դասակարգման և պահպանման գործընթացները կազմակերպված էին հստակ կարգով։ Անձամբ մասնակցել եմ դեղերի պատրաստման գործընթացին, հետևել դեղապատիճների, դեղահատերի և քսուքների պատրաստմանը, ինչպես նաև ներգրավվել դեղերի դասավորման, պահպանման պայմանների վերահսկման և որոշ փաստաթղթային գործընթացներում։

- Ի՞նչ նոր գործնական հմտություններ կամ գիտելիքներ ձեռք բերեցիք պրակտիկայի ընթացքում։

- Պրակտիկայի ընթացքում ձեռք բերեցի մի շարք նոր գործնական հմտություններ և գիտելիքներ։ Սովորեցի աշխատել փաստաթղթաշրջանառության, դեղերի ընդունման և հաշվառման գործընթացներում, ավելի լավ պատկերացում կազմեցի դեղերի պատրաստման, փաթեթավորման և պահպանման իրական պայմանների կազմակերպման վերաբերյալ։ Պրակտիկան նաև օգնեց ավելի լավ հասկանալու թիմային աշխատանքի, պատասխանատվության և աշխատանքային կարգապահության կարևորությունը։

- Գիտենք, որ արդեն աշխատում եք մասնագիտությամբ։ Ինչո՞վ եք զբաղվում աշխատավայրում։

- Ներկայում աշխատում եմ «Հայկենսատեխնոլոգիա» գիտաարտադրական կենտրոնի պեպտիդային ինժեներիայի լաբորատորիայում, որտեղ կատարվում է պաշտպանված ամինաթթուների, պեպտիդների և պեպտիդոմիմետիկների նպատակային սինթեզ, ինչպես նաև սինթեզի մեթոդների մշակում և օպտիմալացում։ Այս աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն կիրառելու համալսարանում ստացած գիտելիքները, այլև ձեռք բերելու գիտահետազոտական աշխատանքի արժեքավոր փորձ։ 

- Պրակտիկան ինչպե՞ս ազդեց Ձեր կարիերայի հետագա պլանների վրա։ Օրինակ՝ ցանկանո՞ւմ եք մնալ նույն աշխատավայրում, թե՞ մտադիր եք փոխել ուղղությունը:

- Պրակտիկան մեծ ազդեցություն ունեցավ իմ մասնագիտական պատկերացումների ձևավորման վրա։ Այն օգնեց ավելի հստակ հասկանալու, թե ֆարմացիայի որ ուղղությունն է ինձ առավել հետաքրքրում։ Աշխատելով գիտահետազոտական ոլորտում՝ համոզվել եմ, որ ցանկանում եմ շարունակել զարգանալ այս ուղղությամբ։ Հետագայում նպատակ ունեմ մասնակցելու հետազոտական նոր ծրագրերի, խորացնելու մասնագիտական գիտելիքներս և իմ ներդրումն ունենալու դեղագործական գիտության զարգացման գործում։

- Իսկ ո՞րն է Ձեր մասնագիտական երազանքը։

- Ես կցանկանայի հայտնաբերել քաղցկեղը բուժող դեղամիջոցի բաղադրիչներն ու ստեղծել այդ դեղամիջոցը։ Գիտեմ, որ մեկ նոր դեղի ստեղծումը կարող է պահանջել շուրջ 10 տարվա քրտնաջան աշխատանք։ Թեև դա ավելի շատ քիմիայի ու կենսաքիմիայի տիրույթ է, բայց ֆարմացիան սերտորեն կապված է դրանց հետ։ Ես ունեմ հիմնարար գիտելիքներ, որոնք ձեռք եմ բերել համալսարանում, և պատրաստ եմ երկար տարիներ նվիրվելու գիտությանը՝ այդ արդյունքին հասնելու համար։

- Որո՞նք են Ձեր ուժեղ կողմերը՝ որպես ապագա մասնագետ, և ո՞ր ուղղություններով եք տեսնում լրացուցիչ կրթության կամ կատարելագործման անհրաժեշտություն (փափուկ հմտություններ, օտար լեզուներ, նեղ մասնագիտական գիտելիքներ)։ 

- Իմ ուժեղ կողմերից եմ համարում պատասխանատվությունը, աշխատասիրությունը, արագ սովորելու ունակությունը և մանրուքների նկատմամբ ուշադրությունը։ Կարևորում եմ նաև թիմային աշխատանքն ու արդյունավետ հաղորդակցությունը։ Կարծում եմ, որ յուրաքանչյուր մասնագետ պետք է մշտապես զարգանա, ուստի ձգտում եմ շարունակաբար կատարելագործել ինչպես մասնագիտական գիտելիքներս, այնպես էլ օտար լեզուների իմացությունն ու գիտահետազոտական հմտություններս։